Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 100
Слововиця #100 - 2024 10 28
•
Опис епізоду
Слововиця #100 - 2024 10 28
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja programu „Словиця” dotyczyła łemkowskiej wymowy i zapisu litery oraz dźwięku л, zwłaszcza tego, kiedy wymawia się go twardziej, a kiedy pojawia się miękkość wynikająca z historii języka. Prowadzący omawiał przykłady zależne od dawnych samogłosek i współczesnej pisowni, między innymi Лемко, лет, липа, доля, пліт i Михалів, oraz wyjaśniał funkcje miękkiego znaku, także przy zapisie wyrazów obcych. Podkreślał, że historia języka pomaga zrozumieć jego dzisiejszy stan, a temat bloga o tych zagadnieniach rozważał jako możliwy do przygotowania.
Автоматычна транскрипция
Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Словиця проґрам для пяну словами на языку на языках його языку найбуде вытам красі Демко Трохановскій з той стороны нажыво з підвершавского студия радия Лем фм Припомну одраз же можете писати на Лемко ЕТim крапка <unk> підсуваючы темы дискустуючы і в беручы участ в творіню того проґраму Я лем поім тілько же днес єм сам а дякую за вашы позитивны позитивны опініі на тему спільных проґрамів з нашым новым редактором Михайом з Ужгорода Бар знам ся любит такій формат якій был медже інчыма тыжден тому Вам видно тіж ся любит А я лем повім же тотна словиця має днес малый ювілей але з тым не буду ся тіж так вносил лем піду до того што єс все значыт до джінґля а потым вернеме собі до нашых справ А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков Ве як ватра ге як гора Є як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін і як ігла Чудачне бо на і псянич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква Йот як Йоси Каяк коса Ел як лоси м як мала О як орел як пані р як руснак С як слуга ты як тырка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавій ю як Югас я як ябіль бук є <unk> і знак два знак мякій з твердым знаком Вертаме до Словиці а я достал зас звіданя коли бльоґ Но дзькают до мене і в редакциі Лем фм і Вы дзьоґаты так бесідую в тым позитивным смыслі хоц знате же ту з часом в мене то ани не часу лем все так планно допрі але пойдеме на звіданя коли бльок бо тему Л треба бы даяк записати там вшытко было супервыложене вшытко ясне Дякую за тоту опінію але я зато вертам до того зданя бо то єдно в моій дискусиі з вами але сама тема Л вернула і правопису Л вернула в практиці Я знам же уж о тій букві і о тым звуку было в Словици Ноже не каждий слухал зато Вірю же слухал удепер важно і може тото тема уж верна як бльок але то іщы не обіцю лем так бесідую Фы так но може іщы може ай што хочу привести то хочу провести бесіду помедже двома мирками якых зраву сердечно кєдня Днес слухают то так на ранті Бесіда з єдной з ґруп злоцапа в якій єм присутный но і Лемкілько хочу Вам доказати же сут люде тоты чудакы же в ґрупах собі пишут кірлицьом по лемківскы часом ізбудаме але тото выкликує тіж звіданя хочу лем зарекомендувати вартат бо то такій едукацийный аспект така практика такє цвічыня жебы так повістину і там єдно звіданя од єдного Мирка ци доіхали і там поли єст мягкій знак а другій Мирко одповідат же і змяхчат лы за правилами доіхали без змякого знак Но допрі ци тото такє звіданя такє пограничны філософіі ци і направду змяхчат лы е уж певно знате же Но само знате же кєд уж така тема ся являти а уж тоту тему зачепити Мушу Але жебы так сме были разой разом в тій темі то так од початку може Найде ту о правопис Л перед конкретныма гласныма так чом в слові Лемко Лет липа Коли тот коли тот має там і може быти присловником од місце назваником або може быти союзом Але то інча тема Добрі Коли липа лет Лемко пишеме такє само лы так як в слові школа гладкій лотат блуг буд Лухы помалы блыха Але як уж чуєте вымовиме го часом інакше Но я повторю Лемко лет коли школа лотат блуд ту маме л а ту маме л Но іщы кєд дополниме такыма примірами же по тым мл буде даяка ютувана буква так я або ю а зараз поясню чом не буде николи є но так як в сові пляц бляндаты доля то видиме же маме два способы вымовліня записаной буквы л як л і як Но добрі тото уж знаме Уж єм вычыслил же перед А буде там лы такє подібне як польского Лемо по правді школа лотат буд блыха а в другых примірах буде там л поле лет липа лишыти доля Так мы в тым слові доля чуєме А але пишеме я то історичны залежности Так як любо тіж там чуєме у хо спишеме Ю а я іщы додам єден невымінений власний барз істотний барз істотний і в такы словя як ліпший ци коліно Ту тіж вымовиме лы дакус мякше але напевно не вымовиме лы Ной вернийме тепер зато до достверджыня з чату ы а я тіж додам же Е змякчат Но як посмотриме од той фонолоґічной стороны ани і ани и Е не змягчат хоц вымовиме ль перед нима так само як в слові доля де іст мягко і любов історичні мягко то предовшыткым А ту як уж єм повіл сут йотуваны Я і Ю они уж мают тоту змяхчуючу спосібніст якісной назвийме Чом ся так діє Одже наше днешнє лемківскє Е то давне є а є як знаме змяхчат то єден з тых памяктуючых Е змяхчат попереджуючий соласти ту доповідьме Но і тоту давну мякіст з того же Е было клис є доднес сме зо хабіли так вымовляючы Лед е а давным є так само як перед Ю і перед я Но і так само єст слова Хылипа ци лішыти так зато же тото наше днешнє ы То давне і а ту тіж ясне же вкінци знаме же і змяхчат зато липа і лишыти вымовиме так як поле так як лет Ну бо з том давном мякістю єст звязане Ой тепер ся хыбаль зачне бо повіл єм же наше днешнє І то давне і Но а што з нашым такым сучасным і ну де оно єст Но і уж вам бесідую Гм або ніт І поім вам по перві де находит ся тото і а собі о хвильку вернеме до бесіды дівчата томчастого моє ге ге ге гех мавти пай нічом не любоєте гейога Йомель зелене такых мавти пай нічом нете ей омель Ані глоти паньота маме герай дедюка азосами гейомем зелені Аґоверай дедюка азосами гейоайом зелені ані глоти пань тогы доли папови паторы паны паны ге люблят єй з де ге коли берай со мі доры лем так доповім же так єм замірене мал на тото початок проґраму але як видите тема ся мі хыба іщы выдолжыт опові єм до музичной павзы же наше днешнє и тото середнє котре днез мавляме то давне і така Само ся родит звіданя Што з нашым сучасным і де оно єст де оно ся одкале ся оно знало Значыт знаме же єст але чом таку бреверию мал бым Зачынате робити же тото і ну добрі По правді такой не маме Повторю такой не маме окрем вынятків давного історичного етимолоґічного і в його первістній формі мож єм повіти то днешнє и В більшости Там де єст і неска оно походит од інчых звуків То буде найперше давне є а днешнє е А видиме тото на такых примір як примір як ріка напримір тот давна ріка А жебы видіти тоту зміну то си можеме повісти напри летіти літати так там кус інчий языковий фонетичний перехід але тема на осібний проґрам але возме собі тото так само і давне О так оно тіж переходило в нас до сучасного і маме ніч а видиме го в одміні же неє ночы ту видиме тоту выміну в давным слові Ноч воно так звучало Но і замірене ту єм не дал приміру злы жебы в вас інтерес ся зробил так жебы сте слухали дальше бо повісме же і змяхчат но і з тым зас можеме подискутувати Бо давне і очывидно же змягчало мале днешнє і значыт днешнє липа і лишыти так Но і там де было колиси і то відомо вымовиме як л Але як то буде кєднешнє і походит од давного У котре не змягчало Но задайме си даякы приміры маме підходиме до плота смотриме на плоды землі акту спи спеця о тых двох слухах бесідую бо в называючым одмінку то буде пліт од плота і пліт од плоду І што там видме а што там чуєме по правді маме як бык І Але такє і што не змягчат Но чудеса ся діют бо єм повіл же і має змягчати Нождите повіли сме собі же в слові літати кліщо тото буде ліпше наше І походит од давного од давного є котре змягчало Але ту в словах Пліт тот од плота і пліт од плоду маме такє і котре походит од о А тіж сме си повіли же кєд они змягчат то і в словах де оно колиси в корени всяди стояло то і ту тото днешнє і в словах пліт і плід од плоду або од плота буде ся заховало так як історичне о знач не буде змягчало побереджаючого го л Пліт неє плота і пліт неє плоду плодів не Очывидно язык ся змінят ту треба повісти бо сама істория і щыраз старша а мо з ньом Но і собі забуваме од чого даякы слова або языкове явиска предовшыткым ся взяли ночом Чом о ту бесідую Бо напевно сте были на ватрі на чужыні гей думал вельо з нас было А де она проходит в якым селі она проходит в селі Михалів Маме там давне О є специяльні повіл Михаліл ан Михаліл але там маме давне О а днешне і Миха і повіли сме си же кєд єст там давне о а о не змяхчат то мало бы быти же ідеме на ватру до Михалова не через Але через тото забытя уж не памятаме од чого тото походило такы автоматичні переходиме же кєд має быти і то має быти Змягчене так же з єдной строны Не маме давного і в його первістній формі а з другой же постерегамехалів з тым і што бы мало неправильно змягчувати В одміні Но зато же зато і чуєм же не іхаме до Михалова так бы повинно быти але іхаме до Михалова зато же уж часто бесідуєме в называючым одмінку тото село як Михалів а не Михаліл І ту іщы доходиме до такого таємного знаку якій называме мягкым знаком Бо там де бы мало быти до Михальова то якоси тоту мягкіст треба означати хоц ту як раз неправильно Але бесідує о тым ґрафічным выражыню же кєт мягій знак знак стоіт По л то вымоглиме го як л біль сіль постіль люлька што там іщы маме пулька о найбудлійше зірята і так Но і жебы было дополнене дає колиси было прошене в тым