Archiwum
łemkowskiego radia

Тот проґрам повтаряме слововицях Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Видай якрасіндгородів слухаче з той страны Демко трохановскій словиця на языку і на языках як то все Но іщы шодраз подам мій е май хоц часом істок же аж страх го подавати понижы Помалы не встигам одписувати Дайте мі іщы дакус часу з тема з котрыма дискутую най лем приде дакій такій вікенд де ниґы не іхам не мам ремонту не мам інчых причын што мі вадят в такій нормальній еґзистенциі На добрі Дмк ЛЕМ крапка фм тотама і пиште як лем можете кілько можете То все добра інспірация я не буду передолжал лем влучу нас джінґіль котрым зачынаме все словицю той підем собі буднешнім темам А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков в як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлин жед Як же то Зет як зелен і як ігла І Чудачне бо на і псянич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт дале буква і от як Йоси ка як коса ел як лоси м як мама як няньо О як орел е як пані р як руснак С як слуга ты як дерка у як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавій ю як югас я як ябір бук є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком Барз люблю Вашы коментариі вшыткы коментариі і як уж єм бесідувало кореспонденциі котрой напримір тижден тому ся мі здає бы было мало а тепер ой аж нашыт добрі же аж за дуже Бы тота кореспонденция ното зацинаме і туфає на підписане учытелька залож уже анонімово по адмайовым лесі знам хто здравлю Вас учытелько але чытам барз файна тема з подібныма словами Кликати і клікати То до тото што сме бесідували тыжден тому файне жебы зацікавити вченників мати веце такых І як уж ім спомнул Підпис Учытелька Тут я лем припомну дякую учытельці пані учытельці же хоче інспірувати ся тыма тымами што сут Словаци але то найважнійше жебы інспірувати учеників як з іх зацікавити тото фактичні може Того рода цікавинькы так бы ніх окрислил і ріжниці кликати і клікати бесідуюм о тым кліканю такым мышком ци тачпадом на компутері бо бесідували сме о ріжницях кликати кричати бо тыжден тому была тота тема ци они походят од спільного кореня і сме си повіли же не походят хоц значыня сут барз близко кликати з наме о што іде кликати то призвати дакого закликати на для што і ту іде барже о даяку конкретну особу конкретну ціль но аы Маме там вельо од тых од часословных другых слів ци другых часослів просто як выкликувати закликувати і так дальше і так дальше но кричати то уж такє міцнійше так то барже міцне барже експресивне ту більше емоций єст і хыбаль кричати одкликати ся ріжнит тым же кричати єст голосно і кричыт ся просто же ся дашто выкрикує даякій може такій чудачний звук неконечні обнятий в дакы словах а кричати мож тіж на дакого зо шом тіж радше голосно як кликати бо кликати то ход гев полегел і так дальше а кричати то уж то уж міцнійше до і сме собі повіли тіж же кликати мож дакого але на Пряшівщыні на Пряшівскій Руси мож дакому кликати значыт зонити дакого Заклич мі значыт бы зазвон до мене на телефон на мобільку Нога кричати відомо на так ся з такыма Приназывниками ся вяже вяжут тоты тоты часослова повіли сме собі же іде тота нова лексика і зас вертам то кликати і кликати і до звіданя то ту як заці цікавити учеників пост і піст То піст то церковна традиция церковна лексика і пост тот уж новий з компутеровой лексикы пишеме пост нам фейсбуку на касі на тамдеси в социяльных сітях аы же так повім тримаме ся посту значыт в назуваючым думку тот єст піст І тым ся ріжні Пост од слова піст же в одміні часом ся сходят але в слові піст знаме же він колиси тіж был писаний через О але єст тота выміна звуків О на І В запертым складі Піст Маме єден склад котрый ся кінчыт запертый склад зато єст названый бо ся кінчыт согласным і тым зацікавте учеників як найбарже Піст най буде але неє по сту а може здавне о зато же по сту два склады і тот першый склад не кінчыт ся на совасєм нагласний зато неє то переходу о і так собі можете даяку лекцию з учениками обудувати на чым полігат тота альтернация тота выміна звуків о До і кєд можу зарекомендувати я барз часто хосную тото слово альтернация ученикам ліпше повісти же то выміна звуків же вымінят ся єден на другій в якысых конкретных примірах а о на і ся вымінят вымінят товды коли коли в славяньскых словах о чым тіж зараз єщы доповім Даний склад кінчыт ся на согласний там де єст в тым примірі О то єст так само як і ніч і неє ночы і сіль неє соли і вельо вельо вельо інчых Но і тот пост і піст відомо бы то ріжниця єст невелика але возме собі такій подкаст І ту треба тіж уважати же тото под не єст префіксом од приназывника так але я тоту чул бы предовшыткым при початках нашого радия як одрухово сам язык ся клат жебы высловити підкаст як бы тото під было частю было перфіксом до назывника такє так підпалити підіхати підыйти ци ци ци піти як приназывник або піти як тота част хыжы так під там горі Хоц він єст над нами то ся назват підже тота тот остатній поверх під Стріхом така єст певне того етимолоґія ЕПы Не знам цитуй ся бы мож было додати же Апель коли си робил такє такє граво ся зло айпод оц не было проблемів рад ся нихто не бесідувал ай під Може дакій електроничный піт не знам уж тепер не уж тепер собі выдумую ту треба тото тіж видіти же хоц принцип запертого складу фунґує до тепер но то тыкат лем тых слів котры сут славяньского походжыня та як істнуют Ци може істнували В тым часі коли заложме з <unk> років тому зачала ся зачала проходити тота альтернация О доі выміна о доі Но і як уж видиме на примірі Пост і піст нова лексика Но раз ся тому не підлігат тоты слова новы слова не приходят в ориґінальній формі і не підлігают тым фонетичным процесам в языку якы были там в істориі розвитку лемківского языка Не знам ци іщы дакы інчы приміры давати Здає ся мі же могли бы сме ту іщы глядати Так ци так прошу пиште пані учытелько може найдеме Наступны приміры сут і такы з котрых ся мож посміяти но Но але то може може ся вымінуме в Майлях даякыма інчыма примірами Дякую за звіданя Я вас запрошу на музику бо наступны темы м ждут А ты мила а ты мила з тотла Ґадзой вечер ґанцоний вечер зонно стала думка моя же ти не моя тотаєнно Ной єст нема на оніваня матомилма на прощаня на образаня Одтех думал одтих думал сер тебали хто нагадує хто нагадує любані Моя думана для тебе не выходе бандри до мене люскама Но а тепер тіж заведе нас кореспонденция до темы значыт приверне тему котру здавало мі ся же у чым скінчыл но то до темы пана Браяна етимолоґіі Галича Аліциі Галичыны і тема вертат од пана Мартіна Бо ґу тому написал пан Мартін написал своє Слово я так скорочу Пане Демко Галичына одколи походит назва Галичына знамеш од Галича одкале єст галич Думаня же од галкы ж птаха сут берзайны але то лем такы думаня як мено жешув походит од шуварів котры розунат віслоком то правда же герб Галича має чорного птаха з коруном на голові лем то єст пізнійше од самого міста і його назва обычно приймуют же назва Галич походит од мітичного гала котрий был град побудувал А одкали смену знамекше треба поглядати на містечко Галич же лежыт на горі Дніст окружа тоту гору од пілночы рікы Луква і Лімниця окружают од заходу там были ся де лісы ба на мож бы латво побудити і в такых обставинах треба окричати призвати поміч Старе уж архаічне слово га легале значыт ту і зраду кликали Гале і так бы мал од того походити мала бы походити днешня назва Гали то єст моя думка котра ся мі без сподобат хоц тіж звучыт як байка Но і барз дякую бы а тут дві части сут другом частю одраз Вам пане Мартіне поім же займеме ся дакус пізнійше Зкінчме тото того галича і гавку і птахы бо я лем поім тото же добрі сте добрі сте повіли же ідучы дозаду од чого што походит так же же бы кєд галичына іде од од галича тото знаме галич іде заложме од галкы но то тепер і звіданя одкале походит гавка тота кавка інакше бо ба терміны в русиньскій языковій обшыри ходят Тот чорний чорнявий птах Но як раз на тым полігат етимолоґія Думам же може встигнул о тым більше повісти чым є ся етимолоґія іщы Потім як собі тото тото скінчыме но як раз ту тым пунктом однесіня де глядати і чого глядати єст гавка котра м бы мала Од чого си тіж походити так як кавка тот чорний чорнявый птах синонім гавкы єст аноматопеічне зо звуку якій выдає тот птах то єст леґше Тото спостеречы Но а гавка но і як раз ту приходят з гіпотезом свойом гіпотезом балканьскы балканьскы етимолоґы ци ци языкознавці котры котры Прібуют доведити же тот корін гал іде і іщы з передславяньской домінациі на тых днешніх славяньскых товдышніх заложне сперед тисяча років обшырях так і то з ясне же тота теория не все буде принимана через вшыткых так але деси там треба треба не лядати же заложме же тот же кєд названя галич або ґалич тіж єст єст така місцевіст на Балканах то значыт же од чогоси то мусіло ся взяти но в якій спосіб балканьскій і і східньоевропейскій галич бы получыти ну В тот спосіб етимолоґы лучат же то мало бы походити іщы з передславяньской домнециі на славяньскій обшыри днешні пізнійшій славяньскій обшыри а топонімы як уж сме собі бесідували топонімы гыдронімы вшыткы вшыткы Назвы котры котры окрисляют ґеоґрафічне місце назву рікы Горы і так дальше они як раз барз часто затримуют ся найдолше значыт же новы люде нове населіє котре приходит на дану обшыр выперат старшых жытелів даной обшыри Лишат собі лишат собі даякы слова медже інчыма топоніма Зато ту мож принимати собі якраз якраз таку таку гіпотезу І нич перейду може до того чым бы мала быти темолоґія як єй глядати так добрі глядати Я зашто маюм кристи проґрамово і проґрамы о ріжных русиньскых топонімах на основі книжкы професора Михала Капраля Русиньскы населіня там сме собі бесідували о вельох вельох силой Карпатской Уруси ґеоґрафічных назвах названях сел і ту можу повісти То як раз были села але там єм тіж приводил даякы такы приміры де аж і напр Лемковины по <unk> році по акциі Вісла они остали такыма якы были як сперед выселіня так і до днес такы такы они фунґуют східньославяньскы русиньскы лемківскы ци напримір тіж румуньского походжыня тзв карпатизмы котры пришли раз з Волохами зохобили іх Русины і потім уж нове населіня в переважні польскє тіж зохобило тоты тоты тоты называня Але кєд іде о саму само тым о тым Жешові Ряшові по лемківскы так ту тіж нихто такой не затим лоґію не бере не хоче порівнювати чом там єст по лемківскы Я по р по мягкым р Бо днешнє Рзет вжешу в як днешні загальні в польскым Рзет іде од давного мягкого Ер ну шувары не шувары барз часто іст так же кєд даяка рослинніст дакє даякы дерева дакій ліс даного виду был в даным місци но то так называли село місцевіст ты Місто і так дальше можеме собі посмотрити на тоты такы леґшы і такы простійшы смерековац Смерековец знаме же іде од смерека Крениця іде од Керниці Польскы теолоґы бесідуют же то же то украіньскє влияня то неправда бо оно ся в польскым нашло з русиньского языка Ішло од Підкарпатской Руси од Кырниці або Кырниці яка значыла джерело джерельце або місце де вытікат вода або або ріка зачынат свій жывот так вторічна може быти тіж така студенка може быти така провізорична студенка лем така выкопана на хвильку іт даль Но і од того іде лемківска крениця Но маме шквірт не граб но тіж іде од дерев туж нич дуже не выдумаме кєд там росли такы дерева ді там може іх вырізали тоты дерева вырубали но і там заложыли село то як раз як раз од ліса даного виду ліса котрий окружал тоту тоту околицю Ідме собі до конечной так конечна як бесідуєме єсно же так як в польскым языку зроб тото тоно конечні муш тото зробити конечні гей але очы о тото походит конечна як кінцьове село Село на кінци дорогы В тым примірі там ішла іщы дорога очывидно з конечной на Пряшівску Русь але в тым примірі є на кінци державы як раз Лемковины адміністрацийно даколи Вышніх Мадяр ту треба важати жебы днес Словацию называти так но так колиси называли Вышні Мадяры то называли Словацию так то бы границя Галичыны і Вышніх Мадяр Давно давно давно тому Но і зато кєд бы тот Ряшів жешул істо іше о тых шуварів бо бы лежал над нима і так бы ся они звали то не было бы з тым проблемі так жебы так іх назвати так назвати місце місто часом Найпростійша етимолоґія Як має своє ґрунтуваня мус бы ся найміцнійше но і неішто глядати на силу даякых інче меньше міцных арґументів лем зато же ся мі нам здає же то бы было запросте так ту треба тіж повісти же напевно треба повісти Е же Глядати і зідувати ту перша справа то оддаю вам правду яку треба зробити жебы жебы до дачого доходити Дякую за вашами барз барз радочытам вашы спостережыня І ту іщы єдно агалі з друга част того майля Ям си схотіл го лишыти пане Мертіне на дальшы проґрамы а ту іде я уж го глядал десимі десимі о мину Зідуєте о Е вершок огору Ярмута Но і то дост цікаве бо не же жадны Мож повісти тіж гіпотезы не ідут до такого поясніня од чого може може ярмута іти Я лем тілько бы допомім же так як марю лишу собі тоту тему і щы барже досліджу може деяку я гіпотезу приведу так ци так Маєм іщы повісти о тым чым загально єст етимолоґія як ся заберати до заетимолоґію Ту лем повім же од нашого приятеля Радия і Руской Бурсы єдного професора пан професор Мікроси повіри Етимолоґія то вершына языкознавства што істо повін так єст пониже часом може може довести но в таку сліпу улицю таку не все можеме іти там де бы сме мали дійти кус треба погребати куссы треба порівнати з інчыма джерелами з інчыма документами треба тіж Не порівнати з інчыма уж досліджынями котры были проведены в даній обшыри доданого слова і так дале і так дале і часом мож ся з нима згодити часом заложме выснути свою гіпотезу і так єст тіж зо словом гавка од чого бы мала іти тота Гавка же найправдоподібнійше од чорного кольору хоц то відомо вызбыти ся часом той такой народной етимолоґіі такой же комуси Якоси так ся здавало одкале дашто може походити то знаме так як собі люде барз часто колиси прібували не поняти даякы явиска на свій спосіб розумувати одкале ся взяло сонце так не знали же то єст звізда Знали же рано ся вказує вечером деси там загору заходит так мусіли собі до того доложыти той так званой народной етимолоґіі і пояснити жебы знати жебы не быти в такым розложыню так само єст етимолоґійом вельо такых недоповідженых етимолоґій пояснінь походжыня даного слова даного місця заступуване єст том народном етимолоґійом Но і до моменту кєд деякы дослідникы не докажут конечно не докажут же єст так і так а з нима ся певно мусят згодити парох іщы інчых дослідників то до того моменту будут варити же не знаме Але народна етимолоґія бесідує Так і так загально о бы етимолоґіі Як тій обшыри языкознавства котра досліджат походжыня выразів думам же іщы слівы думам же іщы собі Даколи повіме хотіл Малениска але єм ся розґадал а смотрил муш уж помаленькы кінчыти і зато тым більше як Кубас так днів більше як кобас думам же іщы до той темы вернеме Пане Мертіне дякую пане Брияне тіж дякую котры зачали сте тоту тему Думам же ту іщы вельо єст до повіджыня То была словиця Дякую сердечно Вам вшыткым бесідувал Демко Трохановскій Словиця Проґрам о словах нашых і не нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця