Archiwum
łemkowskiego radia

Тот проґрам повтаряме в слововицях Проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Пойвам красні же бы базулю тот Джінґєль бы значыт він інакше тото означат же хыку буде м бесідувате о языку значыт о тым што найбарже Люблю а я называм ся Демко Трохановскій і веду тот проґрам Слова виця в радию Лем фм найвер ся з того тішу бодай тыжден тому єм бесідувал же то такій цікавый файний для мене принаймні кульмінацийный пункт понедількового вечера кєд же слухате приміру нажыво котру высылам з підвершавского студия радия лем фм Здає ся мі же кєд слухате значыт же і може часом пишете на то значыт же хоснуєте мій емайльовый адрес Лемко ЕТ лем крапка фм або хоснуєте тіж комунікатуры до чого барз барз красні не заохочам бо тоты бесіды што ся видут они сут прекрасны найфайнійшы то суть того проґраму значыт бесідувати з вами омовляти і находити темы до слововиці Зачынаме як все джінґльом з мурянком з вукварьом Злачыт вшытко так як было А я знам азбуку Уж познали мы а злуку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як ігла ІІ Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йоси Каяк коса ев як лоси як мава О як орел як пані р як руснак С як слуга до як тырка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві як я як Явір є <unk> і знак два знак мякій з твердым знаком Но то вертаме і уж бесідую о чым днес буде Но навяжу до того што было тыжден тому зато же сме собі прібували розберати ци ма быти кєд мі пришла карта нароковац ци наруковац Но і Я не можу очывидно прочытати вшыткых коментарів вшыткых бесід они аж ідут в такы стороны же то потім собі записую жебы іщы додачого навязати зато лем спомну Тілько же сме собі бесідували на руковац на руковац раз же то на дакус словацка форма в тій пісні хоц знаме і же кєд мі пришла карта рукувати такы версиі тіж ся являли але барз файны кометарі і звіданя і Бы такє омовліня до того што сме бесідували тыжден тому же напевно тото наруковац бо о тым бесідую о тій правильній формі напевно не іде од рукы о достає м пару звідань чом не од рукы но тот іде о руку значыт поручыня і так Аж і такій коментар был жеже руку треба было дати жебы піти на тоту вельо ріжных вымірів сме ішли в тых бесідах так ци так підсумую же тото наруковац Іде од Айнрікен од німецкого часоствала котре вказало на тото же єст ся покликаным до арміі в такым великым скорочыню Додам ту лем тілько іщы такє же не Подібны формы нашы подібны де факто такы самы формы нашол єм в ріжных діалектичных словниках і зо Спиша і з лексиком Спиша і з Земплина і по польскій стороні польского языка в ґуралю зато ту радше не маме сумніву же то іде як раз од того німецкого і підкрислю іщы раз нич наруковац значыт быти покликаным до нарукувати не мат нич спільного зруком І ту тіж што ся в бесідах являло нароковац тіж не буде Часом в співанках собі заміняме Коли не знаме докладной формы одкале она походит але тото нароковац значыт рокувати а не рукувати іди мі о тото часо слова но оно не буде ту Ту правильне зато же рокувати в славяньскых языках значыт бесідувати вести бесіды неґоцювати розсмотрувати даяку справу рокувати як рокуваня помедже двома арміями котры сут котры стоят напротив себе Даякій уряд рокує над буджетом і так дале і так дале і Дішли сме в тых вшыткых нашых бесідах до того же жебы єднак рукувати то уж знаме то уж собі тото повіли а рокувати то значыт бесідувати і тото іде од праславяньского і общеславяньского часослова речы Ну і звіданя так хочете якє до чого я веду до бо зіданя барз просты і барз короткє Ци пророк тіж рече Но добрі но то о тымнешнім проґрамі уж по музиці Брий до нас жываю бринь до нас гоньского неба іде така анормана як авила Гей быго яй розумну не є мала І як ти до нас пришол я сузіґала Егей Бого яй розумну не мала Як ти до нас пришол Ясу зікала Як ти ня любує піж полюбу ня ганара і най я своє лешов неутера гара агай за гости вийдот мій пан робочу Петже я з ним не пішла на більком дів А він Самоспой тот мій баробочу я з наймешла XVII а да Найлизше в мене в Фраді ірличеня тале чы жен безсай з другому ниґде не потішыл Богодай калей ґаричка вкобила бій жено мі зайва Богодали бійжено мі зайвка молюби на Но і вертаме до Словиці і доносило звіданя котре было поставлене перед переервом значыт ци пророк тіж рече а навязує того же сме бесідували о слові о час о слові речы Но і ту нашым выхідным пунктом буде грецкє профетес з малом змінаме оно інакше кус днешнім грецкым м звучыт так ци так пророк і профетес зато так по єдным складі выміням то тілько што іде септу аґінты значыт з того тлумачыня З того тлумачыня старого Завіту котре плюс мінус бы было зроблене <unk> років до н <unk> років до Христа потім очывидно мало ішы своі коректы своій рецензиі своій редакциі так ци так в тій же септуаґінті зрештом потім новый Завіт тіж перенял Тото грецкє профеты значыт тот хто гварит в імени Бога значы тот хто голосит тот хто дашто бесідує але зараз о тым значыню і може о такых маленькых ріжницях же дахто рече бесідує мовит гварит повідат каже або дашто інче іщы о хвильку собі повіме так ци так ту кєд бы собі сме посмотрили на тоту грецку будову того слова профете значыт пророк будеме мати тот префікс про котрий мм Вказує нам же хтоси бесідує перед або в імени тото фе од феміі котры нам вказує на тото же говарит то тес тот суфікс уж не будеме ся ним ту занимати Але дословня як бы сме собі тото передвели то тот хто Рече хто промовлят в дачыім імени Но і ту мусиме собі піти до староцерковнославяньского тлумачыня значыт іщы з тых кірилометодийскых часів коли то даяк треба было тоты вшыткы грецкы терміны вшыткы грецкы дефініциі і тотеолоґічны і інчы перевезти даяк на бесіду Славян то значыт треба было де факто основати новы дефініциі котры в языку славяньскым языку тым першым записаным через св Кільова Методиязыку треба іх просто назвати мусиме памятати же же то сут часы коли поганьскы часы коли на Запрошыня князя Восислава з великых Морал котрый хотіл приняти християньство але без книг было тото неможливе і тым способом з грецкого языка тлумачыли ся абсолютно вшыткы понятя котры были незнаны о богу о теолоґічны понятя котры не были до поравдіня просто фы фы для люди котры дотепер были поганами Зато і барз часто хоснувало ся такы калькы языковы калькы котры зрештом доднес істнуют і во вшыткых славяньскых языках в тым і в нашым лемківскым языку Але розбереме собі того пророка ту тот префікс проостал од профетес пророк профетес значыт же тот хто голосит наперед або перед так но і Ту было повіджене або было переведене тото в тот спосіб же там єст рок Уж сме тем тому бесідували же то од часослова речы значы тот хто голосит Але не лем голосит не лем бесідує не лем промавлят не лем гварит або тото рок ту буде мало значыня такой Дост вяжучой выповід значыт же то уж єст стверджыня ци потверджыня того факту Бо як суме собі уж бесідували перше тыжден тому медже інчыма тото речы то не было лем просто гварити Тото што находиме в слові пророк Іде мі о тоту другу час значыт рокт то уж єст стверджыня то уж єст рішыня то ж слово яко якє якє має даяку силу котре в даякій спосіб робит з того слова уж дашто вяжуче то такій Міцно бы м повіл перформативний компонент то такє слово котре робит реальніст Но І як раз тото слово про рокі тота част рок ідеально одповідало бы м повіл функциі пророка в Біблиі і в тым тлумачыню мысептуаґінты ци ци ци ци цис того якы з грецкого языка якяк з ароменьского с єврейского языка было переложене на грецкій язык і в якій спосіб пришло пришло тото до славяньского языка до церковнославяньского языка Но і Ту бы тыжден тому сме собі бесідували же єднак тото рок выступує в вельох днешніх аж і днешніх словах такых як рок бо сме бесідували о рокуваню значыт о дакым одрочыню переложыню дачого о рік тале маме тотнешній рік маме вырок значыт тото што єст выречене і уж обовязує уж єст стверджене потверджене то жыст рішыня так само як маме урок значыт тото же выповідаме даякы слова і они сут маґічны і они влияют на дакого другого урок шмарити на дакого урок як не знам дакы чарівниці босоркы ту Обертайме ся фурт в области в области языку што языкы што то значыло ну і зато тото рокувати то іде од того з самого кореня што што речы выповісти але з тым такым може повісти річыньом то значыт же Гварити тото і з не лем гварити то рішати уж отілко отілко тоты пророк стає ся ту якраз тым такым уявліньом такым уреалінійом того бесідуваня то значыт він лем не лем бесідує Але просто тото што він бесідує стає ся реальністю Тут ратіж повістит тот пролок то така типова типова бымы калька але она барз добрі оддає мож повісит захову архаічну концепцию же слово єст даяком силом оно уж стає стає ся реальністю Но і то хыбаль тілько як бым так хотіл одповісти на тото ци пророк рече так бо ту не лем пророк говарит оповідаты пророк не лем бесідує не лем мовит кєд бы сме схоснували абсолютно вшыткы котры тепер памятам на скоро з синоніма синонімы часослова речы ци гварити то тото речы єст абсолютно дужо дуже міцнійше абсолютні дуже дуже поважнійше оно Уж возвищат што такє уж барз катеґоричне Но іщы єдно хо чым єм хотіл повісти бо кєд собі будете одміняти чесослово речы напримір в нф минулым часі в завершеным виді в мужскым в мужскым роді то маме там штоси такє ненатуральне маме він Рюк Значыт шоси там не так чом там языкы рюк она рекла оно рекло але він рюк Но ту абсолютно наверну до тых вшыткых справ котры сме нераз розберали в словици ци в языковым окусі покусі ту іде тоты такы історичны выміны звуків Ту як раз маме примір давного є бо днес бесідуєме несла і несло або нести колиси оно мало форму несла несло несті і од того походит наше днешнє е котре уж не єст не котре уж не стверджат попереджаючого го согласного Но і ту як раз ідучы до той мужской формы в минулым часі маме такій файний примір тота выміна звуків котра была подібна до того як єс давне О і днешнє і напримір Сіль напримір Ніч напр кін а знаме одтале тоты выміны же они коли же выміні іщы остали в небодкрытых складах же маме сіль але соли Кін але коня ніч ночы і так і так Подібний процес той альтернациі той выміны звуків ішол тіж з давным є він ішол од є до і або од е до і Нале не все перешол цілу дорогу там іщы по середині він ся замінал в Уй зато днешній примір нюс він нюс Але она несла він пюк она пекла Він дашто спостеріг Але она спостерегла і оно спостерегло Він вюл віл він замют ізбу а она заметла Гей бы лем так замітал іщы но іщы частійше так він втюк она втекла І думаме якраз тоты приміры той давной давной історичной выміны звуків котры ішли через давны є через у аж до і Але памятайме же не ціла тота дорога перешла во вшыткых словах Очывидно я прібувал іщы зробити деякы аналоґіі до росийского языка до тамку світка інакше до чешского до словацкого ци до польского але ту єст доси цікава повіл цікаве застережыня же єднак кєд собі посмотриме на польскій язык там маме такы формы як напр вюду як НюС котры сут подібны з тым у <unk> Але не вшыткы польскы одповідникы совпадают знешнім лемківскым языком бо маме вюду плюту мнє <unk> а Єднак як собі посмотриме нам на інчы формы то в лемківскым языку сут они дуже дуже більше розпространены понеже маме спостерюх де буде мати в польскым пєку маме маме з постелів де маме в польскым спостег і зато хочу звернути увагу на тото на тото же єднак не все польскій язык котрий єст окружуючым языком більшым языком Влият мусит быти тото польонізмом бо такы тіжны тезы або такы суґестиі явили ся в нашых бесідах ту бы м хотіл лем звернути увагу на тото же єднак тоты архалічны історичны фонетичны процесы Барз часто в нас заховали ся іщы барже і тоты процесы хоц проходили в ріжных окружючых нас языках то єст такій файний примір де в лемківскым языку тото нюс вівспостерюх рюкы пюкы замют І в Европе і втюк може іщы барз добрі ся мают і сут барз барз цікавым оддзеркаліньом старых фонетичных процесів котры могли быти подібны з окружуючыма з языками але неконечні мусіли бы быти ідентичны Ну што с то може післую Пророк ци пророк рече так пророк рече Але собі не памятайме же же то калькас з грецкого языка котра пришла разом зо старославяньскым языком Ну а в нас реализує ся тепер в своій рідний ориґінальні спосіб А то была словиця і бесідувал Демко Трохановскій Тримайте ся Словиця Проґрам о словах нашых і на нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця