Archiwum
łemkowskiego radia

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Витайте дорогы радийо слухача з той стороны Демко Трохановскій Словиця і наступный час котрым будеме сой бесідувати о языку припомнул мільовый адрес <unk> ЛЕМ Км Сміло пиште принаймі те як пишете Я одраз дякую же пишете же дискутуєме бо на тым поляд тот проґрам Не буду за барз ту натігал до того часу жебы зробити водне слово пустиме силінґєр як все і зачнеме своі языковы справы А я знам азбуку Уж познали мы а злуку а як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як ігла ІІ Чудачне бо на іх пся нич не зачне ы є тиж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йосиф Каяк коса ев як лоси як мама О як орел як пані р як руснак С як слуга до як тырка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві як ябір є <unk> і знакы два знак мякій з твердым знаком ты І вертаме до Словиці і си наверну до того што діяло ся в попереднім проґрамі бесідували сме в такым великым скорочыню о Часословіі воскреснуты то значыт в його хоснуваню в його хоснуваню В поздравліню в пасхальным позвліню Христос Воскрес воістину Воскрес а в церковній версиі Христос Воскресе воістину Воскресе прибыло єм тотоязыково мы історично даяк розберати лем зато Же бы же знаме таку форму одповіданя на тото поздравліня посеред Лемків але не лем як воістинно а не воістину така як єст тота церковна форма І повім вам же зато тот Емай Демкрет Лем Крапка Фм на котрій пишете має сенс ці нашы бесіды зато же не думал єм же аж так так дуже люди Яжы в несвідомости же аж так дуже люди хоснує тоту форму воєстинно наче тоту форму котра Може неправильно повтарят тот приназивник Во але і барже істинно хоснує сам тот присловник але што жы повісти пан Петро пан Богдан Паніянна ясно пише же то єст по лемківскы а так єст по церковному што іщы пан Янко тіж пише жеы десим тото стратил Ах з памяти поім пан Янко писал же же в нас все было воєстинно воскрез така форма зрештом слово воєстинно знане єст в даякых записах Але так як іщы раз підкрислю я аж не думал же аж так жыл єм в несвідомости же аж так вельо люди хоснує тоту як раз форму і барз добрі до грецкого хы Христос Анесті Аліфос Анесті до церковнославяньского Христос в Оскресы во істину в Оскресы ци до нашого ідучого церковного Христо з Воскрес воістину в Оскрес сміло тіж можеме одповідати воістинно е Істинно тіж хоц жебы заховати тот архаізм з тым приназивником во воістинно така форма єст як найбарже добра тота форма аклямацийна В тым пасхальным поздравліню барз ся тішу барз ся тішу зато зато барз лем дякую не знал єм же аж так єст тото розповсюджене І перейду одраз до доднешньой темы заявлю єй і зробиме перерву бо мі ся уж аж в голові місит тема тяжка тема о тым О етимолоґіі Вельо люди мі варит же етимолоґія то найтяжша сіролоґічных наук но але часом ся прібую за ню набрати а іде о етимолоґію мойого рідного села Білцерева м як уж певно знате пілродины ся мі погніват в поднешнім проґрамі бо тота етимолоґія тота народна етимолоґія села Біл Царева єст од того же ішла тамады Біла Царева і ітек дале і так дале Но Але певно як знате не буду ся занимал самом білом церевом о тілько же же то народна етимолоґія она не барз мат своі курені в істориі і в науці Зато спрібую днес аж і заціну того же може піл родины ся І знаєме тіж вілцерівян ся погніват Найперше дашто о бівцереві Знаме же днес так офіцияльно <unk> в лемківскым языку єст бівцерева хоц знаме тіж форму же доднес вілцерівяне бесідуют болцерьова то буде тіж важный аспект в нашых досліджынях Но то дашто о тій Білцереві Перший запис мож повісти єст з документу з <unk> рока коли то недалекому Ґрибовови надає ся части ліса на горі і Явір лем жебы не было то же так повім на некорыст о села недалекого села котре ся называт Бібычаребан Ну і як певно думати того єм ся причыпил і тото тото будеме собі розвивати і задумувати ся над тым чом Перша перший запис того села то бібы чаребан Ту лем доповім б же Ґюцарева в тых офіцияльных записах офіцияльных документах ріжных ґлейтах ци судовых записах ци абсолютні інчых мала направду так великі великы розпорошыня як ідеоназвы то Бельчарова Бєкчарова Бєльчарова Бєнчарова Бєньчарова Больцарова Борцальова што єм і нашу Бєли шарова но і само тото же так вельо єст тых названь і тых зафіксуваных названь того села же но треба было ся за тото за тото взяти Ту іщы доповім єдно же од <unk> рока тото село належало до До Трухановичів або Трохановичів то за часів за часів Короля Станіслава котрий котрий котрий продал Іванови Трухановичови там части села і так дале тале тото вшытко В тым моменті не буде важне може лем тілько же даякы історикы предовшыткым зо Сходу прібували варити же же тоты Трухановичы втікали перед были боярами рускыма Боєрами і втікали перед царьом Іваном Грозным Лем же в <unk> р хыба іщы Іван Грозний был замолодий жебы перед ним перед ним втікати хоц може не будеме тото не будеме в тото забарз входити Але тіж така Я бы м повіл Істория доходжыня мойого од чого може ся взяти назва Білцерева то так як крок по кроку собі провіряти даякы даякы річы На початку думал єм же кєд в тых вшыткых названях села Білцерева сут такы Та і тото бібича ребан то найбарже тото Ан на кінци так єм си подумал то могла бы міг быти даякій носовый звук такій якій лем в днешнім польскым ся іщы лишыл посеред славяньскых языків о інчых реґіональных языкы тіж о і ем то тоты гласны котры котрых уж не маме не маме іх од <unk> а напевно уж столітя значыт іщы перед тым <unk> роком коли явила ся тота назва Бібы черебан Я буду специяльні так складово бесідувал жебы жебы сте чули тото же з том назвом записаном уж товды было штоси не так але знаме же уж в тым <unk> ст не маме носовых власных Зато єм си подумал же том може пунктом зачепліня буде тото як раз ци там неє даякых давных носовых гласных ОМ і якысий урядник закладам же польскоязычный урядник прібувал даяк записати записати записати названя того села котре уж мусіло істнувати в <unk> р кєд же мало назвы і ідеси єст там выміняне Окрем того другій пункт зачепліня як іде о тот носовы гласне міг і Быти в тым сучасным польскым названю села значыт бін чарова тото ін тіж мі якоси не пасувало з якысой причыны прібувала бы єм там симулювати як бы змінити тото ін або тот бібыча ребан ан на кінци жебы достати даякы носовы гласны О м Но і по ім вам но нич мі з того не вышло прибыла ім так ци шакы смотріти на давны польскы записы з заложого столітя в якій спосіб записували ся носовы власны бо припомну носовы власны хоц в польскым языку товды і доднес істнували то ґеґрафічно бы не все были представляны то значыт тых хвостиків під А і під Е не записували лем в барз ріжний спосіб ся они реалізували дост лем повісти о польскым селі Сонч Знешній Стари Сонч і Нови Сонч там єст тото Он а з хвостиком котре мы мамы знаме же в німецкым языку то неци в латиньскым языку был записаный як сандец через АН і в такій спосіб тіж барз часто давно давно тому в польскым языку записували ся ОМі добрі знате з том но тото мі не вышло Зато прібувал єм піти в другу сторону там знаме же кєд же маме такє слово волк І тото перше Вы і другє Вы они сут барз подібны часто такы самы Значыт Старе В і Старе Liвати в такій в такій єден звук якій мож повісти деси тамтому Урядниковий котрий записувал тот бібича ребан значыт першу першу зафіксувану назву села деси тамому ся могло тото в якысий спосіб попопутати І здає ся мі же то міг быти добрий троп бо призріме ся тій формі бібича рыбан Но она абсолютно як на тамтот час не но не єст подібна абсолютно до ничого А коли си то так не было днес мож си назвати бы імено назвиско прибрати якє лем ся хоче лем жебы не было образливе назвати буд што як ся хоче Но в тамтых часах радше названя сел ішли од конкретного чогоси Дам примір дам примір Крениці котра іде од Керниці значе тут джерела дам примір пізнійшого смереківця бо там росли смерекы да бесідували сме высловици О о етимолоґіі слова Ожынна значыт котра іде од чорниц од давной Ожыны яку видиме в внешнім польскым языку як єжына і так дале і так дале Там нихто не называл села в такій спосіб жебы не мало звязку з дачым найчастійше найчастійше локальным Но і зато тота форма Бібы Чаребан з <unk> р абсолютні звучыт якы з Космосу не єст подібна абсолютні до ничого в польскым языку словацкым мадярскым не знам румуньскым турецкым аж і тоты языковы звязкы з турецкым через полудньовых сусідів тіж были на просторі віків Зато Зато одкра ся взял тот Біби Черепа Кєд же єм одшмарил ся мі здає тоту першу іпотезу з носовыма гласныма пішол єм в тоту фонетыку котра тыкат як раз В так як єм привюл примір волк і перше тото першый звык записуєме через В IІ якій другій согласний як Ло і ту зачали мі ся являти першы Першы результаты мойого досліджыня Ту іщы єдно Бо штоси мі не пасувало то значыт кєд же гы уж тота тот бібічеребан давний бібічеребан деси там через еволюцию ішол до той Бєльшаровы Бєлишаровы і так дальше В лемківскым тота форма білцарева уж ся зафіксувала хоц ся мі здає же кірлиць маме тоты записы допір в столітю но то іщы треба памятати о єдным названю села котры доднес фунґуют білцарівяне то значыт болцарьова а іщы записуване через В бов царьова Но і ту являт ся нам тото тото тото В тото абсолютне в бов царьова котре може дати троп в інчу чысто сторону Заложме же уж єм зачся уж штоси перечувати але іщы єдно В Словици нераз сме бесідували о історичных вымінах звуків давне е перешло і і давне О тіж перешло в і В там конкретных обставинах часто в запертых складах зато днес мам днес маме сіль давне соль А уж видиме же же кєд сут два склады значыт соли соли з солями і так дальше ніч ночы там єст тота выміна звуків о н о доі Но і зачал єм ся задумувати ци ту даль да тот біблича ребан тото перше і не походит як раз од даякого м даякого давного о што значыт же міг бы мати вид бобы чаребан но але тото іщы нич не значыло іщы ничы тяжко было буд што выдумати на тоту тему понизе то дальше космос то дальше з жадным языку до ничого неподібне Но добрі так пішол єм одраз повім в штучну інтіґенцию зачал бы сосновал єм такій міні модель котрий бы мі симулювал даякы назвы як раз з той формы бобы черебан і бібы черебан кєд бы зміняти даякы поєдны буква І направду барз але то барз скоро дошол єм до єдного такого внеску же кєд бы тото бібы чаребан або бобы чаребан в тым слові в тым першым записі был царьовой з <unk> рока Позаміняти вшыткы б на В што ф в ґрафіці кірличне В і латиньскє б єст ідентичне то што нам выходит Но выходит нам волча реван Но ту уж тото барз але то барз близкє уж штоси уж штоси ту нам ся зачынат крылувати Як то Як тото описати Но добрі Маме уж штоси но Кєдже уж маме волча реван то уж можеме мати волка можеме мати вівцю може мати вола і дашто ту выбрати Значыт же ідеме в даякы звірята од звірят барз часто годуваных маме вельо названь названь місцевости в ціл Гіркарпатскій і Руси значы не лем в Карпатскій Руси Але на тым нашым ареалім на тым нашым реґіоні Е Кєд бы будеме позерати то маме овчары лоловец і вельо вельо інчых не будут ту в них тепер тепер тепер входил Так і посмотрил єм на тото же вшытко іде мі ґу Названю волча рева або вівчарева навязуючы до той першой записаной назвы бібы чаребан Позамінял єм вшыткы латиньскы б на і маме вівычаре ван ван очывидно до Ан на кінци ішым хвильку верну Бо чом б і в то барз близкы собі по перше звукы Два Можливе же тот што записувал виділ аж і названя кірлицьом то не єст выключене Е І товдышнє старолемківскє того назву В написал як польскє беб і з того постало бідичеребан Але то так бету барзвійскы собі звукы а смотрячы На тоты неутвердженым абсолютні бы правила запису з столітя ту іщы до того тота транскрипция доходит в латиньскым в латиньскєсбуці Но інакше хыба быти не може мусит быти волча рева або вівча рева так а тота кінцівка а ен свідчыт о такым можливе же долгым а заложеме в тым присвійным суфіксі Ева ци Ова Вівчарева Волчарева ци вівчарова ци Волчарова І ту кєд собі іщы додаме тото болцарьова котре в посеред старшых вівцеріян доднес фунґує як тот єдиний або м тот первісний тот перший не лем не перший топонім ойконім по правді названя села но то кєд собі підеме дальше то уж маме же бівцерева іде од овец то значыт не од білой княгыні іде од овец то значе же там были были вівці а докладні вівчаре но і ту іщы єдно Мож майне спостеречы же як хтоси записал бібы черебанто уж виділ тоты на такы дум бы мож повісти подібности того або у тото же В єст там уж можливе такє як днешнє Л з том артифли артикуляцийом таком як в тым в тым волк Но і што ту іщы тото кінцьове Ан могло тіж быти такє як долгє О ци може то дахто почул же то може як раз быти давне О і записал як АН Туто зас собі сопоставме бібыча ребан і вівчаре о так як бы сме собі сособі повіли Но і як уж єм повіл певні згнівам вшыткых хы пілродины і вшыткых вівцерівен зато же буду преферувал таку етимолоґію же то єднак не біла церева ішла тыма горами І може од того ся взяла ся назва села Але просто тот овец то абсолютні од професиі яка там на тамтот час была розповсюджена А ту треба повісти же лем в тамтым реґіоні сут тіж такы полонины смотрячы а наступны сут аж допіро допіро в Бєщадах значыт в Бескідах но тот єдно етимолоґічні етимолоґічні словом можу повісти єдно так на конец Вывнескувати так на конец но од ішол єм од звіданя о тоту середсередвічну ґрафіку латиньску ґрафіку і носовы гласны Но дослідил єм ся як ся мі здає тоту гіпотезу же іде то од білого од біл біл І потім царева Но радше хыбаль тіж мі тото не вышло аж вкінци дошол єм до такой реінтерпретациі найстаршого запису як такой такой чудачной латиньско записаной русиньской формы а здає ся мі же іпотеза тота пастырска іпотеза од дівчарів од овец но єст ту хыба найбарже найбарже правдоподібна Але увага во вшыткым як і в тым єст іщы єст іщы штоси такє же дахто ся зо мном може не згодити і барз ся буду тішыл як ся не згодит бо дискусия і в науці і в языку і во вшыткым то найліпший спосіб жебы доходити до спільного внеску кєд же мате даякы заувагы А найліпше бівцервяны Боґушане крилівяны Фльоринчане кєдси знате дашто більше або можете можете підсунути деку думку до мойой іпотезы о о тым же днешнє білцерева то давне вівче рево або ловче рево пиште на де <unk>em ЛЕМ крапка фм радо з вами побесідую радо выміню ся своіма спостережынями а наднес уж кінчу бо здає ся між той так тяжка тема жебы єй скомпресувати вєден Такій проґрам То была словиця бесідувал Демко Трохановскій Тримайте ся Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця