Архів
лемківского радия

Тот проґрам повтаряме словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця То очывидно Джінґіль котрий мал єм пустити охвильку але бесідувал єм же днес босоркы помедже нами барз великы як ідео радийовий систем не знам чом Так ци так зачас в Высловіцю дакус може дакус може допереду але то хыба добрі Уж єм заповіл же з нами Михаль Лужечко витай Михалю што там в тебе доброго Здоров здоров А та доброго маєме мало но І так даколи більше як недоброго низк маєме таку чудну годину лонка знаєш цілый день падал сніг но тот сніг до земли не долітал А тото мене тото мене цвита вымриґує знаєш коли ідеш до роботы і лобкаш просто болото пуцувал Но честно дуже дуже тяжкыми без того мурузу без той посправдішньой зимы котру мужен виділ дораз років десят а так фурт дощ тай сніг з дожджом Ей ойкє то в нас днес был такій вітер такє вітриско така задуява зас Йой наш мі но перевертало вшытко на дворі в моій загороді зато розумію тя тілком тіж тіж бым хотіл видіти подайраз таку порядну велику зриму жебы в ґломінус двадцет метер снігу жебы не мож было автоіхати жебы треба было не знам всяди піше ходити Якоси так місяця не затекыло Ай бы так было і ся не так давно направду Но і бо ся може нашым чыстованым слухачам видіти чудным бачом зачали сме зас говорити за годину за тоту погоду за тот сніг Так ми ся виділо уж проґрам за за погоду і температуру мали сме гес перед цым а не тепер айбо айбо тото направду поводит нас лише до нашой слідучой темы так сме си через інтернет через месенджер казковали з Демком о Шниньскє може Вартує поговорити за тоты слова за тоту лексику а вець думак за штось і ків насы думак за асоцияций котры маєме з тым зимнім періодом бо як раз кой приходила посправдішня зима та приходили коляды Ци знаєш яку колядку може Демку Я знам але співом не будут ту наполни Але ниц підеме Михалю до нашых тем нашых днешніх си што сме си замірили повісти Я запропоную джынґіль з асбуком та кєківсе това інтро А то барз доб то было барз добрі інтры то не лем лем лем то такє інтр але барз добрі інтр Я запрошу на Дзінґіль по котрым ся они долга чуєме А я знам а з буку уж познали мы а збуку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен жет як жето Зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх псянич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і отяк Йосиф ка як коса ел як лоси м як мало Ем як о як орел як пані р як руснак С як слуга то як тырка як угель еф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавій Юяк Югас я як ябір є <unk> і знакы два знак мягкій з твердым знаком Такі вертаме до Словиці Демко Трохановскій і Михал Лечко витаме вас красні іщы раз по тым джінґли уж Михаль зробил барз барз підкрислюют чераз барз добре інтро До того хоц они так якоси само вышло же цни нам ся за зимом а зима то коляды свята і тото вшытко Што ся так файно асоциює на котры нас што ся жде тепер так мігалю не знам так мі ся аж мі тепло ся зробило Може колиси сме ждали як діти так на тоты на тоты свята на тоту атмосферу і так дальше а тепер уж снеме тых Я як старий як старий бык Тіж такой атмосферы ной бракує мі того бракує мі того того того снігу предовшыткым тото што было все окружене біло было ойка Но добрі Так ми ся видитош насильови тото было чути майсильной акуварошы головно споза того ож направду цілий світ кругом Тебе А перецінювал ся перетворювал ся на што інче коли ушытко гет ушытко закрывало снігом по правду цілий твій світ бо по факту дітьми проводили сме більше часу вон як у хыжы бо Но просто бо уґаздованьо сме не мали мобільок Но і не лис не лиш авто не лиш завто но направду фурті сме выли вон і коли приходила зима на правду то было дащо такоє чудесне так о то было великоє чудо а тым більше для малого дітла кайкый такоє не так часто виділ тутій перві зимы чули ся Майчы тово і коли приходили коляды то направду было штось такоє маґічне А як Ін увас казали на коляды а вес цілком на тот період мм то бы в