Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Слововиця #137 - 2025 09 29
Еп. 137

Слововиця #137 - 2025 09 29

•

Опис епізоду

Слововиця #137 - 2025 09 29

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja omawia łemkowskie i rusińskie nazwy płynnych potraw, między innymi serbankę, juhę/juszkę, poliwkę, zupę i lewesz, oraz możliwe różnice między ich znaczeniami. Prowadzący przywołuje teksty i komentarze słuchaczy jako przykłady użycia tych słów, podkreśla bogactwo synonimów w języku rusińskim i prosi o dalsze przykłady, zaznaczając, że patrzy na temat językowo, a nie jako znawca kuchni.

Автоматычна транскрипция

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і не нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця такій пішол част на Словиці в тым Красі демко Трохановскій спід варшавского судия радия ЛЕМ фм на жебы очывидно кєд слухати приміру того одтинка Жебы м не забыл Демко Ет лем крапкы Фм то мій майльовый адрес села буду припоминал зато же там ся діє діє ся ці тіж на ріжных огородах месенджерах Лоцапах і інчых інтернетовых комунікаторах зато дякую уже слід коментуєте Но і разом якоси твориме тот проґрам а його можу омовити на антині радия Лем фм зато жебы м не продолжал заварс зачнеме так як все од нашого джінґля з Мурянковом Мазбуком ну і пак собі одповім на ріжны звіданя котры Не лем бо минулого тыжня Были такы што ся являли одраз на выжываны в проґрамі но але і на інчы і я думам же днес стіну А я знам а з буку уж познали мы а збуку а як авто Б як буков В як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як ігла ІІ Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йосиф Каяк коса ев як лоси як ма як орел як пані р як руснак С як слуга до як тырка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві як я як ябіль є <unk> і знак два знак мякій з твердым знаком Но і знов уж по джінґли Можеме свобідні зачынати нашы темы Тыжден тому было о Сербанці Сербанці то навязаня до того што звідала наша слухачка Ганця ганця пані Ганця знаме ся за то бесідую Ганця І здравлю ганцю тіж барзы красні зато же Ганця як раз ся звідала з чого ся робит сербанку і єм одповіл же з будчого лем жебы то был плын ну але сме ся розбесідували з парома особами на тему не лем той сербанкы сербанкы значыт Можеме собі повісти зубы юхы бы поливкы жебы даякы приміры дати но токєтуж вызвідуєте жебы приміры дати то я уж вам приміры з літературы очывидно буду давал Не бесідуєм о тым же В нас радше бы старшы люде бесідували Поливка бесідували Юха Южка тота Сербанка ся явила но і была тіж зупа ци днас была зупа Но одраз даю текст Наталиі Малецкой Новак з нашого порталю то был текст то были спомины про выгнаня пана Дмитра Сабатовича з Долгого котрий котрий писал же ту уж цитую мы зо шваґром єдны хыжы заняли одраз сме ся за роботу взяли найперше сме дахы покрыли пізнійше кухньом заняли Як сме пришли то на кухни в горци іщы зуба стояла ся скурупа на ній зробила Тумате примір того же тото доснове слово котре іде бы через польскє язык але тото дост мож повісти такє загальне загальносвітове Слово ідуче певно од латиньскых языків од ґерманьскых языків в нас зупа уж на Лемковині фунґує як синонім той поливкы як синонім той юхы но той Стравы котру ся іст перед тым такым передмясом так мож повісти не буду бесідувал тепер за вельо зато же о хвильку Вам ся не Вам ся фшытко пояснит але кєд уж бесідиме власні о Юшці но юха як бы сме повіли но знаме тоту приспівку весільну приспівку не будеме пити тоту гірку юшку як не поцілує перший дружба дружку Ту як раз мі ся здає же то єст тота раз свій же гірка юшка то іде о Палюнку іде о алкоголь лем ту треба повісти же юшка якє має значыня Юшка має значыня такє хваль вшытко што єст даякым плыном вшытко што возме собі што мож істи пити радше пити а што єст то плынне І ту тота юха Ци юшка маме вы фразелоґізмах такє дост брыдкє окрисліня пся юха або дашто бы тых єст вельо ту не буду тото входил в каждым разі юха яку така той з каждий плын Просто юха штоси што єст плынне што єст што мож звати юхом Юшком здрібнено і тле і тле і перейдме собі може до Юхы іщы вернул Зрештом тіж бы м хотіл жебы сте бы скоментували юху юшку на демку ет ЛЕМ Км зато же мене тіж то інтересує в якых примірах ходила зупа туж будеме знати так тота перша страва причы в полуденку котра не котру ся іспер тым том стравом з мясом так ну хоц тоті зараз мі ся здає же іщы намішаме бо і зуба може быти з мясом Але юха юшка пиште на Лемкы Дравк фм жебы м я знал як вы постерігате юху або або Южку ну і маме тіж тоту поливку о котрій сме бесідували поливка шыроко розпространена і в нас на Лемковині і в На Пряшівскій Руси і на Підкарпатскій Руси Ту лем повім такы Приміры з нашого порталю <unk> рік Наталия Малецка Новак пише кінцьом липця Леґендарна поливка Камбельс вказала нову баньку Марку Рославы Енді Ворголь з серіом банькы з поливко фірмы Камбель Фірма рішыла одсірити дізайн Ту маме примір з Пряшівской Руси але тіж на нашым портали ЛЕМ Крапк фм <unk> рік сама голову лем прочытам Петре медвідя поливка мачка перогы і злодійство Для чужы поливкы ся просто являт і ту іщы єден з <unk> рока текст Наталиі Малецкой Новах новак котра описувала Лемковина ультратлей так докладні тото было тото спадистых підходівеце летіли підкозє жеброч то підкє Ребро ротунду там і смісний підхід в гору так само на поповы верхы в селяну Бортного брало нас мочыня мож было летіти Отинок через ловец сцену бортного нещестя на пункті в Бортным і з тепла Поливка і булочкы з сиром Зато тота поливка тіж ту видима же нуж істнує но то ідме до той сербанкы од котрой взяло ся тото наше зіданя і тема нашого тинка Ту смотрю ту якраз коментариі нашых слухачів же а ту такє звіданя А ци на Сербанкы не бесідували тіж напримір же то єст юха з кышеной капусты зіданя слухачайшый конец бы ся при тым сербало Но ясне то могло быти якраз тото же сербанка могла быти якраз тым плыном його так назвы уж мало ґастрономічно ци мало фахово наче же юха з кышеной капусты ачы з же то Дальше єст плын при котрым ся як ся го хоснує то ся го сербат і дає ся при тым даякій звук Бо до того тіж верну надію ся же встигну бо Бухто в нас в нас не чул же там же там мама ци баба бесідували же лем не Сербай лем не Сербай Но добрі Але аж і Антоний Годинка выдатний Русин в своіх зобраных творах якы якы зберал на Пряшівскій Підкарпатскій Руси тіж мал в творі жы там подали слабу стравку сербанку і мачанку рознадже тото єст Але єм зовил такій реконесанс як іде о Фейсбукы сут такы ріжны ґрупы напримір тых люди котры русиньскій язык же бы го не назвати русиньскым на Підкарпатскій Руси днезыкарпатска област Украіны зілюют ся як вас варили но і ту маме такє такє гасло сербанка Ну і барз вельо файных одповіди там было Напримір в Вєсіню бы бесідували Серболка же такій кус загущений верхнином тот наше кус загущена верхнином етка полівка часом з комперями інчыма в Рахові же то єст Сербалка А ту фурт ідеме од того же то єст од Сербаты О то што сме ішли Сербанка сербалка ци сербавка іде абсолютно того самого не о то самого кореня іде о то самого часослова Але кілько было такых коментарів деєс же то єст перша страва то даякій левеш і до левеша іщы верну перше блюдо то уж бажесы росийского Смотрю дальше не то перша страва то напримір рідка зупа рідка страва якыса рідка страва Н то такій левеш але лем барз Рідкій Но і ту зас наверну до того з чого ся робит сербанку од навернутого што одідала пані Ганця на майдам крапка фм і іщы раз припомну же неєм фахманам од куінарий але ту як раз языковек тобі посмотриме значыт Сербанка то єст тото што можеме сербати то єст тото часослово якій найправдоподібнійше бы уж не буду навертал до попереднього проґраму найправдоподібнійше іде о тото же Выдавало якысий звук як ся сермало но і хтоси собі не тямил тото як сербаты но і но і так якоси вышужы сербаты в вельох словяньскых языках бо ту бесідую о ґрунті іщы кєдне праславяньскым то іщы старшым тото сербати остало ся в вельох словяньскых языках як напримір польскє Сьорбать Але бесідувала єм іщы о слові Левеш о явило ся Левеш В нас на пілніч од Карпат напевно левиш не ходил Нобрі Чым яка може быти ріжниця Левиша од сербанкы або ґенеральні ци то єст дакій синонім ци то дашто дашто близкє Ну і ге што ж на Пряшівскій Руси Левеш тіж ходил зато же там было Мадярскє Королівство по тій уніі персональній уніі Мадяр з Австрияками лем же то могло значыти дашто дашто інче Місяц зає з тых моіх і консультаций і досліджынь поливка то мож єй звати кажду зупу Но таку кажду абсолютно кажду Але левеш то міг быти уж тот такій барже м там уж было більше як лем такє такі плын Там было уж більше як наша юшка там тото наша юха то могло быти юха окей але левеш то уж мусіл быти або з даякыма яринами Або напевно з комперіями напевно тіж ту не буду одраз бесідувал так ци так ріжниця на Пряшівскій Руси помедже том Поливком а Левешом леве што одраз зас припомну же то буде мадярскє слово но Але кєд собі посмотриме на тоты мадярскы кулинариі но то будеме видіти же тот як раз левеш То буде тото такє же уж ся тым так наіст же уж мяса потім не треба істи міся тот Так тямит зато тіж прошу Вас о коментар може ліпше ся знати на на кулінариях і на тій ґасономіі котрой я просто не знам я приходжу до реставрациі Замавлям і ім і або ся мі не подабат або не подабат і то вшытко што можу што можу речы Зато мене так Барз інтересує тот тот тот Левеш так ци так Кєд бы сме тепер сопоставили собі сербанку і левеш сербанка то може быти радше тота рідка рідка зупа рідка поливка Левес то така баржа густа часто з компериями часто з дакыма яринами часто з дакым такым садом же уж самом ньом ся мож наісти ту іщы лем єдна така справа же як бы на тото не смотріти зідаєм ся нашого неоціненого редактора Петра з Лем фм з Пряшова пересерігал мня перед єдном поливком уж Вам поім што то єст же днянку днянку не ічте Він страшні не любил же як лем так злужыті так сербал покус з том надійом жебы не мусіти доісти Нотуєм ся гозідом але чом чом так было чом тота денянка така така брыдка днезуздни або з дакых олочів або з дашто Но і мі Петро одповіл же з жолтой дыні там і комперы компериі были то было такє вшытко густе там іщы така така омачка была Така страшні густа тота появка была же то было страшне а іщы баба бесідували жебы не сербати Влучыме собі музыку і ом днешні кулінарне розважыня в Словици підсумую не бесіды ми о ой Воєвам же барз люб суты проґрамы На жево зато же уж тепер мам два звіданя до здає ся і наступных тем на проґрамы а днес єм хотіл лем тілько повісти же жебы вказати днешнім проґрамом же маме барз великє богатство синонімів русиньского языка можеме повісти очывидно сербантка Юха Юшка што там можеме іщы повісти поливка може єм повісти зупа як ся вказало уж тіж то єм вказал на примірі дост старшых люди котры уж тото слово хоснуют як бы не было бы тота зуба поливка Юха ци Сербанка ци Левесно Левеш нас не ходил то меньше будеме розуміти аж і тут дякуютів за єден коментар же левеш густе і просте До текевель мусит быти уж не знам з ци мам час ай ци мам хымаль час на таку малу анеґдотку де были сме з радийом лем фм на такым общерусиньскым шкліню в парох етапах адотели сме тіжды Будапешту Там сме уж дуже перше замовили собі в реставрациі што маме істи і Я не знам мадярского языка Мало хто знат зрештом мадярскій язык то не тілько страшний як і фасцинуючий але тілько повім же зголи такій Для нас ґуляш найперше сме знали ґуляш з комперями На другє сме ся вели ґуляш лем з різанком і уж сме ся бояли замовити дашто на десер бо сме думали же ґуляш буде нас солодко Ну так якыси вышло дыргреды слухачы Файну дякую за днешній проґрам дякую за вашы зіданя пане Мертнич постарам ся скоро одповісти схосную вашы зіданя на будуче пане Браяне тіж днес єм ани не з тых Тыкнути м палятилізациі значыт тых змягчынь але словиця ся не кінчат надію ся же будеме все і о тыжден тіж будеме Зато уж тепер вас красні прошло на наступну словицю жебы сте завелили бы сме собі о языку побесідували припоминам дем ком Крапка фм можете писати мене інтересує коли сте бесідували на юху Юшку сербанку зупу поливку ци може Налеш І то была словиця якой сердечні бесідувал Демко Трохановскій Словиця Проґрам о словах нашых і на нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках слововиця