Archiwum
łemkowskiego radia

Тараз прошо забраніє голосу нашой другій нашом другом референкепньом доктор габілітуваном Ев Міхнем з Інституту Американістикы і Студиі Польных Університету ЯҐлоньского котра представит тема Акция Вісла в нарациях члонків лемковскій вспільноты Памянці Я теж буде мусяла дискрацат моє выступліня Евентуальні в дискусиі можу поврти до тых вонтків котры хтілам ту розвинут Брак часу на тоні позвоні В своім выступліню хтіла бым оповідець о акциі Вісла а прецийно о образі які выланя ся з нарраций члонків лемковской вспільноты памянці Подставом анализы вернтуля реляциі зыбране в тракті бадань представітелі сполечности Лемковскій котре можна назвать друготерміновы Першы вывяты повсталы в рамах приготывуваня приземні працы Маґістерскій походном з початку лят дівдесятых наступне з конця лят дівдесятых станов материял збіраны в рамах проєкту докторского на тема руху русиньского на Словаці Украіні і в Польсце В решті остатні пияды зыбралам в року <unk> в рамах проєкту дотичонцого ситуациі языковий Лемку Во вшыткых зебраных наррациях Акция Вісла появлят ся яко істотне выдарженє в істориі Ґрупы Со важне єст она често пиповіді баданых появлят ся в оповістях спонтанічні Ружны питаня і контексты урухомяют вспомніня на темат волесной пришлости Аналіза зыбраных нарраций позваля на всказані ґлувных вантків в оповісти повтажых ся мотивув але тіж верно динамікы зміным способу оповіданя о тым істотным для ґрупы выдаженів Цікавым досвідчыньом был для также поврот до того материялу збєраного на престшени понад <unk> лят і прийженя му ся поновне Выпосажена в нове нажердя теоретичне моглам повіт одчытат є на ново Дострец з взебраных на ррациях заґадніня котры з браку одповідніх нажерджі аналітичных не были предмітом мойой уваги в пришлості альбо не потрафіла міх зінтерпретуват В своім выступліню хтіла бым представіть голос тых для котрых выдаженя Акциі Вісла і котрых выня Акциі Вісла найбардій доткнели для котрых Акция Вісла была найтраґічнійшым выдаженьом іх жытя люб жытя іх близшой поньс дальшой родины попшеднього поколеня Хоц самі Акциі Вісла не прижыли Приєта преземні метода бадань котрых єст медна од лят то свободны бывяды в часі котрых старам ся як наймній суґеруват моім розмовцом закладань же то оні со баданой переземні материі експертами Віле мі они научыли і казали мыслят о выдажынях Акциі Вісла в катеґориях не тых гісторичных чы політычных причын і социйолоґічных скутків але предешыткым людскых драмату Подставовым поєнцім в контексті котрого дісяй патре на зыбраны на пщыщыні вілю лят материял єст вспомяна в титули Вспільнота памяті Баданых преземню Лемків можна трактуват яко власні таком вспільното памяті през котру оміл Сполност окрисляно з єдной строны през веньслончонцом єй члонку з другій зас през перешлост ораз память о ній О єй повстаню децидує переконаня члонків ґрупы о вынятковості власных досвідчынь в однесіню до інных ґруп Вспільноты памяті складаю ся зарво з безпоседніх святків і участників выдажыня формацийного як і вшыткых кры ся з тым выдажыньом утожсамяю навет єслі не маю в родіні особы котра была бы участник описуваного выдажыня Вспільноты памяті одружня не тілько обєктивна істория але тіж уявняна в структурах нарляцийных окрисляна перспектыва єй члонку і цо рівні істотны звязаны з ньом емоциі Реконструкция образу Акциі Вісла і реконструюнц образ акциі Вісла выланяючый ся з аналізы зыбраного материялу емпіричного хтіла бым передставить кілька такых підставовых вонтків нікотры буде опущат терез выдає мі ся трошечкым цікавы вокул тых будуваня єст наррация дотичо акциі Вісла Подставом сон вывяты так як уж повідалам зебране на початку лят дівдесятых котре бенде узупелнят о выникі колейных бадань позволі то на всказаня на певны зміны якы зашли в способах оповіданя о тых молезных выдажынях Розпочне од причын высідленя І не буду тутай цитувать тых выповіді ани теж причын высідленя докладні одмавлят вшыткых боцух заощендіт час Зверцу уваґы тым на ты підставовы причыны котры появляют ся на реляци по перше бесідли нас жебы знищыть Но прошы настемпне За кары за банды УПА то трохи кореспондує з тым о чым мувіл пан професор Чеснєй Тихы в выповідях на тема банды УПА видат такє ружны поклады і осады такій комуністичний пропаґанды але теж в тых выповідях сон елементы дискусиі з тыми арґументами Чылі такє выповіді вказуют на то же бант УП на Лемковині не было Наступны арґумент котра ся появит тиж было о тым мове могым просі То єст караз забіці ґенерала Свєрчевского тотежым тыкончым Пан Просоль але выповіді сут рай полемічны всказуючы на то же то бантилупа запілы Свірчевского а Яувіністым спільного нівері прошыли стежны Появлят ся теж досыт често в вывядак на початках лятсятых же правдивым поводом бы пензеня Лемку было Была хень одобраня ім лясу прошу настепне Чыж такій арґумент в курым Акция Вісла Была споводувана тым же комуністі мели клопоты з загосподаруваньом зєм заходніх і потребували люді в звязку з тым нашых люди на зємє заходнє забрали Прошы настемпне а то бым ся хтіла на хвильы затримати Длятого же тен арґумент появит ся найчыстє і хыба найбардій перетрва в выповідях также в тых колейных едициях бадань Мінові причыном ведук моіх розмовц высєдленя Лемків было несправедливе кшыт в Зонцы утожсамліня Лемків з Украінцями Найчастій власні появил ся такій арґумент же высєдлоно Лемку бо іх помильоно з Украінцями бо іх одчепіоно под Украінцу бо пересєдльоно іх при оказиі Но і тутай може цитати бо єдна хтіла бым оддат голос моім розмовцом Жод нас узнал участи за Украінцу бо перетіж Лемків не высєдляно тых Украінців Альбо такі Акция Вісла то было скривджене народу лемковского Тот втеди видат то же Поляци уважали нас за Украінцу в р бо прилочыли нас до ніх бо нібита банда УПА то были Украінци ани Лемкові А оні уважали нас же єстесме Украінци най высідліли раз нас разом в спулні з тых теренів Аналіза реляций зебраных на приломі в єку вказує же причыны акциі Вісла сут ніцо іначей видзяны Зникают практичні выповіді корезентували офіцияльне уповшыхняны в польскых істориі в істориоґрафіі дискуси офіцияльным окресу комунізму причыны Акциі Вісла Моі розмовци найчастій підношол єден з выміняных од початку лят <unk> арґументів тен власні остат Высідня Лемків сон выникем узнаня през Панство Лемкі в бревіх волі за Украінців Цо цікаве і со може быти певным тропем інтерпретациі материялу темпірічны котрым диспонує в нарациях зыбраных пізній арґументы мают характер дужо барзі застандаризуваны мей індивідуальны Єст то як сонзем вынікєм дискусиі в ґрупі на тема выдажынь усталяня на ламах етнічной прасы ведночґруповых дискусий целебраций колейных рочниц акциі Бісла Способув інтерпретациі тых істотных для ґрупы выдажынь О іле був до початку лятых вєдза на тема акциі Вісла міла характер істориі поджендой істориі міншости демократизация памяті позволіла на дискуси в ґрупі і поді в сферечной і подінці ґрупы през ґрупы пруб выпрацуваня спільной інтерпретациі выдажынь то як вказывалам єст барз істотне для істня і функцийонуваня вспільноты памяті В тых пізнійшых наррациях барз выразні уж відат працы над способами інтерпретациі Акциі Вісла Настепна Може остемны сляйд настепным істотным вонткєм котрый ся появил так же в контексті того ци оглусіла пропаґанда муністична дужы фраґменты дотычот стосунку до украіньской повстанчой арміі і діянь на терені Лемко так як мов сом займуют дужо місце выповідях баданых До існову може тутай представе Вінша ґуґлорозму підкрислят же по перше Лемкові не вспірали і не ідентифікували ся з діланьом УПА а єй оддялы не вальчыли на Лемковщысні Імк не обходіло жадне паньство украіньскє не єй обходіло чы оно бенді чы є іх не го обходіло о ци оні вальчыл тыко сам факт же приходіли і забєралі і то іх власні боляло Альбо такы така выповід Нераз Білідві в ноци чыя вышла так до ній цо ніх сон А оні ся одзывали упа своі же то Украінци Оні мысли же своє але люде то на них страшні были Длятого же як знали же ту Лемкові же Украінци по топоцо так руйнували Наступный вонтек наррациі дотичу акциі Вісла перепрашам акциі депортацийной а также першого окресу побыту на землях Заходніх Фраґменты нарляциі дотичонцы перебігу акциі депортацийной сут найбардей насицоны емоциями Вєлю з моіх розмовц трудом повстримывало лзы Некєди превали сме на якій час розмовы Часов збудуваня нарраций на темах тамтых выдажынь было для моіх розмовців збыт трудне Поврут до выдажень спред <unk> лят урухамиял бовем также скорельованы зо вспомнінями емоциі Розмовци підкрисляли атмосферы страху непевності жалю за утраценом ойчызном Втеди былам трохы безрадна вобец того огрому емоций Не поділам также в мой праци прубы єй інтерпретациі Діж выпосажена в концепциі дотичонце травы і то зарво в сенсі социйолоґічным як і психолоґічным Відзе можливе можливости інтерпре нове можливости інтерпретациі зыбраного материялу Нікторы з реакций моіх розмувцув можна прубувать інтерпретуват яко прубы радзыня собі з непрепрацуваным выдажыньом травматычным Но і може єден цитат бо нестеты мам часу мало антицитатута єст досыт дужо і они забірают час Треба было зыставіть доміло тяжкє то барз тяжкє вспомніє Розмувця Мільчы оціровзы по хвілі континує Под карабінами нас вывожоно як бидло пізній сеґреґавали во Свєнцівю і далей на Заход Ґнан Памят о депортациі была жыва также всерю моіх молодшых розмовцю ктры зналі є з реляций своіх родіцу і дзядку і о ній мовили о ній з огромным нікєды емоциями Но і тутай цитат Єжели мешкат хтось цале жытє дістає тыдень вчесній відомой же ма опустіт свойом ойцой візны і выєхат діс в незнане То было страшне То был велькій шонс велькє пшежытє люде з плачем жегнали до моства і выізджали На початку лятых не могла вам видіти же наррациі млодшых розмовц зебраны в тракці бадань сут прикладом діланя постпамянці той барз придає мі ся то поєнці запропонуваны през Маряны хіж котрій концепция звраца уваґы на заґадніня памяті індивідуальный кшталтанциі я подмюту неконечні будунцого участник описуваных выдажынь але знаючых єст родінных оповісти то щыґульны родай памяти то тресті запамятане жывоткйонсе свідомості каждого з нас котры не походят з нашого досвідчыня Але з досвідчыня нашых близкых Єст то память наша і не наша заразом Память о тым повстало поза моім досвідчыньом але єст чест мойого досвідчыня в тым сенсі же переказане мі зостало переземні заґарнянте і в своісти спосіб вшысвойоне Катеґория памяті котра повстала на потребы аналізы травматичных і траґічных досвідчынь заклады была нажедєм аналітичным служонцым в заміжаню авторкі до бадань памяти індивідуальный але єст ріж по одповіднім розшыреню закресу того поянця ужывана в баданях реляций помідзы тожсамостьом а памятьом вспільнотовостьом стосунком до пришлости чы теж функциями памянці Сондзем же так пошырене розумліня того терміну може быти ріж придатне до аналізы подляных выдажынь бендунцых узялом высєдленых Наступно істотны воєнтак дотичой осідленя Лемкови дотичы осадженя Лемків возі в Явожні Особливостю арештуваня в обозі в Явожнє появляют ся в векшості нарраций Сон то зарво свядецтва вязнів як і опініі Лемків на темат того місця часом оперты на реляциях близкых кревных сосядів кты были його візнями і вшытсы осаджені в Явожні з котрым і розмавлялам хтіли врацати до тамтых выдажынь Были то для ніх вспомніня збыт болесны о котрых як деклярували хтелі бы як найшыбше запомніти І понімаж єдеме до Явожна пополудню барзо другій цитат але чытам в цалості Мє арештували перед высід Повуд арештуваня Повуд арештуваня был такій же не відомо зацо і со Казали ся зґлосіти на убе і замкнелі Додіздня вім зарзо дужо было арештуваных бо подейжаных было тутай тутай зо сходніх теренов дужо подейжаных же належалі до банды УПА Цуда Дзє там хто належал пані Ани єдного чловека там не сонзіли ани ніц тыко тримали нас як бараны Рок часу там были Ніц не вім за цо Оні з ничым не тлумы оні ся ничым не тлумачыли прислухані біці мордуванє жебы ся признал до того цо чловек вінєн был І цо віце як єст признай ся до того чловеку чогось не зробил то претіж што єст неможливе но є бо відомо пізній цо чекало Но і през шест місяци нас так мордували но і переслуханя ноцом і в дзєнь но і ружны кары ружне такє были припадкы побіця і поламаня нуґжебер ло ронґ были кобы были меншызні особно <unk> нормальны баракі по <unk> особ в бараку якє насіленіє было В убранях мы ходілі пул року весник а пулроку то ся уж вшытко выдарло вшы хлы біда По пулроку нас выслано з сально і приходіли операторы з прошкєм дяді і вшытко засыпали но і нас долазній втенчас нас прибрали до інных цю бо там уж в своіх не было в чым ходіть Чыпялі ся биле чого аби мордовать выкончыть народ Там были тыж Німци то оні были Єньци Оні доставали інне єдзені іначей были трактувані як мы мы сме были трактувані як биду умерли возі до Сосніны просто А так поза тым то вшытко ся єдяло на місцу і чекало на збавєнє чеканє на зупы на кавы пополудню напайти хлеба Наррациі дотичот также справ власностьовых В векшости появляют ся розважаня на темат позоставляного на Лемковщызні мінь браку певной рекомпенсаты навет в припадку тых спресєдленых ктру узыскали на місци осідлені якомс формы рекомпенсат і може прочытам дент крутшы цитат Лепшы будинкы заєлі репатриянці Мы достали найгорше здевастуване запущоне а претіж я тутай зоставіл правє новы дом Але важный вантик на реляциях на тема власности появил ся также в припадку тых баданых кры по <unk> повруціли на Лемковщы і в вільшості припадків не могли одзыскат своіх домів сонты знов выбіоры <unk> Може Смериковц Як я вруцілем до Смериковца то мусял купіт своє од новы найпер мусял лем осадникови одстепне дать жебы ся вынюса потем потем купіт од паньства Ямю же моя земя єст дорогоценна бо т разы купіона Найпер Войціц купіл раз бо в Америци робіл купіл поле Потем я другій раз купіл од осадника а потем єщы раз Паньству заплатіл і так было Німлі емоциі буді теж квестия лясу о котрий бетай бенде тутай мовіла но бо мушы ся скрацити Но і врешті остатній ванток о котрый хтіла бым повіді то єст моральна оцена акциі Вісла В праві вшыткых наррациях появи ся вельо опініі о о о о о оцен того чого споткало Лемку в вынику пересідлинь Для моіх розмовців депортация і перше пересідляня то іх особісте пекло і драмат Так писалам в року <unk> Діс певно написала бым травма котра удержыла в підставы жытя сполечного знищыла вєзі і нарушыла почутя вспульноты Травма в Уєнцю культуровым і сполечным справі як тверділ Александер же члонкові доткнятой о збіровости чує ся же брали уж в страшливым выдаженю котре вытіснило моцне пятно на іх збіровій свідомості назавше назначыло іх вспомніня і в спосіб фундаментальны неодвоцальны змініло іх Пришлом тож самост Оценяю з акциі Вісла моі розмци ужываю окрислінь о сильным ладунку емоцийональным порівнузуючом често до найвякшых збродні прецівко людскости І знову може єден цитат Но добре то перечытам два і на тым скончы поміяюч те вшыткє теоретичны вызваня котре зоставілам собі на конц То было барбажыньство так як обце зємі посы так на обце зємі послать тых люди так і пшеґоніть ограбіт позбавіт маєтку вшыткого Люді в тронсалі до ляґру і меншоно як гітлеровци єщы гожей бо за Гітлера то была война А ту муй вуй ледво з войны з фронту вруців і зараз по тем до Явожна пошыт умжыть То сон страшны же І остатні на конец Та акция то было безправє збродня то была зґроза то был попросту бандитизм то была збродня в обезлюдскости То была збродня в родаю тей яком з Жыдами зробліно Не на таком скале але цось в тым родаю вымордувано люді преслядувано біто і так вывлащено дзядамі поробяно