The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме словицях Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Витам Красні Словици тем Трохановскій якы Вседнес без Михалям Но за тобом буду мусіл сам ґадати як шуєте певно по голосі был єм на Лемковині і тіс єм тамтот голос так дус дост но куса бо дост єм хотіл повісти оба слова собі знищыл але не так добрі і як бы мало не быти бы было барз добрі Премєра Театру в Рускій Бурсі вельо інчых подій по Лемківскых Горах ім походил А то знате мінус <unk> долов Ні <unk> на плюсі долов мінус <unk> горі но і зато результат того чловет дакус в моім голосі котрий іщы не пришол ряду але дорогы радию суячы од того єст Лемковина жебы ся ньом тішыти зачну одраз джінґльом зато же маме файну тему Так ся мі здає аджінґно все мусиме зачати Бо то уж наша маленька традиция А я знам а з буку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков в як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлин Жед Як жето Зет як зелін І Як ігла І Чудачне бо на і ся нич не зачне ы є тиж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і в початку барз ся повіт Дале буква і од якоси Ка як коса ел як лоси м як мама як няню О як орел як пані р як руснак Ес як слуга то як дырка як угель еф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавій у якы я як ябір є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком Так і вертаме до Словиці витам іщы раз без Красні Дне свойня тема Повім лем єдно же словой ся задумана на тото жебы не розсмотрювати дане слово єдно слово од того словиця котра ся тямит там може з том сливо вицьом жебы быти пяном словами але не Якоси так не може не все нам так зыйде з тым бо часом темы сут барз шырокы і неконечно звязаны з єдным словом так ци так днес ся мі здає вертаме до тыхы джерел боєс од нашой слухачкы Здравлю Ганцю Такє звіданя я го отримал в латинці написаным ци церквнославяньскє зєло значыт наше ту одраз повім зіло котре значыт барз дуже має дашто спільного з лемківскым языком Но то уж бесідую значыт но но то уж реферую і як то бесідуют Є то потом примір фраґменту с псалтыря так блашен муж бояй ся Господа в заповідах його восхощыт зіло І тото зіло днес буде темом нашой бесіды нашого проґраму зато же тут одраз переведу жебы сме знали о чым бесідує значыт блажен муж благословений Чловек бояй ся Господа Спсалтыря ту бесідуют тот што ся м боіт Бога што чує респект перед Богом што мам дальше в заповідах його в його наказанях в його словах восхощыт Зіло же барз хоче барз прагне і тото зіло буде темом нашой днешньой бесіды нашого днешнього проґраму слововиця Но добрі ну і тото звіданя ци деси маме тото зіло в лемківскым языку тяжко повісти то я як ся то може повім од початку бльобо як ся розвинула тота тота форма то значыт она істнує іщы і од той реконструваной праславяньской формы котра была присутна в вельох славяньскых языках І не лем зато же тото давне праславяньскє ґойло ло уж не буду то входил ф деталі іде од праславяньской формы котра означала рослину котра означало Зіля траву Ґенералі кєд бы сме собі мали смотріти на тоту реконструкцию того слова то мало бы то означати рослину зіля траву но так на тым собі може тепер тепер пристараме ту очывидно можеме собі іщы розмотрювати з з іщы давнійшыма праіндоевропейскыма реконструкциями же тото єст дашто што ся розвиват што росне што квитне але дальше находиме ся в тій обшыри значыня руслины зіля трав Так то тут тото уж можеме собі не собі повісти но і тота стара бы праславяньска форма розвинула ся в славяньскых языках уж тых котры были зафіксуваны в такы формы як напримір кєд бесідуєме о тій преславяньскій зелений бо того єст зіля такою вшыткы славяньскы языкы мают тот рефлекс старорускій рефлекс зіль зелений по русийскы зільоний по польскы зелены в вшескым і словацкым так само маме бы зелены зелень і так дальше і так дальше зрештом полудньославяньскы докладні докладні мают так само Але кєд бы сме ся вернули іщы дакус перше то і литовскій язык і латышскій язык аж і Думам же в грецкым найдеме тото бы і в інчых тых вшыткых языках котры выводят ся з того спільного кореня з спільного праіндоевропейского кореня Но і добрі Як бы тото што єм повіл што ем привюл але де факто зо звіданя ци тото зіло має даякы рефлексы рефлексы в лемківскым языку тото старо церковнославяньскє зіло має даякє однесіня то одраз повім же як найбарже дає Тым більше же як собі посмотриме тото зіло зіло наше зіля так собі тепер упростме В церковославяньскым языку єст барз але то барз часто хоснуване Тіж кєд ся посмотриме до псалтыря то буде бодай <unk> псалтыр уплывайте на господа і даст Вам прошыніє серця ваше го зіло значыт ци довірюйте Господови а він вам даст тото што хоче ваше серце барз Но і ту маме зас тото зіло в значыню барз Можеме собі пізріти на тіж на псаутыр і ту смотрю на Інчы хоц дост подібне значыня того того слова сохрани душе моя свідиніє твоє і возлюби язіво душа моя Сохранят стереже Е твоє свідоцтво і барз го любит утішыс тото значыня же милує любиты кохат в значыню барз О што іде о што іде тото зіло котре барз часто являт ся в церковнославяньскым языку і ци має даякій рефлекс з лемківскым Очывидно же має ту ту одраз тото одкрыю То значыт якій тот рефлекс Іде тото вшытко од зіля ґенеральні од зіля Со значыт має звязок з рослинністю але кєд собі посмотриме на тото давне продавну православяньску форму горже бы сме виділи тото же то єст дакє буйне даякє сильне міцне то значыт єст того вельо Єст тото такє бом повіл барз але то барз інтенсивне Зато тото зіло давне церковнославяньскє зіло єст як найбарже звязане з тым же іде од зіля Але чом Но бо тото Тота зелін тота розселінніст так Все означала предовшыткым провесні поповесні а тіж з самом свойом структуром даяку сильніст даку інтенсивніст сто значыт же было того дуже того было вельмі того было веце зато в староцерковославяньскым тото зіло функцийонувало як такє барзык так дуже того як такє посилююче так і ту Очывидно не треба мішати бо тутіш єм я ся сам ся задумал ци тото мішати з даяком сильністю з даяком мочом ну ні Сильний то інчий корінь То абсолютний інчий корін мы котрий котрий радше з тым зільом не можеме лучыти Але етимолоґія того зіло з того перевістного зіля значыт сильне дашто дашто інтенсивне перешло до того што мало бы значыти барз то значыт же в цитуваным фраґменті в самому моме блажен муж бояє ся Господа в заповідах його восхощы діло значыт же Барз барз в його спода в тым значыню в тых наказах приказанях Господа барз але то барз желат барз але то барз прагне Но і так кєд бы мали тото підсумувати то як найбарже а тото зіло Маме рефлексы тото што наша слухачка повіла Зєло зіло кєд бы сме собі схоснували уж лемківску вымову цірків юславяньского языка значыт барз так той сото зміцніня значыня часослова Е в тым примірі восхощы Дзіло то уж то буде то же барз але то барз желат барз але то барзы праг Но і добрі Окрем того же єм повіл же жебы то барз популярне слово на тым ґрунті предовшыткым церківнославяньскым то бы маме тіж хыба ту буду мал докладні так буду мал тото же і в чешскым зело Зельо то уж може быти архаічне але єст така форма зміцнююча котра означат же дашто дахто дашто хоче барз так Но але кєд си і посмотриме в тій староцерківнославяньскій літературі Она очывидно была предовшыткым реліґійна ну але маме примір повісти минулых літ так повіст временных літ там тіж сут рефлексы того зіло значыт же і бысты печаль велика зіло в Руси Насталы і настал великій смуток велика печаль в Руси так ту маме великій смуток велика печель велика нону велика біда маме тото зміцніня Маме тіж інчый не цитат і радо ваше ся зіло Значыт же барз ся тішыли то могло означати туту уж поясню же могло означати же барз дахто ся тішыл але на примірі печаль велика зіло в Рус і быст печаль велике зіло в Руси же Великій смуток же барз барз смуток кєд собі так хотіли перевести так слово в слово але великій смуток то было тото слово котре посилювало значыня Ци придавника ци е часослова підкрисляючы таку інтенсивніст окрисляючого головы стану ци емоций не так дале і так дале Ночывидно кєд не был мум сом кєд м не зачал смотріти на даякы а гадуйшы словеньскым языку тіж єм нашол такы рефлексы але то уж то уж інча справа Але ту предовшыткым для слухачів з західньой Лемковины но бо кєд собі посмотриме Слово зіля Но для каждого най буде то зіля даякій зіля котре собі там росне і од котрого тото зілоцерковнославяньскє іде значыт же інтенсивне жоно пахне же іс буйне так же зіля то нам ся тямит з тым же єднак но то онис дикє оно так