звіданю Мам і такій маме такій мягій знак перед лы котрий не єст лем змягчыном л але має тіж функцию розділіня має розділюючу функцию заступным звуком той ту дост лем повісти тілько же діє ся так предовшыткым в чужых словах бо якоси мусиме іх записати они приходят до языка напр такє французскє слово атель є там ясно же мусиме передати французскє слово на рази кірлицьом дваже по лемківскы но іх в ґрафіці мусиме і оддати лы і оддати є зато там єст Атель мягкій знак І є зачат істам і єль і наступуюче по ним є але розділене мягкым знаком значат же тот мягкій знак не лем змягчыт нам означыт нам тото зву тот тоту букву жебы го єй вымовити як в слові біль сіль і постіль але же на кінци іщы мусит быти Є Зыштом як іде о чужы слова там треба повісти єдно такє же то великій мішок проблемів жол в каждым языку бо тоты слова приходят они приходят ся мі здає скорше і в такій кількости Е язык і омовліня языка і записаня тых слів і так дальше і так дальше і тяжко выімати вшыткы на раз і приєднати доданого принципу бо они можут підходити ґу ріжным принципам так напримір декотры уж правила сут обєднаны з такыма з такыма явисками якы чужы слова котры мают в собі лоґ або лоґ Так такій примір де правопис може не іде подля історичного принципу Там маме лоґ і лоґ маме о значыт мало быти вы Але бы хоснувателі языка творці языка кодифікаторы языка добесідували ся же же там в такыхы в такых словах лоґіка як філолоґія як локация як локум но то уж тоты слова котры приход приходят з латиньского языка они бы мали быти записуваны без мягкого знаку Но Але ту тіж выходит наступний проблем як іх выділити як знати може неязыкознавцям они знают може не тым што ся занимают языком на штоден але тым котры ся вчат языка або просто не маютысых якысых великых філолоґічных знань як іх розріжнити Ту очывидні то єст тот проблем котрий перед нами мы ся фурт являт но але язык то жыва обшыр і фурт ся розвиват фурт да што нове до нього приходит Думам же сме дост тото собі омовили зач запрошу Вас на музыку спрібую даяк тото вшытко так в скомпілюваний спосіб піцувати прийду до нас чуваю бын до нас гонь Іде такая арна яколи Гей Бого я выливі зай розумну не емала І як ти до нас пришол з інті ґала Егей Бого я голиі зай розумну не малай як ти до нас пришол Яцу діка Як ниня любує тіж полюбу няра І най я своє лешу повне мутера ганбара Агай залостиний тот мій пар робочы Пейдже я з ним не пішла бійком дівчы А міс Самоспой тотній поробочу яс наймешла <unk>moko а Найлише в мене в Праді вірлишыня та не лишы жен безсай з другому ниґде не потішыл Богодай талей ґаричкам ковилом міжено мі зайводай кабила міжето мі зайв камю Так як єй видиме або може інакше як єм ся старал доказати істория языка має великє могуче влияня на тото якнес заховує ся язык зато знаня о тым помагат в зрозумліню днешнього його стану Но то може подсумуйме перед А У і вымовиме лы бо они не змягчают Очывидно кєд не сут то чужы слова о котрых практикы языка ся доєднали же пишеме інакше так но то заложме собі же такы слова як школа лотат блуд ци быха так само як коли маме історичне о тіж вымуваме через Пліт ци Михалів І тоты выняткы о котрым мем бесідувал то такє як з латиньскым лоґ і лоґ так в корени лоґіка філолоґія локация локум і тоты того рода приміры Вшыткы інчы то цілый мішок другій так то єст перед Юм і перед Я і перед Е бо походит од давного є і перед и бо походит од давного тіж змягчуючого і вымовиме як Любовск Lem Нопси товды тіж як хоснуєме слова з мягкым знаком як напр Полька Польща а то тіж єст історична справа і тіж на цілком другу другу тему Но і ту іщы мала доповід до того лы і лы Я замірено зробил лем тоты дві ґрупы тоты два мішкы зо словами Але по правді там де перед л стоіт і то кус інчий звук там єст напр ліпший порівнайте собі з легко там де там де тот язык як він ся заховує або він ся там находит дакус інчій позициі але пока што запамятайме робочы в тот спосіб же тот ліпший і легко то там дост близко бо лы так тому языкови тому в ґамбі дост далеко до того місця зато ґрупу го до другого мішка Но і верну іщы до того бльоґа ну треба бы го не треба бы го зробити і буду міцнійше над ним Думал а одповідаючы на днешнє звіданя ци ы змяхчат но не змяхчат але історичні змягчат л То іщы сам конец того самого кінця тото лы о котрым днес бесідуєме то уж сме фонетично поручыли з польского языка бо давнійше то было л Лемко летіти достали і так дальше і часом іщы мож такє л посеред Лемків Чути хоц уж барзе рідко А но я діж раз припомнул мал єм такой лем пару речынь о тым липовісти Бываєм зрыхтуваны чысто інчу тему але добрі лишме собі єй на другій раз А то был <unk> проґрам словиця Тримайте ся тепло Словиця Проґрам о словах нашых і на нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках слововиця