нас был просто різдвяний час Він так ся называл різдвяний час Хыба не маме такого такого слова котрий інакше бы называл тотто тот тот період од бо він ся по правді коляды нам ся асоциют не лем зым начы нам ся предшыткым социют тыма рождественныма піснями Алето в нас уж дуже перше іщы перед різдвом співало ся співало ся коляды і потім тіж ся даякій час співало коляды хоц не лем коляды бо потім ся уж од Щетрого вечера од Богоявліня од Юрдану співало ся тіж щедрівкы і там барз часто текст тых ны такы лем ту они ся в нас принаймні так тым одріжняли же были же тему мали зо Старого Завіту были пісні не о народжыню Христа лем тіж інчы темы так зо Сторыві так То тіж оно но но тот тот дуже дубрі ся нагадал Я на своій тямци уже застав у нас у Кушници лишек таку ситуацию што іпен на коляды айно то значыт на сятый вечур а на два дни по тому ходили як раз колядувати А уже путому на Василя ходили уже віншувати Ай боншованя уже было тако доста май примітивне нас не вчыли якіс великі віншовалкы хоц я знало што тіно щыдрюкы они то же были такій великій космоґенічні бо я тото находил у літературі но нажыво уж лем тото у нас не застав Хоц знало штам за пару сел в нас того щы было доста бо так видиш оно полудмерало не всяди єднако чо м ся хотіл до того нагадати Айно та у вас ся той вычур значыт так і кличе ся так ласточно жей вычур Айно або велиє а велия тоже тако інтересне слово як на днях выт когось тоже чул кос ся учатови учатовину тоже звідал ож ци ты знає што тако Евелия Я то як раз з латиньского языка видал но я нагадам ся шя тото у якійс колядці чул також я тото слово знал з якой колядкы котру сме співали котру сме колядували но Бы ня побіл я не знал што тото слово значы да тото самирно Так враз бесідували і святый вечер і велия Велия з лотиньского то час жданя на наштоси бо як раз велия то єст тот ден перед перед тыма церковныма праздниками Но то уж оту уж маме бо ту мусиме фурт памятати в якым ся проґрамі находиме же то проґрам о словах і ту будеме як раз підкрислювати тоты слова порівнувати як ся бесідує по русиньскы на Лемковині як ся бесідує на Підкарпатю і зато бым хотіл кусідка іщы навернути Бо вели уж кєд уж маме уж сме єй назвали як ся вас бесідувало різдво Рождество Но та казало ся Рюздво альбо мой часто видав ся казало Рождество альбо щыма і часто казало ся просто коляды бо в основному люди кєд казали та казали не за сам тот день не за не за <unk> децембра так а казало ся В основному за цілый період а цілий період называло ся коляды Значы тоті три дны коли мож колядувати од сятого вечора і два дны по тому І мало коли говорило ся за конкретно іпендині Рюз <unk> хоц такоє слово я чул дома айбо май часто вда оказало ся іпнрождество Кід ся казало тото слово ай по основу і тото слово ся не казало і казало ся в роздыколяды так В нас якраз як дослідил чом мало бы ся назвати Різдво а часом бесідували і Різдво Товту ішло тото же колиси тяжко было вымовити такє дост скомпликуване слово котре ся называло рождество Оно ся так называло там допіро потім гласны звукы походили але деякы ся елімінували і в нас бесідували не лем з того же то єст найперше роздло а потім різдво з того Рождество або з того рожство котрого тяжко было мовити Але діжте та роздільство докладні так тото было але тіж ішло ішло в сторону різство Я косідувам што така може неправильна вымова може даяка локальна альто фактично має свій етимолоґічний смысел жебы называти різдво зрештом як посмотриме в нас на Лемковині То маме різдво різдвяний Рождество рождественний кєд іди о прикметникы Але одріздватішіст рістяний бесідували рістяний зато тот знам же тота форма барз барз часто была хоснувана зрештом ту одраз з закличу нашых слухачів жебы на Демкы ед лем фм або на Михаль ед лем фм писали своі даякы ремінісценциі як вас бесідували на тоты част А я одраз так може конкретно звідам в кого бесідували різдво і рістяны свята бо то барз барз інтересуюча Тема Але мам тіж звіданя такє Сі Вас