Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Лекция русиньского языка в школі ім. Петра Кузьмяка в Рускым Керестурі

Лекция русиньского языка в школі ім. Петра Кузьмяка в Рускым Керестурі

•

Episode description

Реляциі - 19 III 22 - lekcyja ruski kerestur

Automatic transcript

<unk> липця <unk> р то єст в найблизшу суботу Буде одбывал ся VI Світовый Конґрес Русинів в Мукачеві і Сваляві на Підкарпатскій Руси З той нагоды буде вручана тіж премія Нагорода імени Василя Турока Ґаме уж внеска же того рока тота нагорода припаде медже інчыма для школы і ґімназиі імени Петра Кузьмяка з руского Керестура Єст то можна повісти перша во світі освітова русиньска інституция а того рока святкує она <unk> річницю основаня той школы і <unk> річницю освіты в рускым языку Запрашам Вас зато внескам до выслуханя прикладовой лекциі русиньского языка зо школы імени Петра Кузьмяка з руского Керестура Я Вас поздравляку нашой школи докривым Дзен Пыдаме дас предколектива Основной Жыкол якує в Рускій Керистуре і усвоє власт мено міло мі же сотрудництво медже трома орґанізациями Зускєристура і Вашу Педаґоґівну Академію зускракова ся прилужує Я м приріхтала єдну Красну годвінюсу з літературы робітже о приповідкій уґразды Джыриця Я ся не здалам же шого цінци бачат же дзецус жывет а Годзіна у праздициі Годзиґеві бурмогнє і Серия Махай Мороз она наша писателька поетеса был вес у Народным Театру Петро Рідджяджа і спікерко Радию Кєресові ля она нам перечыта тоту приповідку Ясим здам жыте ужываджынє начыє умытніскы і выразный способ чытаня оно буде чыте томумачы жебы із польскы розумели а не зам же нашы школяры буду ужыват слу Гозина на церковний турні вибіля поль ноці кєд мітро хому при лямпі обешений на помковым слупе шыдзаци на меху под стару грушку докєпал і остаток свойой коси Привязал цяполку ґукошіску а потім і косу з обухом матка даскельораз дерев по бабкі на котрій было заглоблене клєпадло і він лобил ю зо жеми Станул змеха порвазок з отвора привязал на угель меха отворал го і руцельдонго млаток і кєпадло Покруцальши коло себе як кєд біцошка грядал а потім скричал Марьо дораз озвала ся принєш ошельнік і ослюзос комори там є обишены на гвозде подравіну Сам пошол до пляміка і лежал остатні штырі звязкы Ражові в Порвіслу в ций дняшка докравели Гев ті другій ґазда однєсол на поцю Зато час Маря поріхтала зайдічку з єдзеньом положыла до ней фалят слані два цибулі і єдну лавку цеску мітроциску барз люби Віпрокала глиняний коршов і напоняла з воду до мітрового меха положыла ошельнік ослю і ше Кєд си мітро в рацель маря уж была поріхтана Так то вше кєд над ровну бачку наступит літній час Віци ся же ноц на тильо кратка же є не уможливости прерват усировну роботу вридного параста Нємцу уціхніт дзвін косок одсінаня узритовы сарна поціна клопотані колесок на коцюх на котрых ся вістати роботникы врацают дом Уісти ся з худобнейші котрым ся удало достат зрізд біжей приваляє укладают остатні резерві свойо емоциі жебы со скорі дошли дому на заслуженым одпоцілок Ту і там з позажеленій кукуриці дзвіга ся хмар сівого праху Велім то знат же шына приз нього везє млада пара і же ім дом баржей цага як другій і так з дня наций Дзинь без правдивий цілі ноциі Безперерві добє косідба Так то тирва одкєди Русна по сепи і од чашы як си ту до бачкєй приселят і присподобил ґу жывоту тутейшых жытельов Та было і того року Кєд ся поваля ся частейше бесідувало о тым же Швец знова на праву общой войны же буду одвозит з хлопок же знова женом і старым хлопом устаню поля Єм тераз якуж перерві у роботі презмоц ані волялі не было Бу нагля ся просто з коком позберат зарноцу скорей однят злоджеми котра го зрозела і однімали го хто як дахто каждій сног за себе а дахто кажді єдинасті Дзет з ґаздови а єденастий себе рісарок вельо ґаздок малох было і такых су понукали з дванастого лем жебы різ достали мид німа был і мі трохомом Не зробил то з розкошу вже о то тішей свойти доброго жіта скошыт з лем прето же його маря пред пологом Думали о мешац о войни шыстийше бешедовало Таракова кєд го однесю най Мария з Зецком не остане без хєба А Мария добре подношела тирху подверцом до петрала вісцю в котрым же вярели понамиряла курі тоті двойко прашата цо себе за жіму ховали до мітроходзем на Надніцу Та так вона і тераз місцеля допущыц жебы ся різ приполомил і не допущела мітрови жебы глядал одберачку Робім я тейо Не будзем понагляц а і ті мі поможеш хуторела мітрови кєдий припомнул о одберачій Кє дошли на польо уж было над світаньом шей свойти у єдным палаце з дванастого Мітро плюннул до гарсок порігтал косу притверцель юнакошіску зо скарічку і клінком нацагнул ся полку і зо з іскуством даскельораз на празно замахнул скосу Одкриль порізла ци були поскладаны обох укуриці котрый ґазда налятій з воду прилез розгарнул іх і Зешка до стредку вцискал остатні <unk> звязкі цо іх на хлібци принес потім зверху два звязкі з няті другі знова притрыл Маря затотця знашла прикладне место де одложела зайдичку з єдзиньом і коршу з воду зруцела зо себе звішок шматок та з нима прикрыла єдзеній воду На сходній час си неба почали капат вісти а беля Відло вшы барже придзерало світало Кєди нікєди было чут склопскій гласи по попойох а потім і пшібри Ту і там закукуриколь салярсті кого Зо світань шесчасу начас почали коліса з лясів густого Жыда і засущало ліс з желеній кукуриці мітры придріяль сламніц джоля з руци реклю пюлнул догарсо поцюхал жал косу до рук Но Марьо з Боску помоцу озвал шлем телю жебы прервал циху з котра в тім цяшы колоніт запанувала Я поріжтана одвітовала м Будем около кошыц наєхозиме на праздно при згоні Міє свідско єдно про так як сішевіці жы ліпше Мітро іщы раз но о штркосу челічний звук зо скоси по котры мітро зо сосу схопно прицаговал раз по єдным раз по другым боку поціняюці од питкі та буконцу шырел ше гет гет далеко і там цежка у цмоти ся одбивала назад творяців печаток якєд бі і там ци шка гет зі стым такым рітмом хтошка косу отрял Зато час Маря себе на кризлі привязала єдну звязку по Вісло і зо шерпом чекала першій одкос Не треба длуго на нього чекац мітро перше надаскель заводи за кошем без рітма стояций на єдным месци а потім складно замаховал зо скосу і зо щаполку операл схышене жыто на тото цому з лівого боку поставы Кєд мітро даскельор кроцяі одішол од початку Маря шыскілєля і Дуці затком зо шерпум у праві рукі схопно залапювала гарс по гарс і складала по ліву руку приціснуту зос наодераным жітом ку правому коєсу Кєд назберала добре наручы приляпала го зо шерпом і спущела ґу ного Потім схопну вицарла зо звязкі споза кріпта порвісло пристарла го і порожела на нього наручы на одбераного Жыда Вітро залапил шырокій одкос снопы ся на густо громадзили Кєд сумко вишло вони уж два раз доокола одішли у другім одкосу Маряні присерала порвісла є докладала ся уж розпочати снопі розчервеняла шыв тварі змоів обляв алі ся не піддавало Старчева за мітром Фриштік свідку одбули По фіштийку знова пришол шор Марі на кризлі привяза знову звязку Борвізло Тераз вони яко шыт чешсі ліпатрали напучнєті од води цигали єй бруг зо спородом ґужеми З другого боку і сам борот постал якостий немірний немірний до бою З часу на час при доці єй молга почала падац поцяла равновагу трациць воздух постав давяцут чешсі гурці укрижок корців шестейсі а є мітровий ніч о тім не гуторела Думала єм на роботу котру вшелія єм вона мушела законціть Уже з тым одкосу кєд уж не было далеку ґуполаню Мария вейций не могла вітрі Мітре мітре мні єдобре Од поцін ся дакус скричал і придружыл кошыц мітр шыні оглядал бо нагаяліщы барзі жебы скорий дошол на конец вонок та ся врацит і помогнут Мариі поодбера вона бы му пізнійше волєм порвісла могла присерат думал себе А Мария не одіща далеко од остатнього наруця Зваляла си до бразди при кукуріці цибулоку схлядку і стукала од бойох з уднуко Юцошка почало розпінат стагат якє бимало в себе розпичене железо сісла зубі на телью же єй аж уста зацали а є полі не приставали Мітре мітре ячу Але мітро уж на телью одішол же Марьом слабый гляд в ньому не доходзыл Сама без помоці без знаню в великім полю Мария уж постала свідома же сожню одбыла Кєд бы го єм скріт ся змогла але уж ані глас не служыл Было бы єй іх цісі кєд бы го єм мітро был принєй на узнаєну одцлунко опаєну твар марьову наліпяючы праху з Празді Біле свойой роботі рікетци було царку мокре і тіж самі прах по сутню шызній вода зяла Кузиє поліпцяло болі на хвітку пристали і могла гласнійше скріча на мітра Мітре світло івай Мітро шпурил по суджітень з комше нашол прималі як кєд бі му ногі подоцало стану і заступну Жену мітре даяку воля о ні лепшы пудзик оця Не добегнеме вода зішла Лім цу то віповедля болізнова поцяли І вітра обляла горучка та не знам кази ся рушіт Порозпатрал по полю і обачыла ж удругі хлоп одберачці розбенул ся і як найслідше мох створож ся приміг На велькє розчарувані припознал же то мляды рісаре з його кунца валяло были там і два дзіркі але не мож выберац Прібенул бы першый одберачкій была то ія Рузкайова і з двома словами єй розповід сушы з Маріксбуро З радий душы бы вам помогла я то іщы ниґда не видзела Слухала сумоты Мари Я не верим же будзем знат со треба зробит Не знам ані я але Маріб помоц Зажнєм тіжена А міту скочом та найміхаль заправне не скоро уж вода зышла Яка вода Змаріл А чом Не знам так мі гвареля Попробуйси поєз на гріцу сала што тот першый баба Озда буде з нас а я пойдзем душ є ґумарі Кєд Михал Рускайо пришол вє мітру уж бежал на сала і є зруцила зо себе порвісла і дрімком шерушела ґумарі Маря Хомова болі достала скричала Михалові уж здає а єцуля за собою огляз Мі хальцошко уж оцю бронят шыснова влапы з Лапослідство Кєд мітро стігнул з бабку бумарів воно уж була шіцка в креві бляте як море Патра ладзишка гет до неба зо шіроко отвореныма оцьмі зоскотрых відпивала сліняна біщацист іля єс намучену хусточку пляцюців циралацього Єдине цутий хліпі знала зробит шановала єм Дзецку дзецку ратий кричала баба уж старека кєкла б уборожниці виняла дзецку сподні і обрацала шыґумітрови трімаючы в єдній рукі червену зіру Прегріж мітре бо зубі не мам мітро послушну клнут і перевіз закірвавену зілю Баба пупок звязала лапала дзецко за ногі і плягому лєпела ватрі поза бочку і воно заплакало Сина ма ся мітре жівіє задовольно ся баба осміхла Сплокнут сплокнут сбі го води дай і такой бегай покоць зо розказуючым гласом скричала баба Мітро слухал розказє кєд біня бур при себе Злє польше а істочасно і радова принєс польшы губаві попатрыл на збляднуту майову твар на єй твари заснупнул боляций осміх але оці оці были оперті і далі ку ньому А коч Дзе коч найзим узвольшы мітро барже при то же шлекнул од марьовой блядости ґумінові безси хварела буіля престизі мітро снова скоком при соні Крево бабо о бабо крев не стала здогадала я бабу і на марю Дзецко перше треба выратуват з поважну одповедля баба закручаюці уміти Дзецко до свойого фартуха аж теди го бумарі принесла Нія здраві є плачы як три мішачне хварала Марі Мария єм зоцьмі дала знак зі розумела по тім оці заварла і цалком ся опустяля замляла Крев бабо кричала Іля Баба придала дзецко ілі і одкры і одкрыло марів крывшы уж то фалятку сідала а нова іщыршы дохозила Ренду мокру дайс кричала баба на чорє юма одповедляй я Баба зняла мокру хусточку зо щоля знова ю намочела з воду і приложыла марі на брук Кєд міхали мітро на коцю з сігли Маря іщы в шыду себе не прішла Жіта до коця по лосцы поважно розказала баба прикриваючы марі сходню ця з села положели на жіто пристали Марьо фартух і мітрову рыклю аж теди положыли і Марів было цалком ґамбіла Кєд пришли дому до Вала лікарови остало ньому тверзит смерт в положніці ребейкі по Лікреві Мітро зеслупнул Не был свідомій того чоло нього звыло Як призмову розпознал же го привезли дому же ся суседство збегло Відзель Жыдія Руска Язецко однесла же марів з Коци зняли і до хыжі на посель однесли Але чыкальжево на озре же то неправда цуліка гутора то неможливе Ні а і тот осміх залядзеный на твари віпатре кєд бій єм заспала Неможливе же швецийні озри Поцяль мержіст іх людсох коло себе Неправда же смерт зможе так легко наступит вони мусужену однят а чом во ніко не уквидят Честно роблят як каждый худобний чловек каждый дінар джере зароблят а тераз його жывот тот і тун я суполубиц Марьо жено моя вірвало шомус з сухых усток озві Докаж ім же то неправда Але Мария надалі нерухомо лежала з завартыма оцьми Не охам самого сина нам допатрес треба жену моя зобу ся Сусіди котрых в було польмах і же з велькым сучуствійом почали плякат самоюці покою <unk>рочну положницю і єй ХХ рочного мужа Дзижкот зверох єдна з помети женов почала наглас молітву першы куці а потім вше гласнійший Кус покус при лаферлів шіцкій цибу при умертому Мітро ся оглянул отішыму закєрвали Бо жадат кричат сповіганят тоты жены зо шкіжі Але емоциі нема у хыжі было вше горусийше Алец учух споза себе гля візьмі тре дакус на возду Послухал Вонка сретнул шлетрий свого обачыл кєди коло нього плацюці прибегла маци шлекра Швекор і оцит сочустві тено нанього патрели а вече оциц перш озла Проти судбі сыну не мож Пріц у себе Сіна треба допатрац Нє сенсі А там у хотари остало єдно недокышене жіто при котрым настал єден жывот а другій затискуєме сенкє Матуранти моя Алашу ци тамкє Чули сме єм припорядку что ра Літературно істориі приказ єднівого часу і жыво на тій простором А Приповето шо сут той то Застера Свічко А хто запамятал зо стеры Свічых або хто свічкы то ріше Едвою у тей приповедкы Перше час пішеткы то слічка часівя буде же о іщы робіт дальшого спису Але початок перерыхтуваня за прирыхтуваня Як робото Прирыхтуваны за Посіду А слово посидва Як бы єй обясняли персти нашых студентом товаришом зоспольскы Цо то посидва Кєпола А тоєня жыда Значы то робота так збераня урожаю і то його урожаю узертого і жітарко так значы дефініция даякых осиды або обяснюваня слова як значыня значыт же то літ на роботы на полю збераня урожаю жітарко жыта ярцу овза Друга злічка зо степрі поведкє Надперше нам час ріханя за польо друга час На полю робота на полю Третя час Родзеня родзенє сина ждрафе час вернул шмерц або прирыхтуваня захованя Хторий час од повроменів той приповідкы Яві розуміли хторі то час Сповінешы войнашы предвойнові час Хто рі подобіж споминаю тій приповедкы Хторі два гладны мусови хторі описану той приповедкы Маря Вітро Хомо глады парісаре Хторі робля жебы зоробили за жыво даню фотоґрафію фотоґрафівы Ту маме єдну стару фотоґрафію Хто а вказує в косідву як шыкє робила Начый зос пришлости Варали сме то же то привойновы період Кє то рокы назаддешот о семдешот років назад Начы кості два можены Жыда зберали оружальне поля тешыт вельоручно А тераз Машыны або комбай так на ний старий фотоґрафіі визна же на позибы была анґажувана цала фамілия од найстаршых понаймлячых Тоты особлі ци зо ско Я шыдуваю кєд участву в посід Осаче Осаче Жеві Хторі робили На твою захлопали одберачкы А дзеци дотаружына Воні тіж мали задато А тото туто порвісло то была дзиньска робота холоды пошели желізе лімом берали а дзеці присырали порвісла і душыли оршу зузводу На чубы у перед <unk> роками цала фамілия Робеля і робело же ручно і жыдці з Особливі анґажуваны Інтересантне інтересантне о людей приеткы жерю віроятно вам не познати слова Архаізмы Слова в торишыняшку уж рідко Касную і рідко іх чуд і припадаю фолькулорному і етнолоґійному пасму рускый лексиґы Тудіце двох козачок зо скосами і єдного козачых оріг зо Зослу о штрікосу Тота ту част коси Довіря то зната в такшы творо дом ания не знала то гіднє нівезена тов не зна привязувала єдолічком коси жебы опошены жыды ровно мірно панало іж більше правила єдна оливія вец жена ішла і одберала тоту жіто Зифальнійша привязана бубосы помагала жебы жыто равновірно падали про вельоєдну лимівку божыного жытя Не познати слова Яйтво о робожеля поля звязаны зо особи і орудия што хаснували на полюд чаше а понят звязаны з робото сме розпотолкували зызначів Інтересуєме чы значы паст Хтоше іщы вше краснує в каждыньовым языку хыспившых чыда другі слова ви дві Бо мі з нас вырозумів замові Няс на ним ся в тітам ці на прийде Паст Одраґар будом Ґазда Ліса Єсы сплакали добру приповертку Треба быти доснанци ци то ріса І я роби Тераз єс різат єс на нічар А Ріса здетала єзна А різат значит особа Чловек то робіл ґазду роби за надовольніє але тото надовольніє у натури Дзец ґаздови руснови жыта а єдна з іхсорови Яґа розвіґа медже різаром на Нічаром Робі запинеш Начы істо є робіл ґазду але розвинка у тым Жер довіва у натури пляцу а на ніче робіт за Цо значыт женля Одверачка <unk>ova Жена пора робит за посачы вяже Покожене жіты до снові Вожніст забезпечыла Знацтво вожница У нас у нашы хаснує стара назва іщы балотны жена Мария Айстонівна не чула Але варшыт наш терві І у нас ту пришло до абсербізма каснує ся трудна жена Нажджена то раче кадецко о дія хторі же хасновали чаполка То тота панічка зо сыном казла же привязана Кошіско Знаба тотошко Зокманы Косу Даз іне тото Кошіско Ям вырітала єла То річыта рікашного президентешу до серед з роками На чеміня маму чеповку привязану Акошко То тота інчаст древена то хошістко Нема част то коса А тото ошыстко І тужы привязувала шапунка козышы мушело на оштриц да буде уж страс більше мого єк по кошыст За тото же казвал так А того сом нє могла найдумала еальной чытат ци єс але його не нашла ді казного шымлакок Тота думітала част шеплотец забріло дожыві на тоту ту бафу шокладла коса там де лиже кєд зо змлатком зо стоду част тым Младка дыкало шкоси жебільше Сценсала Тоте част Младка з нацияк Шымола з обухом же думка о потибаркы Не Павло То хто тот але єдно Ошельнік Ошельнік Лаці А президентом дошых роками То была футрова зо ослю але зо здорова зо скравского рога Осли Пеказувал заоштре кози укри зо уґравшых торґело А окла сикла дотрий віка і привіятувала нагод да буде врідко три рукы позачови і маме іжде порвізла і маме іжде щыр А Порвісла Чули сце порысли кєды А Порвісла ся привели зо зражовой сланы Хторшы накала приплятала ся окруцала і намакала і служела за вязанє а покошеного жыда до снувых Коли ту алати маме то алати то рікаснувал хлоп Ала торіка сновала жена до шыны Вона зберала покушене жыто і допорвідно вглядала до спорифалю язали покошен же тот осново тіж так Важне жы орудия полжне слідучый флерт тоты ту орудия то тото той ци маме Ошынніка Юс душени Коса то о людях дохасного холодна в Сідви а жераз орелашофесновала Шерт і порвісла Божы Світыщыса Е отуманий щы Бескіду Зників єст свине інтересантне за земетычну анализу попріленой лекциі Робель наш студент Александер Мудри Я принесла Дипломскы роботы Масты <unk>em і вонше ту <unk> обра обрадя пназарятаме закрушыня і за мислами покошыного Кєд бы занимет часу може ци поопатрацю Явісты претим як Прейдеме на пас Лоприповідкє Далям укаже Квісина У першы часы приповідкы Ліхтаня на польо указує описалихтуваны хлопа і при ріхтуваню жены хлоп ріхтал алат косу клепа остре а жены ріхтала зайду зо звидзыньом У той части приповерткы Гварише же приношыла зайда з розвидзеньом Цо было о той зайды запамятал дахто Цесново любі Мітро Цой ся было Цибуля альо од Цибуры це скубі сламо пошели Мосело нам будицошка твердейше значы славіна Лев датло дома Цибуля і Сляніна і терма Крістина укаже як привязала тота Зайда Єст два способы вона вам казы є <unk> єй найщыйшы Трію бліше позберало і зоштвативше пра довкола музель А другій способ вязаня то два процінни ублише повязало тото зайде ся ношыло або уруко або кєк была векша з дво лаше на мотіку і ношылоше на рівце Поціл зайда по рігталя іщы треба жас пошул зузводу Як ішы кошу спомину той приповідкы то же здобле Зплінями ци гліня роками были вінями Польщо Янтиґу єм огай Може можете зновы акце Уты приповекы маме <unk>em <unk> од пасмо социяльне пасмо в припові Празда копіцую вроджыня Людови Зайже на редкового муселю робити полю жебы зароблял фолаток хлеба Друге пасмот ріслены То поклоны пасмо то тото што сме поведали Значы єден прешлий способ жывота А донали дробниці окосиґы о дьох кышыка суляли і то о половольно етноґрафічный документ зо спришлости жывота на Лане Я зо з тым закончыла Мне тераз інтересує кєдня розуміли студенты Яту дзяным прикладом помали дала укажым доп приголям Чули сте дає Іґнаш Кышетус Як шыкати было польскє мені не треба два ані часу давноі думка дапором тотнам подобным языку Я тераз Вашу професор порозумім Скорошытко Я ювіля єм нашого смецю вам судже одина да нашы деци нашы школяры натуранты чую чую ваш язык Найсепачів штос жебы Вас на м подапало і так думам же сме вшытко зрозумільном мож не вшытко Але але як сте повіли подібны языкы і мы ся барз стараме а уж скорше чули сме Вашу бесіду ЕПробували сме чытати вашы тексты нож як як то нам вышло то уж інча справа але Але уж мали сме уж сме ся тіж рыхтували до той стрічы І барз дякує смі задыкувал на одбічно приіхталий в Гозині бом же на барз інтересантний способ добры стеві брали Єдино тото же же жена котра ся породжыла найси дакузуляла терху на тото але цала подія добре приказана указана а міста на на єдну жывотну пліплодку котру на звязы Лемкох і Руснавцух ту айде по призвисках померах по обічаях по незапоходжынях Але і пожыдо вєдно Лемків на Лемковині жыли зо Жыдами а і мі ту вєдно зо Жыдами а єдна праве наша пісня гуторі іло о темі охтора хтора тераз а ял з Люват цераз як там на руци зелені зеленій А не тото але же Янко Зидов Коші Янко Зидов Косі а Іціх одбера А тот мали геман а тот мали геман порвісла презера нашы старі співали тоту співанку порядні а Зидзі были роботні люде і тераз указаны рідку у парстих піпцікви А по лемківскы єст така про мушку мушка косит мушка кома комар комар косит комар косит мушка заграбує комар кладе на кіпочку мушка придоптує А я роздумувала же як я знам пісню о послідку о жіту та самы здогад озрети Малесом шыздога для той пісні же не жіто полепіня велем леміня На чывельскій способ права просиля Выслухали сте лекциі русиньского языка зо школы і ґімназиі імени Петра Кузьмяка з руского Карестура Школа тота в тым році єст лавреатом Преміі Нагороды Світового Конґресу Русинів але і святкує в тым році річницю основаня переро Фара гара ра ра хра Ер