Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 47
Щыро доношу #47 - Злодійство
•
Опис епізоду
Odcinek przedstawia dwie dawne sprawy z sądu muszyńskiego dotyczące kradzieży i surowych wyroków za takie czyny. Najwięcej miejsca poświęcono sprawie Iwana Fedorczaka z Klimkówki, oskarżonego o kradzież wołów i konia, który częściowo przyznał się po przesłuchaniu pod torturą.
Автоматычна транскрипция
ляпстуют клевет тят Наклипуют поплітуют передавают доносят Шановны радийослухачы днес дві справы з мушыньского Суду обі про злодійство обіз остаточным і неодвертальным засуджыньом Хто вкрал тот вкрал та засудженым остал Але што з тыма што покраденым ся частували і до дальшых крадежы наговаряли Запрашам слухати Справа Івана Федорчака з Клемківкы підданого вельможной пані потоцкой вдолы краківской суді <unk> серпня <unk> р За пануваня вельможного пана Дрогомира Садовского мужыньской державы і раддівского арендара а за уряду славетных пана Івана Зіліньского бургомайстра пана Павля Дзержковского Валентого Дрималы Себастияна Сливырайців і зауряду пана Валянтого Остобницкого війта міста Мушына Войця Гава до Віты Підвійтого Яна Кыштофіка Присяжника і інчых присяглых при асисті славетного пана Івана Криницкого Криского війта Особисті ставившы ся уцтивый Гриц Козак з Яськовы внюс скаргу на Івана Федорчака з Климківкы же вкрал му пару ловів його за котры давали му <unk> фльоренів другу пару мацькови Губякови котры назад вернули ся і кінь Васильови Клемківскому тіж вкраджений Коли з тыма волами ішли на няколу продавшы тоты волы не він сам лем был выдавцьом за што выжевымінений Гриц Козак звыже описаного Івана Федорчака просит о вчыніня справедливости Одповід Приведений Іван Федорчак добровільні признал ся до того злодійства воів двох пар і коня в Клемківці Зато же пан Крескій війт самтого краю має листовну відоміст што тот чловек єст головний злодій прото на тортуры має быти одданый і ох ньом пирібуваний Звідуваний на тортурах Іван Федорчак Кому што більше пошкодил жебы добровільні повіл нич не хоче признати Жебы шолтысови злося девят коні вкрал не признає ся жебы к лемківскому котел і коня вкрал не признає ся А зато же нич більше не хоче признавати має быти мастерови на тортуры підданий подля права три кратні огньом має быти прибуваний На тортурах по першым прібуваню огньом нич більше не хотіл признати нич більше не зознал По другым прібуваню зознал што го цапок з полянок до того поступку наговарил І Іван Михальчынсом дал кыл жебы ім выдал тоты голы а нич му за них не дали Зоснал же пустил ся был на перелюбство люди зневажал зато громада одступила го для Ялы Шульц По третім разі Нишы не зоснул засуджыня Зато же Іван Федорчак приступил сему Боску заповід волых в крау коні має быти на шубениці постронком покараний бо з постронком ходил за перелюбство мал бы быти стятым Але о тото оскаржений не єст Присутне право рішат Милосердя жадат жебы стятий мечом был так тіж єст сполненым Цілифіл были <unk> рока <unk> червця з розказу вельможного пана Яна Мястовского кунківского полювачам мушыньской і чорштыньской державоарендаря засіл о право на мушыньскым ратушы так крескє як і містне в особах родженого пана Івана Стрепского Креского війта пана Петра Рабіньского Креского Підвійтого змістного права были пан Янджей Мічула мушыньскій війт пан Павел Дзіршковскій Підвійт за резиденциі пана Барт Ломія Жолчака на тот час резидента пана Клеменса Кшыштофіка мушыньскых радців в війтівскій лугавій за сіли Войцех Перц Матяш Півоварчык Самуваль по рубскій присяглы лавникы Переслухуваный был тым коніхняк зо села Лося підданий вельможного пана Сєміньского в справі підкопаня коморы в селі Сліниця Семено Ватраля слітинкого жолтиса Переслуханя Тым каніхняка зо села Лося о злодійство пред котре то право ставил ся тым Коніхняк поданий пана сємского зо села Лося будучы переслухуваным Зоснал Мам я двоє діты голосы хлопця і дівча опця Федора Феска а дівча Вятка Дудрича Там взявшы річы в Снітници Шолтыса Ватраля вікном єм вліз до Коморы в ночы Снітницкому шолтысови взял єм прядила дві штукы білоголовскій кожух мало переходжены боканчы желізне колесо хлопску кошелю переходжену гуню горнец палюнкы плахту косу до травы тоты річы што єм побрал занюс єм до лося і том палюнком што єм вял Частувал єм люди І тоты покупували од мене желізне колесо кожух жолты боканчы і бесідувал мі Леско Карляк з сыном тоты слова Як бы с дашто принюс то бы сме ти заплатили а яму одрюк кєд бы м дашто взял а они одповіли Кєд бы схотіл то бы зостал Ласько Ярощак бесідувал мі жебы м принюс гуню або што то бы мі заплатил Одобравшы од мене гуню бесідувал і жебы м му ковальскє колесо принюс ідучы там на тот поступок на снітницю Нашол єм мотику котру єм оставил при стіні з того же шолтыса Перше зознаня Тимка Ніхня Кашто в мушыньскій вязниці Про палюнку вкраджену од Симона Ватраля снітницкого шолтиса будучы переслухуваным Тым коніхняк зознал што з ним горілку што выжа описана пили іщы коваль Лесь Кобакош зо женом свойом другій Васько Ярощак зо женом свойом і звідцьом жены свойой Карляк зо свойом невістом котру до палюнку пили на Загороді в Карляка і знали вшыткы бом ім повіл же то єст здобична палюнка гас вкраджена Ізнаня Тимґо Ніхняк Же я бы того не зробил але мі бесідували Васько Ярощак кєд бы с был принюс гуню або што не буд інчого то бы сме ти заплатили Дале Тотже Карляк бесідувал мі тоты слова зо сыном своім кєд бы с принюс желізне колесо то бы м ти был заплатил А то уж по тым поступку на другій раз ня нагварял А зато же тым коніхняк не признає ся лем до того што єст очывидне а до ниякых інчых річы ні товды для ліпшого документу і певности роблячы так уж вельократні бо іх Мушыні вміщаны на єдного вкрал был пару телячых скорок а і до того ся не признал Товды право виже описане першым декретом наказує жебы был мастеровий вырук одданий і огньом прібуваний Котрий то декрет подаєме до вельможного пана арендаря добродія нашого <unk> червця того же рока На повторне переслуханя Тимка Ніхняка право выже описане в особах засіле звідуючы ся помінного Тымка ци собі дашто по першым разі припомнул Вызнал выдавшы желізны слезы з очы своіх просячыл стили праву жебы іщы рачы ласкавым судом вызріти на него обіцюючы остаточну поправу На повторным переслуханю зознал што в селі Кункова вшол тиса што мо презвиско Кочора вкрал желізом од пуга лем котре в голосы ковальови продал Будучий звідуваний о угорскій кожух роблений так тайкы повіл же вшытко купувал О контуш ґрибівского міщанина што во Фльоринці проодал і о тото право звідувало І тот повіл што од інчого хлопа заєдного тимфа купил бесідуючы што тот хлоп контуж был вкрал а я єм го страшыл бесідуючы іди до міста а тот злякашы ся Зато тот контуш так туньо продал О грошы лабівского з Білянкы так знає же сме палюн купили шолтыса Пішол єм од них та нашол єм слід інчого чловека і тым слідом єм ішол ґушаром в селі так званому В пілліса загынул м і слід Велика колода через дорогу лежала і сліду уж за ньом дале за тым чловеком не было Там єм си огня покресил скурил табаку дакус єм віл вдудло пухнул єм Кыйом Аж там задзвичало Я єм там сягнул намацял єм мішок з грошами аж і другій і третій Взявшы я тоты грошы занюс єм домів в хыжы єм іх порахувал В каждым мішку было по тисяч Акт <unk> червця <unk> рока на справу Томаша Ніхняка зо села Лося о злодійство снітницкого шолтыса Правокрескы і містне засіло в особах родженого пана Івана Стряпского містного Підвітого Войцєга Перця Матяша Півварчыка Марціна Сабіґорского Андрия Креницкого Яна Сі коры присяглых лавників зрадцівского уряду пана Бартломія Жовчака мушыньского бургомайстра пана Клеменса Кшыштофіка пана Казімєжа Барана Радців з прибраныма до права кримінального пана Матияса Шварцовского пана войцєгакамика пана Адама Сліве шевского цихманстера пана Казімєжа Коляшовіца кравецкого Цихмастера та пана Матяса Добжыка Ставившы ся перед тото право тым коніхняк будучы правом переслухуваный ставившы ся в третім терміні перед правом Симон Ватраль слідницкій шолтис просил выже описане право о святу справедливіст на димка нігняка зо села Лося а то через тото же м в ночы покрал комору як выже в оскарженю специфікацию зроблено якы річы покрал Ставившы ся Тимко Нігняк на третє переслуханя зоснал што ідучы до ґлюбова на Ярмак на палу люди з Фльоринкы котры в поли орали ктоты звідували годи ідиш Одповіл же до ґрубова на ярмак треба мі ярцю купити В тым закурил єм Люльку Дугану аж мі бесідує яцко Андрийчак як бы с там міг достати дакє полотно на порткы заплатил бы м ти Яколи пришол єм до Ґрибова виділ єм што вєдного міщанина складали зерно в склепі а там вісілко туж на жерти Єден хлоп зерно з міха высыпавшы Контуш штурил до міха Я єм то виділ Взял єм тот міжок з контушом даєм го переховати до єдного шевця там тот контуш лежал до наступного або іщы дале дня Однюс єм ярця домів і вернул єм ся по тот контуш одобравшы го од шевця пішол єм з ним до Фльоринкы до Яц Андрий чака Але же не мал часу зо мном бесідувати бо полно в него было люди на весіля ся зберали вступил єм до брата його до другой Ізбы Принюс мі горілкы оставил шваґра при мі повіл му жебы му тот контуш торгувал в мене но і тот сторгувал го до девят золотых Але не маючы з чого заплатити пожычыл од попа девят золотых Брат того жеяцка Андрийчака наговарил ня на більцарівского попа же має вельо солонины і же він зо мном піде В Ґлемківці Тимко Ніхняк вызнал же з Барбариком Іваном з Ґлемківкы Вкрали полотно шолтиса Тот же барбарик з ґлемківкы на брунарах вкрал горнец палюнкы і полотна Тото полотно мідал а горнец заміж до ганьчови і там го продал Матько Маковиц злося знал про тоту крадеш горця Декрет другій Зато же Дим Коніхняк будучы переслухуваным Третій раз не признає ся добровільні лем што хто му припомне товды право выжало писане што стосуючы ся до магдебурского права такій декрет выдає Жебы мастерови одданы был і поотягненый два раз огньом прибываный три краты Будучы уж мастерови на тортуры одданы вызнал іщы перед потягніньом огньом што комышане покрали волы влосы Олені Там же в Комности іх продал Васікови в Нижнім Кінци Міщанин з Ґорлиц з колебных войцях был провідником і был всяди з нима ходил красти Холодна в Ґорлицях тоты кому ся не крали што лем приміз зо два або три раз было а тым людям такы мена скымыш Михал I Сланец третій соляницьовий брат <unk> Гома <unk> Ніжікол Шваґєр За мене найвеце Іван Барбарец з Лимківкы мене нагварял і зо мном нараблял Будучы переслухуваны на тортурах вызнал же тоты што выжы описаны то коваль з Інар єнджей не знам одкале але ся в Білянці тримал Тых трьох грошы взяли тоты тис Бабівскому в Білянці Третій декрет по переслуханях остаточний выданий Будучы з тортур звільнений тым коніхняк А же на тортурах не вызнал лем тото што скорше в оскаржыню описане было а же так вельо через рокы шкодил людям і тото ся вказало же не лем слідниці покарал але і на Білянці любосо знає же нашол три тисячы але виділ і догварял ся з тыма злодіями што выже описали Товды право стосуючы ся до <unk> артику маґдебурского права же за такы поступкы повинен быти Тимко Нігняк на ґарлі пораны Жебы на дальшы часы людям не шкодил Люб ю і <unk>Э Анд joe Вас jok є Ґ <unk> ляпстуют Клеветят Наклипуют поплітуют передавают доносят Щыро доношу Дякую за увагу проґрам зрыхтувала Наталия Малецко Новак