дахто і ту замірено тото часослово веду Дахто лазил в час різдва не ходил вазил А ні тако ани зоставил бы бы нас ся казали на святый вечор ходили колядувати Ай бо не лізили айно не лізели і ходили такы хоц по снігови такому великому скорше выдал цабали як ходили но то же такодил хто ходил колядникы певно А хоц айно ходило ся колядувати я так розумію што то по селам было не все єднако Бо я такы з свого личного скушыня знал уж бесідувал лем з тыми з тыми тото выдвідика были дакус інчыкій традициі айно айбо в усновному в уснувному маєме то так што гет гет маленькы діти ходят Кольодувати семій но як семі уж з ґрупами напр якой был до Мак Молита нас пару хлопаків ішло разом і з нами шол мій старший брат Проводил нас так там піл вечора далеко і мы ся вже змучыли та він на свій думі а пак сами шол кольовати так А уже мало майстарші хлопці ішли у Батлегем а веть уже была така театралізована перформенс ґрупа так можеме єй назвати так і закыли інакше позбераны такы Мали даякы такы такы кроі строі даякы такы айно айше то была перформенс ґрупа де были конкретно вызначены персонажі при чому основа тых персонажів тота сама а уж даякі додаточні ся одрізняют наприклад по цілому Пудкарпатю з того што я встиг хібы дізнати ся вылчыти та каждий такый верте палат каждий ткій батлегем мал Слідучый склад ото были шоты пастырі ото были два ангелы і они несли цирківницю авайті Туту цирківницю даколи тоже просто назвал Батлегему то маленька модель церкви де зрідка мож іщы было зобразити саму гыбы саму картину явленя Христа так но ото же была доста комплікувана задача а такі як люди часто робили туй церківници самі та робили просто маленьку модель церкви З таку ходили і мы нашым сурдыком Хлопакы моіх руків мы тоже чынили таку цирківницю мы з не входили колядувати но Ісе такій был основний склад Батлегема а дале вже персонажі ся мало ріжнят напр укушници додаточно до тых чотрьох пастырів та і двох ангелів были ще діду тай баба У другых сцелах знау были чорты а вет былщы чорт Жыд тай король а ве дакус даякі інчы кі персонажі носмыл ту муж додаточно до Пастырів і анелів быв щі якій персонаж якій мал приносити якій страх якій мал одпужувати так бо тот і баба і дідо удівали ся руну такій костюмы як удівал ся чорту сусідньомусилові так із кізячых а овечых шкур звиті такі великі кабаты шубы Страшна маска великі дзвоны на поясовы якы закликали діда бабу до хыжы не мали пуцкакувати трясти субо ты дзвоны звиніли трясли буксу з купіками бу тото гучало шуміло і но у них была як раз місия устрашати така в них Была мі они страшні оглядат Я такє виділ як олиси колядувал в Булгариі в Рільскых Горах бесідую тоты і як раз в нас не было такых дзвонів але там єм виділ такы дзвоны они были меньшы більшы бы такы такы до пояса причіплены ы бы Яраз вділ тото такы найбільшы з тамтых вшыткых дзвонів то аж єм мал такы сині ногы потім од того вдаряня копканя онго зойка то потім болиц страшно тотре мати добру практику жебы тотренувати треба ся мі здає ґутому Е о я уж мам перший коментар на ріжных ґрупах в котрых беру участ же дідо бесідували Різдво і на Різдвяни свята Дякую Петре наш слухач то уж знаме же уж маме першый фібек Я бым хотіл єднак вернути бо я замірено пою хто лазил вче в вас хто влазил вчас Різдва бо в нас лазили Полазникы Они ся так называли полазникы і то были Значе окрем колядників так колядувало ся тіж ішли колядникы з тым вертепом были полазникы котры давали вінчуваня о них ходили пред вшыткым в велию І ту предовшыткым были молоды хлопці вінчували не знам вінчую вінчую за пецом кобасу чую Дайте мі кус спізнату буду більше вінчувати і так дальше Тот універсальне Але тоты плазникы барз тасто тіж там смотріли на даякы дівкы котры іщы были на выданю і така была єй єдна з традиций же як раз кєд ся сіно вводило до хыжы бы бы стравы і тото вшытко люде входили то было дост нечысто в тій хыжы была запетькана тота хыжа І як раз незамужны дівчата мали єй прятати Но але пришли тоты