Archiwum
łemkowskiego radia

Кристос Воскрес Воскрес Так зачынаме Зачали сме так і в чертіжным То сут слова надіі котры все нам остают в нашы культуры надіі котра При вшыткых траґедиях якых досвідчаме а днес будеме бесідувати О подіях траґічных траґічных але і такы все в даным народі конституют творят будуют його памят споминаньом о тым што нас стрітило і што з того Днес Мы яко спадкоємці той нашой спільноты нашой лемківской русиньской спільноты несеме в собі поты акциі Вісла Припомну єм бо вертаме з чертіжного то значыт з чертіжного котрого уж неє на формальны ґеоґрафічній мапі але оно єст Єст як битя Люди котры одтамале сут котры там ся вродили сут люде на цмонтері на котрым сме одслужыли панахіду То єст наша символізация того што од десятьох років уж єст нашом дольом сімдесят років мы сме Е наслідниками Акциі Вісла Мы наша спільнота тіж шырша спільнота наше наша памят наше битя гев концентрує ся на лемківскій спільноті памяти лемківскій то значыт на Такій достоменности котра кус інакше досвідчыла акциі Вісла як тото што ся представлят формальні в пресі де бесідує ся в більшости в стороти пах о тым же то было переселіня Украінців же то было розвязаня украіньской справы і реторика розвиват ся ту медже деякыма Для нас чужыма кус мож повісти нацийоналізмами то значе медже такыма як бы проблемами котры не до кінця нас обнимали Знаме же <unk> квітня Докладно <unk> років тому было выселене Перше село Перше село Щавник котре находит ся близко Санока і тепер зато так припали нашы нашы Не повім празднуваня хоц якысым значыньом сут то празднуваня наша привертаня спільноты памяти але тіж достоменности бо то не лем памят я підкрислям же Акция Вісла є доднес зато же мы сме як повідам тоту долю уж тота доля для нас уж на все остане То сут факты котры творят і нашу днешніст Творят тото што і ми днес пережываме Заплянували сме так як в проґрамі котрий нам намислали котрий єст ту розміщеный тоты упамятніня на три дни Подумали сме же они підут таком дорогом як власні тота наша лемківска доля вела То значы найперше села котры были выселяны з села якых можеме могли бы сме ту перечыслити вшыткы лемківскы села были обняты акцийом Бісла аж по яворкы і шляхтову котру хуст пізнійше доселили але тіж была выселена і она додошла праз цілу Лемковину як таку Наступный пункт маме празднуваня днес были Очертіжне і туруска Бурса так згідно з проґрамом заран будеме ся стрічати в Кракові предовшыткым тіж в Явожні Явожно все было частю Акциі Вісла бо там коли было розділяня в освянціню тых транспортів якы везли До табору до ляґру в Явожні кєрувано тых котры для спільноты мали найвекше значыня мали якыси влияня або мали якыс освіту або мали якысу якысий мир в громаді важнійшы представникы но і то єст тіж важна част нашой матеролоґіі Повело ся нам офіцийні за поставити там упамятніня наше лемківскє упамятніня камін пісковий великый а жалую же не мам Але інчым разом на фотоґрафіі вкажу а може і также час з вас поіхат до Явожна з таблицьом на котрій є написане Вязненым і страдавшым В наслідстві Акциі Вісла Лемка потомны <unk> квітом буде заран <unk> років по акциі Вісла І то буде заранішній ден а іщы в неділю на третій ден до Ігами аж до Ліґниці там де тіж довезено тых на чужыну де довезено Лемків де іх потым розселяно а в Лігници одродило ся такій в такій ступени в якій было то можливе лемківскє жытя Так же лемківскє повинены жытя тозначат мы сме іщы спільнота жывых хоцкі тіж уж ме спільнота такых котры Но сут серед жывых але іщы як то буду бесідувала зараз в своій короткій прелекциі уж думаме над тым якє долге тоте наше тырваня іщы буде Зато же Акция Вісла тіж має своі культуровы консеквенциі в просторі нашой культуры языка символізациі вшыткого што ся по ній стало Дякую вшыткым котры Сут з нами В часі тых трьох дни Декотры сут єдны місци декотры будут во вшыткых нашых штырьох місцях Припоминаня той памяти хто де міх тот пришол Пришы люде котры памятают і ту особливі там тоты найстаршы поколіня виджу там і пана Сабатовича котрый єст медже нами Красні дякую же сте І тішу ся же сте мали щы на тілько здоровля же сте могли прити Виджу паню Дзянґу з Ганчови котра повіла же як бы не могло быти але она мусіла ту приіхати Виджу паню Губернак з Сошкірного котра тіж пришла виджу інчы што стары особы може старшы особы котрых може не выміню але такы котры пережыли самы Акцию Вісла Е то витам Вас в першым ряді бо сте тыма нашыма іщысеньорами котры котры сут свідками того пережытя безпосередніма німа Видам вшыткых тоты хтіли быти з нами котры в суд ту тепер ділити тоты іспомины І тото што буде видно на фільмі бы добріст проґраму знате же єдном з таком основных части днешньой ту стрічы буде буде фільм котрий зо остал зроблений а перез двоє Русинів з Америкы і Марию Сільвестрі і Джона Ріґетті котры сут дез медже нами і Мария і Джон і мама Мариі іщы тіж приіхала з Америкы они як важны Русины в Америці репрезентанты репрезентуючы Фундацию Тімо яка ся занимала і тыма обходами і од стороны такой приготовліня фільму але тіж од стороны фінансовой медже інчыма тоту таблицю в Яв маме завдякы власні Фінансовому Фінансовому Вкладови Фундациі Тімо сут інчы руснакы з нашой русиньской спільноты в Карпатах приіхали з Закарпатя Аж можна повісти три ґрупы приіхал член Світовой Рады Русинів Михала Бобинец з ґрупом з журналістом паном Юрийом Шыповичом котрый провадит выдає часопис Русиньскій Край є медже нами Отец Сидор Душпасти Православний спільноты русиньской в Ужгороді є медже нами Валерий Падяк якій є Но проводе выдавництво Валерий Падяк єст тіж працівником Катедры Русиньского Языка і Культуры в Пряшові прига до нас пані Шандальова зо Свидника котра є знаменитом русиньском писательком тіж орґанізаторком жытя соспільного на Словациі так же з тых двох держав заран ма быти пробачте все смотю на нашого приятеля по ты так часто з бурсі же уж за барз не постерігам го же він єст споза нашой громады Петро Медвід котрый репрезентує медиі але і спільноту власні Русинів на Словациі і спільноту од другого стола активіста з тамтого реґіону Натоміст тіж звертам увагу же сут медже нами Не Лем мы самы Лемкы але тіж незалежні од того і досту повісти як все ся повідат же Нашы празднуваня сут приготовлены за вдякы все ся ту повідат найчастійше в нашій ситуациі в Польщы Дзєнкі дотациі Міністерства Справ Внешній Адміністрациі суповісти Тоты празднуваня не проходят завдякы дотациі Міністерства Справ внетній адміністрациі Але незалежні од того як центральны власти Однесли ся до празднуваня Акциі Вісла сут медже нами представникы но найвищых власти ту реґреґіоні зрештом будеме і в інчых реґіонах в Явожні тіргостити власти власт на якысим там мож повісти рівны Е нарівны воєвідства нарівны уряду Маршалковского зато же є серед нами єст серед нас пан директор канцелярі заряду маршалка малопольского пан Вітольд Кохан пришол єст ту серед нас ешос фаршеного ціж гостили яко Старости ґорлицкого єст сам староста Ґорлицкій котрий тіж николи ци найчастійше быват на нашых стрічах пан Кароль Ґурскій котрий є і о котрым бесідує многій єст тіж хоц не до кінця сме знали же буде Представник жечника прав Обывательскій не буде перетлумачыла того на лемківскій бо не забарзі щы знам як перевести Мушу то передумати як то найдеме на тот пост назву пан Анджей Стефаньскій репрезентує Речника прав обывательскых Ного іспоминула Запрашали сме вшыткых до нашой спільноты памяти пришли як єм когоси споминула пробачте не сме ту завдякы тому же Руска Бурса все діє так ажебы Могли ту проходити важны подіі жебы могли сме ту ся стрічати в такым кругу в такым хроні як і тоту памятків памят і днешній ден можна целебрувати Мушу іщы спомнути о медиях мам офіцийний патронат телевізиі Краків офіцийный патронат радия Краків зо шом є знаме представничка радия Краків знаме телевізия Ґорлицка є знаме на старий приятель пак што Пізановскій котрий тілько фільмів о Лемках зробил в рамах нашых проґрамів і єст ефертіж медже нами Но маме тіж пресус за границі бо знаме же уж з Підкарпатской Руси напевно то буде в по тым пресі популяризуваны жбы не продолжати з тых офіцийных як бы части Можна по тым іщы додати пробачте пані Малецка вазьом не привитала іщы серед тых нашых сеньох рок а тепер вижыли сте всеты в бурсі Певно певно іщы дакого взрів о тым Але жебы не продолжати бо маме проґрам нагнеска дост розбудуваний ето значыт окрем мойого короткого такого Сутного слова дотепер выступила м яко Е Орґанізатор яко тот котрий од то стороны такой приготовлінь цілого цілого циклю того нашого упамятніня выступує а тепер сама собі оддам голос в значыню прелеґенткы Постарам ся коротко лем повісти о чымси о чым тіж не все ся бесідує Культуровы наслідства Акциі Вісла культуровы наслідства Акциі Вісла чом повідам же не все ся о тым бесідує Барз часто ся звертат увагу на нашы материяльны страты на фізычны як бы консеквенциі акциі Вісла же нам маєток забрали же нам забрали хыжы же нам забрали лісы же нам забрали поля же територию втратили такій маєток на тым і в головный мірі ся концентруєме Натоміст хтіла м повісти Же я яко дослідник і творця культуры барзы барз міцно досвідчам великых культуровых ментальных психічных страв якы выселена наша спільнота познала в ефекті акциі Вісла треба повісти же незалежні од формы ідеолоґічной вшыткых тлумачынь якыма была тота акция Вісла през комуністичны власти облікана і вказувана Є то злочын є то злочын котрий влада доконала на своіх гражданах і є то цільово замірена барз стратеґічні замірена асиміляцийна акция Асиміляцийна то значыт польска повоєнна з ріжных причын приняла заложыня же буде моноетнічна же не буде Так становила такого твору же як в Меджевойну же дво треті граждан Польскы были непольского походжыня были нацийональні неполяками діяня котры мали довести до того жебы Польска была моноетнічна і за а таку про цілый час комунізму была голошена і подавана зато нас формальні як бы не было зо щом не было нас двох причын І факт котрий очывидно принюс своі консеквенциі бо то власні між ефектом той асиміляциі того процесу асиміляцийного Поти тырват <unk> років Теориі асиміляцийні закладали же протягом <unk> років практична асиміляция повинна принести добрий ефект Тото же сме сроків і сме і стрічаме ся і іщы єднас жменька мож так повісти Бо спосеред <unk> тис Лемків котры в часі меджевоєнным ся ту деклярували на нашы териториі тепер в остатнім списі здеклярувало ся нас о <unk> тис то вказує фактичні ефект той асиміляци якій проходил ефект в чыслах А якій єст ефект в культурі і яту зачну чы тото што хувісти хцу обудувати коротко докола двох цитатів Два цитаты такы ведучых цуту вызначыти Першый з них то єст цитат з Богдана Гука з часопису зустрічы з <unk> рока котрий написал статю Для выселеня мы были одне тыт цілей часопис зустрічы односит ся до Лемків але з пункту виджыня журналісты украіньского є стверджыня же для выселеня мі сме были тым самым Выселіня было нашом спільном дольом і досвідчыня До того цитату буду хтіла ся здистансувати в якій мірі і то буде єден як бы сюжет якый ту буду розвивала коротковти культуровых наступства Акциі Віслана Слідства Натоміст другій з Петром Мурянкы його приближу то єст приближній цитат Він был написаний по польскы його переведу одраз на лемківскій І што з того же нам оддадут тоты нашы прекрасны ялиці коли мы уж не будеме Лемками То значыт тото же концентруєме ся на тых материяльных якысых такых справах одданя того а лишаме тото лишаме певно і не лишаме Але то єст тяжше жебы заховати тоту нашу культурову достоменніст той зар бы другій сюжет до котрого очывидно буду хіла зміцнити і вказати же фактычні так єст же навет як бы тамту оддали тоту землю о котру Но часто нані ся лем концентруєме жебы оддати лісичы землю ци в якысий інчий спосіб а не знаме же тратиме штоси дуже барже ціннійше і тото штоси што єст ціннійше што становит о нашым бытю як нас як як як як як як як як як як якысого підмету як якысой культуры котра Е ґаздує і в себе і на своім як ту сме написали на своім і неконечні то часо мусит быти тото на своім лем в тым місци можна быти на своім і в інчых місцях але щыро бесідуючы тяжко быти на своім Будучы на чужій землі та єст барз тяжкє тяжкє понятя Зато повідам тото почутя чловека бытя на своім а што то значыт то власні значыт быти в своіх як бы просторах культуровых барз тяжко єст довершати на чужыні Зато што ся тепер діє з нашом спільнотом і што єст як бы так мойом цільом короткой аналізы ту єст абсолютні зачате започаткуване тым што власні єст звязане з акцийом Вісла І ту зас послужу ся на головком книжкы Петра Мурянкы а Вісла далей плыне то значыт Вісла то не была лем актом выселенчым Вісла єст з чымси што то уж лем повіла на початку культурово мы сме власні обняты тым процесом якій ся зачал І тепер жебы вернути кусідка до того першого цитату же для выселеня мы были одне Нашы празднуваня першый раз о сімдесят роках мают барз явне выакцентуваня нашой самодільной лениі памяти нашой лемківской лениі памяти чом оно такє важне єст Зато жеы наша доля єднак не была така сама як украіньска ани однесіня ся до тых ідеолоґічных причын якы были ту поставлены не было такє саме ани пізнійша доля котра власні звязана з тым цілым процесом асиміляцийным не проходила так само По перше коли выгідні было власти при придати якысу причыну выселіня і находила го в украіньскым нацийонализмі в діянях котры доднес з решом і доднес зато ж они доднес тырвают односят ся до діяня украіньского нацийонализму чы то формах не само орґанізациі украіньскых нацийоналістів чы іх Збройных одділів в формі УПА і того што ся діяло на тым пограничу польско украіньскым Для нас то были для нас для Лемків для нашой спільноты то были найчастійшы або цілком чужы справы або такы справы котры тіж были неґативні през нас прожываны зато же люде з ліса як частом были споминаны они не были своіма людми они тіж были людми котры ту приходили лем і евентуальні были так ани інакше не приниманы як своі То то тото ідеове якы тлумачыня было чуже натоміст дуже веце ся подіяло уж по самым выселіню то значыт коли в Польщы по <unk> році орґанізациі соспільности ґрупы нацийональности котрым было сім были узнаны за такы котры фунґуют мают своі орґанізацию мают своі часописы мают своє школьництво то серед них не было лемківской спільноты мы сме зостали вписаны в спільноту украіньску през выселіня през нашу долю што для нас означало Барзкє тяжку подвійну асиміляцию можна бы тако повісти Зато же в просторі Украіньского Соспільно Культурного Товариства треба признати ходила лемківска сторінка котра заховала кустьок того нашого языка але з другой стороны підлігали сме тіж діяням котры неґували можніст вчыня лемківского языка о яку нашы діячы выступували нашы діяче припомну же уж в <unk> середовиско студентскым во Вроцлаві в Зеленій Горі припомну ту неє серед нас Павла Стефановского Думам же може приде пан Павло він был серед них был серед них пан Зволіньскій был серед них пан Мерена был серед них Петро Феціца потым знаный Лемко Діяч з Кракова они незалежно од того чысня формальна орґанізация прыбували творити якє наше жытя серед тых выселенців В <unk> році коли повстало Украіньскє Соспільно Культурне Товариство Лемкы мусіли ся бороти в ним о якысу маленьку част автономіі але то вшытко было барз мож так повісти подвійно амбівалентне і доднес поносиме тоты ефекты приписаня нас токо комуністичний час нас приписал до спільноты украіньской не лем зрештом в Польщы Так само ся діяло серед Руснаків на Словациі о іх того консеквенциях ся бесідує Так мы зостали в тым цілым нашым ляґі комуністичным узнаны признаны за Украінців што культурово тіж мало для нас деструкцийны діяня деструкцийне влияня зато же Свідомі же назяз язык єст рівноправный так то было в періоді меджевоєнным коли тотязик в школах был вчений же маме право до своіх орґанізаций же маме свою підметову свою нацийональніст то было аж до <unk> р неґуване в звязку з чым Не буду продолжала того сюжету бо несу ся долго як бы то лем єст такій нариз як бы проблемів котры ся ту ведут того сюжету звязаного з цитатом для выселеня мы были од не были мы од не Не зме одне нашы празднуваня то не значыт же маме ворогє однесіня ся до спільноты памяти украіньской так само розумієме для вшыткых нас то была велика кривда Але нашы долі і культуровы ефекты культуровы наслідства того проходили єднак інакше І хтіли бы сме то тым тото тым разом підкрислити бо сме были як бы цілком марґінализуваны мам таку водну статю історика Анджея Зємбы котрый повіл же в акциі Вісла найбарже Лемкы остали покривджены Найбарже зато же они і ту зверну на тото увагу при тым другым стратили неякысий ранд неякысий Части пограничну свойой териториі але ціла лемківска територия остала зеструваном з них цілости як бы были ціла наша отчызна остала знищена Я як Андрий мі повідал жебы м на плякат дма чоси то повідам <unk> років перед <unk> роками Стратили сме свою отчызну То так належыт іх цілу неякыс і рам і през то тіж цілу культуру Не маме державы не маме місця котре бы плекало нашу культуру Мы сме зо собом єй понесли там де нас выгнали мы зо собом єй Носиме там де сме мы през <unk> років будуєме реінвенцийный міф то ся так называт то значыт такій міф котрий прібує ЕС В новым порядку по переселіню створити оповіст оповіст оповіданя о своій ториі о тым кым сме і в тым міфі нашым мы фурт называме землі Лемковина горы то єст сакрум і чужына чужа земля там де нас переселили профану То єст наше культурове діяня Хоц жытя реальніст штоденніст вызерат так же для тычого поколіня тых котры сут там на чужыні В термінолоґіі символиці то єст чужына Але для них то уже з місце прожываня для них то уже тото місце де они ся інформували де они го принимают видят і то сут тіж факты незаперечны в звязку з чым маме тоты крокы нашого поступуваня асиміляциі як бы не было акциі Вісла як бы не было переселіня не мали бы сме тых ефектів же в ты хвили Прубуєме нашыма культуровыма текстами затримати порядок розділіня світа на сакральний то значыт фітко што лемківскій і на профанічний то значыт тот котрий єст чужий добрий здеґрадуваний знищений котрий не дає жытя Факты жытьовы штоденны Вказуют же то лем ся діє в простори символичным І ту як бы єст тото о чым бесідую культуровы наслідства Акциізма як бы сме не были выселены як бы сме были на даны териториі інакше бы сме з декотрыма фактами асиміляцийныма котры сут нормальныма фактами асиміляция меншыновых ґруп проходит Натоміст они бы на даным териториі інакше ся мали Зато тото повіджыня о тых ялицях по котрых нам нич коли уж не будеме Лемками тоєст односит ся до того же Што повіл Умсенкон Вшытко інче сме стратили лем бесіда нам остала Што робит спільнота котра тратит територию Концентрує ся она уж не може быти тутышня она уж не може быти осаджена натуральні просто в ґрунті мы тоты што коло нас мешкают ся зо сусід з сусідами для дают інчого вызначника котрый єст вызначником по нашому бесідувати по нашому бесідуєме по нашому То был наш вызначынь Як ся люде на західніх землях глядали По селах так Припомина селами сме з того з того села але і бесіда іх лучыла По сімдесятьох роках што ся діє з нашом бесідом Наша бесіда барз міцно уж єзґеструвана она в хыжах яко бесіда медже поколінями штораз меньший має уж обсяг Специялісты аз никознавці заквалифікували нашу бесіду лемківскій язык до высоко загороженых языків бо сут такы клясифікациі языкы отысут сут і то сут такы параметры котры вказуют же наш язык єст высоко загорожений Зато же він як фунґує принял а головні власні на тых землях на чужыні таку форму сценічно сценічного практикуваня достоменности же його ся ужыват оказийні ужыват ся го хоснує ся в такых формах котры можут вказувати можут як бы його демонструвати але часто він яко такый натуральний жывый язык комунікациі неє А што тратит спільнота як тратит язык І ту тіж мам цілу аналізу зато же язык то не лем єст форма комунікуваня але то єст ціла форма приказуваня знань Ріжны і ревітализацийны то значыт такы проґрамы котры сут привернуты языкы якы сут загорожены якы заникают вказуют на тото же лем при при такым натуральным хоснуваню языка котрый єст переказуваньом Но знань значы по польскы сто окрисліня вєдза знаня по нашому Тото што знаме о світі як видиме світ што знаме о собі в языку ся містит дуже більше лем тото што ся комунікує Коли ми переходиме на інчый язык мы тратиме тоты знаня основны котры сут то єст барз великє загрожыня де єст основны загорожыня для спільноты і зато власні ся окрислят же язык єст загаль культуровым добростаном спільноты він рішат о інтеґрациі він рішат о чымси без чого як бы ся не даст фунґувати мож так речы В спосіб автономічний такый спосіб котрый єст одпорний на ідеолоґіі рофсуліма та пізнаний антрополоґ польскій бесідує же люде выкорінены а наша спільнота до такой належыт што не значыт же лем самовыселіня мож не дати ся выкорінити коли ся єст вкоріненым напр през язык Але люде котры сут выкорінены сут барз легко піддатны на вшыткы ідеолоґіі То сут люде котры підлігают ріжным ідеолоґіям они не мают того ґрунту в звязку з чым тото наше теперішнє бытя єст власні звязаны з тым выкорініньом і другы іщы госло котре одношут до такой аналізы чы до такой діаґнозы як нашой днешньой культуры товма або макротравма З тым іщы наша спільнота ся николи не зміряла Социйолоґы пишут же такє выселіня цілой спільноты то з макротравма то з окрисліня Яцка Новака то социйолоґічне окрисліня макротравма І што ся діє коли спільнота приходит макротраву Макротравма єст тіж чымци што сладко береме дідіченіє то значыт переношыня макротравы на наступны поколіня Я зато повідам незалежні од того же вродилам ся по выселіню зощ на чужыні але єм спадко беру траву спільнотову Былам в бесіді в радию Аня Шмайда котра єст опоколіня од мене молодча ци так опоколіньово могла быти моім дітином повіда так само як і в мене было Бабця оповідала оповідала о выселіню і мы сме того хтіли слухати І то єст власні тота макротравма хто рішат макротравма макротравма рішат о тым же тоты реляциі медже членами спільноты сут барз тяжкы сут барз напяты Часто полігают на тым же єст альбо надмірна альбо нестарчаюча емпатия розділяня ся І тепер коли бесідуєме о великым конфлікті в нашій спільноті О якысых такых проблемах котрыма собі не можеме порадити во місном Я тото виджу власні яко ефект макротравмы Чом так ся діє рік тому на Ватрі в Михалові Е Серед провелам таку дискусию хтілам знати таку зычном задачу мам же провести дискусию відувала м ся то было проста тема Ци в лемківскым середовиску єст наступство поколіньови і што то значыт Чыє наступство поколіньове і што то значыт Бо мы діаґнозуєме тілько іщы будеме тырвати яко мы І што єм ся дознала Выповідали ся старші молодшы Мене барже інтересувало тото што то значыт знате што єм почула Не было особы котра бы не повідала не што то значыт лем чыя то вина Каждий бесідувал То Ваша вина Я єм Вам дал двох синів а што ви сте з нима зробили Я єм тото зробил аж што ви сте і то єст слід той нашой мактотравы Мы не бесідуєме о тым Што як жы єме лемчыя то вина А одна ся бере тото почутя вины оно ся бере тіж з того же каждий чує же мож так повісти заникаме же штораз як бы єст нас меньше же штораз наш язык єст слабший а культуровы тексты нам повідают Но як Стефанівскій написал то буде з лишом за хвилю і власні то буде добрий момент жебы оддати голосным текстам культурым котры фурт одвертают тоту плынучу віслу А Вісла дале плыне ами культуровыма текстами фурт і одвертаме жебы она нас цілком зо собом не взяла жебы сме іщы підню плынули то значы жебы сме іщы язык хоснували жебы сме такы стрічы робили жебы сме так празднували памят жебы не вказували як сме звязду з чым тото напятя помедже тым почутьом же не даєме рады же не даєме рады же нас уж тота Вісла як бы порыват А нам невільно Нашым обовязком єст як бы Віслу стримати Жебы она нас зо собом попросту цілком не взяла жебы іщы не было лем єдно поколіня але два три В звязку з чым тото напятя рішат же конфлікты коты зовні сут незрозуміле чом мы часом зо собом так часто не даєме рады спілпрацувати То єст макротравмам і вшыткы мусиме перейти якысу терапію як іщы на тото ся займаме як іщы даст ради тото і ту мушу повісти штоси в такых ситуациях для ґруп конечна єст поміщ зовнішньой інтеліґенциі зовнішньо я описала м нафонтаньскій буде медже нами в Кракові буде Юстина Олько на оховці котры нам помагают одна язык ревітализувати профонтаньскій Поміг написати ґраматику Юст на олько в проєкты ревітализацийной робиты шом тепер власні досліджыня травы будеме робити в тых проєктах але она досліджат і нашу спільноту і спільноту Індіян Налатр в Америці знач Ацтеків она видит порівнувальні што ся з такыма ґрупами діє Досліджаме Вілямовян котры сут коты сут дуже іщы меньшом групком і тіж сут свій язык і культуру заховати І такы особы будут то сут представникы зовнішньой інтеліґенциі ми в середині з не так страшні міцно мож так повісти покалічений Той тым тым несеным обтяжыньом якого сме досвідчыли же потрібуєме той помочы власні зато Так так радо виджу серед нах тых котры зрозуміют котры мают емпатию котры мают того обтяжыня Спомнула м о професорі Фонтаньскій бо на його ювілейом Васі написала о тым нашым отвераню ся на зовнішню спільноту котра розуміє нашы проблемы і як бы нашы вартости буде хтіла підтримувати В звязку з чым то што як бы єст тым завертаньом Акциі Вісла потребує помочы і маме такы середовиска спомну гев же барз дуже головні украіньскы середовиска бесідуюче не достали сме жадного фінансуваня на празднуваня Так не достали сме ниякого дофінансуваня офіцийного державного на того плязнуваня але достали сме дуже жычливых люди Тіль пожычливости кілька ем досвідчыла старанят ся упамятніня в Явожні од працівникы ІНПо треба было згоду офіцийно достати любар короткій час на полагоджыня того вшыткого од локальных власти в Явожні Од власти якоси той сутлажні в тых культурных середовисках же то єст оптимістичны ми сме таком спільнотом котра потрібує помочы найзвычайнійше світі і зрозумліня яко такого А тото жебы поміч была то мы ся мусиме місто медже собом тримати і зато за хвилю на сцену війде молоды Ж наша котра з трудом зобрана бо мают деперматуры бо в ріжны річы ся дію тяжко іх было зобрати але дна ся зобрала і презентацию того Акциі Вісла літературы і в текстах і в ти і в музыці і в пісня запрезентує коротко до чого запрашам Е натомісты но я так повідам Сме єст такій мазурскій писатель Ергін Круг і о ним ся бесідує же то єст памят памят чуваюця то значыт памят кота уж чуват за чым чымси практичні што уж так ся чловеком котрий вмерат ся чуват Мы сме іщы не в такій траґічній ситуациі назіщы дуже жытя назіщы такы маленькы діти бесідуют то не єст якы Тот етап котрий єст на мазура Але хтіла бым жебы тота наша памят мала таку силу ревітализацию але не лем чувала над вмераньом І зато тото што ту будеме видіти в тым реівенцийным міфі коли література повідат Бертаме вертаме ся до тебе земле відна то почуєме за хвилю кашым дякую і просиме просиме На сцену вошол хор роса з Устя Горлицкого котрым дириґує пані Адама Дуґетдилон Зна Хота хоцте хоц лем Воізды Лемкыма чытами нашого нас Ліфоми св Тост ґрупа з ґерама <unk> Іван Русенко Лемковина Каменисты путы і потокы рвучы березовы дебры і лісы ґримучы кычеры высокы поляны залены пропастны розтокы зрубы пороснаны А школы Маленькы хыжы деревяных діточкы высенкы Люда застараны Темно в хыжы Смутно смотрят і ком на стінах Колопеца бранчат мухы гусы курысінях кус дерева за стодоло на купі чатины Біда смотрит через выгляд Ото Лемковино Я родил ся твоім сыном Доля моя бідна І люблю тя Лемковино моя мати рідна І хоц земля наша бідна доля не завидна Не забудут Моі оче тихых гірскых ночы ани серце не забуда Покля жыти буде Бо цым годен позабити нашу гірску красу і смерекы і поляне де ся уці пасут І черниці і яфиры ягоды малины вера Божа Не забуду ниґда Лемковины Стефанія Трохановска з суднидем Ішли сме того судного дня в незнане по части з доробком зо серцьом надвоє розорваны Ішли сме того судного дня на хвилю на пару тыжнів місяци А коли серце ся кус загоіло остали сме на псе дураци Мос зысо шак ран Русанко там на Лемкови А тепер там на Лемковині Ниґда не дзвонит в церквах Дзвон Не видно там нашого брата Ани в Высовій ани в Лабовій вшыткы вон Лемківской Не чути бесіды Затихли пісні серед гір Лемтухы дідів пра пра дідів блукают самы медже горами Збору в Бір Гей нашы Лемкы в Кошаліні В Зеленій Горі плечы гнут а в нашій рідній Лемковині репатриянты і окупанты сяди сут гей бідны Лемкы выселены Од Одры неси то донбас А села Поля залишены Опустошали позараз стале терньом зас сво Володислав Грабан до Выгнаны Лемкы як тагы розогнане не вернут своіх міст Найдут пісні котра веде іх зелены обручкі А ту вер каждий кличе одвертым крилом крылом ліса Днесе ся піс прадізня дзвонит серце водопаді Натания Трохановска Рад Рад бы м хоцбы під Лепу прите до свого села мешкате бо хыжа рідна ся розлетіла Рад бым в потічку ся вмити Почути што гора бы му побіла Як нашу дзеркол кінь ме розтягли Нашты з світа стороны Як поля нашы здичали марно а нас мали зожерти вороны Рад бым хоцбы під липу прити Ті моіх предків видіти Штобы повісти горі над селом бороти ся значыт жыти Павел Штефановскій заспівати свою пісню на своім подвірю Стал Лемко серед ночы взял сокыру і отесал місяц В половині лютого потім до сонця захтіл ся гнути ґазда Карпат затримати од дому Лемків сонце скрыло ся за хмару і хоц знал Русин глядку стару В Новым світі Не помогли му уж стары чары Сонце остало за хмаром а ґазда одыжу до дорогыл до воза з волами привязаний слезами до сонця і землі Верне Я вірю сонячний ден бы заорати рідну ниву і заспівати свою пісню на своім одвію Целя собеж скінчыло ся чеканя безнагійны Уж вертаме ся до тебе земле рідна оплакана недоступна снаг выснипа здичовіла облогами долгліта Задушевна ти не семе поздравліня Овикай же нам сиротином наша мила Мизлієме тебе потом як росицьом Неєдного зачудуєш красавицю Вшыткы силы то оддаме як матери Отвориме на шыроко тяжкы двері заораме заораме ту очыска вітер зерну заколыше Хліп ахнячий ном зародиш земли наша Для звірины таж доволі здравой пашы Іщы двигнеш ся заквитнеш зеленым майом В полях птахы ти весело заспівают товды серце утруджене одпочыне Ту в пристані твоі тихій Лемковины Павел Стефановскій як просто мі твер Была і єст на колиля Был пратра єст ня міря І буде наш край соливий Справ нашых тя дальше быти мусит так уте зруснати Вшыткы святы Я і серця ваше В цікым сецу зыйдут херой нашы Спорят Лисона сой То вапла нашы молодежы в нашым ро душали же они іщы сут і тым котры тіж такы тексты скоры жебы тоты душы могли перетальовати Красі дякуєме Повім же вшыткы ту ся заанґажували вшыткы зо щырого серця далека декотры дякуєме а тепер попросиме Нашых режысерів далекой Америкы нашых Руснаків щыри Мария Джон Джон тіж будсідам Так це ми відіти о них барз же люду вложыли в тото жебы зробити такы приказны ціль знам же не буде пострувала долго Так собі ціны анґіцкій языкы алезыкно <unk>n<unk>ы Знаме з вами Джон і Мария Майвело добрых спомент з тым місця мі з Лемковином в вас єст рідфол компра зо фар ел сто мені колеґо єст Сумне сумове Жы вас міхати і быдут з вами де вас так вельо ві авсом як вам зорі деґеткі было ецийновы Мам так вельо осіб в котрым хочеме можна подякувати пробачте як о даком забудеме ф а мрій датер камін ци Поленс бын Пілотян котрый орвал пан з Ґорли кляр інс верх де івели вам змыслен лем через своі одскойра поясне же тота земля котуна <unk>or мож будутку ЛeСo cemіс а еспе Наталия Себра Новкали <unk>emлезу нормусин мовмент сы професийонал ін сучы професийонал єй Бек дац хаві Нові Лові То велика приємніст працувати з такыма людми котрый вділят нашу посию а окрем того єст то іщы на професийным рівни бы так полно быто основля ци бати сфіомолоґем Іж муч морків сайто мені об аксиі направду гывами Хоч більше не можеме повісти <unk>Ú самы знакы єй Со Ди сут челенджы ват сам <unk>or<unk>e <unk>ou<unk>nianine То была Тобы зване задача дос досене тяжка бо хотіли сме зробити што што буде мало де значыня для нас Русинів для Лемків але тіж передовшыткым буде мало значыня для для інчых котры не знаю до акциі сла Сой майбы ци <unk> композит сторі Вышол нам з того так композит Соми <unk>ear іс амязи гонор давни кооператит вас мі єсому маєм маестры Найкы матович де Сут медже нами і маестро з котрыма сме бесідували і пан Сабатович і певно іщы з <unk> інчых люди котры тот тяжко тепер зріли і <unk> ей каз тис єст самт ворд Луси Они Зробили же свекого бы поділили ся том памятю з нами і тото жостане еф віроби То зниме ся кущовіщы Від маітыс фільм або <unk> Деякі час тому зробили сме фільм про Талергоф ам вишели натільм вышен мостли і в Америкын Університі сетн є Піпсей не мали аним бас Головні вказували сме тот фільм в американьскых на американьскых університетах де люде николи не чули про Талергоф скрінінс Універси Єдна з осіб котра была на показі то фільму єст тіж тым найліпшым фільмі Цо істориі такы Вісла бы <unk>or<unk>er момент Бетаю І тот пан зачал з нима по тым показі фільмы Фільму о Талергофі оповідати ім про акцию Вісла Він был малым малом дітином коли то ся стало Зачал ім оповідати І то был такій момент же Мария з Джоном Навдым сіли бесідувати а уж знали Тепер буде лем сіти зробити фільм Акциі Вісла власні талефоный <unk>ea<unk> річницю зробити тот фільм і синве фільм перс <unk> Рете Лемковина раі Русин і олан Дучно в Со вемб але іны фільм а A Арез бездає бы майли В фільмі будете мочы видіти Пану Олену Дуць якой неє уж знаме Такых осіб єст більше котры пережыли акцию Усла Ани уж іх медже нами і не можут ся за ним поділити том памятю Але іщы паню Олену сме рали і будеме мочы видіти єй все паро ЛАП онор де зо менів комісти З Вас ся тішат же так громадным сте ту пришли цив анкю Наталия сіда хід дрогый на от Я можу бесідувати по русиньскій але не добрий Я буду бесідувати пу на фу по енглицкій по русиньскій полем А тепер поліцкій А тепер понискій ам філинормосли грат верт офіциялс коміс фільм а то но мор хой Лемко комуні Барз ся тішу же локальны власти ту локальна влада защыла нас і пришла Ту до нас дісяй жебы муц познат нашу вспільну історию по польскій барз барзі професийна <unk>a<unk>er Не сме професийныма Фільмовцями бафесийонал Русины професийныма Русинами лаґ уйди Завели сме што вешло Беказ ви лов о ме лов о культур Зато же любиме нашых люди нашу культуру а верит факт дапу Русин фром Украін пром Словакія форм Полын форм Америкы сиди нас рум тоґеты тодай Е і факт же Русины З Украіны зо Словациі з Польщы чыдні з Америкы сідят разом єдным із <unk> єст наша відоміст для світа <unk>ar<unk>erati хоц тілко ся стало <unk>n<unk> Леф Дищына Кавіндс Анчу <unk> І <unk>