Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Щыро доношу #54 - Справа Орины Тылищаковой оскраженой о босорство
Еп. 54

Щыро доношу #54 - Справа Орины Тылищаковой оскраженой о босорство

•

Опис епізоду

«Щыро доношу» #54 - Справа Орины Тылищаковой оскраженой о босорство… Третя серия кримінального проґраму радия ЛЕМ.фм пн. «Щыро доношу». Презентуваны сут судовы справы Лемків, жытелів Мушыньской Державы та Климківского Ключа. Вертаме ся аж до XVII-вічного кримінального минулого нашых предків, в котрым являт ся справы о збійникуваня, звязаны з приданьом, послідньом вольом, долгами, практикиваньом босорства і ін. преступліня.

Автоматычна транскрипция

ляпстуют клеветят Наклипуют поплітуют передавают доносят Шановны радийослухаче запрашам на послідній одтинок третьой сериі в котрій могли сте чути справы записаны в судах лемківского юмушыньского ключів Днес остатня розправа Але така котра вказує як нелегко было быти женом перед парусот роками <unk> квітня <unk> рока на містным тилецкым ратушу З розказу вельможного пана Фігавзера старости мушыньского ключа до інквізициі выдозване з медо містного прача в особах Клеменса Вуйціковича Війта міста Мушына Павля Завадовича резидента Францішка Бартмановича бургомайстра Юзефа Війчыньского містного підвійтого дале Францішка Біліцкого війта міста Тылич Себастияна містного резидента Штефана Гованця бургомайстра Петра Цьолковича містного Підвійтого звітівской лавиці Петра Головчака присяглого лавника і інчых присяглых лавників Оскаржыня Орины Павлишанкы тилицкой міщанкы по перше Ян Холанец приложыл скаргу же як за його урядуваня была підозрена о розмаітого рода чаруваня і дали сме єй довязниці то з огляду на тото же не было інстиґатора треба было ю свобідном пустити Другє Тот же сам зознал што коли ішла замуж за першого мужа іхаючы на границі скрыні заперла колотком третє Тот же зознал што му Тымко Войківскій повіл же возме свяченого Божого деревця змішат з сольом і даст уцям лизати або сорка буде мусіла до тых овец прити і пришла тота сама котра сідит ту тепер Тот же Тимко Войківскій злаял ю по четверте Леско Фрицкій котрий прислугує в тилицкій церкви будучы притомным і присутным передурядом зознал і оскаржыл же приняла святу причаст але приуважыл што не пожула Ното м ся візвал чом не пожуєш ай священник казал єй пожути і ґылтнути Она в такым разі язык вказала розосміяла ся обернула о долтаря медже люди Што дяк Петро Козубскій з хору виділ же втерла ґамбу голом руком і сховала єй Дяк хотіл скоро як то взрів схору зыти але однята драбина была для гашыня світла перед олтарями Зато не міг провірити што зробила В пятым пункті станул передсуд обох прав тилицкого мушыньского тилицкій священник зознал што кликал ґылдний же што вшыткы люде в церкви были чулы і посвідчыти можут По шесте Осиф Бережскій оскаржат ся на тоту же орину же як церковный прислужник хоче ся уняти за боскым гонором подал і оскаржыл тото само што і выже выміненых пунктах было по семе Штефан Голанец бургомайстер оскаржыл в тым самым часі в церкви же хлопчыско пустил з гору шапку медже людми на што візвал ся священник Што робиш хлопче будеш за тото караний або ту неє корчма Мы што сме зознавали присігами пану Богу Всесильному што справедливі зознаєме і на тото присігаме што сме виділи што сме чули не з ниякой завзятости ци же нас дахто перекупил лем самом справедливістю свідчыме А кєд бы сме інакше бесідували або крыло присігали покарай нас Господи Боже Петро Козубскій церковный дяк в тилицкій церкви Зознал під присягом што будучы на хорі і співаючы і граючы з музыкантами чул шум тхуму то пізріл з хору і виділ же тота жена ідуча од олтаря голом руком вдерла ґамбу Лем не знал єм ци дашто в Жмене тримала ци ні што єм хотіл провірити Але до гашыня світла золтарів драбинку однято Осиф Шыманьскій Сницер што вельо вандрує был в тым часі в телицкій церкви зато был інквіруваний через Тактелицкє і наше право што виділ в тым часі в святій церкви На тот час будучы зознал же по принятю святого причастя кликал на ню священник і дяк а ґылтни же пару раз так кликали на ню Нашто она ся одвернула а ґамбу руком втерла стиснувшы пястюк То виділ Кєд бым был місцевый то бы м доходил што она вмає жмены Але же єм вандрівник То ниш мі до того На што виже повірены присягнул Тереса млинарка з провентового млина зознала під присягом што мала єм потребу до Бардийола в суботу на Ярмак піти малы діти мам Подумала єм жебы в єден ден обернути Як зачало свитати муж мі імя збудил жебы м ся зобрала і пустила медже загороды Здало ся мі пізріти на загороду науку взіріла єм орину саму котра ходила по загороді в самій кошели в руці мала повороз і шурала ним по росі В другій руці тримала скопец тотого скопця выкручала з поборосла Я мі рекла помагай біг Она почувшы тото злякла ся одігала ся жебы одповісти дай Боже І одозвала м ся на голос Добра ти з ґаздыня іщы нияка не встала коровы доіти лем ты Кєд бы было ближе хыж то бы м кликала на свідоцтво але было задалеко і свитало допіру <unk> рока подля звыку телицкій шефскій цех провєл елекцию выбераня цехмастера на котрого принято Франтишка Біліцкого теперішнього війта Томаш Войківскій цеховий брат візвал ся з тыма словами же тота Орина єст бо сорка бо мі згусила уці Слова тоты почул Матяш Біліцкій протестувал і чешского вышмару освідчыня котрого Томаша Войковского не было на переслуханю бо пішол за свойом потребом до Войкови лем зознал бургомайстер Штефан Холанец і пан Війт теперішній Францішек Біліцкій Одповід Аляс переслуханя Орины прикликавшы передвыжы описане право зознала што Не ходила по росі лем з коневком по воду з того взгляду же єй нараіла сестра мужа єй котра пішла доволог на угри жебы нич птах прилетит взяти в воду а то з той рациі же коровы не хотіли молока пущати як сме телята продали Зато жебы том водом покропити коровы Але тото не помогло односно овец Войковского зознала же памятам же єм переходила але несвідомі лем за якійсом інчом потребом авідувал і кликал але не знам кого і чом Признала тіж што переходила по поли медже худобом тилицкого священника котра од того часу молоко стратила за што ю тилицкій уряд хотіл зоскаржыня священника до вязниці всадити але єю добровільні з той вязниці пустили Але она дає таку одповід што своі коровы одганяла од худобы священника Односно святого причастя одповіла што ґылтнула але не могла одраз пожути а то з той рациі што єй в карлі засхло А наконец Орина будучы во вязници кошелю дівкы будучой на ґаздівці Довязниця на свою кошелю облекла Як мала станути до справы А коли єй переслухувано одповіла же то зато же єй студено было маючы кожух на собі топовіла не знаючы для якой рациі тоту зробила На обізді нашым мужыньского права прилетіла з великым жальом Матяшова Біліцка ґаздыня хыжы той де Орина в Овєзници сідит ускаржала ся зо свідчыньом на Орину же вшыткы облечыня з дівкы мойой молодой віком забрала чого нихто не виділ і облекла на своі лахы і так станула до справы Зознаня Томы Войковского будучого до мушыньской державы прикликаного за урядовым телецкым розказом котрый під присягом зознал што мал похыбу в бидлятах своіх Зато же часу єдного надослали велебны священникы реформатив прашал єм іх до посвядчыня мойой цілой ґаздівкы скаржучы ся што не мам ниякой выгоды з мого бидлята Одповіли духовны реформаты Моє дітя лем не іди до інчых богів але сохран тым свяченым зільом што титу оставиме тым зільом окаджай давай худобі а будеш виділ же бо сорка мусіти буде прити в хыжу І тото єм зробил І тота Орина што выгнала мою тіс хыжы на кошары пришла в середину овес і влошла до хыжы мойой не знатя чом Я немогучы єй терпіти злаял ємю по што є зал пришла а барже овчар мі бо хотіл єй аж і быти В тот ден ціле місто зогнало уці і выгнало на кошари Тота сама Орина медже цілий кєрдель овец пришла з порожньом коневком по воду взявшы воду зас медже кєрдель овец пришла Од парунадцетьох років єм уж чул як люде бесідуют же од ней шкоду мают Пересягам я Томаш Війківскій пересягам пану Богу Всесильному при св Тройці вшыткым св ангелам і архангелам Божым што вшытко в повысшым оскаржыню справедливі єм зознал што м чуло од люди і як єм виділ на тото присігам кєд бы м несправедливі присягнул покарань на всесильний Боже Того самого рока <unk> квітня Акт на містным Мушыньскым ратушы в особах славетных панів Клеменса Войціковского війта міста Мушына Павля Завадовича резидента Францішка Бартмановича бургомайстра Юзефа Вільчыньского містного підвійтого з війтівской лавиці Станіслава Павловского Юзефа вільчыньского присяг выхлавників Декрет По переведеных переслуханях та з оскаржыня і свідоцтва котрых в пунктах зознали перед публиком обох прав тилицкого мужыньского выкликали же тота горина гідна смерти Зато мы запобігаючы більшым боскым образом жебы ся не шырили і напримір інчым не были хто бы ся такыма негідныма поступками і акциями занимал выдаєме правне заслужыня з мужиньского уряду і приславным Штефані Голанци бургомайстри Талицкым жебы славетный талицкій уряд Послал помастера справедливости жебы свойом штуком выпрібувавшы тоту жеорину Зато же добровільні не признає ся до ничого лем подля некотрых пунктів признала але не так як свідкове выказали Суд наказує штобы мастер выпрібувал ліпше єй переслухал Осиф Бережскій будучы переслухуваным під присягом зызнал оставившы ся перед судом же сам нич не знал ани не знат од свойой мачохы лем чул од інчых люди же ся тым босорством Орина занимала І Том чул гей бы мала прити до Стайны на війтівского вночы Гола Осиф Круліковскій тіж ставившы ся перед судом зознал під присягом будучы переслухуваным Ци міг што видіти або чути о тій же орині одповіл Же не виділ єм лем чул гейбы тота орина мала прити достайны на літівству як была ніч і мала прити гола Миколай Буряновскій міщанин Старой Рады ставившый ся перед суд зызнал під присягом же чуло од Йоана Гамерника телецкого міщанина а барже жена його чула од брата свого котрому Гамерникови тота Орина остаюча тепер во вязниці повіла Коли я буду терпіти будут і інчы терпіти Будучы призвана Миколайова Буряновска перед суд зызнала же пішла од сусіды свойой доківечкы та м і повідала же мій брат Гамерник перед том кєвешком повідал же му тота переслухувана бесідувала же коли я буду терпіти то і інчы будут терпіти Ставившы ся перед судом Кєвешка затаіла ся Зато назад суд прикликал Буряновску тота во очы єй пояснила коли тоты слова Кєвешкова повідала Хто ся затримує до артику Права з каром на такового хто ся таіт Прикликавшы суд назад Якова балюша котрий ся до кінця таіл а публичні м в очы вымавляла то такє вешка перед судом же тоты слова єй бесідувал же говарил так повідала Орина Коли я сіджу то кому інчому ся достане Прикликаний Яков до кінця ся криґувал не признавал ся але бесідувал же кєд бы было бы сорока то бы іх більше покликала а по долгых персувазиях так ся вымовил Якол Розуміл єм же то нихто не буде знал про тото лем медже нами породинныма остане на котре то слова свідацтво Кєвешка присягнула як зознала перед судом Осиф Микляшевскій Телецкій міщанин будучы переслухуваным через суд зоснал під присягом же одвидаючы Орину дал єй крайцар котрого не хотіла брати бесідуючы же Я не ял мужниця Одповіл єм што она має до того як вязньови даю і бесідувал єм до ней же дармо терпиш одповіла Орина Дайте покій а што з того буде Декрет ІІ По тых вшыткых додатковых переслуханях што тілько свідків під присягом зузнало прикликана інкарцератка до некотрого з пунктів свідками поданыма не признала ся Зато не могучы добровільным переслуханьом вытягнути нич більше Суд подал єй мастерови навы прибуваня Зтакал ся мастер з том же орином довідувал ся подля поданых через свідків пунктів на котры ся не признала Лем тото повіла же матір маца Гамерника єст тепер в крампахах Іна пораіла о тоту воду жебы коровы молоко назад давали Коли принесе ся воду з рана нич пдах перелетит Зознала што з той рациі заперла скрині на границі жебы муж был добрий а більше нич не зознала засуджыня засмотрівшый ся на право <unk> артикул в гевміньскым праві <unk> книг де вчыт тот же закон права жебы на кого хто ся босорством мог вкаже занимати як ся свідоцтво на тоту орину вказало же од парунадцетьох років ся тым занимат Подля выже выраженого права і законува спалена Быти повинно Але же уряд обох прав милосердом сняти лем стяти під шубеницьом наказує і зараз тіло поховати што підписал нотарий Юзеф Ярославскій Конец Харсыґ інспіль Люкій міна бе знс ві бе знс ви лявздуют клеветят Наклипуют поплітуют передавают доносят Щыро доношу Дякую за увагу проґрам зрыхтувала Наталия Малецко Новак