плазникы так уж хыжа была выпрятана то мало єден за пазухом ци за поясом там дакус сіна жебы іщы даде до угла шмарити жебы оту іщы не попрятане такы такы фиґі робили же же там іщы не попрятана і же што тото буде як яка то буде ґазиня кєд сяди попрятала а там забыла І з тым ся тіж вязало і ту тіж зас наверну до до того слова зато єм звідал же хто лазил нас лазили медже іныма полазникы хоц потім колядникы самы з такым вертепом з том тоту перфурмеры як же повіл то тіж тіж ходили Але тепер бым хотіл войти в таку обшыр в таку област в котрій признал ся я ся нияк не знам то значыт што сте іли то значыт Я знам што іл на велию на святый вечер Е Але самом того не зрыхтувал за ту ту лем знам названя але жебы войти уж в структуру того што іміл то мі тяжко буде оповісти як то в вас было А но та на святый вечур сам іло ся пізнує А вже на другій день мож ся было познати же мож было мяса молока і т на сам сятый вечір знало ся ладити на стіл такоє ладило ся штоси з грибами самі грибы ци то маринованы ци ци якосінча кучыни Могла ся оцінити дзьобочка ото пасуля з цибулю обжарену Кід знаєш таку страву Но барже як зупа ци то ся уж і токіло ци барже на сухо на сухо айно уж варила ся раз удварює ся раз пасуля А пак цінит ся зажарка з Цибулі до той зажаркы в Цибулю дає ся щій пасуля і она така нояк як каша А з такого солодкого наприклад цінили ся бобалькы може будеш знати ото з такого приз тото єм хотіл звідати Бо в нас бобалькы то дакос інче Але оповідь о своіх бобальках Ну у нас много де чынили ся такі бобалькы о то был уже такий головний солодкый елемент столайно бо чынили ся другі пістні стравы а бобалькы были якраз солодкыми ото такі но бубалькы з кіста круглі такій сферічні так подолжа подолжасты круглы докладні так бо тото така етимолоґія бобаль або бобуль колиси давно тому іщы в праславяньскій обшыри называли такы подолжасты камені А то ходило о форму тото названя іде о тото якраз форму подолжаста кругла Но тоті бубелькы а заправлены єй солодкым маком з медом даколи ще притрясеній молотым уріхом о тото же я такоже люблю но і Айну такоє піснує ся єло А так нараз знаш і нис на захузицю Я ся не годны нагадати нияку другу пісну страву якы там выпере то я то може я тоты думай а я повім о нашых бабальках повне же нашы бабалькы то тіж Формом може може были чысто інчы як іде о там з чого ся робило але формом были тіж подолжасты круглы і так дальше але то іх ся робило тото як ся робило пергы тото кісто з перогів котре ся лишало на котре уж не старчыло того того внутрішнього ци ци компери ци бы капус ты ци овоці взалежні од чого з чым в середині были тоты тоты перогы то як раз як оставало кісто то ся іх так гым катуляло так жебы ономало тоту подолжасту форму шмаряло ся на кріп і дно і варіло і то были тоты бобалькы формом може подібны але але уж структуром то просто Тото кісто по перогах котре ся остало і котры здаче треба было вызварити а мали сте кєселицю А не знал Но такє мали мене в Рудиню мену Сурдикові то коє ся не чынило но І се знаєш така ситуация ож я не буду годен упуйсти даже за цілой село бо не трафило ми ся а кушниця в тот час была великым селом не трафило ми ся быти у каждів хыжы на гостинів неріздво знаєш та не буду годным пусти ци кіселицю кусчыни в домак то в нас нас трудно буде чоли сте з такого хосх зо сы з того хлібового заквасу зним ся як його мамо пробачте я з мамом колиси мал слуговици інтервю на тему тых різдяных страв велийных страв предушыткым Але кєд добрі запамятам то з того такого хіблого заквасу вівсяного бодай же ні або пшеничного жытнього якоси так заложме же на тым ся кінчыт моє знаня з чого ся тото робит і тото єст такє істя з комперями то так як густа така зуба така густа але барз густа така же они же барсайно тото такє кысле такє дост класне і мі ся здає же кєселиця як раз в нас то такій такій найбарже характеристичний елемент велийного стола кєселиця так але може зато же тіж єст порядок іджыня даных страв В нас ся не