Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Ewa Michna — Ruch karpackorusiński na Zakarpaciu

Ewa Michna — Ruch karpackorusiński na Zakarpaciu

•

Episode description

Реляциі - 19 III 22 - e michna 4 karpackij filmowyj festiwal 56m

Automatic transcript

В днях од <unk> до <unk> вересня <unk> р в Тысні проходил IV Карпатскій Фільмовый Фестіваль вчас той тридньовой імпрезы высвітленых уставу вельох цікавых фільмів тыкаючых ся шыроко понятой карпатской темы реалізуваных през ріжны державы світа были авторскы стрічы показы слейдів а в першый ден проходила популярно наукова конференция під назвом Карпатскы етнічно культуровы погранича на котрій єдным з прелеґенток была доктор габілітувана Ева Міхна антрополоґ социйолоґ працівник Ягайлоньского Університету АДсюнк на Катедрі Сучасных Міґраций і Етнічных односин на выділі медженародовых та політычных студий Ева Міхна є авторком книжок і чысленных публикаций про етнічніст і достоменніст Русинів друком вышли такы книжкы як Лемкы Етнічна ґрупа ци Нарід і етнічно народовостьовы квестиі на пограничы східньой і західньой Славенщыны русиньскій рух на Словациі Украіні і в Польщы др Ева Міхна занимат ся тіж достоменностьовыма квестиями Шлезаків і кашубів в Польщы На конференциі в Тиси бесідувала про карпаторусиньскій рух на Підкарпатскій Руси і єй выступліня почує того хвилю на антині радия Окрем др габ Евы Міхне в конференциі участ взяли Станіслав Дрозд якій коротіско оповіл про приватну ініциятиву якій переводит то єст про Музей Культуры Бойків в Мычкові Дамян Новак оповіл про стан захованя церковной архітектуры на обшыри польскых Карпат в роках <unk> а Богдан Гук представил украіньскій антикомуністичний рухопору на Лемковині в роках <unk> в польскій істориоґрафіі Прочытаный остал тіж реферат Богдана Ґоча про діяльніст і історию Музею Лемківской Культуры в Зындрановій Тепер приводиме вам выступліня др Евы Міхны з якого дознате ся м ін якы настроі панували перед роками серед Русинів на Підкарпатскій Руси і якы пануют тепер коли на сході Украіны точена єст война як Русины односят ся до думок автономіі Підкарпатской Руси Попрелекциі был час на звіданя з чого публика охочо скорыстала запрашам до выслуханя выступліня і бесіды по ним Наталия Малецка Новак Войвеці ціс найпер з єсценно<unk>є остатній фестівалю Халсу пооповідат што окрема духу Карпатско Усіньскій вона Закарпатю такыма теж была просьба пана Севастияна жебы ты вшыткє фестіваль єст карпатскій жебы ты вшыткє реґіоны были тутай обецны То єст для мене барзы інтересуюце теж по выслуханю тута і на прик выповідю пана бо так уж єст же Русіні Карпатцы на Оґу і ґурале Руси тужы замішкую обшари Карпат Сходніх Ґыдставляют често муьом Я єстем Русінем я єстем Украінцем єстем обці украіньскій єстем обцірусиньскій і потребую тожсамостьово зазначыт кім соч зазначыт свою тожсамост Выника то з глбокых поділ тожсамостьових котры дотыкан той ґрупы котрых я тіся і не бенде мувіт Не буг мовит длятого же хтіла бы м Паньству показать тылько можна повіді єдном зо строн такого тожсамостьового конфлікту Я буде мов о руху карпатскорусиньскым жі беновит о тых Русінах ктужы за Украінцив ся ні уважают Длятого же такє баданя такє баданя проваділи Новіси В ятах в другій полові лятдесятых і на початку <unk> віку проваділам баданя руху карпатскорусиньского на Словациі Украіні і в Польсцы і бесі до тых бадань одвоювач але дісій буде мовіла щеґульні о руху русиньс на закарпа Вінсо єст рука карпатскорусіньскій як я буде го тутай розуміт Рука парпатскорусиньскій то єст рух котры стара ся о право до самоокрисліня народового і захованя власной культуры і языка през Русиновкарпатскій же то не єст єдина ґрупа в Европі котра о Такє постуляты цедста кора хтяла бы узнаня свойой одрымбности Бо ґоди сме попатрили тылько на припадок польскій то в подобній ситуациі упоминаня ся о право до одребности сут на приклад шлозавсы чы чесловечности Кашовскій котра постулює певіен онавидит стопінь одребности од народу домінуючого в паньс Вянчы слідерів Руху карпатскорусиньского котры я бадала ся практичні праві вшыс уважают сєбіль за членку <unk> епок Русиян Білорусинів і Украінців народу сходньославяньского І я з тым тутай не буде дискутуват хотяж вім же моглом ся зналез протівници такого Ствердженя і тверджыт же то в єст така дискусия безпредміотова не ма жадного чвартого народословнь сходньословяньского і такій сні Натомяст новла тутай з том тезом дискутуват смє бетутеш єс мапа Ктуром ці втужы пан Пасів Сміха та єст то як она з тзв мапу Маґучє Отуж як я в <unk> року выдаваю ксьожкы на тема руху русиньского на Словациі Украіні і в Польсы то страшні ніхцяло в той ксіжце мапы Маґучєґу бо хялам заховать обєктивност і хцялам міс свою власну мапы і хялам є ожекат чы то єст мапа териториюм русиньского чы не він дулго мыслялам як то мапы подписать выконал одля хтось кожыстю зрештом з мап професора Маґочєґо І підписала м єм такох обшыр до котрого одголуют ся лідеры руху русиньского яго сфебом гісторичного територию етнічного І жевісті я проваджам збаданя з лідерами руху русиньского кєди я питалам і хото ді замішкуют Русіні ді єст автохтонічне територию русиньскє то ні часто не увіли а пшетіж знаш мапы Маґучів правда То єст ден обшар іко якось там бліший будь далей од той підставы яка была та мапа закрисляна Ален обшар котры оні уважают оні уважают за де інтересувало дісяй Тылько тен обшар Закарпатскы Нє нє я повім то єст мапа Я не мал часу на приготуваня того выступліня то єст мапа до інного выступліня і то начально єст зазначене то сут місця в котрых на Закарпатю знайдуют ся шкулкы русиньскє правда так же то прошы в тій хвилі до того не беде ся односил Вен сы мали тутай темят ґеоґрафічны то поы поґраниче ден обшыр карпаткотскорусиньскій автохтонічны то обецнє обшыри Польскій Словациі і Украіны в сенсі політичным то так же єст граница унівропейскій і панства украіньского Барзо істотны в выповідях моіх розмувцу сут Карпаты сходы Вуккарпат єст границом ґеоґрафічном туро а барз ченсто през русиновкарпатскій лідер укарпатскорусиньского тых постулюючых істніє ХХ народу сходньославяньского єст то граница натуральна натуральна котра одділяла Іх обшар так од обшару украіньского тотеж барзы выразне появлят ся в назывництві во свого територию Русіні Закарпатя не мовя о своій землі Русь закарпатска тілько Русь подкарпатска бо не патшыл на ням як міли з перспектывы Кыйова тых власні свойой власной перспектывый сом є Закарпатами тылько Подкарпата І тотеж не єст со я вымыслілам тых цо услышалам од моіх розмов То єст єж граница політична і та границя політична Бардо често тура бєк некарпатами єст показувана як граница штучна длятого же надзєлі територию карпатскорусиньскє цилі обшар пряшовскій польскій Етахы обшар карпатскій ци Любковщызны і Войковщызны і обшар Закарпатскі често яко такє ты політичны граници су называны Лем Мам теж певіен дилемат якій беніцями якє бе авдиторийом і якій характер мам і што моє выступліня в звязку з тым вымылам собі тако формулена то моє дісійше оповіданя оху карпатскорусиньскым Же я то порозмавлям і покажу Паньству і оповім Паньство в перных контроверсиях котры быт може ніхтужы з Паньства на темат руху карпатскорусиньского котрый єм быт може нектужы панства нектужы з панства зна Вецы Рух русиньскій з певностьом єст предмітом вілю такых дискусий і контроверсиі можна повіде же маме і зволенніків і протівників того руху єдні му же джереня Русінів карпатскій до узнаня през паньства домінуючы суправньоны же то єст ґрупа котра посяда певен стопінь одребности Але сонтеж часы ктри уважают же то єст штучне же то і самоукраіньска інтриґа же о тым воґуле найлей не мовит си бо кажде моєнє о тым означат популяризуваня тых ідеі так же не мали і зволенників і протівників Можна теж міс о конфлікті О конфлікті і в звяз з тым такым одмінным діценю активности ділачы русиньскых і ктри повідзян же то сон здрайци народу украіньского аґенці так дале Тан ктружы менду мувіт же то сон патріоті русиньсци ктружы діялают нам для добра тво народу сходньословяньскым Руніж трвают науковы дискусиі на тема того сполечного феномену і они ріж не сут вольны од выразного заанґажуваня бадачы або по єдній або по другій строні конфлікту Я гостів займує ся тым уж так як увілам од половы лят <unk> чилі понад лят <unk> і ґли одвірам Яконкови ксіжкы на темат руху русиньского то я потрафі повідець по котрій строні лежы серце бадачы То відат в публикациях науковы навет пише паньства кєди бадач хце позостать обєктивне бадаюч рухрусиньскє заданя манізвыкле утрудньоны Длятого же арґументы появляючы ся кєм публикация сут бардо често выкорыстуваны вевнотґруповой дискусиі Бадачы ся діли на тых добрых і злых тот тых котрых ся запраша альбо не запраша бо поділяют нашом альбо нашой орґанізациі візє дію альбот В певным сенсі уж займуваню ся проблемом карпатскорусиньскым може быти Певным проблемым і навет прюбы позыстаня обєктивным но не ґварантуючыйкові же в ґрупє то обєктивност ся узна Я подам ім приклад свойой Першой ксіжкі това моя праца маґістерска в Лемкові Ґрупа Етнічна чы Народ Я там втеды бадалам Лемків і Русінув і тых кты уважают за Лемків але также Лемків Украінців і памятам як так шажка ся указала то єден з діячы русиньскых повіт мі на цости то написала ґрупа Етнічна ци народ Лемкови то ты з нами розмавляла і ты не віш же мы єстесме народем В якым часі споткалам тялача проукраіньского з котрым вчесті розмагаме хотя цо того запитаня ставляш Преціж навка уж давно здецидувала же жадного народу нема і же Лемкові сон честьом ґрупы Украіньскій чы Власти бадач теж сягле можна повіді єст на фронті Чыли якож мусі до того конфлікту ся однес а на дофраґых цял ся до нього односит што ґрупы має противаня Жызльовником Рух русиньскій на Закарпат жебы ся можна запытать якій єст заплечы руху русиньского на Закарпатю і тутой очывісти з воєнници і процівници Ру будоміли зупелне ружны речы Но він можеме скорыстат ся альбо з даных альбо з шацунків но він офіцияльне дане єдине якє маме То сом выникі спису повшыхного поданы тым на позьомі Обводу Закарпатского перемовил нам же єст <unk> тисвісте русиньскых декляраций на Закарпатцю і то было бы вшытко Натоміст можеме теж сягнути до шацунку І тутай такі барзнали шацунок фесора Маґочіґом око <unk> тисо Я вчасі своіх бадань на Закарпатю слушалам уж паньства о <unk> тисяци <unk> тисянці в ґраніцах до мілийону так то былите максимальне максимальне шацункы моіх так моіх розмців Але оні на тыле шацуют з члон власти сполности тылю нас єст на Закарпатю Ск моя віце На поставі тя бынде Паньству діся оповідат ці прубуват верифікуват певно опінію на темат руху карпатскорусиньского на Закарпатю Я сим социйолоґом але предшыт єсем ґым мія окрисіт свою тож самуся антрополоґіом котры як виджамо десту лят бада тым рух карпатскорусиньскій на Словациі Украіні і в Польсы также на Закарпатцю чы жрюдла сон як бы два Першы то сон выникы бадань дотрых бене ся одголовеч котре проваділам на Словациі Украіні і в Польщы власні также на Закарпатю на там <unk> Я там вельо рази бывалам і робілам поґлыньоны вывятра русиньского але также в тым першым окресі єго перетівниками чы і розмаляном з тыми ктру жы были нехетні дзяланьом Руху карпатскорусиньского провадилам там рсервацию учестничом аналізувалам етнічну прасе і материялы застав І тым перше капром закончыл ся в року <unk> выданьом такій ксіжкы на тема руху карпатскорусиньскій голословациі Украіні в Польсі І тых бадань буде ся одволуват Але ружніжы Паньства до моіх веде ся одох до моіх остатніх бадань з року <unk> Минуло <unk> лят од тых моіх бадань На Закарпатю тыр му м сям пояде там і собаче цо ся змінило І вруцілам на Закарпатє робілам там знову поґлны вывяты з лідерами етнічным руху карпатскорусиньского але тым разом тым з лідерами руху карпатскорусиньского не розмавлялам уж з протівниками того руху Провазілам тіж анализ страны інтернетови в порталі сполечностьови Я цалы час моніторую ситуацию на Закарпатьо мам лю знайомым Закарпатя Руніж мам знайомого фремєра жонду тымчасового Русі Закарпатскій Петро Ґецко Він вжегльдам цо он вжусла і як выґода його діяльност В інтернеті проваділам также обсервацию участничо в часі імпрес етнічных м ін в тых обух окресах бадавчых Конґресу Русинів Карпат одбыл ся на Закарпак як повідам выступліню хтіла бым ся поділит з паньством Вєдзом На тема кільку такых засадничых опіній так же мітув котры як показую выні моіх бадань односи руху карпатскорусиньского не сут до конця правдівы Тілько я хтіла бым зазначыть же я бым не тутай мовіла ня о тым як често мовю Е Власне сконфликтуваны ліды етнічні так єс така єст правда Вшысци віджо панів як єст материяльна правда і то марация Я не бену о тым мовіть Я бы не мувіла в контексті Зыбраного презе мне материялу емпіричного чыль поґлбіоны выгляду з лідерами руху карпаторусиньского мойой обсервациі участничой аналізы карпатскорусиньскій етнічной прасы іде до самого процесу Бадавчегы Треба памятат за тым же моі розмовци То лідерже вальчонцы о узнанє в Русі дачынь Я не мужю же я тутай Паньству повім як єст я повім Паньству як бадані преземне лідерже русиньс вид своє діяня Но він перша така опінія котра ся появит Тото же рок русиньскій єст єдноліты Е Заложенє же роґ русиньскій з єдноліты улатвят етикєтуваня то значы улатвлят туж пожаткуваня свята такє етикєты дві котры сот тым заінтересуваным Особо рухе русиньсків то єст на приклад окрисленє політычны русінізм альбо друга така етикєта котра ся появля на окрислиня руху русиньского сурмя з рышном споткалам ся тераз по раз перше в часі Одслухіваня бакрат не могло вам быти на Лемковскій вашы Руздыні такій дискусиі дотичой руху русиньскє хтура в Шыні ся одбывала і там явил ся такій термін маґочыст Же рух русиньскій єст такій маґочыст од назвиска маґочы якомо то вшытко вымыслів а вшысы Русині сот зволенниками маґочызму Нове ласі Ґде мі ся тому прийже моім выником бадань то Рухрусиньскій не єст єдноліт Я теж показалам в тій прац з року <unk> в котрым показалам же стратеґіі валькы о узнаня в рухорусиньскым сут засадничо дві Я собі так робочу назвалам культурове і політичне Чымят крютко єдні хцо Певной формы автономіі територияльной але культуральной чылі узнаня хцом проват діяльност культуральну школы хо фестівалі а сон теж інні ділачы і тосі думаня освіт моіпана котры ставляют певны політычне це Нова ся якє тотеж іщы до того вруц Номінело трохи часу мінело лят Я в мідзичасі єщы бадалам Сльозакув і кашуку чылі дві польскы ґрупы вальчонце о узнаны порух карпатскорусиньскій інтересує м ніяко Зявиско шыршого процесу валькы о знань ґруп непосядаючых власного паньства то нам ково мі інтересує І оказало ся же дісят єрів ся трохы выцофала з ты поділу політичны і культурови Дляче Длятого же властівє кажде дзяланя в сферетнічности єст діяньом політикы звлаща в ситуациях ґруп в тым одмага ся узнаня ци в моменті кєди ґрупа хце узнаня одребности Подкрислю ґруповы граници мувін єстеме Поляками єстесме Украінцями она діяла сфере публичной котра як віме єст сфером барзо моцно політичном Бадаче мічності вспілчасні писол реч од о уполітычніню политицизациі етнічности Віц не повідала м же рух русиньскій Мате дві валькі стратеґіі валькы о знаня культурове і політичне але цо потверджыли моє баданя в <unk> року можна повідет же в рухурусиньскій маме дочыніня з радикалами чылі такыми діячами туры стан ставляют з такыма ділачами кружы ставляют певне я ту є назвалам робочы зараз то ся выял максимальне жаданя і мій радикальні котрых тутай назвалам ділачами умянували Ци ці умяркувані то были бы ділаче діяньсы згодні з засадами украіньского права і такє методы преферуюты Цо оні робіл Оні пішол лісты до влац колейных жондів Украіны з постулятами узнаня Русінів як одрябний од Украінців мішости народовых Оні вывальчыли руніж <unk> року узнаня на позі одводу закарпатского о мійшости етнічний Русинів як одребней мійшости народово Провадсом цьовальнос культуральном провадзом при вспарцю русиньскій діясворы ШкулЫ <unk>NE<unk>e<unk> Нєдє Натомяс тым дялачами радикальными называм ділачы ктру вибірают методы поза правны І од початку дяланя роху уж в лятах <unk> вчасі мойого дахуваня Як іх діла чы визнала з ни розмавляла то былі таци дзілачы туж в <unk> р поволали жолты тымчасови ци тіж ті самі дявачы ктры в <unk> р представили владны влады Украіны ультиматум чы як не узнаю отравности Русіну в винику референдум з <unk> р є дазол автономіі Закарпатів То оні о огошу незалежніст такы позаправны методы діяла то также лісты Е Петра Кєцко того премєра тымчасового жоду в Русі Подкарпатскій котры написал на шлові <unk> і <unk> року чылі втеди кєди на Украіні так зачынают ся выдачыня звязаны з Майданом так ліст до Лизидента Путіна з просьбом о опєхы над Русінами жы сла Можна то сут діланя поза правны же Зрештом они зназли ікоры судцяли зналязли теж фінал Сонством часу чекато я о тым оповіду ще Новци жебы показати паньству скот я то єм і же то не єст тако вымислян то я паньсву покаже тераз типове такє выповіді в опартю о котры я доконує певны внсковы Новеци такій стосунок до жонду тымчасового показує на спектрум постав так барзо ружных Барді радикальных і баті уякуваных Вєзнаме Всюд Русіну в Прецівніку жонду тымчасового служену вім так дві прикладовы выповід выбрала Я мислю же то нарушыня права Украіны може они бы хтіли зверціть на нас уваґе в світі жебы осі о нас довідзіно Але то віртуальны жолт Якій то жонд без арміі Аня мусіл быть Цо то за премір ци маци То єст моє мысліня але певне і вшыткы Я мисля же то не єст поважны шыба поважных арґументів в то ні іде на кожыст Русінів іщы єдна выповід протівника того жонду тымчасового Русіні сон спокойны людзми І аліміуніом політиків Был жон Юраніца премєр поволаного в <unk> року жы тымчасового осі подкарпатскій тисму Он кричал і цого і ні з того не вышло А треба патрит цо дале Попар ся ґанже узналі Русинів а Украіна не може узнат як нає територию то ся оглаша собі повстаня тымчасового жонду чы навет до Ґлаша неподлеглос То што фарса Чылі маме противнику візаси хом жонду тымчасовым Але су тыж тасы ктры сут мнійшыми бадь векшыми зволенниками того поволаня того жонду тымчасового показує єден влосик выповіді Мам очывістє значні він Жонд тымчасовой Автономічной Русі Подкарпатскій в рамах Украі Може то іміано мінусы але в тым по побуваню того жонду зебрала ся рада о квоту Закарпатского на специяльным посідзеню і затверджіла результат референдум В тым часі то было пожытечне Соправда годило ся же тон жонд шкоді Але ґнибы є Он можна Але де он можна леґальном дрогом розвязать проблем русиньскій а та Украіна не хыце за свістами розмаліть То был такій помысл добже Завісів нашы місянцы діланой жонду єсі тым часі буде ся залатвіт то он ся розвяже І цо Ничого незалатвьоно жодного з нашых постулятів не зреалізувано Тоб в <unk> <unk> і <unk> року то так было звяцали сме ся до Уніскій до жонду Украіны до НЗ нічого є зробили З ОНЗы рекомендациі бы узнат русиньску міншост народово а і так вшытко іґнорували То были тык вымувкы же жонд тымчасови пшешка Ці сой таты ктри уважают же то шонд єст потребны придатны же такых шоду в тымчасовых єст віле і єст то попросту єще єдна інституция котра позвалят дати ся одребности ІІс етикєта то єст маґочіст Она цеж єст трудна до утриманя і то на позьомі на выставі балей з <unk> р кєд я писалам уж втери там о ружных стосунку до проф Маґуцього його діяльности щеґульні дужо критичных опіній походило власні в Закарпатя Для чого Длятого же ресо Маґочі котреза клясифікувалам в тым в тым моім помысле поділу на діялачы культуральных і політычных был блізний тых ділачы культуральных чыли преферувал леґальне за такы валькы о узнанє котре для більшости лідерів Занкарпатя был трудне до заакцептуваня і мови же то єст для ніх то єст для них за мало Знов показує такій єден тых коцитатый показує стосунок такій критичні допресаных очі Маґоці орґанізувал такій замкнентый клюб Зыбрал Русинів з Сонту свята котрый розмара якій культужы якій істориі але єо якыхколь права жадных прав культура язык концерты кєд оказало ся же жадны нашы проблемы не будут залатвяне не пошли сме свойом дрогом Заложыли сме орґанізацию Русів Подкарпатскій для тых Русів котры в <unk> <unk> року шыглосовали специяльный статус в Подкарпаті Моє баданя з <unk> р барз выражні показувал же тым критичный стосунок до професора Маґочєґо в дальшым тіжу на Закарпатю Сючый очым єст єдноліты Маме там также зволенників пропозициі взяла і рухорусиньского плася такє в выданю сорома очіном але так огромны критици стосунку до тей стратеґіі запропонуваной през професора Нова ся То же рух русиньскій не єст єднолітый то можеме теж зобачыч на позомі інституциі такым позомі інституцийональным В той хвілі на Закарпатю діяют два конґресы чест длялачы Конґресы русиньскє так то сут такы орґанізациі парасольовы котры ружны ґрупы русиньскы з ружных обшарів Скупяном Мамейш мній лічну чест ділачы Русин тражы дзял в пляцах Св Конґресу Русіну в так як вецеві звіти з тована чест явні хоц прост попєра Ного орґанізацию заложену вшысты ділачы політичны Світови Конґрес Русинів Подкарпатскых корый початково был заложеный коропейскій Конґрес по тем пошери Доте системны довуд на то же рух русиньскій на Закарпатю єст Друга така опінія з котром хтла бым ту паньства Споткат зміжыт То єст така барз популярна теж опінія звлаща вшут протівників руху карпатскорусиньского же Русі хотвожыня власного пайства і зміны границ в Европі Як показую выникі моіх бадань котры власні представілам в праци з <unk> р Русі з Закарпатя тым барже з Пряшовщызны і Лемковщызны не постулюм утворыня незалежний Подкарпатскій Русі Того типу постуляту в руху русиньскым не было не зналязлам го в выповідях лідерів руху з котрым розмавлялам зарвно в року <unk> другій полові лях <unk> на початку <unk> віку як і оста Цо за тым якы за тым пропозициі ся появляют і знову тутай маме Бод ж мі будь баржей радикальном пропозици знай радикальном пропозицийом котра ся появлят то єст узнаня рускій мійшости народовий на Украіні і уможливєні в тым спосіб Русіном реализацию права до охороны зо страны украіньского паньства яком то охороны ґварантує украіньска устава о мійшостях народовых Най годай знову мам цитит Узнаня мільшости нам в зупелности выстарче Формальне узнаня Украіна на право міншостьони ґварантує мільшостьом помоч в отриманю властий культуры то нам выстарче Муєні о чым звєнци єст на тым етапі безсенсовне Найбардій радикальна пропозиция котру зналазлам в выповідях зыбраных теж в <unk> року там на Вясах сом якы з <unk> сут найновшы бытаня Не вір же квестиі політычны сут найважнійшы Єслі не залатві ся квестий політичных інны проблемы не буду залатвьоны ани культура ани язык Цала та праца культуральна то фікция Цале поколіня чекат по нам <unk> лят на узнаня і ніц І он єщы тераз мум же референдум з <unk> р Не было но єщы єдна вылушша котра власні показує то дебатю радикальны поставы Особісте для не узнає през Украіны не мат вільшого значыня В <unk> року было референдум Правді Чы стось там было є так оно было леґальне выніком публикувано в прасі Оно было узнане през Раду Обводу Закарпатского Я уважам же то была друга покойова тераз влады Украіны повинны в раді найближшый товщы було совац змінить конституцию і впровадить розшырнєця нашого референдум Вшыткы проблемы бы ся розвязали не мели бы сме в складі Украіны не міли бы сме автономіі і мы вшысци были бы сме узнаны за Русинів Для нас найважнійше єст узнаня референдум бо для нас і для нас то єст брак шацунку і узнать того чого мы прикосували смі Цалы наш дород уже высловал мы не потребуєме узнаня Украінчый маме тутай другій Найбарде ниґден Нема постуляту утворыня одробного паньства і зміны для ді В облічу войны на сході Украіны то єст барзы важны бо я робілам своє баданя в <unk> р лят был ж барзы важный окрис бо втек єщы моі розмовци але тиж певно вшысцы Украінци застанавляли ся цо зробил Ял кович подвіше уклад з Уніом ци не подвіше Я очывісті приізджаюч в Польскій Янчы Паньсво памятате яка была втеды атмосфера в Польсцы была певна же то зостані підписаны то поміч єст вшытко приклепане Але на Закарпатю я часто слушала єщы невідомо як бенді Єщы невідомо як бесь може повітит домосийсы то без насемтна опінія з котром Я бенде за квілечкы Е Дискутуват Але і покажы якє там кладали арґументы Але ґде приглядам ся ситуациі на Украіні в року <unk> концка <unk> і обецні То віде же барзо істотну же в облічу войны на Украіні вільшіст лідерів Русинів русиньскых Назакарпатю одсела ся од радикальных діялач м ін од провадого ожывньом діяльност таком глу віртуальном премєра жонду тымчасового Петра Ґецко котрый написал т до Владміра Путіна Публичні Віншост орґанізаций лемковскій і русиньскій на Закарпатю од Теґолісту і од товсутского цило ся потеґідом ласвєтого жонду тымчасового одціла ся Я барзо часто служалам юж в тракті разу з лідерами в <unk> р Европейскым Выбоже Русинів і лояльности в стосунку до панства украіньского Чилі чеслі тери і може не резиґнує з узысканя автономіі барзы выразні підкреслю і му теж о тым публічні же до закончыня войны на всході Украіны доженя русиньскє і вшыткє жаданя признаня автономіі не могло міц місця чы можна подіт же єст то выраз якій лояльности з суму до памства украіньскє Очывісті появляют ся тіж ріжны провокациі але той синафисок то іщы може то вшыткы І третя опінія остатня бо хыба уж час мі ся теж кончыма тігова опінія росиньскє зорієнтувана на Роси Я в травці своіх банан і тых чыслійшых і пізнійшых што тых лят бо то шкода часу приволиват Споткалам типу клясичных русофі специяльной німови Москво фі бо для мні то трохы вартостю русофіікы підкрисляли то вспільноты в сходьославяньском нектры навет мовіли же не треба кодифікуват языка русиньского тот єден з ґлавных постулятів прихосиньского кодифікация языка выніця кодифікуват ся бо мали росийскій ту мольком быт гла а мож на росийскым авдати такых русофілів клясичных Я споткала Але то была барзочна ґрупа то был єдносткій теж моцно старший уж так старший уж Особли нікотры памятали навет тон окрес Республикі Чехословацкій На Но він вас Але не так як то єст барз невічна ґрупа Віншост ділачів русиньскій єст здевані проевропейскій То показує перша і друга тура мою па Єдночасні в розмовах в <unk> р подкрисляли барзо често і собі здаю справы же то така опінія же оні то з Москвом кооперуют Вєд лем ся до того односилів і же посонзувані діялачы руху русиньского на Закарпатю о пропо Епроросийскє симпатиі єст діланьом зміжаючым до здискредитуваня того руху Но ям думаю такій цитат або <unk> хотця ме показать том лоґікы моіх розмовц Ниґде не моли сме же все медоже хто ся в духовным Церкві православным не значыт же все до Росиі У нас на Закарпатчы <unk> процент то вірний росийскій церкві православный нікіовскій або львовскій Ту завше была та церкви Віншіст духовных на Закарпачу то духовні патріаркату москєвского з центру в Москві Але то не значыт же Москва бем диктоват Цо маме робити Так єст але вільшіст духовных православных не хце жыть в Москві тілько в Европі Мы жыли сме в Европі наші вшоткові жыли в Европі і хцеме і не хцеме жыть там дале Хто бы діс хтіл і до Рос В контексті тых розухя Мувілам в <unk> року лятам котры ся точыли я выскалам нещасні тако такє потверджає борского любов сіду я допоказувалам теж уж в такых текстах На тема того як Европа в дискурсі такым етнічным народовостьовым карпатскорусиньскым функцийонує Русні в стонсі вписат в Европы і то в Европы Заходньом в цалі Европы Сходньом І теж ы В часі тых баіх розмів барз выразні ся появило Но усышала м на приклад найлепше ввариянне было бы для нас жебы ся зыстарі в складів Украіны А Украіна бы докончыла до Европы Єсі Украіна не вейде до Европы ми зостанеме на Ласце Боскій Іщы єдна з котрой мачыт своту розмусла не выяснів Єщы єдна выповід власні щыґульні істотна в контексті видажен пузнійшых котры знами я розмавлялам в <unk> раз то прочыталам комісам собі яка смудрост з того Яй не малам тебе як з мі розмавляли Важный єст для нас выбор Украіні Европейскій выбор Єслі Украіна выбеже Европе і підпише трактат зєдночыньовы Єсліде зелене свято для Украіны то безже і для Того Паньства і для Русінів Там теж сут проблемы але там обовязуєм певне реґульту умова о уні Европе Сом правы Но але єслі Украіна пуйде до рості в строны Росиі то бе загроженый для єдности Украіны Може ся Украіна Роска по заходні бенділ до рости сходня напрямно вца заходня Украіна Нємци Оліґарховів теж є хот Ту може быти трудна ситуация то для нас Русінів не бекраіна вніде до Европы то бесіла розвязати русиньскій проблем то єст варонок втед нам ми мам вякшы шансы Ту політика і ґеополітика мат для нас огромне значыня І хтіла бым покрислити Русині Карпатци Кружы мыслят о пришлости свойой ґрупы етнічной доконуюм барз часто і то барз выразні выході в моіх баданях певных калькуляций Цо вінце онівом же калькуляций тым доконуют вшыткє народы безпаньствове котры пробуют скорыста з ріжного родаю гісторичны пшеломы до того жебы по раз колейны уявніт своі аспірациі або прилончыт ся до сильнійше воктур імцось обєце Чий в тым контексті часом відяный єсте сліст Петроґецко до Етак до Росиі Але тіж припоминаю о Украінє цось то барз єст зле видзяне же вешла в Союз з Німцями В тым самым ци жебы взыскать украіньском пайствост прош але я скончы безде обніс Добже Я одхожу дискусиє бем одповідал То не значыт же я ся згаджам з тым сомовом мой розмовци Я реляцийоную Панство Бадана Але генє ген творим вас Яшочы То же діяче русиньскы в більшості сут проевропейскы гень деклярую гень позыстаня в панстві украіньскым ограничаю своі постуляты до узнаня референдум з <unk> року не означа же не можеме і не мали властівє дочыніня з росийскыми провокациями на Закарпаті Але звыкле єднак то єст видочне в остатнім часі вікшост лідерів русиньскых одціна ся од того типу дзялань і то одціна ся публичні Можеме то зобачыт слезом рожного родаю лісто отварты одезвы ділачы русиньскых тужы Зврацаю ува же не сут заінтересувані тоготипу діянями і мішаньом ся Росиі в Закарпатю очывиснійшыс бо єст ста ґрупа радикалом в правдату Петроґецко воґлеґоґоніма в тей хві на Закарпатю он єст в Росиі і стамтом пси надає цомґле але можна повіді же Цалый святовиска лідерів русиньскых незакарпатів може не вшысали міншут святовискі і орґанізаций русиньскых назакарпать од того типу діяльности Дякує вшыткы Яртон на панства же крайцитослу же одножут о то чынова і посту єзмажы маня же робітні доры мают незєд потів сукранцитослу і то єст барз цікаве питаня і то єто бынют моіх бадань в тій перш В моіх істориі бадавчыць Я то бадалам барз інтенсивне в консуляци <unk> поділят <unk> і на початку <unk> віку і в Моі ксьондя одтворылам цало Цалы спосіб конструюваня барзо специфічной візі гісториі ґрупы котра позваля Русинам Карпатскій одділити ся од Украінців і ґди бы так зачат по колеі не очывісті єдні мам часу жебы цалом том візігісториі одтворить Но він по перше то єст Дзєдство Русі Ківскій пам слушні зауважыл оно єст вспільне цо з ним зробит Но цо з ним зробит отсо ся можна з ним тось зробит пише пана бо моі бадані мут же іх вце єст влодзім Тылько оні были одщені презириляй методику значні вчысній і о ній вельо спільного в звязку з тым з русьом Кіівском Єманьом то спір Друга реч ґмы попатить на історию звлаща Закарпатю то ні ом ми сме ниґы не належали до землі Навет як прийме пана візиі бо они ся з ньом не згаджают традицийні украіньскых Бо през тисяч гад належали сме найкєр до Венґєр потем до Чехословациі і так дале чы одвок як вшысци але о ню важай по третє мы сме ниґди вспільного з Украінцями не міли міли сме автономія в рамах Чехословациі на чы єй показую певне специфічне дідіцтво Як зачылам бадат кашуку як зачылам бадать Шльонзаку ци ся оказало же вшыткє ґрупы вальчонц за узнає конструют барзпецифічну гісторию свойом візиє дів котра позваля ім на збудуваня барз выражных границ границ етнічных Я єсем антрополоґом я не єсем історикєм Я не оцелям тых арґументу Я реконструує візиі свята особ котры вальчыт о узнаня отремености А так Перепож Міря Хорпатскій очывісти теж єст єн єдным з літу залочыльстві Пак тож єст істотны істотны міц за можскій Цо плядах історици мовят же так же з тивяльных хорпатами то не відомо але моі розмци в Лемковсци Значной чест віжы же походил од Біалы Карпату в так памрациі Докладні так єст Вак же то так так так так так так так так так так так єст так то єст сконструуване жона картонародова істория єст конструвана Поляци теж доконую реінтерпретациі істориі прошука на пой войні св доконали сме реконструкциі істориі згодні з вымогами По <unk> де <unk> року доконали сме реконструкциі істориі тераз слушыме же знов ведеме доконовит реконструкциі істориі такше так прошы вас же торочні Росі выходя же просуня чыма чыной <unk>a<unk>en<unk> Дострему до пізмінництва до посвідати чы они не вымішляли святы котры ні розвірити ситуация політичных роках ся лем латний Жы же ватрі ся приподоба ся актуальным очыто найперскінчы Я м запропонувала же на попасті буду шыжей я часто слышу т арґумент ям вілам же в тей першым етапі бадань Я розславлялам также з ділачами проукраіньскій і русиньскій звлаща на Пряшовщызні але также в Польсы але также на Закарпатю і барз часто слышалам т арґумент же Русині кры не хцуна жол Украінцями то они сом недолучены Пан Дегоні повіцял в тын спосіб але Но Власніч они собі вымысляют поні вєдзом як бы іх научыть і освячіть до школы то бы ся довєдєли так же оні вымысляют по брак ім віц но але можеме ся застановіть за тым шере Юж зоставлям стен ґоранци картофель якій єст рух русиньскій Так написом є теоретичным Чы народ єст речывістостьом Обєктивном ци конструуваном В котрым часі появили ся народы ци в віку чы в Чехі ци можеме мовити о Украінцях в окресі Русі Кіоскій чы допіро кєди появили ся чы може в кутрым місцу мовіли о народах да Може мы повідеть да Я навет мам певне помысли на тото отеж писалам ксьонджце же процесы народоворчы вс рюд Русінів в тым обшари карпатскорусиньскій были трохи опусньовы Он одбывало ся не втеди кєди інны народы ся уконститували і выдавало ся же мапа народова єст замкнята тілько одбывают ся тужні Цо він мам єщы єден помысль на то і голюбє Міановіте такій же кєдис процесы народотворчы трвали барз долго і то є леґітимізувало же не были другє і трвалы вікі А тераз они приспішыли Маме інтернет бо шыбцій ся выміняме бо можеме шыбчей і публикуват і література повстає так народова дужо шыбчей І маме контакт зо собом не мусіме была будіці новым ковщызны кры там будут робіт так писар ся нам радийо не вім лем фм або якє сінне і быдеме люді учыт ся до якій ґрупы належал Він те процесы приспішыли Але моім здаєм они сут подобны до тых процесу девстив Но ґде сме ся застановли чы істнує народ австрияцкій Бо хце зоставіт рух русиньскій Нові кры повідзоно єст паньства австрияцкє сон Австрияци Але ґди бы дошло до шырокого зєдночыня Німіц а не волского під переводництвом Пруст корокого під переводництвом Австро Венґєв то быт може Австрияків воле бы не было Віц могли бы сме повіді же народ єст конструваный Тых Русині карпатсци мілі тегопеха же конститую ся в окресє кєд уж вшыткы народы позаймували своє територия і позазначали свій засід На тій засаді правда Украінци уважают же то єст іх то сон іх люде тілько со тыко о ній не віджут А то єст ґрупа кора вылоніла свою інтеліґенциє так як <unk> лят тому вылоніла том інтеліґенциі вылоніли том інтеліґенциі інны ґрупы в Европі Шродково Сходній і вальчым о своє Важом о узнає звлаща же вто мыслите ще раз зврятіцю увагы на то же лята конця обєкту <unk> в Европі Заходній то сон воґуле лята фалькы о узнаній політикі тожсамості барзо ружных ґруп Не тых ґруп етнічных і народовых обтрых я то мовляли теж сексуальных кже домагают ся взнаня правдачі можна видіти же барз ружны подміотых сон узнаня по то жебы также кожыстать з справ В припадку ґрупнійшости небаґательных Я барз часто слушу на барпатю по цо Вам узнає Но бо як нас Украіна узнат то медем міц школу бем міц касына фестівали і так і так дале Дісяй пан Богдан писал барз дужо в діяльности Музеу о пинінзах Не мам періндзы не далі мі пинід проше То теж показала же чест смоі то єст баляст але теж пробувала то вказань же жыючы на Закарпатцю лідер букарпаторусиньского досконале собі знают справы і муві тераз треба допукы трва война на сході завєсіт Очывісті радикалом є певно мыслям іначей Але навет ці радикалові з Рымія розмавляла Отвартя о тым не любил Я теж хоц Панства єстем антрополоґєм і не могли закладат же люде му неправды правдано Часом з правды ше Но радикалові то сут ті ктри хцом ведук того ция сковам тутай на на потребы того выступліня то сон То со Ці те орґанізациі напрес Русінов в Подкарпатскій тже домагают ся реалізациі права до автономіі тей такій пригосуваний разом з референдум Украіні на Закарпатю Правда Можна повідет же скрайными радикалами для не сон тіх тож од котрых одсєла ся вякшост орґанізаций русиньскых то єст наприклад Петро Ґецко котрий єст принаймні за такє ся подає премєрем шо до тымчасового вда і з Росиі там цо надає Он єст найбардій радикальный для Натомяст в вільшости Я тіж пишам тому ксіжке о руху русиньскым на підставі тых першых бадань Показувалам тых радикал но найбарде радикалі хцом автономіі не было такых тжы хтіли паньства Може были я тот втек называлам же ані сут реалістами політычными бо ніхто же навидніл бы файні бы было як бы была Русь Подкарпатска мілі бысме свойом дружыны пілкарском так навет паньсо лемковскє могло бы быть мілі бысме кому кібіцоват так уміли бысме народовы дружыны в спортах Нале відомо же то ся єда Відомо же нема на то Ани можливости Бо нектры навет молили мні мами кат немами єднє ма то сом жонкіна Чи я то назвалам втеди на потребі того опрацуваня такым реалізмом політичным Ой жыє проше паню жыє на ся світнє в тым року скончыт <unk> лят омініл місця за мешканя он мешкат в Канаді мешка в Канаді в дальшым цього працує на Університеті в Торонто і єст шефом екатедры Украіны з нас схочы но такы Жале мес го одє