Archiwum
łemkowskiego radia

Добры Паньству дакмен пропонує уж займуват ся поволі місця ден так званий квадранс академіцкій нам уплынул праві же то до пожатку дісійшого дня выбіраме спосіб вілю языку в язык польскій О чым зацедувала математика і аритметика єст то вспільным мяновник для вшыткіх тутай зебраных стмекаж з языком ойчыстым як бы не было ужывать дійс вічір бегльдал так удало нам ся сягнуть до поля барзы цікавом выставе показуючым же польска то не єст шари ґлаз чом якій шари пуста кілько кольорова ломка польскы квяти ту вірма мі ся цісном на мысль тій ситуациі і за нім отвожыме собі том выставе Споткаме ся в такій рунді такій дискусиі панельовой бы сме повіділи з удялем представителі запрошеных гості за котрых котры за філи попросиме тутай до столу а потым отвориме выставе дробны поченстунек і бежна вымінят ся мыслями І мысль тераз власне же то єст та хвіля в чым можеме попросит пана воєводе тотр гордо сердечні тутай вітаме як і вшыткых зыбраных гості бо знам єст пані консуль пан Затка суженту Маршалковского пан Анджей Попьовек з кураторим Освяты Маме вілю вілю знаменітых гості і оддаєме тераз мікрофон пану Воєводзя Дякує сердечні Я не закладалам же буде тутай перемавлял раджей же прийде послухать зрештом пану Хубертови повім ту нашому дрогйому Радному воєвудства зо вшыткіми выґлоными тутай поґлядами ся зґадзам і Попшестаньме над тым може добре Бардо ся тішы же Паньство єз ґратулюю ініциятивы вспанялого ґрона панелісту знаком выставы но і о тым і того же бы можна послухать о власті о той ружнобарвной кольоровой лонце котром єст єщы цал час польска мімо же і война святова можна повидес доконала ґіґантичных пшемєщынь з пустошынь Але не улега вотплівости же для паньства польского і то яко представитель жонду хы повіді справы мійшости сут барз важны сон ценны сон центру мож наповіде жепосполіта привязує ольбімю уваґы до мійшости народовых і етнічных устава котра тему єст дедикувана діла моім зданьом Добже і мысль же каждый хто єст мі в якій смінійшос може повіді же же поспоітато сумязлы край Дзякуєме ба слова Попросиме паньом консуль Республикы Федеральной Ніємец о забранє кільку слов котре перетлумачы на язык польскій а додам в тым моменті же цала та выстава зостала стігнята до поля дякі вспартю теж власні консуляту Республикы Федеральны Нємец Войвуде держ Шановне панове шановны пане Воєводо почытує собі то за велькій защыт же дане єст мі быти сюде з Паньствем ся блемдас бран доймеча Але я уж єстем такым прикладом жывым прикладом котрый показує нам же з языками справа ні єстному уж така проста бо аби функцийонувати раз тутай потребує тлумача Спречни комуніцин кны Минчом і єст в ґрунлегда Биден Мувіть комунікуват ся з людзьми в іх власным языку єст то реч о барз донюсным значыню Ден му кменшы культу і сам традицию выклин бо єст так направда же тілько знаюц язык могли познать людзі культуры і традициі І абы понес донослость значыня власне тых фактув ЮНЕСКО в року <unk> оголосіло за дінь <unk> лютого днєм <unk> Языка Очыстого котрый єст рокрочні обходжены Вельтвед <unk> хельты і стер на цалым світі люде послугуют ся околома тисянцами языків з турых то практичні полова заґрожена єст вымарцьом мецім Так Миз есенцу В тын спосіб ЮНЕСКО хотял звертіть ува на факт же то <unk> важне абы мувіть і заховать свойом свій власний язык язык ойчысти Дацут в алем Кінда інклюзионафарн і де Більд Карзо важным елементем захованя того дідіства языкового єст інклюзия як ся в документі<unk> а він влучыня діці до систему освяты школьництва і даня іх можливости кшталценя ся власні в тым языку в котрым ся на цодінь послугуюм Войвод Іва як повіл пан воєвода же єстесме на такій лонци на котрій єст барзе квятув кольоровых сіралі інтерес Де і дару мітель в ідентітет бы цім культурн рейтум зерґіон для св еґзисте ґарантіван І для мене єст то барзо важне яко представітеля дипльомациі німіцкій мовит теж о языку німіцкім Яко єдным з языків велю мнійшости котры теж є спільиґнуваны переказуваны і значыню того факту абы переказувать тон язык колейным непоколеньом абы переказувать го своім дітьом і мут скорыстать власне з систему школьництва уможлівя здобываня знаймости того языка в тым реґіоні власні котрый нацихованый єст гісторичні свойом вільокультуровостьом Дякую тутай за запрошеніє мысль же з цікавостю можеме чекат на том дискусию розмове з котрой беме могли віле вытігнут для себе о тым реґіоні його вельокультовости вионтковости і спожыткєм скожыстать влашне з того спотканя Дзянкую Тутый дотартеш то нас пан Бернард Ґайда Часами жатоблівє называне Першым Німцем в Польщы як же єст провідчонцым Звємців в Польщы і Ми ся внешде єст така оказия жебы пан Ґайда так з два чы слова нам повіділ Так зрозуміле єм выразны алюзиє Постарам ся Спузнілем ся перепрашам барзо спузніюл ся бы бы лем на погребі особы Е знаной барзы в нашым реґіоні пана Бернарда Куса дос далеко стонт І власне Може поділе ся певном рефлексийом з тым трошкы звязаном Бяновіце кто знал Бернарда Куса Зарувно втеды кєди брал учал в якій конференциях спотканях на котрых ся выповідал в Польсы люб в Німчах Кто чытал його артикулы вспомніня брошуры котры публикувал і по польскій по німецкы Тен запевне был подражыньом языка якім послугівал ся Не му є тераз не хыл жыть зых сві не хце бы зле зрозумяным але якім посудівал ся простирольник котрий мал рольниче выкшталценє працувал проваджыл господарство якым богатым языкєм зарво польскым як і німецкым ся послугівал Малем приємност быти з ним на підписаню партнерства повяты в Кайзесляутен і Олесна Кєди там выповідал ся в Німчех нахыліл ся до мі сідый обок радны повяту <unk>em Лемкови і повід до мі пані Ґайда тен пан приєхал з вами єм ві так Но бо он мовіл такым німіцкым якым дісяй жадко котрый професор університету в Німчах ся посує Мілост до языка котра цеховала Бернарда Куса І то мі ся тераз тутай власне щеґульні кояжы Бо Бернард Кус завше уважал же Ци з якы туізмом але он то стосовал же язык окрислятиш його тожсамост і цалу культуры котра ся в ним выража Длятого был чекым двух языків Приватні писал в языку німецкім зоставил нам <unk> брулийонів записаных нотаток вшыткє в языку німецкім але приш досконале послугівал ся тыж языкєм польскым і уболевал над тым і то єст та друга мысь котрю хтіл бы м тутай в тын Дінь Языка Ойчыстого як бы повідеть пані консуль мала очывісти рация кєди повідя же <unk> тисянци языків на світе з того полова выдає ся быт заґроженым Язык нівецкій єст заґроженый Але тутай так Ці на світ ся ніс му не грозі Але тутай посрід нас в сполности мійшостівовий овшем грозіло Мысль мам надія же выходіме з того з того окресу кільку ґенераций котры тен язык як бы мали міць вымазаны І мысль же тендій то згромадженє та дискусия котра єст перед нами Те школы котры істнуют тутай в реґіоні телекциі языка німецкєґ оты школы стоваришыньовы котры нелатво але усілую Теж заістнит же то вшытко справі же і тутай т язык німецкій оджыє бо о тым виме німовиме о утриманю тыкого відебылі пункты шпрахы і І мысль же інныйшості котры тутай теж зостали запрошоной барзо ся з Того тішы буде мали своє досвідчыня з тым бо вім же нектре з них вальчым о то жебы ожывіть т язык не тілько ґо утримать бо то як бы для некторых мнійшости дісяй то не єст цель то не єст заданє Тым заданєм єст ожывіт тын язык привруціть ґо до ужытку в родінах в домах і наций ватцва в такым разє Позволіме собі запросіть гості до столу пана Нового до такой крюткій розмовы кора нам позволи на впровизенє в темат можеме запросит паньом Хас пана Кожыньовского паньом Марийоле і паньом Аннедома Феслінґ єст такій чы был властіве такій проґрам А пан Бертамин Трохановскій припрашеных Заоферованы єсем боґатством языку вєст вінце ніж мылялем мож нале то чес власні єбы з каждого дня довідуват ся же чого сє з вінце ніж мысляли сме мі ся вдає же то єст така оказия жебы порозмавлять о ружных языках Муже зачнеме жебы то было так в духу юнеску літератско Позволіл лем собі так трох нетипово єст такій писаж Ґустаф Фрайтак котрый уроціл ся в ключборку недалеко туди Тест такє ясо котре Поляком єст знане принаймі тым ктру оглядаюм Фільм польскій і оглюндалі реістом ся появит з чом ключбор в припадку і навет выґрива з казімєжем над Віслом в якым ступню можна повіде В тым ключборку роді ся знаны німецкій писаж пише вельо ксьонжек драмату Теория драмату написал ся таком в Польсци критикуваном але ниґ не перетлумаченом ксьожкы Золонгабен дват єм на польскы можна повіт міць і быть хто єст ксєнґовим то віє Німєц любицько не вінєн ма Хто єст Ксєнґовим тен бетал цо то означа І там такій фраґмент нас Ниґде не бы тлумачыли на язык польскій тудий особы котры сут німецкы язычны майом ориґінал в языку німецкым котры нам в якій спосіб оддає то о чым писал край Фрайтак в <unk> року котры так ксіжка ся Указує актур як дебы впрвал нас в темат языку выміраня і того о чыму <unk>atum Титуєм впровадженя без такій фраґмент кільку колеґів молодых люді купцив в чужы ся найпропорні в Вроцлаві бо там ся діє акция хоч вчом з заводу Купіцкого спотіка У нового знайомого Бернарда котрий єст Жыдем сынем купца власне Вроцлавского атуд нема такій тюнґоткій купєцкій гандльовий барзій языковом цо теж там поні в розмові бєже сонц же Жыді учыли ся гебрайского а наука гебрайского была такым впровадзеньом пошыреньом вєдзы і спольні пекцийонувай до наукы языку власне ріжных обцих в тым м ін орієнтальный лонтам тлумачы діла і іных писажів орєнту І на тым спотканю очывістен з храбів фінкый єзділ по світі міл оповіді як то єст на як в тых Станах Зєдношоных ді сом Індияне Фінк єст сыне барз барз богатого купца Санбурґа торий в спосіб такій специфічный трохи з ґуры на іных паче но ін Бернард фандый Жыд пита І тудий ден фраґмент прочытам Знідні тлумачыня на польскій то медже премєра з барзнаный ксьоншкій Ґустава Фрайтака Золонтабен Перше спотканя певне мусяло зробит дуже вражыня іх характеристичне строє і думны спосіб жытя втронціл Бернард Мілую бым того в такій спосіб одповідял Фінк Вшедляты удалам ся з моім вуєм в подруж з візитом до аґенциі Кампаніі гандлюючой футрами і скурами дісєдлі сме з паровця на бжек надклезім ся на пристані на ґрупкы червоноскурых єґомості крузы были під выразным вплывом алкоголю якій высокій выростек пошет до вуя і выґлусіл мове котра як нам выясніл тлумач завірала запевніня же вшытци оні сон велькыми воєвниками І по каждым зданю цала та збераніна выщыківала ґлосне гоу Цо в языку мусяло тилезначыть юсті правды же Была то ґрупа з племіня чарных ступ То білі сюксові поправил скромні Бернард Фінк одложыл лжычкы до гербаты спойжал на Бернарда рубянц велькі очы Я закладам пані же то были Індияне з племіня чарных ступ То били напевно сюксьови повтужыл Бернард учарний ступ так бжмі іначей Нє гту заволал Фінк Як пан ся туди так добре знал на тых червоноскурых діялах то по це я каже мі вам тутай оповідат ту істориє траперскє Попросту трохы займуваєм ся языками одпер Бернард Акурат чысты припадок же недавно пригльодалам зыставліня слувек ружных племіон но і подзыпанутен труд там з оцеаном робіт ся шыбко пожонткы занім пан ся научы якогось языка то уж зостане вытжебіоне племє ся нім послугівало В тым моменті Бернард выразні ожывіл ся і повідал Знайомост языку єст для наукі найлепшым способом на зрозумліня того цо найважнійше того найвысше з того цо чловік вуґули єст в стані зрозуміти душ народу І так єст проше Паньства жек то єст душа народу котра в ружный спосіб єст переказувана і тудий піякні впрови нас Ґустаф Фрайтак в те квестиє Я попрошы першого гостя пана Яна Кожыньовского котрый єст тіж плевчым Товариства Спільне Рому в Польщы гы о то жебы нам оповідал власне о культури ромскій а барзі о языку бо повім так же з заздрожцьом патр на Ром же Або навет есехій сфеномен Нема ґазет котры ся вказуют в тым языку нема ксінжек нема телевізиі нема радия нема паньства до котрого як Німци навшыка могло б собі поєхати і привєз чыторбы ксьонжек в тым языку нема можна было бы повіді ніц А єст так веле єст язык і традиций Тен язык єст переказуваный он не єст паніянє переказуваный в школи он не єст діж зевнот учоны он по просту єст в спосіб ідеально переказуваный през То о чым пані консумул я в родінах власне през ойца котрый розмавлят з дітьми і то можна повіт вбрев вшыткому бо жыє ся в зупелні інным сюдовиску страшні нараженым на асиміляцию бо завше ста покуса а подсомітен ромскій Як то єст як пан може зачому того учу ся ци музюнавце здобыл том то займос ромского Шановні Паньсво Цішы ся барз же могли брать утял акурат В оповязаню власні о языку своім ойчыстим ромскым обшерно ойно вшыткы Ромове не маю свойом ойчызны але праойчызно вшыткых Ромов на світі то сом Індиі Предшыт хтіл бым представить же в єденастым віку Перша еміґрация Ромів з Індиі власнє вышла в <unk> віку до Польскій превендрувала В <unk> року єст то перше реєст Ромів в Польсце Пред вшыткым хтіл бым повіт же Ромове в дому своім розмавляєм влочне в языку ромскым і перед вшыткым нектуры вікшост споєчынства европейского мыслит же Ромові жыю без задних засад і прав Єст то неправдом Предесткым Ромові мают теж свою конституцийом Предшыткым та конституция єст написана Тыко єст то переказувана і єстесме в духу в ній выховані Од малого родіце мужю нам слухай тоці вольно то цінє вольно тоці вольно то цінє вольно І преде вшыткым од тиле віків направды заховуєме свій язык Єстесмені і не обавяме ся же наш ромскій язык всюд Рому ся затраці Предо вшыткым в цим повіді сма внука теж котрый мари лята влада чтерома языками языкєм ромскым польскым німецкым і анґєльскым Хам тіж повіти же акурат выеміґрувалим в <unk> року моє діті ходіла кура тутай до школы Бегам акурат до Німец акурат до Бремен там моє діті укончыли школы подставовом Німецком котры має в свядицтво укончоны школы подвойой Німецкым Предеш вшыткым моі діті теж знают язык анґєльскій і то ім направдо улатвя Зналезть працы поза границом жычы Посполітой Польскій по предевшыткым ты таборы перестали ефендрувать але таразно вякш з нас направды еміґрує за тинка ває клеба шука ім з тинка ва клеба І передшытым направды тішы ся же могли браті учал в такым спотканю і направды повідат сось о языку ромскым і пшедеткым Традиция ромска єст то так же Отаєме найвинче хот для старшызны Поте по предешысткым старшызна для нас єст вшыткым опруч віядом пана Богами так званого крыля так званого носєльором Ей жели он спотыка на своій дроде старшого Рома од себе єст його обовязкєм встать дось до того старшого і усоховать ґо в р дать му тын шацунок з поводу для його віку І перед вшыткым направду Ромовє од віку жыли в демокрациі стале чули ся быть вольні і предешыткым стали мілі шацунок для родіны і для чловека Дякує пані Яне Мыс же віле віле можеме ся научыть од Ромув Єжелі ході о традициє шацунок значыня языка і вартости то барзо цінна для нас Е Оказия же одвиділ пан нас паніяня і о тым оповідал Може будеме так од лева до права ся порушали тут діж з Паньства перспектывы од права до лева або якы на одврут в той разі то нам показує же пункт видзиня залежыт од місця сідзеня е Але так і єст часами ємим о тым самым Пані Марийоля Абкович приєхала до нас власне з Вроцлавія за то хтіли бысме Пані подякувать ото єднак часі выбрат Кавалек дрогій Але єст пані незвыкле вынтковом особом Репрезентує Пані якопревця звязку Караімув Польскій єдном хыба з наймнійшых мнійшости але о німнійшій традициі як Ромовє Громовє палі офяром теж преслядувань назістовскых Дзядкове Панаяна Зґінелі в Аушвіц подобне як велю Жыдів З Краями было бы подобне дбы не то же кільку псевдонауковців займуючых ся власні науком так наймі прочыталем прікувать Краіму в теж яко Жыду Вкажня ся то факт же дві в моій приватній бібліотеце мам таком ксьончкшек Жыґожа певчыньского краімі Польскы Завше старам ся полецат прошы Паньства добром лектуре не тілько длятого же остатній рапорт Бібліотекы Народовой в Польсы был затрважаюций єже хоці о чытельництво в Польсци але чытать варто Але о Караімах невілем віме А хто нам може о тым лепі повіт може в першых сувак о самых Караімах А пізній може прийдеме звіст до языка еко душы даного народу Дзі добри Паньству мі мі мі мі міло же могли быти тутай з Паньством і слов пара оповідать о своій сполсти очывіст якось нудно ся робіт як ся чыта там ружны моє функциі то єст єсте котрошечкы старам ся Старам ся участничыть в жытю Караімскым в якій спосіб є модеруват і вспілтвожыть разом з ґрупом особ котра ся займує жытєм орґанізуваньом жытя Сполечного Караімского в Польщы Караімском Діяльностьом выдавничом З Конкыто Караімі Караімі Жілсі єст она в тій хві наймінша мійшост в Польсце згодне з уставом міс етнічна поніваж Караімі не мают і не посядалі власного паньства понад шес віків тому Великій ксот Вітольд Поноць спроваділ кількасет родін караімскых і осаділ іх в роках і на границах з законом Караіму мєчовых друга столят вчесній представителі сполчности Караімскій дотарлиж до ксєнства Халіцків ді зостали осєдлені в Галічы То сут найстарше найстарше місця осадництва караімского в Польщы в Польсы в же посполітей до такых місц належы ружуцк пізній поні віш і досить вспілчесні по віку Вільно же в Польсце в тых дісійшых вспілченых границах найдавнійшым місцем осадніцтва караймского єст Варшава по Караімі ся осіділи в Варшаві найвеце в полові ХХ віку і як тілько выступіме о назви двоязычне то бласні място Варшава Попросимо о признає назвы таблици Подобно ні нам не маме той назвы котлятого же не попросилі сме то єст мій плян на ден рок Караімі зостали спроваджені з Кримусом сполочностьом выводсом ся м з племіон туркійскых замішкалых на На Крымє Язык караімскій заліча ся до ґрупы кіпчатскых і язык туркійскых єст огромна ґрупа дужа ґрупа языків і языками туркійскій а Чекаримі су найдале высунятом на заход з получностьом мувочом языком туркійскій в другом страны текст племіона тягнул ся през цалу Сиберию діс там до Якуси єст то дуж направда дужа ґрупа языку Язык караімскій в своіх трех одмянах належых до ґрупы языкув заґроженых при чым два діалекты властіве залічаны сут до діалекту вымарлых діалект полудньовых Троцкій котрый был діалектом котрый єст діалектом з моі моі безпосередні пшыдкове ся порозумівали до дійшого дня я трошечкы трошечкы тен язык знам Тен язык належет до заґроженых але єщы єщы функцийонує Спочноскараімска єст сполечностьом котрий жытє Сполечне реліґійне і культурове єст оперте на м ін на звязках з реліґійом Караімском котра полега і залеца Караімом чыта біблі чытанє торы так же умітност чытаня і писаня для представицілів сполности караімскій была умітностом Подставово і вувчас кєди вякшост владцив Европы было ні писменных представітелі сполечности караімскій мішка кры появили ся в жепосполітий невонтпліві писать і чытать потрафіли прав переказы історичны мужы м ін провали працували в канцелярі власні Вілкоксонций Длятого теж література котра заховала ся в языку в языку караімскым в языку гебрайскым кор єст язык літурґічным Караіму єст огромна і єст барз вельо жюдел такых літератскых посядами посядами в обыдву языках Сом то незвыкле ценне дрюдла языковы котре в хвілі обецній стараме ся бадать стараме ся консервуват стараме ся заховать але тіж приближат сполности доробек поколінь мініоных на ламах часописм котры выдаєме часописма <unk>em і часописмат часописмом популярнонауковым і часописма Альмана Караімскій котрый єст часописмом науковым варді струваным до особ займуючых ся зглымбянім вєдзы караімознавчой і м ін власні в том выдалі сме в ублым року был артикул посвянцоный тематици як то ся стало же Караімі уникнелі кошмару Голокаусту Длятра зачала зачалам махат головом позволілам собі тын артикул написати в попортю о дзюрдла архівальны котре удало мі ся зналез в архівах Караімскій в бібліотеци Врублевскій отужы Караімі на скуток ріжных выдажынь гісторычных еміґрувалі опущали місця свойого осадництва Моі найдальным нісі пшоткові выеміґрували з Крыму понад шесть віків тому Але траґедия І войны святовой і повстані панства Взоску Радіцкого споводувало огромну еміґрациі представителіх білой еміґрациі дзвыла перша фаля росийскій еміґрациі помідзы росийскыми еміґрантами были р Караімі м ін была сполочност кора осєдліла ся в Берліні І в <unk> р кєд зачали входіти в жытє уставы Норберскє предстає особы котры мешкалы там вчас мусяло удоваднять своє походжыня і показувай докуме кім сон кім є сон В <unk> р розпочала ся кореспонденция помідз представителем Сполсти Караімскій в Берліні Міхаілом Кошану а Хаджысера Яшабшалем котрый был ґлавом Костола Караімского так огромным Скруче дотичо унормуваня вы ситуациі правной выясніня владом учесным владом німецкым Кімсом Караімі то было невонтпліве тым поводом же о Караімі перетрвалі бо так найправдоподобні были бы заклясифікувані згодні з нуртым реліґійным розмічности жыдовскій і Тытенівелькє ой ось осады караімскє выгінелы натом осалили осали Караіміці кры мешкали в Нємчых оселили Караімі кры были представителі Біялой Емікрациі походцыня Караімского розпрошені по Европі і оцаляли сполности Караімскє В Польсце на Літві на Украіні в Звязку Радєцкім дословні дві альбо сто сполности зосталы істете поділіли льос лос Жыдів там то было там ді не дотарла інформация же належы приточыть одповіднє німецкы параґрафы Жыст огромне смутне і траґічне выдаженє натомяст як бы то же краіны зоцалели за вдженчами краімом ктры попросту мішкали в Нємчах і вальчыли о право до жытя право до працыме Кыйдеме до пані Янны Хасы хом нам на встемпє подякувать пані Ясі за подсунінтя того помыслу бо яко Німецкє Товариство Святове знавляли сме ся в якій спосіб учніт Дзєнь языка Ойчыстого Тутайшом така диґресия мі ся насува А пропо того хто пан Антош повіт язык ойчысти ойчызна ойтец в німіцкым языку чысти то єст муче шпага А він язык мат чыны бы сме повіділи і то показує нам же дух языка сам в собі Переказує сте самы тресті симантичне переказує нам ждвісті ін філософіі іннум душемысляня по німецку барде бысме повіли же то матка переказує язык діцку єстаблистка візь в польскым языку маме е одіво ты домінанцє меньском писмі то ом хоц показує ойчызна і то очколь фателянт по німецку ойчызна уж єст од ойца фатер Цо цікаве сон то Але перше Але матка Зємя так так тих тих і тото нам показує як знайомост языка позвалят нам вникнуть в то чым фрайтак устамі Бернарда власне Душе народу І як то єст з тым языкєм німецкім Бо ґенеральні же бьорунц де бы сме так попашыли на остатній рапорт о стані языка німецкого выданых ба два лята тому през Уніє Академіі Наук Німецкых з іными пляцивками он ся цалк незле Хтось ся навет долічыл же єст Під мілийонів <unk> тисяци слов в корпусі языка німецкого то сут потежне і лощысі то сон вшыткы можливе слова кєдкольвік діалекты інвариянты етнолекты вшытко позберане А чловек найвякшый словник языка німіцкого буде на тым тисямовитом Замыка ся подежы в тіх В <unk> тисях не су в тых поезмах котре повинно ся знать Він література квітнє ксіжкы ся выдає а мы му виме тутей падло же язык німецкій єднак теж єст на вымарцю І жли бы похылит ся над документом куди ствожыло певне катеґориє заґрожыня вымарчынь языку І Маме такє дефініциі кєди може мовит жен язык є загрожены вымарцьом Загроженіє вуґле выступує першого стопня позволи собі зацитуватс Язык єм послухує ся послугуют ся тылько нектуры діті люб теж Вшыткє діті але в ограниченым закресі Тож єст першый сиґнал же тон язык діс єст заґрожены вымарцьом Колейным такым етапем єстуване загроженя выступує вте кєд языкєм послугує ся ґловне поколені родіцив і старше І ту уж входжіме в сферемшости німецкій ді автентичніст такє зявиско же старше поколені ґенеральні ся нім посує Поважне загроженя єст ведук ЮНЕСКО кєд языка жыва ґлувне поколеніє Дзядкув і старшых З тым припадкєм тіж бысме мілі в припадку нійшости німецкій дост често дочыніня но і очывісти маме критичне заґрожыня кєди тілько ґарзка особ найстаршого поколеня ся посукує певне тутей Караімскій бы муг быти залічане але вім же остатньо он ся оддраза як фенікс попьолув і сом теж языкі вымарле ці такє котрым ся уж нік не послугує Він маме такій парадок з тым языкєм німецкым пані Йонно же з єдной стонон ся мат цалкім незле направды і навет нісос ніємко но направді не мож нажекат мами могы влунчы Ц в проґрамы огляндат ксьожкы і ґазетыты дівель навет по нр од <unk> р достає вшытко єст якне то для чого єст так трудно чы мсле може амфанґун такотя страхы по німецку скоротын язык єст так вымарте то хоц Хотяж тиле на добры початок але дня дня дня я мысль же я єст ж добрым переконам же в языку німецкым ся розмавлят теж на то дінь натомяст мисль же добрым образом ситуациі языковой міншости німецкой як істория тыж мойой родины бо моя бабця уродила ся єще Пет другом войном св в Нємчех по другій войне в звязку з тым же граници ся пересунули в Польсы мусяла в языку польскым нотзиі Ойчыстым языком од початку был язык німецкій і в такым духу выховала теж мойо маме котра до предшколя пошлац тых в языку німецкым і не розумієм закы языка польского Томяст в школе уж і предшколю мусяла ся так направди го языка польского научы і то выварова на єй так якіс травматичны пшетя што не трасні муві по німецку або барзадко муві по німецку як поєдинче слова натоміст розуміє вшытко Але боі ся того языка ужывачно тиж Оґронда Цір rєй напевно придає натомяст єсли хоц о розмовы то завше як бы чека на то аж діс там я ци ци муй браты поможеме єй в тым послухіваню ся тым языкєм Натомяст я зосталам выхована през німецком телевізию то на певно в духу языка німецкого Напевно през всы школы натомят дужом ролю в выхованю в духу языка німцького од ґрама і бабця котра зо мном розмавляла по нієцку і котра навет бым повіта змушала мє до писаня лісту в языку німіцкым з вуйкєм котрый мешкал в Ніємци і котры так направду не міко Поємця ци кім єстесме Натоміст бардо хол єдять але хол тых по німецку мы учыли сме ся того языка розмавлян пред вшыткым але также пішонц і здобываюч том языч чы як бы всказувкы од тых дзядкув і вуйкув з Німец то был брат бабці жут вікови він язык котры ожывал теж был тшы ін тен котры ся слушали власне в телевізіі чы навет В школе Натоміс повіш же так Я языка ужывать з языка жебы мувіт научам ся в мішости німецкій так направдо Допіро зачынаюч тута і дзялать і Змотивувана тым же єст в орґанізациі млодежовой маюч контакт з орґанізациями заґраници орґанізациями Мійшости німецкі з інных краів чы навет жебы розмавляти з дисидентами мішости ніцкій мі особісти залежала на тым жебы мус натом Мєшка не научыла того жебы мувіт в языку німецкім то жебы ґраматичні добже писати і выпрацуваня і есеє і як ужыват партиті і Пасів Натомяст самомєня пришло доперо пізній і памятам як ді своє перше промовиня яко єщы втекы переводничо в Бєравє є так направ на спотканю діс там кул локальных вшыткым гві по польску я собі повідал о нєй Я повім своє справозданє по німецку І то было найґорше перемовиня моім жыцю вызнаучыло мє то же не могти того языка і выдає мі м ся же серед нашой млодежы єст та віца того языка єст хень до того жебы муть єст обава Як мовить жебы не звлазніт ся іны і десь там того бракує нашой млодежы но том єст напевно поколені нашых родіцув котре єст напевно поколім для мішы ніцкій поколеньом стратоным в квестиі языкових Може бы і хтяло мови натом тяжко то на понопці наука з якій натомяст вім же сам такы ґрупы котры толый час прубуюм ся учыт з того языка і мувіт в тым языку Весполянє нашых дзядкув уж як бы вымєра і то єст найважым Найстрашнійше в тым вшыткым же ті ктремям в языку свого серця і не муям тыко през то же ся такы научыли в школе выховали ся в тым духу Німецкого єст іх раз вній і мы на тым траціме бы мы яко млодеж котра могли бы од них кожыстат і од нашых родів не маме тей можливости бо ді там ті дзяткові єст іх по просту зараз мі натомя єст шанса же колейне поколіня уж наприклад нашых моіх рувєсників кры маєм дісылают дес там на Замстарсе ци до школ двоязычных ци шкул стоваришыньовых котры зостали поволаны в Остатнім часі мішац Нємкій напевно был о віле векше можливості і о віле лепей при своім собітим язык жебы мустим языків на соді а не тылько в можливости в припадку мусу або же хтось мувіз мі по німецку візоні теж мушоміск Жебы чули же язык німецкій єст для них важный жебы не тылько Застанавляли ся як маєм го участи кому Вілі по просту з серця З серцем того языка ужывалі выямує самі Мы заставляме ся як мисліме але в квестиі меншости німецкой часто єст так чынновидні меншости огульній меншости было експотикам молодых люди З сталой Европы поджас спотыкань Макім языку мисліш нік на тым не застановлял в якым языку мислі А я собі кєд застанов в якым языку мыс посомлю по польску бо якы слова лепі образуєм мі свят по німецку атры слова образуєм лепєй свят по польску і часами воляла бы м повіді барзі по польску Він з Німцями часом вельо бы же повіздиш по німецкому мувіонци з Фоляками маме туди такій додатковы атут яко члонковійшости же жыєм як бы двома святами можеме тым свят теж емануват як бы на зевнотр і в ґрупах котрых жыєме Цимкєм язык ждвісє навет Шльонскій нам показує же захованы в якій там формі в якій одерваню од інных обшарив Джонь ся розвія заховує своі архаічны формы тен німіцкій тутий ужываный ждві ж был інным томе сты німіцкы учоны терас систем хуспрахе язык літератскій такій котры дісі выстым Язык німіцкій напевно не єст таємницом для пані Анны Домаґалы Веслінґ котра приіхала до нас з Кракова бо знаго світнє але єст ж особом котра Працує на же власні проєкту Цер видіме такій плякат власні вейстю абы вальчыть з запомніньом м і запомніньом о Е Голокаустє о шоа котрый міл місце стомтеж пані Анна товаришыла вельо особам котры прижыли холокауст тераз теж при оказиі <unk> рочници вызволеня обозы Аушвіци Біркена Обецна Але теж пані Анна зна вельо особ особісті товаришы ім навет тых Бы сме поділі барзнах бо імінічка пані і пані знатеж Імінічкы мой бабці котрам яна імє Броніслава Бруніном Лемвілі паньом Броніславе Хоровіц Кракульском сєстре Ришарда Хоровіца знаком ґоґрафіка фотоґрафа і тут і колейна пропозиция паньсе Зліго яком з літературы бо тутей пан Ришард Хоровіц выдал своє спомніня выдавністю в знак жытє не бивале Направды варто собі купит том ксіжкє почытат сум там барзо цікавы рефлексиі а была вчені тіж оказия на антеніпольскє ґорадя послухать фраґменту тых вспомнінь А пані Бруніслава Єст з отили гісторичном тиж особом єст єдном з тых тора бана лістє Сіндлера а він з тых ктры зостали урятувані кры дзянкі фільмови познали сме іх істориє шоам то не тыко морт на людях А тотежы бым повід єст забіт ся певний культуры нематерияльний в постаті языка ідіж чуд зникнул з Штетеле котры знали сме цале дідіцтво той літературы котра ся вспаняле розвіяла тиж в припадку языка ідіш Е Навет вільо особ співают собі пєсенкы Су <unk> на даху не віже канвом до того мюзикалю были вспомніня власне свясєповісно Тывєм лечаш котра тіж была выдана в языку ідіж притлумачона на польскій бызваня в такій сері То єст языкіщыс язык гебраньскій і фотонс сферемнійшости жыдовскій порушаме ся в такым архетипі знаємости языка бо культура языка подобна як украім єст нісемліці высока Сам альфабет гебрайскій криє в собі ци он філософє і познаня го студиюваня ґраматикы учы од малого певного шацунку і культуры до слова писаного Хтось бы муг повіді Язык то то ж само яка там народова Але р добре хтось може не знать єдіш не знать гебрайского але чут ся теж Жыдем як віме зачына нам ся то вшытко комплікувать Але може зачнемо такє опитаня Як як святкове Голокаусту Чыпыжылі трактуюм язык трим оперум і тожсамост котра ся в тым языку выража Азы за як я тых Хол консуль за якы там Шановна пані консуль шановні Паньско Я пем так ніц не діє ся припадкєм Так направды повинно мні дісяй тутай не быть Але якымсь дівным трафем в зышлым тиґодню під конец зышлой катиґаны оказало ся же тутай прияде І хтіла бым Паньству представить Паражычы Я єст мем такым трошычкы лончникєм діалоґєм як бы ріжных сполечности і ріжных становиск поніваж моє діті мам треці Моє діті сут двоязычны Я особисті мешкам пятнадст лят в Нємчах Моі діці мовям по німецку Бардо добре по польску барзо добре Фактичні єст так же як єдеме до Дейтче У німецку Ці через телефон маме цинны контакт з тым языком натомяст єли єстесме тута в Кракові в Кракові но то діті му по польску хоц люм до польской школы Натоміст м я з раці мойого заводу од вельо лят фактичні опікує ся таком сполечностьом котра теж поволі зачне быти загрожена і корей язык і корий слово жы за хвиль беде на вымарцю так хоці мі о оцальоных Хоцмі о ты особы котры фактичні пережыли войны удало ім ся в якійкольвік спосіб притримати т режім котре през веле але то направды барз вельо лят не мовило о тым ніц Старали ся по просту в якійкольвік спосіб нормальні жыть І так направды Мысл же власні фільм Стівена Спільберґа дужо причынил ся до того же те особы зачали о тым розмавлять Тутай мови безпосередньо о Нюсі Горовіц котра хтіла діся тутай до Вас приєхат Направды мам Вас о ней перепросіт але нестеты барз єй близкій приятель два дні тому міл вылев і вшысти так направды сідіме як на шпільках цо там ся діло далей Алещы я дос тутай в самодзі з ньом розмавлялам і но барз жалую же не можу тутай быть Мысл же єм тутай притім В каждым разі пані Нюся єст так єст остатньом жыюнцом оцеляон з Лісты Шідлера в Кракові Была ґловным консультантом дорадцом прикренценю фільму Лістышнєра Барто пережывала поніваж як бы мусяла зобачыть певны сцены праві Другій раз так Цоправда то были тыко сцены але другій раз і так направды Я бы м хяла дісяй оповіді Паньству о языку о голосах котрого в засаді уж нема І тутай хтіла бым найпер представить Панству кавалек такого фільму Бо мысль же он повіє вельо віне ніж ніж я тутай буду оповідац Єслі могла бы м прості жебы ктось допустіл Я може іщы повім так же я особісте не єстем Поводзня Жыдовского єст ем презесом Фундациі Едукациі о Голокаусті і Як бы так провадит діалоґ не займує ся тыкли сполечностьом жыдовском тутай з паном розмавлялам Ромовє су нас барзы миле видяні розмавляме з мнійшостьом німецком в Кракові очвістє польскє Сполченство Бєвты Мудзьо так же єст то діалоґ А напів зобачме може тым фільм Іхвісі Остім факісуль іх вісі фіда цикульы і дат мі я дісы тюрн Овкін м даме осі войма дерст мал стіль стілься лемкі сам махст тута Модат кусат ясах єци меофт міц ім І в аківуция нагляд іст ґвай вікінгосопідан пасієті і для фальшлі ляґ да пасід Іцет Матны Ошвіц тым кєдлі вгас <unk> ефак ініве Чок оф тарампей <unk>em таму фмерну <unk>n<unk>en Бавон ви осписут лем о тоту Іх оскінд вуст я ні во єм ман гіт іма ді хофню ґабт засі т мене фамілиі видатрефе є там баншы тот і сє кіндат німан ґіт мам час нахудкам любін офтасухы на Ной Мудіфі І цехне ти си футос і о си персо Лях іх ны Рут ся перню тройцку десили Біркы ц єст лятиж овез Оф Піркіно дісисмусиян іс ни фантастышы мыглит авштан дафонс ріштет Міхал панфред Боклеман іст ваґраты тюрн Дам і там цінси влама Мон ціт лебінды Менш і ока міл ці М фор мант от ми свотляны діо стім си сепштык ґетан Тонді Уншульдіст уншульдюнь вет єд і кінда ісве ісуґус відахо бехнят ся я х ніхнов і ком Яй є в іх дас атилі дафоня ж тіс єс гін лі іс же гісє ґнан Ах твендацине з ва су клен з ханен все ва клен цаты абот быдит мі сіят них вес і махе етвас ми талент вас якіхтіс Тіта с Кунст блейт леня дай <unk>a<unk>erэ сыва в Єминчі і даси сме не гуфну І то єст власне т язык о котрым я хтіла бы м повідати ході о О выставе о цалы т проєкт того фільму документального котры займує ся дітьми котры так направды не мали жадного права голосу не мали жадного права до того жебы цокольвік повідеть запречыть запитать для чого так з панем Яном тутай розмавлялам маме віле документаций на то же дужо особ згынело і зостало помордуваных але питаня єст як дужо згынело без тего же єст то джерекольвік удокументуване Вшысци віме же діті кобіты і особи старше нежадко шли просто до ґазу не были ниґде реєструваны Так пані Нюся Горовіц мала нумер вытатуване туж перед переяздем до Бринліц але мама єй реґінавы выссала єй т атрамент з Ренкі Натомяст пан Рисюгоровіц в віку втеди в віку трех лят нр ма до діс так поніваж был по страні меньского обозу з ойцем ой не впадал може на ден помысл І То єст тем язык о котрым мы хцеме жебы никт не запомнял так хцеме о тым мувіть хцеме в нашых проєктах нашой Фундациі Памяті о Голокаусті мы Едукациі о голокаусті хцеме цалый час едувать нас вшыткых едукувать жебы така істория ниґде не заточыла кола і жебы то ся бронь Боже не повтужыла єщы раз В тым моменті єстесме на етапі стіганя той выставы о котрій тута єст фільм до Кракова хцем є є є є є єм отворит <unk> мая Обецні та выстава вісяла в Бундестаґу з оказиі вызвоня Аушвіц Манфред Бокельман Рисує те портреты до діс так як повідял в фільмі он уж того не перестане робіт Зачынал од дво <unk> тераз єст понад <unk> І цалы час доходн нове портреты То сон в мідзчасі його приятеле Он стара ся чезте портреты з ним і розмавлять привціт ім діціньство привруціть ім право голосу жебы мог в якійкольвік спосіб примувіть до нас так жебы можна было іх вскресіть Виділи сме тутай на фільмі Пані Гельґа Полякіньскій розпознала єдно діцко зостало згладзоне Так діє ся теж можна повіді в вельо припадках баньч нелічных припадках Направды єст так же блізци зачынают розпознават себе зачынают розпознавать члонковив своіх родін Єст то направда не самовіте і а треба памятать же одселялых єст з року на рок соразній Я бенонц паралят тему на сорочных обходах власні в Аушвіц былам было <unk>сет оселялых В зешлым року было <unk> оселялых В тым року з Кракова поєхали сме уж тыко особы бо єден пан котрый мат <unk> лята Повід же уж не до рады Знам пана опікує ся пане м Єжыбоґу ш называ котры ма нр <unk> Поєхал до обозу Авшвітз з першым транспортом Старнова будувал Авшвіц будувал Авшвіц будувал Бжезінкы Цудем єст то же удало му ся утєц то єст цуд направда Єст пан пан Почыньскій котрый мат є <unk> лят котры Цодженнє робі ґімнастикы котры теж барзо хетні спотыка ся з млодежом засадже цинне цо другій дін ма якіс прелекциі чы то з млодежом ізраельском ци з млодежом польском В школах сон спотканя з млозєжом Направды ці люде хцом іщы мовить о тым і то з важне жебы сме надставляли уха і слухали направды тій жывой істориі Бо питаня єст кєди беме уж тылько чытат з ксінжек о тым І не дай Боже стане ся так же ктось цо діс в Пекренці беде іначей так Длятого направды треба слухати іх оповісти і того ци маю до поведзыня допукы ся тылько да По тоту єст ем напевно запрашам Памства вшыткых барз сердечні до Кракова На отвартє выставы очыві на обійженє выставы на спотканя з нашыми оцалялыми орґанізуєме руж спотканя В рамах діалоґу не тых з осалялыми сон єст як бы та друга страна єщы так Оправци самі може уж не жыл але сон дітя оправцуф Єст Нікляс Франк сын Ганса Франка єст Моніка Гатвіж цурка Амона Ґета єст Дженіфа Тиґе котра єст внучком Амона Ґота котры теж приізджают до Кракова теж спотыкают ся з мудзєжом з дорослыми і оповідают о своіх досвідчынях О тым цо чую о тым як ся чую і О тым цо можна єщы зробить по то жебы направды та істория ниґде ся в Янций не повтужыла Дзікуєм за торшуюце свядицтво <unk>eo Лемовы Хансафранка де списал зрештом в посоці Ксожків веданый на почетку лят <unk> навсы в притлумачыню на польскым своє Свой розліченє власні з ойцем він темат єст в Польсце розпознаны навет недавно указала ся власне в тлумачыню на язык польскій істория внучкій амонаґыта Так так так і сом то же мож нать і поґлыбать том вєдзе о Голокаустє о тым вікуре но справил нам віле цирпінь Хто може застанавлят ся для чого Єдно питаня єст для єдна одпоз єст для мє Певна якійкольвік систем тут не шанує прав мішости народовых етнічных кончыт ся власне тым а Каждий систем і панство ді шанує ся права мійшости народовых і етнічных Е в такым системі в якым дане наш сенсі нам быт єст жыть тераз в Польсце єст то неможливе В найлепшым выпадку з выказіня ци можна з найґоршым Взислові выпадку соказіня Жоніжы Виклентых перемаршує през Краку ґрупа особ выкшыкуючых Польска для Поляків але МСту і шыбко одпаровал ва святом Акцийом Польска для вшыткых і приходзіме до остатнього нашого костя пана Тамяна Трохановского і быдіме в тематі Лемку І можонц о Лемках теж маме на мыслі видзіме траґедиі котра ся выдажыла народу Лемку люди жыючых собі спокойні в тернах тиж ґужыстых в шепякных околицях кры зостали вчогнінці в віри гісториі выдажень і м ін в рамах акциі Вісла практичні зостали розсяні по цалым світі Іначей пільенґнує ся язык як ся жыє в ґрупі звартий ніж уж з німецка ма в ніктрых місця такє щенсє же твором в віскі можна ся спотыкать натомясты зупелні іначей єст єжели Е Лемкові зосталіт серово розжуцені практичні по цалій польсце і чым пєжы полеціли в цалом польскы вітрем понесені і втед нема ся того елементу Е Спотканя другого чловека Піліґмюваня того языка Бардій нараженым ся єст на асиміляциє на запомнеє ачколь як з родіном же сме били в Бєщадах єзділи сме цментажы сон такым місцам осі зросняте домы то свядецтва з сом і видат ся особы навет врацайом тиж до своіх місцевости з Трікбілі єст в ніх в іх квітен зев так і повротил власне дой свойой ойчызны туром Туты на сяскым хайматом называме Чогось то в языку польскым трудно зналез якій одповіднік хаймату Одоєвскій о мойой ойчызні о мацежы можеме Але то єст такій елемент реґіональне Як удає ся Лемком заховать пшет утратом власні і культуры традиций а предшысткым язык і може в якій спосіб пробує ся реактивувать бо то можна прирушнати трохи до ситуациі власні Паньства Ізраель котре мусяло практичні привручыть язык гебраньскій з зником во ся вікільку може рабіну знало языкы тых в такым уєнцю реліґійным знаным як оствожыт язык паньствы котрый єст носникєм свідомости Ізраеля Практичні зникод жеч практичні неможлива подобне было бы в припадку Краіму вча одтворити єс хотяж туты тыжы скоріску плікване бо гебрайскій єст тым але в тій формі очывісте торы з тым записом і всюдлемку вмілі бысме може таком порівнивальном ситуац То значы є найпер пред вшыткым сис Паньством привітат ся витам вас вшыткых Сердечне хто бым тошыркы усвісли чы Лемкови то барзі блискітнійскій ніж Бєщады то по перше по другє не вім чы мы порувна быть може самого процесу до довесні до Жыдів вшы до Панства Ізраіль Быть може такє далеко ідонце порувнаня мало бы місце єднак тотушечкы з выґля іначей Титулем такого шыбкігоричного встемпу Лемкови в віку но іх не ощынділа гістория нестеты як віле народу Як віле народів тых предшыст малых як віле народів безпаньствовых котры не мают опертя в якій сіле політичне чы і зазвычай сут сказані на ружны рухы вынікы воєн результаты порозумлінь ци по просту понад нимі Ту напевно треба вымініть Талерго в цілі Івропі опусконцентрацийны за часу І войны свой і за часу австро Венґєр в котрым высліцала Лемковска інтеліґенция зостала згладзона ліч не удало ся перезнаці Юж од початку ХХ віку ді лідеры дін мотор ґлуны мотор авторитеты зостают згладзоны в ден народ Уж єст трохы окаличоны пізній м здавало бы ся друга реч посполіта оддех язык лемковскій єст в школах єст научаний в школах приході друга война святова найпер в офіяри назізму і пізній приході комунізм настемны тоталітаризм туры Причыня ся до <unk> Ластівє Зникнінця Лемків з мапы Европы Зникня под тым взгльдом же так як пан повідал зостают выґнані зо свойого териториюм розпрошені цо латвя асиміляция зрештом в рамах акциі Вісла з <unk> року плян комуністу был такій жебы Як найбардій Лемку розпрошыть жебы в єдней всі діва сні в тых понімецкых териториях є діх высідляно примусово высідляно Не локоват вєнце ніж трех родін цілі бы то был заміжоный процес заплянованы процес котрый міл Лемку Сам тын просис по Лемкові то бы мы так страшні мінорово дісяй мувіме Направды Явісячкє Трошечкы барді позитивны Остатній мой мінровий пункт буде такій же хыба найбардій траґічні в тым вшыткым же комуністи ні не виділи потребы огуле жебы Лемків узнат яком міньшым вш народовом етнічном Нє Лемків в тем не было през наступне тырді лят Цілі ні могли видать єдной ксіожкі ні могли видать єдной ґазеты ні могли научат языка лемковского в школах не было такого языка Каждый Лемко то была персональном ґрата для комуністув І тутай не мовит чых целічніх цілі бог цілі і потремтую проблемы Но і ровже Дій тераз трошкы позитивні прошы Панства бо зараз ся так засмучым же вшысти безєм же в ній плакат Воді на щестя рок <unk> квітня <unk> квітня того ж року вході право о стоваришынях нове котре улатвя Лемком зареєструванє перше по окресі комунізму орґанізациі єст нял Стовашыню Лемків зареєструване зарестраваны докладні світного квітня враз з звейстєм такы нового права Уж очывісти вчені были прубы по м по постаню солідарности По рухах демократичных в Польсце ожывєня тего Торшечкє андеґрандово торшечкє так позємнє Але уж вла ум бар прихыльнє до того ся наставляла Але і знову дуже бы было позитивне Хотяж зачне зачне зачнете смутно Нєст легко Але шановні Паньсво Але то так направды од нас залежы Од нас чы ми тым дітьом прикажеме Я одразу умую Я мам жоны польке м Мєшкам я в такій сміі сам себе высєділам мішкам в тым моєнці под Варшавом Зосядів мам тылько і влончє Поляку значы не питале м никого о приналежной етнічной але очывісти Але єст то сполечност польскоязычна Дзіці выховує по лемковску Моя жона му відо діс і по польску єму і по лемковску ци для мі барз важне І подам Паньству приклад такій кєд більсміл тестюв у польскій тестю з мойой строны утесів моя тестьова му відо мойой дво і пулучной цуркі Ідз я там при компутес працувам ідсь забылай татуся на обяд Но як то дідко не хцяло ся выхозіть по сходах на перше пєнтро з партеру Кришы Няньов полуденок Новен видям же треба по волі сході жебы ся то ся ва не денервувала же же мусі звлекат ся з обядом І то єст так Боже паньства то хыба тыко і можні од нас залежы бо можеме жыть в звартым скупіску можеме Ба навет можеме ся ізлювать од решты прубуюч на силе втлачать мудшему поколеню кім єстесме Але залеже як то робіме Я єст в тым менсє єслі трактуват мойой дві цуркі яко лемкінє в циособовой енкляві на польскым можу там власні в Моі всі під Варшавом але Тож но кожыстам з такых ксіожек то єст елементар правда они з трохы спатиґуваны але і зужываный вопросту но жадна ксіжка бекы краснова як єм візьмє ром правда Моя цурка хоця ні чыта поневеж ма доперо два і пол року знаюш шты тексты Я єй чытам на память правда Уміл описать образкі по лемковску і выдає мі ся же ґлувне єс так на то патше в діцку треба выкшталці позитивно образ того языка Винці єсли я бым ся встиділ мувіт по лемковску до ней чы в скрепє чы в чікколь в Пясковници то єст барз ченстым блендем і барз често повтажаным блендем чест родіцу ж том бленду фіст віле бленди сом в мысленю же не нде мусі до діцка в моім языку і чыстым поніва жебы му ся ні мішало Моя цурка муві пузданя по польску пу лемковску і очивісте в да як то єст вшыткыми білінґуальными ци мультінґуальныма ді так бедмого року жытя і нех так бе скончыт ся знову позитивне Шановні Паньсво я віжу же бє добре бові ту в контексті власне Мєджнародового Дня Языка І Чыстого По лемковску ружніж то єст язык од маткі материньскій язык Для чого Юнеско тверді же до конця того віку <unk> тисяци люб тися як і кваліфікуват то пані консермувіла ма ся остать тыко Я уж собі то вшытко облічыме Мамек <unk> Як бы м так пожыл до сє <unk> дісятків закладань правда Єще быти може дочекам ся правнуку Е І Прошым Паньства обіцує тута вшыткым же єсли єщы беде мі якій вплыв на принаймні чонстково выхованя тых моіх внуків і правнуків Всеред тых <unk> процент языку в <unk> року Бен ся ріж Лемковскій Дякує Дзякує мі в же пиякне подсумуваня цалой той рунды котра нам показує же навет бунц самотным вількєм діс там Можна єднак творит ся ні хы поді ватаге але геро повіц воку сєбє і перетвать повід сме і не дат ся вбрев вшыткому на світі і то повинно быти мож сяваня для вшыткых понімаж кєд Звюзик Німецкій таком файном акцию <unk>ntaйба цо можна бы перетлумачыть на язык польск яко монолінґлоза єст улячальна єше выпочаток вес ниґд не є за пізно єдноязыкова єст улячальна Агачно є А смім твердіт же вільоязычност принаймі двоязычност єст якій натуральным станом жытя чловека бо завше дорастал діс в якым середовиску і дісі познали сме приклады власне памянці дбалости о языка І то же може по дісійшым вечори бедеме пачелі на Ромуф власні яко взуры прик д д д д двоязычности на Шльонскуди і не тык му ся вільо двоязычности в ріжных катеґориях о вільоязычнос вільтуровости в нашій культуже але маме тіж конкретны приклад ж єст можливе і мішканц в такых сполечностях і навет будонц самому тос такє пикне пересланя тераз тя бым Паньства може запросіть до обійшыня собі той выставы єст то єдина така оказия бо нестете тут і в тым Е Народны Центром Польскє Пьосенків Уполю в тым єсцесме Не бєм ні можливости дуже выставлят ані єм ладній увыпукліт сь освітліть повідзме ты табли
це Але зобачам Паньсводе може такє заданє Розпознаю Паньства на некторых фотоґрафіях в гості дісійшого нашого панелю і доведен ся вельо же натомяст особ звязаных зо святом хом захет до выпозычаня такій выставы бо низ светным материялем дидактичным ба віцурка приходят додому і оповідат цо панна Вось оповідал і на польскы як кльос представителем мідных партиі опозицийных Но то я котры ґенеральні єс єм дес критичным сунк до Польскій єст єм затрвожоны а ани слова навосє о міншостях народовых етнічных о вельо культуровості ніц А ци з ідеальный материял вчора зем в радію бы єм гостям нажыва авдициі ложы радйовий і мовили сме о тым власні теж о тій строні світні зробліона сомы конспекты заянь може то выкорстать і мі ся выдає же то бежне І кілька служ єщы о самій выставі котрий Точывісти німіцкє товариство того не зробило святове бо німецкє Товариство Освятове тут і стягнело том выставем котра повстала власні в Кракові і зостала приготована през Стоваришыні Центрум Польско Німіцкє в Краковє і Дом Анны Франк в Амстердамі Істория уж єст знана Анны Франк мудры Жыдувків котра падла офіяром Холокаусту і фільм з іщым остатньо дущ цікавы повстал на тым темат загенцом Панса доближеня Ґєсі Бендже Єй дінні єст перетлумачоны на язык польскій теж мож на ґопі сой почытать а в Нємчах Дзєннік Анны Франкє ст єдном з підставовых лектур в школах при оказиі омавяня ІІ Войны св Опєкы мериторичном над приготуваньом той выставы справувала працовня істориі і культуры мійшости Етнічных і Народовых Інституту Гісториі Університету Педаґоґічного власні в Кракові а партнеры теж барз важні причыні ся до повстаня тій выставы то Паньствове Музеум Авшвіц Біркенал в Освінцім Жыдовскє Стоваришыня Чулент Центрум Жыдовскє власні в Освінцімю і ні боґательне было теж ту вспартє Фінансове Міністерства Здровя опі сполной і спорту Крулиства Нідерляндув бо Анна Франк акурат была на терені Голяндиі як і тіж <unk>nter Запрошам Панства до запознаня ся З тыми і з тым образами іщы тут хможе паньсом ся ви себе а пізні бездробне почесту єщы а про поласне тых материялов дактичных і освятовых теж хым Паньства запросіт до того жебы Кожыстать з тій можливости і запрашать оцалялых до шкулу Я то орґанізую намклад у нас в Кракові і направды І несамы вітепше жытє З єдной страны ці о да оповідаю такых страшных жех оповідаю често ґєст в барзы высолый спосіб вбрев позором Але такій припадок з остатньой школы на салі <unk> учнів ґімназиюм Выдавало бы ся найґоршы вік так Пултора годины сіділи тіхо як мышкі Попросту як вышли сме з тамтонт то пані директор повідала Як она то зробила Бо была пані Ева Рацлявіс з Ізраіля котра теж єст наймолодшом дівчынком з Лісти Шынґлера Діці направды ся тым інтересуют потрафіом слухать треба тылько в ніх увіжыть і треба направды дат ім шансы Бо оні теж хот знать том гісторию натомя єжелі ході так барє о вымарці ружных языків то повім тыко так же німецкій на певно не належыт до того языка понімаж моє діці уважают же нема цосі учыть анґільского бо ж знаю німецкій польскій Він рачей ты языкы мушут осі чути заґрожены же я дудам кота пані Ґантер з ісуту Ґєтю з трим спілпрацуєме достісло уж нісети нема і в Польсы єст раз в Румуні звыкла власне мавят ся же єст тон проблеблем анґєльскій важный то по цо німецкє а за Швя Енґліш єс м ст не треба хыба тлумачыть і Довуч внукув пана Мяна показує же направды помішаня змыслу ся не достане єсли ся бє знало четери языкі ци вінци будеме о віри богаці і того не страціме Ниґде Пошем приказал Пані Премісові же о ній памятаме Жолуєме же з намі туй не могла быть было жобам привязан ге захісіли сме теж до купоняня ксончкі і брата так же теж то прикасат Было вібре зо взгляду в пануюцей Вры хоробы не пришло дісяй пан Збіґнє в Костю в представителі Мнійшости ормяньскій мал быти знаных котрий єст васів знаным педаґоґєм в Ополю і в школемузичній средній учы выклада гармоніє пісовефіі Хачатуряна Вийбера Публикациі ліч на тема ормяньскій музикі але тіж бы хтіл нам дісі оповід весня о языку урмяньскій університи загоровал ні муг быть Ним єднак Дякує Паньству же Паньство дісітуй вшысі Дзякує гостям же згоди ся выступіть повіді в кількусовых важных жех бедеме могли забрать Зо собом додому нас убоґатсом і запрашам Панства до спотканя ся бо питаня мож надават собі раз в кульванах порозмавяме огльондают собі том выставы і пробуєн зналез там розпознать певны особы а з тіл єст дробный почынстунек вшак хотяж є ноторичні не самым плебєм чловек жыє але без присады Дзянкує