іло цілий ден абсолютно першым першый раз як єс іл того дня велию то был то был свечер заложо же то была <unk> година пополудни і так на голодно то може зато ждало ся на кєшелиці Кєслиці буду бы така перша пурядна така гіста страва Може зато темате перве што іх зади Ех дак і може зато она ся так тямит найбаржем з тым звелійным велійныма стравами хоц з нас іли сам честнок то іщы то іщы може зато же был бо бы люде были худобны але може зато же был але я знам тіж переданя таке же іло ся барз часто чеснок в такій святочний час такій такій такій бумповій высокій час такій нонобілітуваний час Зато жебы босоркы злы не приходили в тот час в тым момент тот момент си дохыж то іщы такє передхристияньскє То тот честнок котрий треба найперше зісти жебы босоркы і інчы злы духы ґу нам не приходили і дале нам спокійно зісти за тоту і сут такы такы такы поясніня чом якраз істи сам честнос наса і тоту його сяіло на сам перед влий жебы якраз жебы як раз была Был спокій од тых босорок і тых інчых але вернуло в настіж была очывидно як іде о одвелийністів то ся мі здає же в настіж было тото дост были ріжниці помедже вназдом а може даде інде бо на сході Лемковины была уж і кутя котра пришлам од Львова і од Перемышля Аль знам же радше на західній і центральній Лемковині радше єй не было але был тіж єден бы м повіл солодкій елемент як єс бесідувал же бубалькы то в нас єдиным єдиным солодкым ні єдным з двох то были або перогы з овочами сушеныма овочами або потім бла юха то значыт там уж прикінци велий юха з тіж сушеных овочів Тото тіж єден я памятам з дітинства был такій елемент котрий юха же жебы перепити бо там фурт іж іщ іж а не єшто пити і треба вкінцитика Южка Узвар о фарто з сушеных слив сушеных яблик ялок грузы маєшно такій напій такій пити такоє з тім ся нагадав єдну дуже добру страву яка ты вісюр тоже часто стрічат ся в нас на столови ото палинята гы но похожа на вывелькы бы ся тоже просто кісто ге ге пленята выкачут ся ото качано екісто значыт на такый на таку тунку пляху ся качат і нарізат ся на такі коцкы і тут іконцкы ся варят то маєш такі паленята Упурсний час они ся долут з якым лекварьом солодкым а упурзний час мож до них давати масло сыр сметану і тыкану Ото як пірогы просто тот сыр має звон а не удну мож так казати ту значыт я знам то може тото само што нас палят а тіж з того з того кіста лем то ся метало на бляху даєку котру там на пец на шпаргет котрій і то такє уж ся соло і лобез без жадной там без жадного сосу або ничого слісто на шпурі то же сме пикли лиш мо го не назвали палинята Паленято нас же была окреме як раз лише тота варена страва А коли тото само якіс то пекли сме на шпурі то же был ощіпок Агатоспосітно файно Я лем тілько доповім же же в нас і в нас было значы тото што люде мали колиси бо тото тоту традицийну вылил ся доднес і схоц уж маме і ріжны не знам тоты фрукти дімаре і так дальше і так дальше тото дальше в нас іщы остає горох фізоля капуста губы тототы традицийны річы і знам ш як раз в нас тіж рыбы даякы бы были знам такы припадкы з люди тіж ідят рыбы але в нас якоси не было На західній Рукові в нас дома принаймні не было рыб хоц то тіж мостулі в Дозлиі як раз то Боже іде од таку таку цілком локальну традицию Мигалю не знам ци ци знас Зас нам минуло так скоро же аж і певно бы могли сме бесідувати і до самого рана Помаленькым личыти кєд жершы зеленували іщы сме не встигли зеклядувати Михалю дякую ти сердечно зовнешній вечер же сме ся змогли стрітити і побесідувати о тых словах предовшыткым і о звыках при нагоді но што думам же думам же кєд бы сме ся настрітили же вам ти і вшыткым Русинам Підкарпатя здоровых щестливых і веселых різдяных сят сяк сяк держіт ся ани забудьте поколядувати і собі і родині бо коли Щіпак Щіпак лишно другій гід прийде Такій сердечно дякуєме за днешній вечер бесідували до Вас Михал Лижечко і Демко Трохановскій Держіт ся майте ся Тримайте ся тепло Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця