Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 127
Слововиця #127 - 2025 05 26
Opis odcinka
Слововиця #127 - 2025 05 26
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja „Словиця” dotyczy korespondencji ze słuchaczami oraz pomysłów na omawianie zagadnień języka łemkowskiego, między innymi na lekcjach: prowadzący proponuje przykłady par wyrazów i zjawisk takich jak ogłuszanie, udźwięcznianie czy różnice głosek. Duża część programu jest odpowiedzią na pytanie słuchacza o formy związane z czasownikiem oznaczającym lanie/deszcz: prowadzący przedstawia własne wyjaśnienia odmiany, możliwe tło historyczne i porównania z innymi językami słowiańskimi, zaznaczając przy tym niepewność części rekonstrukcji.
Automatyczna transkrypcja
Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Видайте радию слухачы Демко Трохановскій з сой страны Словици витем красні зас нажыво з Підешевского студия радия Лем фм одраз повім же можете писати як і дотепер на дем ком крапка фм Там де ет є хосную ет впиште собі малпу завінеш ци там сабацку Што хочете Демко тото такє а закручене а потім Лем крапка Фм е то тілько з той причыны з Пишете бы днес засвуды зас будут рефлекси того што вышете і о што звідуєте о чым дискутуєме Зато продолжайме тот добрій як то бесідуют тепер в корпорацийным языку флоу Не люблю такых анґлицизмів В каждым языку хоц они істнуют і треба повісти же ся дакотры з них мают барз добрі Не добрі не буду тепер бесіду о аґлицизмах і корпорацийным языку вшыткых тых ріжных і акронімів і влиянь котры сміло мож заступити інчыма своіма Языками і словами перейдеме до азбукы і до нашого джінґля ну і зацинаме наш проґрам Словиця А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлин Жет як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква йот як Йосиф Каяк коса Ел як лоси М як мала о як орел пе як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа як Ябір єд <unk> і знак два знак мягій твердым знаком Так і вертаме до словецін до нашой кореспонденциі мойой кореспонденциі з вами вашой зо мном як бы не смотріл то якыса інтеракция дозачнийме од того як сме бесідували уж пару проґрамів о тым як собі пишеме як на лекциях лемківского языка мож бы до конспекту вписати декы файны цікавинкы такы жебы заінтересувати діти то мусят быти Даякы сучасны темы сучасны слова котры мож переложыти потім на тоты темы котры навязуют до лемківского языка уж сме сой бесідували о тым о ті парі кликати і клікати Я уж бесідувал же клинцати мож з пропозицийом з Підкарпатской Руси же то уж ходит же о же єст пост і піст тото уж знаме альтернация а доі же єст подкаст але не підказ і ту бесіду о префіксах мож повісти Бодай в тамтым тыжни єм бесідувал о можливости Представліня темы І біты два біты як іде о музыку напримір Быты як од часослова быти ци быти од од часослова быти Я тіж дал приміры того же нашого кота в тій номінальній формі він звучыт як кіт можеме зрівнати з чымси такым што єст прес кіт або медия кіт пресовы материялы жебы з анґлицкым даякым еквівалентом лем фонетичным же подібні звучыт собі не тото представити Мам наступны очывидно же мам наступны бо не знам як учытелі лемківского языка не твоят своі конспекты до вчыня даной лекциі до представліня даной лекциі Але мчас бесід з вами ту мам наступну же на тему оглушыня і озвучыня мож дати таку пару часосів як вести і вести значыт вывести вести деку Думку ідею вывести вывести од выводити е то єдна тото перше часослово і вывести не знам ввести сінок вывести одвозити не водити а возити Но хоц утре сіно треба як найскорше може звести як вывести нале звезти з поля жебы дощ не зля о ляню тіж днес буде што сіно мусит быти сухє Но і ту жебы собі іщы дальше піти в тоты розжаня тот ся мі здає же не мож ся дати звести як іде о сіно Звести планным проґнозам же не буде же буде планна хвиля добрі То бы така тема така пропозиция До тых розважань ся мі здає же такы цікавенькы такы подібны річы мож файно розписати мож вести бесіду мож вести ся Автом Так мож вести вывозити дашто ту ідею а тото Барз рекомендую того рода на того родак одскочню од може такой клясичной лекциі жебы іх водити нога і си тема з букваря тото я памятам тему з букваря Пары такых согласных як пы як гы і хы а ту предовшыткым треба велику роботу зробити пониже під влияньом польского языка уж не каждий выповіст нашых гы а відомо же горы то не Хоры В тіж заохочам сігати до мурянкового букваря там пару такых примірів єст по даных з того што памятам іщы в букварі на примірі ріжниці и і маме вити і выти тай мож нати вінці а мож выти як головкы выют до місяця Присымайте на демко єт лем Крапка фм дальшы пропозициі очывидно то не лем для діти бо мам бы в примірі такых бесідс люди самы вчат ся лемківского языка часом што мене барз стішыт Мал єм уж таку опінію же же по єдній двох бесід з нашым слухачом а та акурат была слухачка і єм достал опінію же но же переглядала єм Вельо підручників а тепер по короткій бесіді уж знам і знам як собі тото переложыти при вычыню ся лемківского языка може іщы деколи о тым зроблю проґрам Добрі То тілько з такых з такых основу тых коротшых може тым мож єдну Кєд же політика нас окружытек не знам достам віданя як по лемківскы буде снус снус бесідую ту о тым з то така така нікотинова е но бы мож повісти з дугану Ні то не лем нікотина то сам Дуган єст в такым целюльозовым мішку Не знам як буде снус понеже тото ся хыба не переводит снусы тото што мож купити такой хыба лем во Швециі Тепер як і де о леґальні во Швециі як іде о державы державы Европейской Уніі ну в великых в великых давках тото аж і наркотичны результаты приносит тот снус зато єст небезпечний і заборонений в вельох державах а снус ся тлумацит як сну сну снусы смотрі єм на інчы ем на інчы На інчы языкы східньославяньскы языкы по росийскы єст снюс по украіньскы еци єм нашол Хыба єм нашол снус снус снюс Зато ся мі здає же тота тота тот в великых далках Дуган єст єст радше в ориґіналі Приводжений в ріжных языках і радше рад ся не переводит тотілько може на початок конец політикы на фоні я роблю вшытко жебы не было в нас політикы в нашым проґрамі хоц часом ся не даст А што запрошу Вас на м музыку ной будеме рхіды дальше стымаме Были вод пакне были оцю ти та село Люблю я были на ньом успіват си тий поробок мрій были выдмяте вуррука Были на них літавуть совы были леси Доле гол діля цілий село Дяльом робів змія водятує рука зе села його роба де далеко вирва Немо без десонця Коли моя землю было треба земле зем в Польщы Я люблю гмуль Коле воль пахна коле оцюти на ціле село я люблю гноє колем ньому на ньо співацимо робия моле волю ял ґатує в Так і вертаме до Словиці ідеме з наступном темом яка дост недавно впала але бы м так повіл же частично являла ся перше деси може перевивала ся в інчых бесідах при нагоді дакус інчого Языкового фонетичного бы ци загалі процесу зато одраз прочытам звіданя Днес ліє вчера не ліло лем ляло заран буде ляти ци буде ліло А чом так Пан Мартін пише дякую пане Мартінови за вашу послідню активіст ци цікавы тоты Ваше звіданя є ту лем додам же то барз часто діти путают знаючы котры знают же мы формом правильном і знесліє Коли не прібуют тото собі переложыти знаючы натурально знаючы парадиґму Той одміны то барз часто путаю тото чы вчера ліло так чом вчера ліло а в нас уж буде вчера Лало так як уж єм повіту част проблему бесіды котру Но деси там на бесідах сме собі собі хоснували і тото часослово мі ся явило в єдній з бесід при нагоді ріжниц в темах часослідак ляти або може проляти двозме собі з префіксом і проливати то як быти бывати Думам ся іщы до того днес навернул ту бом пові же же такій на перший вид м ся мі так самому нашмаряло хоц хоц знаючы інчы як як ся тото вычасословоднят в інчых східньославяньскых языках і західньославяньскых языках треба повісти же ту єст така мож повісти нереґулярніст але так на перший вид ся пхат до того же то стягніня значе то такій фонетичний процес де Йота не єст в середині зобудувана і передньом і по ній стоіт стоіт даякій полний гласний но і затона так як оси сама себе сама себе ст Тото стягніня о стягніню бесідували сме колиси в Словици Вліяло вельо языків влияло тіж на наш лемківскій язык достлем же так найскорше Вам представлю в чым на чым полігало тото стягніня напр через поле шырокоє доднес бесідуют так з такыма кінцівками придавників на Підкарпатскій Руси но і тоту кінцівку того слова в собі кєд возме о нас значыт маме Йоту і перед тым о по ній е Ну і тота Йота собі пішла гет і в нас буде шырокє не оє лем без Йоты і є на тым полягало стягніня Но і так мож бы думати же ту кєд ляти і ляло дашто кєд там єст іота А в тым часой дашто буде мало зіданя Зрештом то дост добрий троп але ту мі ся здає же хоц знаний языкознавця і лексикоґрафіі языкознавця польскій Брікнер тіж прібувал в тоту сторону іти то єдна днешня наука уж о тым не бесідує же то з тягнінях Хоц в староцеркнославяньскым ци в пізнійшым церквинославяньскым языку могло ся явити такє часослово як ліяти з котрого так тото могло быти зтягніня просто ота ота счезла но і остало лят Але то одраз бесідую же то не тот труп В Понеже мусиме іти іщы до фонетичных змін іщы на праславяньскым ґрунті там было вельо такых такых змін в коренях слів днес дост тяжко Окрислити чом ся так стало Маме вельо такых примір а іщы а окрем того отілько нам тяжше окрислити чом такы выміны в коренях слів были Зато же пізнійше фонетичны зміны котры проходили за остатніх возме собі тис ци <unk> років кус затерли Тото як тяжко дослідити в тым моменті чом якоси так ся стало так ци так тота форма така первісна могла мати парадиґмат літі так і такы такє мы мы така безсособова форма остала В вельох языках напримір літь по росийскы лити по украіньскы і кус інакше они ся в тых східньославяньскых языках одміняют Но і бы вы што дальше кєд бы то мало быти ліяті было бы легше Але м і потім мало бы тото стягніня котры м бесідувал легше бы нам може было лем частично тото побесідувати По мойому тото часослово одповідаючы на звіданя пана Мартіна то бы По части тото што сме досталийше лишыли зо старуского языка і близкіст західньославяньскых языків пониже і Ф польскым языку маме форму ля <unk> словацкым языку маме форму ляд но і ся мі здає же тота близкіст языків довела же нас в нас буде ляти што як собі посмотриме на інчы східньославяньскы языкы но то знаме же маме ялію ты лієш она оно ліє мы лієме вы лієте они ліюты а в минулым простым часі Яты він лял она ляла оно ляло іщы маме е маме гмножыну мы они ляли І бесідуєм ся як посмотріли собі на інчы східньославяньскы языку єст подібні але не так само по росийскы я лію по украіньскы я лю з двойным Л В другій особі єднины ты лієш буде по лемківскы по русиньскы ты Льож значыт же там неє того вставного і котре мы маме там єст мягкє ель на початку але розділене од наступного звуку Ты Льож по украіньскы ты лєш тіж здвойным ел за тото цілком Інакше інакше не выглядат хоц іщы фурт подібні Інакше єст інакше єст в тым минулым часі бо кєд же мы маме я лял она ляла оно ляло то по росийскы буде он ліл Ана ліля ано ліло подібні буде в украіньскым в украіньскым языку Зато ту дякуючы за тоту тему фактычні єст ту даяка нереґулярніст понеже маме ту в тым примірі того того В примірі того часослова маме кусічка таку гыбриду мож повісти східньо і західньославяньску такы річы ся трафляют предовшыткым товды коли даний язык лежыт на краю свойой етимолоґічной родины свойой східньославяньской родины але єст в прямом звязку з інчом языковом родином што вкінци не раз о тым сме бесідували в Словаци же такы такых справами барз вельо іх бы ту мож певно вымінити не лем як іде о даякы даякы фонетичны процесы але ту найбарже нам ся пхат лексика е І то не лем єст днешнє влияня анґлийского языка котрій ґлобально влият на абсолютно вшытко влият Влияти то тіж од того іде і вливати тіж іде А мал єм іщы повісти о єдній справі о тій чом чом маме ляти але мы напримір вляти але вливати ту Як найбарже входит тот тоты мы суфікс котрий котрий бесідує о аспекті вляти і вливати ту маме тоту пару тоту пару аспек ту значыт недоконаного виду і завершеного виду і незавершеного виду вляти то значыт зробити і скінчыти дану дану дію а вливати значыт зачати ливати але не знаме при тым аспекті незавершеным аспекті Ци сме скінчыли Е тото вливати маме ту вельо такых такых пароеспектісме бесідували в завершеным і незавершеным Быти бывати кєд зайде о тот о тот афікс в тым примірі ци мам іщы даякій певні бы ся на скоро на скоро А іщы даякы нашле так ци так Повторме собі же я ліют лієш він она ліє Але він уж буде кусічка інакше мал в темі і він і она і оно кєды о минулый час што значыт же буде він лял а не ліл Е Она ляла а не ліла а і оно ляло а не ліло Так ліє днес ліє а вчера ляло може іщы єдно же заран буде ляло або буде ляти Надію ся же бодай дакус поясним одкале тото Нашы ріжниці рекомендую писати на дем <unk> ле <unk> крапка фм што іщы можу з рекомендувати і присувайти своі темы своі проблемы до Дословиці радо вшыткы беру з даякыма мушу більше посідити екс єдном темом вершка названя вершка Єрмута але деколи пане Мальтіне до той темы верну дякую сердечні то была словиця а бесідувал Демко Трохановскій Тримайте ся тепло Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця