Архів
лемківского радия

лач мамо по слізи боля Оцкам же боляци мочи Надволи дзволя і уславым зрабі мі оставайзе Найдзвони дзвоням <unk>eatiem <unk> води Переопис там руска смо тисовым писат рускы смопык сопысты Витам вас в проґрамі котрий як сте уж може почули по тым музичным творі буде дакус інчий як тот штотыжньовий о тій порі по CІ вечером в понедільок Напевно вірны слухаче нашого радия знают же был єм даякысий час тому в нашых братів Русинів в рускым Керестурі і в інчых місцях котры находят ся і в Сербіі і в Хорвациі Гнеска лижме ся при Сербіі спрібуйме ся дознати што чути в культурных інституциях серед нашых руснаків в рускым крестулі Ло інституций культуры котрых Лемкы в Польщы іщы не мают не сфіналізували іщы своіх стремлінь гын серед руснаків єст вельо барз вельо неєдна Але гідні і вшыткы они мают русиньскій напрям Одкаль тоты інституциі ся в них взяли Адже думам же з ничого інчого як през згідне зголошаня постулятів о тоты інституциі до ріжных власти А чом в нас на Лемковині не може ся подібно сценария реалізувати но тото звіданя даю вшыткым нашым слухачам бо кєд ведучы ріжных лемківскых ци тых котры бы ся хтіли уважати за лемківскы інституциі не хят дійти до згоды значыт же діют они уж не на лемківску корист а на даяку інчу што інче ім ходит по голові І і інчы уж мают пріорите Бы як оцінити тото хыбаль заміряне єднак і систематичне шкоджыня лемківскым справам Але вертаме до руского Керестура Гін тіж очывидно введе ся і робота і борба Бо сут тіж такы котры бы думали чы ноно русиньскє облича тых інституций належало бы дакус змодернізувати Бо єст оно малосвітове Но і запрашают собі гын жебы ся посмотрити на шырокій світ уж не на свою подобу власной культуры лем на тоту котра ся ім здає барже світова барже кольорова золота бесідувана в барже модерным языку котры ся ім барже любит бо як раз така мода гын запанувала же од гнеска будеме бесідувати не по лемківскы бо лемківскій язык уж ся нам не видит Але думам же з такых як раз єдиниц ани Лемкы ани гын Русины не мают што брати прикладу Варто жебы думали про самых себе і про свій лемківскій інтерес Про інтерес лемківской русиньской культуры жебы знали што худ і де ідут жебы знали ци хцуд іщы заховати вчыти і розвивати лемківскій язык і ци мают для того языка застосуваня інче і векше Як лем домашній язык хоснуваня го в хыжы Ци лем може розрывковых пияцкых ци фольклористичных імпрезах Чом лемківскій язык не мал бы быти хоснуваний в театрі чом Жду до кінця проґраму на мериторичну одповід на тото думам реторичне звіданя І не іде мі о таку одповід як тых котры уважаючы ся за лемківскы орґанізациі пишут бо ні ми зеле і барві лоч што бюл того што біл Лема того і лем З Ялийожыль з Ялийожільно Замі Йобід зо Ліовчужыну Йобід за дві Рускій Народный Театр Петро Ризнич Дядя то єст полна назва той інституциі Был він заложений в <unk> році як аматорскій рускій театр Дядя але од початку мал дві сцены першу но в рускым керестурі і другу сцену в Дому Культуры в Новым Саді Під тым меном театр функцийонувал під том назвом Театр функцийонувал до <unk> рока коли му замінено назву на коротшы Рускій Народный Театр дядя В маю <unk> року театр переформувал ся до професийональной інституциі Театры грат клясичны і фольклорны як они пишут драмы як тіж выставлят проєкты експериментальны ци тіж камеральны През веце як <unk> років З свого функцийонуваня были в ним выставлены творы світовой клясикы і руснацкы драматы і комедиі котры для нього писали чысленны русиньскы літераты Театр выставил веце як сто премєр медже інчыма выставляно Мольєра Брехта Ґоґоля але тіж і інчы чехоавстровского коляду курейчыка папгаргая ковача канюха і інчых творителів Театр выступлює в ріжных місцях головні в Сербіі але тіж выступлял на Фестівалю Аматорскых театрів на Острові Хвар Выступлювали они на Мадярах на Словациі і пару раз на Украіні Театр орґанізує тіж єдну велику імпрезу То єст драматичний мемориял Петра Різніча Дяді Але оддаєме голос вельолітньому директорови Руского Народного Театра Петро Різніча Дяді Дорече вшыткым вітайце сыразду Рускій єстуры і вітайце удому Культуры в раміку хторого Шафопози і дом культуры Рускій ресту в тримал барз вельо секциі і в рамі котрого находил наш Рускій Народный Театры Петро Юзнич Дзядя котрый од <unk> року достал статус професийны театры мадам Дерпор даякой пропорцийональности але дармо у такых ускові офробім та што знахозиме То року вызначів <unk> років Русконародного Театру і тіж то року поставлена уж <unk> пристава на репертуарі пат <unk> пристава буде Рубином Куцурем і шак прошлу року сме направили так навлек декій першы відит Же сме почали поставит в приставі Звунка кєстуры понижу стари Дакє Ядро театру Ту Кєстура як найвекшого руского штредку прошло року сме у сутниц з ґербаскыма ґмуцами направлену приставу тороку понижы шыж означує істо рокы од театральной діяльности прідуставцок на тій просторок та попробую направити си єдну приставу у сутрі з курсувцами але же Солжы як дале пой Дале б припущыл слово паню Владимірови в лем у нас ту режысер Да кєди Вон был директор саром было початку о професийонализациі театру по <unk> рА вецові <unk>o<unk>ta ніч ужываций швіротництю видзіме Вшыткы ты тоты початкы розвою театральной діяльности придоснавсок на дній Жемі почали і зазбераваня нормально коло ношытельов нашой нацийональной свідомости як цито Церкви як то школа а пізнійшы і другій орґанізациі хторі функцийонували коло того Нормально же вшыткы тоты кружокы то увозели люде хтори были добрі педаґоґови хто ізнали предпознат талент і тот талант унапряміц жебы ей позелили тоту драмску діяльност зо своім шредком Нормально же Ту было вельо і Сяшнікох ту было і учытельов Дзяков і другій дюзофторі Першы представы были знак ци то верхепы як тотишыцкі другій приказы Коло Великой Ноци коло Христового розпяца і о Хрест на драга і так дале але пізнійше і зос другых нацийональных драматурґійох черпаных змісті І тоту вшытко прилогызуване тым штрытком Жецури была перша представа маме писаний слід але і я особне думам же вельо представы были єй до того в котрій віроятні непризначені Але радуєме ся тому же хтошка ту в одведеным історийным моменту призначал і постарал ся жебы тото было уж охабрене засилювшы поколіня і засидившы змісті Е Першы драмскі діла котры си зявивали нормально же ся зявювали коло принятых нашого народу то были Священі хтори зо вшыткых своіх студиюх ци теолоґіі ці філософіі і поріжных териториях Бывший Остров Гурскій позберали єй зміст котрий прикладний за наш народ та так нарош наш народ усвідомлівали і далі давали ім народучыніє Нормало же же то ууваны были біблийскы змісті і тоты хторі приписували єбо сами адаптували зо сы тых біблийскых змісток а пізнійше найвекшый розквіт Руского Народного Театру і самидіоносиі драмскы діалости при Руснасох на бачанско сримскым языку розвивало ся Укральовины Югославіі а пізнійше после Принародощебудительной Войны і социялистичной революциі достати вес права за нацийональні меншыны те народи і народности О Войводини товше окреме віражело зо уставом <unk> р і тебі початкы Руского Дарного Театра были такі же вшыткі тоты театрі розвиваный театральна діяльност розвиваны як секцию В секциі ку о Домах Культурі котрі мали фестівані Фольпору котрі мали хухорскє піванє тамрову оркєстру і так і так дале але постояли і секциі которій розвиваю і фестую нашу бешеду і тотій секциі Бурі і Уцуре і УНН Садзе і в Дюрдьове і кєд створе найбарже было розвите Сама секция Примкультурі зосы до Русского Народного Театру вше розвіла од В семого року найвекшый слід охабил Петролізник Дзядяк котрий был росийскій еміґрант хто рішыня не складал зыселту систему котра теди запанувала вон еміґрувал до Дубровнику по локациі Лонґу Liкар а єше занімал і професийно зо з театром У нашій ґімназиі приподавал росийскій язык приподавал подобову метнос і Знал як добрі квалітетний педаґоґ припознат талант орґанізувал со і добре унапрями І теди У Петролізник Дядя на єдний пробі Пишло мі добре ніодлуговец умер од інфаркту Члены той секциі вывшы догварили же предлужа його діло жебы могли основат єденрускій театр котрый буде зносит з його назвиском І середсятого року одробенишыцкє Адміністративны Вшыткы адміністративны формалы в секторі были потребны за реґіструваня театра Руководителе театра тіж предложыли жебы тот театр мал єдну сцену у рускым кєрестуре другу сцену жебы мал у Новім Садзе прето же уж інтеліґенция зос валялох міґрувала до городов Ігородом вони тіж як правій інтелектуалци формували свою кружоків Там у Ноймсази шефестувала найвецей форма екс експеримента і такого театра хто рів барже віглідує і театр хторів барже інтелектуальний а докту наваляли кєстуре в барже інформуваній выставі ториґулі за розвагу То не де си были комедийны репертуале але вони были квалітетны і лісокы досягы посили товде си оділ о дешытве книжка Дюру дюру Латяка котра віданас знаводи <unk> років до театру Дядя А скорійшы інформациі о тым барз федантно студийозно істяв Озберал осправды кєд бысте думали нагоду воз Дюротя Дюроматя І <unk> Ей рускы наука вяня фестованы В ріжній театральній формі авторы были заступлены велі в значы як ци була заступена прекладана Драматургія швитовый авторох Ці Молієра Шекспіра Чехова і так дале і так дале так была і югославяньскій авторох ає были іх велі пробуваня в которі нашы драматурґове <unk>em драматурґію ориґін О народзе за народ і з Народу Так же ту найбарже пришол до відражыня умытніцкій руководитель двогорочный умытніньскій руководитель Дюра Папаргаі Воны вели писовы тексті і задзеці і за младеш і за одроснутых Дакы занім бісом підводцы Мірона Канюха а ту і пан учытель Михал Ковач і велі другій шы іщы пробували полоніх но але не так успішно мож бы Ей ани не достати і нестворены условія автори в той помов барже присны довірожыня І познійшым была трансформация театру о <unk> <unk> року желійшы театр професийонализувал То были єдно пробуванє тото пробуваня было успішне доґоды были добры фінансиі значе же Социялистична Федеративна Республика Югославія добре уфункцийонувала окреме у період ЗЕ Цо нам одвітовал од <unk> р по <unk> рокы і теди Театер малы Мал єдну єдны квалітетний зміст і по квалітету і поквантитету тот наш теАТО Мал найвекшы досягы У едиосторі Познійше значе і можут сывшы буде і свытковы тых часок в котрых небарз были подзыховны за тоты просторі на Боґамо І Теді знат же кажда послі каждой войны шыня жыє ліпше і тоты средства окремы за за культуру а окрем за культуру народов народносу нацийональных меншыных і етнічных ґруповшы барже зменшывало хоц ту были выпробуваня діловац на нашы локальній самоуправі і автономну Покраіну Войводину Дохы Сербія зо свого державного буджету вше ме відвоювала за тоты нашы потребу а значе же перше треба створит услория І средства за роботу а вец жебы тота робота была добре успішно унапрянена Но мы пробували направит велі догваркы велі компроміси направлений велі сотрудництва приладзваний обсторіном туризмы бурі свідомі же дісме не грабали гыльо і требас амбіцийозно але сме ани не поверхово робили старі але кєд си чули сут директор гварил же в мечівнілучый сезоні земти роф ми як функцийонуєме і як професийональный театер остварили <unk> в премєрі тіж по огляду на прештый театр ріжных стілох жарох концептуальных естетику так же маме ту велі приклади По самых на словох можете видіт же думами Оскара Вайда і Едґарса Валса і Андрия Куричій Казос Білорусиі мамы Фридриха Тіренмата мамы Бурислава Пикіча і у веліх другій рукальных уявицтво Европі Югославянскій Левысевскій Душан Ковачевич Міон Канюх тераз з Миколом Кункан <unk>ru і так знач єдна а велькы ретроспектива і гыколетезаші смакіт Гозили рахунка жебы сме были присутны і медже найлепшыма жебы сме по своіх своій єдный Стратеґіі концепциі направили репертуар котрий може єднак і забавиц каждого но найобічнійшого патраця жебы тото вшытко цо ми направиме было мобільне і жебы обійшло шыцкі нашо дзешыт з места Ведині Руснациі Але і жебы сме конкурували на вель фестівалі у нас і ножемстве це же сме ся вказали же сме були омачений же звыто стали і одвезений награди і припознаны Якы сутьби театру будзы далей видзиме од вшыткых тых політичных обставинов і цекох котры врасы воза уж любшый час У тым процесу Інтеґрациі до Еґю В тонари народ Мі Народ то ріше Небойой роботи не бойше віруваня Але єдноставну тоту нашу роботу треба орґанізуват треба нев направи аж і Средства за роботу і условія за роботу быти си же наша білян Єдно од найвекшых был в Войводині але є не опремене при то мало до ней укладане в остатніх чежкых роках справды было в виду проблемів жебыше найосновнійшый елементарний істория удробили Так же выявы єдна З закончом кєд мац так ітаня кєд же такови інтересує гев одрезена област зо сто функцийонуваня атму може тіж ввітат може ци Може ци опрямо вас нашываркувало на єдным монолоґале жебы тотує Акторы мате професийных то значыт такых котысят в театральных школах тым аматорів Явше маме о участниках котры мали вельо іскуства в нашой феі о театральной діяльности котрі мают заслугі потерас але академскій образуваных не маме На тіж робиме єй і на тым жебы сме зос театрами другых нацийональных меншынах плівували на структурі турі украіньскым секретаряту жебы ся утворила і катедра за ліхов Професийональных театральных ці герцогы ґлунцора тель Театральну Академію в Новымсаді не ум Саци єст Театральна Академія єст по сербскій і єст по мадярскій а словацкій румуньскій і русиньскій нєт Я шы наприклад школювал Кір А тепер лиш дітяча ґрупа має свою репетицию такых ґруп мате ківко А такы а значы по тым зокрисом у тым будинку театер ма свою орґанізацию А Дом культурі ма свою орґанізацию міню подєдным секріцом і ту тераз борба за простор ге часто нам треба выступи зо з зо зміны зосо вшыткых другых салог робиме розпорядкованый знсценскій пробі тото і і то Ту єден єн проблем прето же наприклад уто час кєд приход за фестівалі смотрит преглядкі і так дале выд сме препокірены Гей значы і тобі нам рішыт же бы мож быти з теа тер мал свою свою окремний будинок жебы мало окремний услоя за зароботу авшы наприклады уной сазы загашыла тота сцена кореси мовтором котра функцийонувала до зведесятых років Велькы шкоды Але фы Теды політичны впліві то так одродили і тераз пробуєме зосновосаду уж сме мали на тым мемориях торишы Концю в Нєделю Мали сме єдну ґрупу котра ся зазберує і ісерові заливо на робі камерну в непозиковных условіях робі єден баршы такій експериментальний театер Відиме кєдившы вони затримают Нацийональный совіт кєд ту може помогну кєд може унапрямит зо своім авторитетом вшыцкі другій ґрупы котрі робля по нашых Дзет зваляло Може жебы ім помона з средствами і условіями за роботу Але уч іх і жебы вони знали зо сы жебы написали проєкты і жебы нападали буджеты свойой локальной самоуправі жебы могли дінят Пенежый Отамаль жебы і тоты средство фінансуваня котрі достали нацийональний сой і розпозеліли іх Полозеной лоґі як Шывонив штампураз при своіх тых одбор жебы достали єй і тото Єст ту добрі вісткы наприк суботи сы ту зявила зінтересантну представу ізециньской за одроснути Новий садше знова враца Того року в тій сезони пробуєме зоскуцуром дало одробіст при тоже маме тричіну притоже маме полотначуваня сторучници од перше приставиі ведено куцуры на бачманско слімскым языку І наприклад мали сме сіт турий тота аматерска ґрупа дошла аж по републичне змаганя але она ся зявила як комета на небы цілы мусіт з дома чекат Слідующі условія обставины гей жебы сме многы могли там зорґанізуват условія дат средства і тоты потенциялы хто і там унапрямит жебы жебы сме дубіли квалітет хто дахто добре обаці оцені іде о Мемориялю ці У мемориялю значыня тот дашдавскє Меморияль граници на што гей отримує ся каждого року але стратит пять років стратит <unk> рак то через <unk> рак разывшы в Лівози І тераз Заци то Вам як польоприврады робот рока з ґмі і на правици услові адже але спредстави того року буду Але Еге гын Нє сумцу си одпотрели на репертуари того со было пред роками ва Відице же репертуар шып правий зусы зо свого ци єст Репертуар шы правій а зазнаме шыцкій добре же каждый каждый фестіваль ма свой термін каждый фестіваль ма своє пропозициі і каждый фестіваль ма свой буджет Е тераз тоты три основны слупи на котрых мідуєме тот фестіваль Відз же його репертуар завійший аж і од саморочной роботы одрезеного штредку котрий сині лебонсильні поставит єдну театральну представлю продукт і даст гонсументом корі фестівальска публика то вельо вельо завійший од од Од обставиного хто іхше функцийонує а то вам у тых часах на балкані і у тых тым коктелю око носох то вам чудо жебы вони пришли Одбавили позеляли тоту радост зо знами галерм іх потримуєме потримуємекы нашых найзначнійшых цивітальных орґанізацийовы значіня цо то Нацийональный Совіт і його одборі і як со постояла тоты роздружыня граждано І барзульніство маме зос Пряшовскым Театром Александра Духновича професийным театром до Роме было будю Театра Веци до Воді Гослава і ту але ту люде памятаю найбарже Дорянского Представу і представу принцового лыжума Мод остатній раз домше <unk> рока лету але і там о проблемы ял з Маряном Неправильным контактах і Шы арґа кєд минула в паролітах ме і допришола Для подялі там одбавили і той што привіды ЛЕГлі хаснуєме кажду нагоду кєдме на тым кунцу света якяновий горк одталехарка жебы сме і тому одбавили і вони нам аж і приклад на хто рішыл упатраме Но гей Словацка Република рішыла гейо тоты проблемы так у нас ся рішує інче Але в вельораз постоі і чыранка і авторох і кадру і явословскій сек кєлю кєстури уж поставил ліми над а цін кєю пришол поставил А для мене є неясне як є Ваша концепция же я звідам ся про академію де професийны акторы можут ся вчыти а выповідати сербска і мадярска на і русиньскы А што то за ружниця професия то не залежыт од того чолосербска ци мадярска тусты ажебы в Кєвзи вчыти то професийне річыня актора незалежыт од того в якым языку А наприклад мале мі гей з нашых шорох Данієлю штефел до аректорато з законлов Белґрадзыра Пекі а було Ню Йорку Вына руслачка зо зруского амери Ту одробила пис представи але кєдын кєд кєден уметникей кєд выбудує свою карєру індивідуалом кєдівуля ґрупа Мож будбізме тоту ґрупу могли зорґанізуват жебы ся затримала ту і жебы ту функцийонувала а так воно бавило по сериялах по єз рекляму гы по тым по оцой линиі Пошла до Ню Йорку там закончало даяківшы студиі разів пекінґу разетазі разетами разєв Ізрелю то вецы кажду свою карєру унопрямує Але кєд бы повезме уж была ґрупа хто обіма своє ядро котрого бы мі зазберали другій кадрыты Былґрадзе Яводію ной Сазе на жаль вшыткых ті обставины у дослуху сом зо своіма колеґами в Кієве і тото створеных кланів І єдни другы цагаю і тото але то жы обівало о вал при тужы Жы вец маме такых герцогій торий не мож віпульніт ани за колектів ани за режысера ани за концепцию ані за За хіжу котра ім дала тоты задаткы не можу одробит елементарны ствари так же ту то медже зо здвома уштримал А Театер зо з Руского Кєстура малж длугу традицию і наздава мы же шыцкій Тоты нашо потенциялі якій у тій хвилькі маме будеме розвиват і надале а же достойну штафету котру сме превжали од своіх преднякох будеме ношыт з Вісокой на правім умітницкым уровню Мніє особніло же шестретам зосы таку ґрупу хтора ся інтересує зашыцкі нашы намаганя і вшытко тото цо сме при історийній етапі і шыцкій применкій дружтвенний социяльний зробили і зачували пунєшка Найлепше сотрудництво маме з Театром Александры Духновичову Пряшове на хто рішылу патраме а медже собом ся і надопульнюєме зос текстами кадрами І другіма нашыма средствами котры нас меджесобно у тых стретнуцых надопильнюют оплеменюют і давают нам нову надію і напрямкы так же насдалом же зме з другыма нашыма братами ціл польскій цілу Восточной Словацкій цілу Украініців Румуніі цію Мадярскій годны сотрудзовац і з той нагоды окреме поздравям нашых братов Лемкых у Польскы А одкого Од Руского Народного Театру Петро Різник Дядя умытніцкій руководитель Владимір На єст Ґудзіляй фіноце та ци ніком остатній час не мам познал на пал Купійме та ци роваци нагляда гей зірафло хто вименше рож за вашом ліджа Было забоватеш Ламтні захожу жона паніма Вешо сяде Я не мушу чутне враз Рона тише Якуз Еслухова жва Шамужыш почуваня Шокецкы дозволо Яко дозволя якым уж враз посні ся тепер Івасомра Жедачым конкуса Новаразы стіжкы же о невід Цорашыма жодны Яразыва Красны была Шветочы Красны справцівску режы яконо кредило правиль на зогано сученого пятуйного сопові рогоспівы юшар зопи лику двом офіце і жынок