The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Вітам Красній дорогодый слухац о языку і на языка лемко Трохановскій і словиця значыт проґрам О словах так о словах предовшыткым в лемківскым ци в русиньскым языку але очывидно не без одоруваня од інчых языків ЛЕМ <unk> Л То мій майльовий адрес і дякую сердечні За тоты дискусиі котры сме проводили за послідній тыжден барз цікавы і файны Но і так може бы не Уж уж так продолжати того вступу то підеме собі до лемківской язбукы і до мурянкового букваря і до нашого джінґля но і зачнеме собі нашы языковы темы А я знам а з буку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков в як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єли Жед Як жето Зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тыж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква Йот як Йоси каяк коса ел як лоси М як мама О як орел як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві ю як Югас я як ябіль бук є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком Но то кєд уж знаме лемківску ґрафіку жыс <unk> і два знакы знак мягкій і ствердым знаком тойдеме ґу днешній темі котра очывидно то уж така не знам ци ни традиция же кєд же рознескусия на даяку тему з попереднього проґраму то треба єй Выполнити Продолжыти В актуальным проґрамі но і мали сме тыжден тому тему такого фонетичного явиска котрым єст контракция або стягніня то я лем припомну так на скоро тото авдийота находит ся помедже помедже двома гласныма і она заникат собі То такій єден з примірів очывидно стягніня котрым сме ся занимали а занимали сме ся такыма такыма словами і творячым одмінку як рука нога і в творячым одмінку З кым з чым Но і в нас На пілночы од Карпат маме руком і ногом на полудни од Карпат маме руков і ногов Ту одраз подам польску форму з кім з чымс ремком і ноґом Но і бесідали сме о тій ріжниці пряшівского стандарду русиньского языка лемківского стандарду русиньского языка в тій кінцівці Но і я пові што си такє тыжден тому в попереднім проґрамі же то З єдной стороны може быти влияня польского языка але тіж такій тробот Кали ся тото взяло то єст аналоґічне зрівнаня што то єст аналоґічне зрівняня то такє Явиско коли ся уніфікуют даякы флексийны кінцівкы народно кінцівкы в языку під влияньом даякых інчых подібных ны форм Йохыльку до того вернул бо якраз ту хочу тото пояснити але найперше посмотме на тоту пряшівску версию руков і ногов котра близча захованю той старой формы а припомну же на східньославяньскым ґрунті мала она вид рукою і ногою Но і бесідували сме о тій контракциі о тым стягніню деяк Тотай ота ся находила помедже двома гласныма ту ою чуєме барз добрі но то она заникала а там решта ся або взляла вєдно або просто ту як видиме остали дві гласны Но такіт было ту з рукою ногою руков ногу рукову як бы сме так розділи ногоу і тото перешло в барже такє приємне доволліня руков і ногу Но інакше было кус на Лемковині і зас не бесідую же без влияня польского языка бо частично польскы діалекты окружуючы од з заходу і од пілночы добрі быт пілночорусиньску обшыр Лемковину стратили носовы власны тоты з польскых форм ремком і ноґом тото посліднє ом уж дост давно і вымавляют іх в ріжных позициях з носовом Н ци з носовом м значыт ремком ноґом І ту могло быти тото влияня котре підцілило Тото о чым хочу бы повісти наче тоту аналоґію до інчых форм а тота анальґія як раз ту выступує но то посомотме собі аналоґіі до того з кым з чым творячой одмінок руком і ногом Кєд собі возме такы слова з той же першой одміны як рука нога прібуєм найти з ріжных підтипів той одміны куча адміністрация з кінчівком ия буря свиня так то маме ту руком ногом адміністрацийом бурьом ци свиньом там всяди буде кінцівка тота котра за том мойом тезом буде аналоґічным влияньом до інчых форм А якы сут інчы формы возме собі другу одміну значыт тоту одміну до котрой входят назывникы мужского і середнього рода Не вшыткы середнього тото што не входят до <unk> зараз обясню так як стіл сонце жыто отец ци ци брат Но і ту спосмотрме собі на творячий одмінок маме з кымщым ци кым чым столом сонцьом вітцьом або отцьом братом ци жытом значыт так само як руком ногом адміністрацийом бурьом свиньом або іщы інакше столом сонцьом братом і жытом было перше і під влияньом той кінцівкы з другой одміны Перша одміна тота давна рукою ногою Змінила ся на руком ногом но і зрівнала ся з том кінцівком ом з напримір другом одміном Як было в третій одміні то тоты назывникы тоты назывникы тот мішок з назывниками з женьскыма назывниками котрий кінчыт ся на согласний То значыт не так як рука і нога ци адміністрация і буря котры ся кінчат на а не в вымові очывидно не все в записі но а по мягкым тзв лем кінчат ся на согласні То такы приміры як убіч як кров як осін сіль значыт тота убіч тота кров тота осін Тота сіль і ту они творят третю одміну назывника І ту штоправда маме іщы кусідкє старой формы з старой одміны бо може м повісти кым чым убічу кырвю осіню ци сілю Але маме тіж ту вариянтивну кінцівку таку як в другій одміні і в таку як в тій першій одміні котра взяла з другой маме з убочом скырвьом з осіньом з сольом сміло і абсолютно чуєме же тота сама кінцівка Ом то іщы мушу все ввести Миколая Буряка котрий схоснувал форму Кістьол раз на волка пришла біда бо ся кістьол вдавил ту як раз тота форма яка фунґує на Пряшівскій Руси Але ту видиме кіст Кым чым можеме повісти кістю або кістьом тіж буде ом або в пряшівскій версиі О но і ідме собі до <unk> одміны тототы назывникы Е середнього роду котры мают при одміні такы <unk> суфіксы вводны суфіксы ад я <unk> або ен То тоты дівча імя теля ци Паця такій одміняме дівча але дівчате і там тото адчуєме імя імене то н входит теля теляте паця кого чого неє пацяте і ту тіж ат чуєме барз барз добрі Но і як выглядат четверта одміна в тым же творячым одмінку з кымс чым або кымчым дівчатом іменом телятом ци пацятом Но і як видиме або думам же видиме я напевно виджу кінцівка той першы першой одміны рука нога зрівнала ся з інчыма одмінами зато бы кым чым або з кым з чым маме всяди о м руком ногом адміністрацийом бурьом свиньом што сме там шымали столом сонцьом вітцьом братом жытом увочом кырвом осіньом сольом дівчатом іменом телятом і пацятом Як ту видите но думам же уж єм доказал тоту аналоґію же хоц перша одміла мала інчу кінцівку давно тому в давнійшых часах розвитку русиньского языка на Лемковині то ту під влияньом іщы раз бесідую напевно польского языка але під влияньом інчых лемківскых форм достала тоту кінцівкус інчых форм в творячым одмінку Єдины Зато тіж зато тіж тото явиско называме аналоґічным зрівнаньом і аналоґічным влияньом але хоц то фактичной аналоґічне зрівнаня значыт товды коли хоц дана форма повинна матси мати інчий вид но але кєд же в подібных формах аналоґічных формах а ту маме творячий одмінок значыт синалоґічных форм другой третьой і <unk> одміны Перша одміна тіж достала кінцівку Ом Но і тілько хыба з аналоґічным влия Ньом во влияня Е то середній рід другой одміны і кінцівка О запрошу Вас на музыку понеже днес іщы єдна єдна файна тема в Ариці Америці прошли шобы вырыш по Na ся сы єщы о Ну і вертаме до нашого студиі в проґрамі Нивословиця Демко Трохановскій Inte Тлем крапка фм А яж думам І коментарий до того што єм повіл значыт в єден слухач пишы же не вшытко што подібне до польского языка мусит быти влияньом польского языка то ясне то добра і цінна увага ту як раз просто то хыба тема іщы за мало досліджена з тым стягніньом іщы бесідую же єднак же єднак Як бы то повісти што было міцнійше ци домінувало тото аналоґічне зрівнаня ци єднак близкіст тых діалектів польского языка котры од заходу і од пілночы окружали лемківскій язык Добрі тамту тему де дякую за комертар Яси охочо по побесідуючым може вернеме До того є му хотіл днес повісти о чымси такым што деси там колиси знам же єм бесідувал хыба уж особисто Як бы зачати тоту тему га і а то може інакше Може знати таку таку весільну приспівку панове сватове сходте ся до стола стола дубового стілься шырокого Вє знам єй в такій версиі могло быти одмін той приспівкы вельо вельо вельо Іде мі о тоты два першы назывникы панове і сватове чомне паны і не сваты бы таку бесіду колиси єм колиси єм вюл при даякій цілічы тяжко мі сповісти в каждым разі мамі записаной на такій шырокій листі о чым бы мож словици повісти А такым імпульсом до днешньой дотеперішньой актуальной окі о котрій бесідуют темы єст недавна статя Петра медвідя на портали Лем фм котрый прочытам Вам же владыкове бесідували о потребі выдати мануал про душ пастырство священника і зокремом увагом на новы і специфічны ситуациі в пастурациі днешньой домы Лады Но і заінтересуваня тота форма пониже здає ся мі же тот суфікс ов додаваний до мужского до мужскых назывників в множыні здає ся міже на Лемковині кус сменьше розпространений Но але зачнийме очывидно од торі як нам бесідує ґраматика ґраматика лемківского языка нам бесідує же вариянтовы рівноправны кінцівкы мают такы назывникы як ґазда як ґнонашко значыт ґаздове Но на школы тоты такы такы такы приміры ту єст тіж форма вітцьове і опозиция того ову значыт отці в значыню в значыню священникы І приміры з літературы котры сут в ґраматиці тот невинний припадок підхватили зараз сусідове Ци тіж Днеска пришли кумове то з Івана з Івана Русенка так тото єст ґраматиці но і днес бы м хотіл ся представити своі думкы на тот продуктивний суфікс Ов котрий добрі намішал в множыні мужскых назывників Але я тіж сягну до літературы по пару примірів по пару примірів з порталю ЛЕМ <unk> ту сме цитували Гунянку Напримір война буде ци не буде бо то мают клопіт і панове і хлопы з том чыканином Петро Медвідь колиси писал є то доґматичний документ украізациі за котрий бы ся не ганбили ани панове з Комінтерне Наталия Малецка Новак писала колиси на портали ЛЕМ Крапка <unk> м В Креници і в Мушыні свою професийну діяльніст вели тіж др Ясолька Чмарчык др Орест Натишек і др Александер Натишек сынове креницкого пароха тых двох остатніх я ту скорочам же не вшыткы были з сынами криньского пароха ле сынове тутіщуєме ове Севериян Косовскій писал о тым як мы знаме што нашы діды о діды Ту маме недідове лем діды вчас выгнаня мали на власніст удокументуваны лісовы парцелі на якых сидили іщы іх вітцьове І ту уж маме ове Но добрі Але де находит ся тота форма без без того суфікса овы Маме на ділю святых отців Маме значыт отці сут маме звіданя взідным інтервю Натолий Матвей Новак а може ся боял же першы ґазды будут хтіти вернути одыскаты хыжу ґазды не ґаздове Дальше з нашых архівальных статій смотрю на статі Богдана Ґамбаля пращаня несе зо собом чудне одчутя єст ним завист мужы половникы одходят жебы провірити свою одвагу мужы а не мужове Ту іщы з Ґамбаля Богдана зацитую єдно Кого буде занимало або зустило што сме сыны славного князя Лабірця ани сынове Но і добрі лем на основі того што єм тепер привюл тых примірів літературы тота апозиция ґазды ґаздове Сыны сынове отці отцьове або вітцьове ци вітці тіж то мож повісти же тот суфікс являт ся там де сут напримір то напевно мужскій рід в множыні і тото єст звязане з Тым жже дам примір з польского языка же в лемківскым русиньскым языку маме спільний рід для цілой множены значыт назвникы мужского середнього і женьского рода єднины мают Спільну одміну в множыні Але ту як видиме при некотрых мужскых назывниках являт ся тото о што можеме через аналоґію тых нашых слухачів предовшыткым з Пілночы Карпат привести Польскій язык і тот мужско особовый рід в множыні значыт інакше ся він одмінят Ту іщы можеме повісти же напевно іде о множыну значыт збірне сума даякых єдиниц так але ту смотрю іщы на єдно же ци ґаздове ци старостове циняньове Ци сынове ци віцьове мужове тота форма входила мож повісти де якыса така патріархальна ци реляция ци єрархія ци тота як раз патріархальна залежніст і товды же нам ся основала тота опозиция сыны сынове мужы мужове і ся міст здає же поєдны такы приміры найдеме і в інчых східньославяньскых языках але треба повісти же то така прикмета котра днес посередлавяньскых языків тыкат хыбаль найбільше західньославяньскых языків напримір на польского языка Підсумуючы Маме такы форму як о ту мішло бачы і бачове мужы і мужове очывидно очывидно в ріжных в ріжных конфиґурациях і значынях паны і панове бо паны то бусме важе поліжы шляхта а панове тот такій тот такій гречний гречне зверніня до до дакого Але видиме ту тот суфікс ов ґаздове нонашкове і так дальше котрий єст барз але то барз подібний і характеристичний напримір для такых мужскых форм як присвійны формы Маме нянів той здавны або Няньова о то буде ліпше то буде ліпше то овыдіти котре перешло в Івы в декотрых формах няньова Братова Богданова Демкова Петрова ци маметішы так як віцівскій Ци подібны того на родаформы то значыт ту наступний доказ же тото ове входит до тыкат лем мужскых форм ну і што з того выникат же суфікс тот ов выводит ся іщы з праславяньскых тых збірных форм і з присвійных форм котры пак были зінтерпретуваны як тоты як тота множына котра творит нам днес паралельны дві формы Ґазды ґаздове сваты сватове сусіды сусідове Сыны сынове мужы мужове і так бы м хыба закінчыл тоту тему котра як уж єм повіл была выкликана або імпульсом до ней была форма владыкове вєдній зо статіі во пряшівскым стандарді русиньского языка Думам же іщы о тыжден продолжу а вы кєд мате даякы даякы два своі слова пиште на дымкыт Лем крапка фм напевно до них сяну а тымчасом ся пращам Тримайте ся тепло Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця ми