Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Слововиця #110 - 2025 01 20
Odc. 110

Слововиця #110 - 2025 01 20

•

Opis odcinka

Слововиця #110 - 2025 01 20

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja była poświęcona językowi: prowadzący najpierw odnosił się do korespondencji słuchaczy o podwójnych prefiksach i przyimkach oraz o różnicy znaczeń między zwrotami typu daвай гет i ідий гет. Główna część dotyczyła święta Jordanu/Wodokreszcza i bogactwa jego nazw, takich jak Krещыня Господнє i богоявліня. Prowadzący omawiał, w ujęciu językowo-teologicznym, różnicę akcentów między epifanią kojarzoną przez niego bardziej z tradycją zachodnią i osobą Jezusa Chrystusa a teofanią w tradycji wschodniej, gdzie akcent pada na objawienie całej Trójcy.

Automatyczna transkrypcja

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і не нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Витам красні дорогородів слухачів з той страны Демко Трохановскій як це нажыво в словици з Підрошатского студия радия ЛЕМ фм но і зачынаме наступны змаганя О языку і на языках нашы словиця мі адрес <unk> Лe пиште пиште коментуйте буднес мам будумал раз два три аж приміры з кореспонденциі од вас дорогы радийослухаче што є барс але то барз бы тішыт Зато што жы може так зачнут як будут дакы водны слово повісти сме уж по вшыткых праздниках кєд слухате кєд слухате мы нажыво тот проґрам то будете знати же уж минули три зимовы великы праздникы Різдво Василя і Вода Креща но і о тым посліднім а во вшыткых календарях минуло што істотне бо уж тепер календарів тіж маме богатство но і з той причыны тіж зявило ся звіданя вспосеред вельох дискусий якы веду іщы раз повторює нам демко ente крапка фм а жебы нашой традициі было уж Тілько як все то пущам наш радийовий джынґіль з азбуком і береме ся за нашы справы А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлин Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йоси Каяк коса ев як лоси м як мама як нянь О як орел як пані р як руснак С як слуга то як тырка о як угель ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавір є <unk> і знак два знак мягій з твердым знаком І вертаме до Словиці і вертаме до нашых дискусий майовых дискусий з IV крапка фм з нашыма слухачами Но зато іду до першой іду до той першой пан Ваньо Выкликло єм панаваня бо звіданя тыжден тому о подвійны префіксы котры сме бесідили было тіж од панаваня од інчого пануваня но і агато лем так скоро повім бесідували сме о тых примірах де ухостуєме два префіксы додаваны напримір до часо слова доповісти подоходити і так і так І ту барс файний коментар од вас як раз пана Яня котрый барз добрі коментує же префіксы ідут од приназывників Докладні так паниваню така єст істория префіксів котры робили з часослів барже такы Детальны вказаня бо ни могли значыти значыти напрям могли значыти дакій рух і т о чым єм бесідувал тотден тому Але барз трафні і Берсфайні Берсфайні коментуєте же маме тіж самы приназывникы двойны приназывникы значы такы попід значыт поіпіт По і за поза за спозай тых не тых мы того рода приназивників єст вельо барз дякую за тот коментар барз дякую тым більше же слухате тото што бесідує і бесідую і часом верезмі повісти дашто дашто єм не допо віл же дашто єм не міг подоповідати здам уж тепер не хочу в тотой темы Іщы раз дякую Мам тіж май од пана Мартіна зравлю пане Мартіне якій Мартін дякує за маланкову Словицю то бы она была цижден тому і пан Мартін писал же же в Липнику на ватрі достал радістну пакєтку Давай гет і што то значыт Ідий до переду а по нашому ідий гет значыт не хочу Тебе ту іди іди одтале іди пред такы по польскы спадай то уж а то уж неформальне І ци пан Мартін добрі думати Отже кусідка інакше пане Мартіне бы одповідам на тото звіданя ся тото реалізує на нам там на Пряшівскій Руси то не на цілі зато же то рад ся на шаришы нам земпліні ся хоснує в дакотрых словацкых діалектах тото давай гет і може перешло до русиньскых діалекты і дорусиньской бесіды має кусічка інче значыня значыня як наше лемківскєні русиньскє ідий гет бо ідий гет єст хоснуване всяди як мі добрі знати зато же дийдий гет фактичні так пишете значыт ідий одталь не хочу Тя відтити а по польскы мы Дост так поточні спадайы ідий оддале і так дальше ідий предш тото і номінальне значыня іди гет а тото што сте вказали на тій плакєтці давай гет то значыт кусіцька дашто дашто інче но Но но ле хоц но но ле поц но ле зроб тото скоро так давай гет ідеме до корчмы не дискутуй зо мном давай гет так зроб тото не дискутуй хоц так зато зато то кусідка єст інче значыня же давай гет то зроб на што без дискусиі Тепер одраз не дискутуй не думай над тым І то єст кусічка інакше мож повісти тото гет має інакше значыня як ідий гет хоц кєд іде о таку на бомповів такє остре повіджыня іди гет то значы нич більше як ідий одтале одраз В тым моменті уж ани не дискутуй так як давай гет о котрым сте повіли же значыт давай ген не дискутуй дашто зробиме ідеме не дискутуй не думай І хыба о тото ся мі здає докладні ходит на тій в вашій ватряній плякєтці котру сте достали в Липнику в Липнику на русиньскій Ватрі Но і м мам іщы єдно зіданя на смотю так іщы собі певні мусиме выслухати Дашто даку музыку музыка буде тіж мож повісти Посвяточна понеже бесідувал єм о Йордані же уж Йордан довершыл тото трідуум довершыл тоту тройцю довершыл тоты три зимовы праздникы якы в декотрых колядах приходят до нас в гости Е но то може так то може по терочці і по лемківскій версиі Е світовой світом знаной Коляды тиха ніч лемківскы сова то Петро Мурянка Но і вернеме собі до Йордану бо звіданя і дискусия котру єм вюл на демкым Крапка Фм кусітька шырша як само названя Йордану але то по тій коляді ми ми Но то сме уж по коляді тиха ніч знаній світовій коляді котра має тіж лемківску версию не забывайме о тым на платни терочкы котра тіє під крылами Руской Бурсы Все мож єй послухати В радию Лем фм тіж в тым святочным зимовым часі о котрым єм бесідувал же уж три праздникы пришли до нас в гости но і так тіж плюс міну з можу повісти зачала ся дискусия од того з єдным зо слухачів сланом Петром з котрым часто на такы темы Входиме ноі сме зачынали называти Йордан понеже Йордан як старше свято як Різдво Христове єст мож повісти такым святом котре як єдно з першых християньскых свят могло тіж принести зо собом вельо традиций вельо звыків то і вельо тіж богатство названь того того святого свята того єдно з дванадцетьох праздників Такій Йордан знаме же Йордан до того сме тіж дошли в тій дискусиі Я буду прібувал скорідко тото зреферувати Йордан то знана етимолоґія же того же Ісус Христос креслил ся в ріці Йордан но і оддале тот Йордан Затым іде народне народне названя Водокреща Водокреща значыт Крещыня водом ту од того іде але Але як маме приміры в вельохы інчых названях ту єст такє Скорочыня того до єдного з слова котре іде од крещыня Господнє Но але крищыня Господнє то уж єст бы мож повісти офіцияльне церковне церковне названя свята іщы барже офіцияльного котре в православній традициі ци в інчых східніх церквах східньой традициі называт ся богоявліньом Но і ту як раз в тоту сторону пішла дискусия помедже мном а паном Петром понеже богоявліня інакше ся кус тлумачыт в західніх церквах як східніх зато же ту маме на розділ два терміны котры ідут з руского языка Очывидно они пришли до нас через староцерківнославяньскій язык і тоты два понятя то епіфанія і теофанія Звучат подібні выглядают як бы подібні іде о подібны справы лем же кусідкя ту мусиме собі тоты два слова а вкінци находиме ся в проґрамі о языку розобрати Но то одкале іде епіфанія епифінія тота котра має м барже західню християньску традицию То очывидно од грецкого епіфанеа то значыт вказаня обявліня ци ци явліня ся так но і ту треба повісти же тота епифінія односит ся до обявліня бога В особі Ісуса Христ так предовшыткым як іде о люди котры пізріли котры взріли через через Крещыня особу Ісуса Христа яко того котрого м Бог помага свойого сына через Крещыня в Воді жебы пришол уж по своім воплочыню і по жытю на земли жебы пришол спасти цілий пробачте світ Но і інакше кусітька ся тото Тото реалізує в східніх церквах зато же мы ту маме понятя радше теофаніі То значыт ту уж до того самого обявліня ци зявліня ся ци ци указаня ся вказаня ся Іде іщы же то єст Боже вказаня ся в обявліня м Бога Но і тото має кус інче теолоґічне значыня понеже теофанія односит ся мож повісти прямо до такого надприродного обявліня ся Бога В полноті в полній тройці то значыт же як знаме посла свого сына Ісуса Христа а там іщы при Крещыню што чуєме тіж в тропарі в тропарі явил ся Святий Дух в виді Голуба Но і ту предовшыткым сут тоты сот тоты дві дві ріжниці значыт епіфанія то барзже звязана з особом Ісуса Христа самом явліньом ся Ісуса Христа і поручыня му той земной емісиі спасти люди а Теофанія Кусіцька бесідує о теолоґічно бесідує о явліню ся Бога в тій полноті фы фмы Тройци Но і ту тіж треба повісти же Же кєд же в епіфаніі Бог являт ся в особі Сузахриста як Мисия як одкупитель як сповитель но то підсумуйме фм при понятю Теофаніі Бог являт ся в цілій сой бы бо Боскій Божескій на божескій натурі Но і тоты дві ріжниці сут мы мож повісти зрештом ту видиме тото і в при напримірі Теофаніі коли коли приводиме зо святого писаня Крещыня Ісуса Христа в Йордані то видиме тут цілу ся ту тройцю особу бога отця котрий котрий облявлят ся в словах то є змій сын примилений як чытаме в Єванглиі от Матвія Бог сын наче Ісус Христус принимат Крещыня а Святий Дух приходит в виді в виді в виді голубиці Но і ту як раз як раз то єст тота головна головна ріжниця помедже названьом в православній традициі і в західній традициі того свята Але ту треба підкрислити єдно же то абсолютні жебы не хочу ту жадных реліґійных диспут вести котре єст ліпше котры файнійше бо тоты дискусиі ся ведут уж <unk> но може <unk> років уж <unk> медже сходом а Заходом Іде тото же акцент ставляний єст на Дві ріжны річы повторюючы епіфанія на прихід Ісуса Христа на Землю на його крещыня і на мы особу Бога сына і того котрий приходит на землю зо свойом місийом спасти світ а В східній традициі акцент вкладений єст на обявліня ся цілой святой Тройци вчас того вчас той подіі значыт вчас Крещыня Ісуса Христа в ріці Йорда І ту на секунду ку перерву зато же мушу іщы пустити єдну єдну коляду од тероцкы в котрій буде тіж акцент той Теофаніі надію ся кєд будут вшыткы стрічкы не переслухал єм а кєд ні Е то ту тіж фытій коляді ангел Пастырям мовил Маме і тото штож єм привіл се в Євангелиі од Матвія значыт се там єст така стрічка як бог отец бесідує сесын мій наймилейший коханий з світу з неба посланий його выслухайте тоту тіж єст тота тота тота цитат з ци привидіня Євангелия од Матвія а тіж а тіж Остатня стрічка як буде той щы єй собі омовиме але жебы устанути іщы ангел пастырям мовил Тырочкы Справа чу ц Во стерство со тос с на со ва якы пораз котристи єм ся розбесідувала смо тюту уж помаленькым треба кінчыти Але два слова підсумуваня скінчыли сме уж великы празникы зимовы праздникы тепер ждеме напущаня і потім на великій піст з великыма народныма традициями Днесы хотіл бы м вказати кілько богатства языкового богатства маме В єдным лем празднику Йордану Йордан Водокреща Крещыня Господнє богоявліня но і днес іщы пішли сме міцно в теолоґічны обясніня а то завдякы дискусиі з паном Петром якум барз красно дякую і не забывайте вы вшытко писати на Демко ЕТ рапка mраз з теофанійом котра тіж єст видом епіфаніі бо там ся явили аж <unk>лят тота версия на три особы боскы особы Тримайте ся Словиця Проґрам о словах нашых і не нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця і <unk> Ґорлиці <unk> і <unk> польковиці Лемківскій голос в твоій хыжы Лем фм