собі само росне але єст його вельо вельо Одтале тоты рефлекси же єст го барз барз дуже Но то одталь можеме видіти же барз часто і топонімія была схоснувана до того зіля зато ту вертам до Тых може котры бы походят з західньой Лемковины Ново Маме Зилярку або Дзилярку на західній Лемковины тото котра царствує над Білцаревом так то єст тота гора но і котре абсолютно єст звязана з тым давным давным праславяньскым зільом предовшытком звязок має з том рослинністю так бо назва походит до того кореня зель Зіля бзелін котре може ся односити до той буйной рослинности на вершку так ту тіж іщы єдна справа же як раз тото церквославяньскє зіло може походити прямо од зіля Але посередньо од той буйной рослинности Як напримір зілярка была названа значе же там може і росло зіля але окрем того то была така зароснена гора том барзы буйно росли і дерева і травы та може конкретно даке зіря найти і так дале і так дале Но і ту іщы Не был бым собом кєд бы м о єден аспект не натрафил Но бо то уж тото што давно давно тому єм бесідувал здає ся мі же в языковым гокусі покусі але бесід по тым мал єм уж принаймі принаймі пару О што іде Я бесідую зелярка або зілярка но але уж тепер виджу як пишете на Лемкы лем крапка фм якы бесідуючий неґуючым то неправда но бо то не была зелярка ани зілярка то была Дзілярка Но і ту м хотіл тіж звернути вам увагу на барзы файну форму барз файну історичну форму того начального зы мягкого зы котре в лемківскым языку барз часто зміняло Свівит нас дз на дзы і зато маме Заміст зіляркы маме дзілярку заміст слова зелений а припомну же зелений тіж походит од зіля Придавник зелений іде од зіля до кольору зіля зелений Вюцереві бесідували Зелений Де іщы находиме того рода зміны Дзеркало маме дзвонити маме іщы інчы справы але хотіл бы м звернути увагу як раз на тото же на західній Лемковині тото зы тото мягкє давне з Ох тепер буду мусіл вести барз бы м повіл поважний термін але і называт ся він африкатизацийом то значыт тот перехід од Дз до Дз зато Ту тіж о тутіж бы м хотіл Вас ся звідати до радию слухаци кєд бы сте написали на IV крапка фм Ци знате дакы ж інчы формы те здавало бы ся же номінально мал бы бы там быти в даякым слові звук з нален і якоси Ци баба ци дідо Ци вы сте од них переняли не переходил в тотудзы Тут барз інтересуюча справа зато же єм такых свів а то єст як раз прикмета західньой Лемковины діалектів західньой лемковины нашого русиньского языка де тото з переходило в Дз Чого приміром єст як раз гора Дзилярка Я знам абсолютні як м дома повіл же іхаме на Зилярку або Зелярку то бы м ани там до ней не поіхал або під ню або на ню або лен не вышол зато же то абсолютно вівцарівяне фльоринчане бо ґушане крылівяне бесідували же то єст якраз дзілярка і такы формы і такы формы як раз як раз там функцийонували Як бы о тото підсумувати жебы выйти од початку так то слово зіло котре котре было задане якє якяке тото ведуче до того проґраму было абсолютні абсолютні нормальні хоснуване в церкви новій і старацирквінославяньскым языку так і Кєд посмотриме собі о реліґійны тексты як і світскы тексты хоц уж бесідуєме о тій східньославяньскій редакциі хоц і його рефлексы находят ся і в чешскым языку і в словеньскым языку тым найбарже на захід выпущеным славяньскым языку так ци так Кєд бы сме посмотрили тото зіло о котре днес было звіданя іде предовшыткым од зіля но але тяжко бы было оповісти жебы перевести мсало даякій або реліґійний текст Уж ту глядам якій напримір тіж спсел то є сохрани душе моє свидіня твоя і возлюби я зіло так жебы даяк тямити же оно ся має дашто тямити з зільом або з зеленістю а ту єст просто душа Мову я стереже твоє свідоцтво і барз єй любит барз єй кохат Возлюби я зіло Памятай м зіло Тото Старосирківославяскє котры часом чуєме в церкви іде од злености Іде од зіля Але ставлят на тото же зіля єст буйне зіля єст розроснене може деко дико росне а кєд бы сме прямо мали го поставити значыт барз вельмі Вельо Но і то бла словиця як видите Вколо єдного слова тіж ся даст обудувати цілу цілу шыроку тему а я бы м барз просил жебы сте Вы як слухаче писали на лем <unk> Лемк в Км жебы сме собі такых слів і такых проґрамів іщы вельо вельо Зробили Тримайте ся То была словиця словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця