Архів
лемківского радия

ґрубі рускій Видам вас вшыткых В огосеных порогах думам найстаршого русиньского Общества стоваришыня котре єст на цілій Карпатскій Руси основаного в <unk> році Общества Руска Бурса в Ґорлицях Днес рано зачали сме Днешній Ден Русина на Лемковині в Пряшові Были сме при памятнику Будителя Русинів отця Александра Духновича і были сме в катедралі на його гробі де поклали сме од Лемків квітя Тепер торжество перенесло ся на Лемковину до Руской Бурсы де хочеме днес одкрыти торжественно першу пропамятну таблицю присвячену Будительови Русинів отцю Александрови Духновичови і йому тото свято днес єст присвячене Чом як раз святкуєме Тоту велику подію <unk> грудня то єст ден проголошыня Руской Народной Республикы Лемків во Фльоринці в Рускій Бурсі при памятнику Духновича Адже чысто практичні а не символічні реальні днес зышли ся представникы трьох части Карпатской Руси в котрых возникли Народны Рады Народны Республикы торпатя гостине днес ансамбль Бабцина Співаночка і трио Червена Ружа хоц під днес выступыв <unk>r<unk>ві особы ріо під руководительством пані Ольгы Прокоп з міста ци з села цизбекшого села чы над Єво котре єст положене недалеко Мукачева Витам з Підкарпатской Руси тіж пана Евгена Жупана Предсідателя Народной Рады Русинів Закарпатя то єст асоцияция орґанізаций меньше більше она єднат праві <unk> процент тых вшыткых орґанізаций котры сут основаны на Підкарпатскій Русині Витаме вас сердечні З Пряшова пришли предсідателе русиньской оброды на Словациі найстаршой ци найвекшой русиньской орґанізациі на Пряшівщыні А то тіж там тіж была основана Руска Была Народна Рада Пряшівщыны основана в <unk> р Но і з Пряшова єст предсідатель місной орґанізациі русиньской оброды вшыткы го знате як журналісту але він єст при функциі тіж што єст предсідатель так Петро медвід в Пряшова Мам велику приємніст привитати представників русиньской оброды з сел котры сут положены найближе нас найближе нашых сел нашых котрых нашых но напр Ґладышова і витаме Петра Мікулю з старосту села Біловежа і підпредседничку паню Сорокову з мужом з села Біловежа Чом ся так тішу Но то думам же почуєте коли Петро ся представит быти може повіст пару слів про своє рідне село там през якысий час служыл был парохом власні отец Александер Духнович В селі Більовежа Зато барз сердечні го витам витам делеґацию села Більовежа А з Лемковины хто ту пришол но то сердечні витам предсідателя Стоваришыня Руска Бурса котрий а єст ту витай Павлом Малецкім она і так Витам підпредсідательку Стоваришыня Руска Бурса і підпредсідательку Стоваришыня Лемків єст репрезентуване Стоваришыня Лемків найстарша найвекша лемківска орґанізация в Польщы паню професор Олену Дуць Файфер котру будеме пізнійше просити іщы о выголошыня лекций на тему перцепциі Александра Цифорі творчости Александра Духновича на Лемковині Витам Петра Мурянку Петра Трохановского шефредактора шефредактора вельох нашых выдавницт поету співака композитора діяка церковного а я не знам то вшыткы функциі так не вміню так же пробачте за долго бы то тырвало Вы там старосту села Вадышів нашой твердыні Шол шолту перепрача кєд бы сте го не знали А вида вас вшыткы Русины Руснакы Лемкы Лемкыні русначкы Русинкы і вшыткых котры сте ту пришли Хтіли бы сме зачати торжественні од одкрытя самой таблиці і од співаня гымну Я Русин был єсм і буду гымну котрий оставил нам на будуче отец Александер Духнович Треба бы было одкрыти таблицю я си думам же могли бы сме символічні тото зробити во три особы просил бым пана Євгена Жупана просил бы м Стоваришыня Руска Бурса те з орґанізатора і просил бым Петра Мікулю жебы тото но Зробили тоты пасамункы може стягнути Што то Ні одслоните я думам же заінтенуєме товды вы ди подума Скрой ікро Йой світу з кіль Ани сме ся не сподівали Але вристоволя алешливійшы з гостіст Уж борода представлял отрий Сидоль з Собору Возлыженьского з Ужгорода і розкові Константин і отец Константин Мы сме уж встигли одрадити тоту нашу таблицю одкрытых молих але барз сердечно раз витам як єм повіл сут днес Присутны ту Рускій Бурсі представникы трьох Радокарпатской Руси котры вшыбыли быз і вшыткы вшыткы ви Александер Русин пришол до нас тіж з Ужгорода витам вас Тепер просил бы м може слово Продухновича Мож на ту так пен Петре Цидолину Но я думам же Духновича знаме вшыткы мы Меньше може на Лемковині але добрі го знают на Підкарпатскій Русин Пряшільскій русинь зышто мо В Духновичу буде шыроко бесідувал Пані доты Ні професор Я тілько лем повім же Духнович был в нас од початку Оддавна од самого давна по тій страні Бескіда выдавано його творы барз дуже його книж вышло акуратні ты ту там на Пряшівщыні приходил час тяжці Мадяризациі І так ся чудні зложыло же наша страна Бескіда дуже ся прислужыла в тым взгляді Духновичови Был нас Духнович за нашых дітів прадідів бо тым пришол для нас траґічний час же не было серед нас Духновича бо нас не было нас розогнано по світі кєд сме ся зачали орґанізувати сходити скликувати е з рештом вшыткы Русины ешол загостил думам же уж на все зазвернул до нас Довнович добрі звернул ніс Лекрасным символі до Руской Бурсы Дякую дума же іщы хто нашто сповісти О Духой чом будем бесідувати Што іже добудеме єднак зыйдеме до гем ге Лем котрого найперше буду просил тараз Ходте вшыткы гойте вшыткы гойте Жебы омаль красны зробити Оломами новых гости сме не робили знимкы Стам те ся єден мартон З єдной стороны другій землі вшыткы вшыткы тульне бо апарат не обойме вшыткы так Значы так апарат мут быти на денут на тоту сторону же хцем ся подякувати мойому камаратові Прятіорі Богданови <unk>eo<unk> Отворіня або одгаліня в памятной табулі Александра Духновича єм рацию ту Як знате Александер Духнович поосубил айду вежы Білолежы неціливші з років о Сміта А він до Біловежы пішол днес в Зластным Олітбі за тов ріды панславіста а высут в Пряшові товды были Мадярст Мадяр так ім госал до Біловежы за през Біловежа товды была худоба будинкы малого хыжы такы Танопосла за Трест у нас в бывшыст років біловень зачал писати пан професор Пекєдашу того віны аж писати по русиньскы доктор дописал по Усты писал о матярскы писал по словецкы писал по чешскы але русиньскы зачал писати в біловежі будляры Но там зістил тем языкы прямом там в тіжы біловежі там ся науціл уже писати зіст же хто є власні в доту писал рускы ну так зачал дім уж писати по русиньскы Был там шест років охотіл самиже А ся така была худобина же там нема і свойому не мани составу переходу до лешого села тама Маєр там ходила з лісі та же такій трез остало выступа зато же был вонародний Хронацтво Русині в Словаці Рус Славямскы народы в цем тіж і ся в Білолежі служыл другій отец духовний Александре Павлович Александре Павлові шол о Пацні він мали тій достатопу функцию докошы з Пряшова малитим ціті до кошы з на ґімназию Але Павлові з поросил пароха по выступа жебы го посол уціті до Біложы бо єм барз узнавал онішыткы тоты будителі што были по Духницьові барз узнавали Духновиця як свою батька та Паловіц мал міти на добре місце мал міти на запіняти де мал будут лючну савісцену а місця застос на ту худоблідном політом триуфавал Духновича выпросил пароха просил выступач якого даль до Білорежы бо хыли тич чапа Духновича так павили спотім особы до Білорежы єднад з років так істо мысмер навдяку русиньского рода яка памови Бандуричовичови вадила на насіпалі котресі тота фарата не были терефе збудувана з <unk> років на фариновых тісне отворили она і хоці Михаловиця Дідниця же в діловеці по субілі меді таку памятну табулю потворили Асле мусіламе присудити з того місця же по рікы ся пустит не лем ідеме восновати Русню до кєд Богдан зорґанізує але хце вам дати уж приступити тераз дар образ Паволися Любіся бы ся ту так гнімоту одбито були Та же як дума найблизше нихта будь в Богданові дома был Так же пошли туже бы кєд о ріку не буде полати так гебы ушто то брациту діяти А вшыткы сте Кєд підете ци біловежу колбарьова шыты позваны то біловежы новестуват як было подане яковителяс там старосту тай же ниче кєди коже дабона Кала по церкви астрову церков фунґує добрі є там вшытко тота беністу і тересе по Крожу тепер они в Днетрі суйтова дуж ни Приявно быти і вжеваний вітати нашу Панів Хейфер нашого любимого писателя нашів Петра Трохановы кого видіти нашых діти перед ци были сме з вами Памятника Духновичу были сме на мосяку церкви Катедралів в Подвали удництво Духнови Вітаєме Вас желайме шыбо шобы Русины Лемкы памятали про своє і не забыли по своє бо ту ся має сохромы русиньскє зычы сти так на словенску само таксту влізує ліпше а туй ґастота языка дуже близка до рівньовынала Віриме жоля же Русины Лемкы своє присутутят до будучности русиньского народа Многає літа вшыткым котує присут Іщы бы м хтіл попросити пана Яндена Івана предсіда ля Народной Рады Русинів Закарпатя котрий не раз уж нас гостил просил і на фестівали і на зізд хоцкій сме были лем на єдным зіздій не ло другій выдале уже сме мали пят зізду але послідній мы перенесли малой зый ситуациі котра было Але я хоцю мало уцісти од вас быти приглашений на таку торжественну етыпесу бытіє і дійсно все вказує на то што процес возрожджденя Русинів продолжує ся у тых державах де Русины жыют У єдных мало ліпше у другых мало горше На жаль у нас ся мы на уровні державы не вызнані але то не означає што мы не продулжуєме наш ренесанс Начы культура возрождає ся язык возрождає ся Пишут наші поеты пишут стихиі пишут прозу значі духовны Ждайсе традициі русиньскій і се дуже символично што мы тепер у сьому усой хыжы де Русины мают возможніст розувати ся в польску Но і хоцю передавати привіту народы Радусу Закарпатя од нашых Русинів вшыткым польскым Лемкам а тут є і словацкій Русины шобы не дальше належывали наші связі обы мы обмінювали ся культурныма ділями обы мы дискутували спорили Але высме ішли дале бы процес русиньского возрождыня ішол дале Я вам вшыткым дяку а желал бы сме добре низ Прули на Швеці в Храмині Просиме жылов і там будеме тот наш програм абы зачати шумні продолжати буде лекция буде выклад і буде будут концерты Таблиця котру сме одкрыли горі єст зроблена з пісковця з такого каменя котрий єст природний для фішу карпатского для нашых гір они сут сопоставлены власні з Посковця Так же можеме повісти же част той нашой земли остала перезначена на тото жебы будительови зробити упамятніня З того каменя недалекым бортним робило ся хоц што робило ся столо робило ся в млинці робило ся на конец капличкы хресты котры іщы доднес можеме видіти при дорозі Адже нарід хоснувал тот камін до штоденных справ і до святочных торжественных час справ До тых цілів він хоснувал Творчіст Духновича на Лемковині тіж выбав Покус буде і штоденна і святочна то буде і торжество і будуваня символичного як пані професор Фуртбесі культурного простору будуваня нациі выдуманой спільноты але тіж до чысто утилітарных справ до вчыня довчыня так в школі основ А зато попросиме о то жебы пані професор Олена Дуць Файфер з Ягалиньского університету котра тіж єст шыфолом основательком русиньской філолоґіі в Кракові жебы на оголосила выклад лекций Про рецепцию творів Духновича ци про рецепцию Духновича на Лемковині просила О чым хцу бесідувати о чым буду бесідувала Новшыткым хтілам е Казати ци Духнович єст серед нас пев по пілнічній стороні Карпат ци його неє і в якій спосіб єст Выповім так же коли сме мурували таблицю вартало бы Застановити ся што знаме про Александра Духновича Михал Знаме же єст символом знам же символом спілокарпатской Руси але як конкретні маме поданы даты вродил ся <unk> вмер <unk> жыл в часі Наколи коли і в нас в нас на пілнічній Лемковині было одроджыня русиньскы зачынали ся формы будуваня достоменности застанавляня ся появляня ся понятя Русин але в якым значыню і Духнович очывидно в тых вшыткых діянях і рівнолегло і пак пак уж як символь пак уж в тзвай пантеізациі коли мы сме його уміщами власні серед нашых великых Але як бы звідати ся учеників в школі котры чытают його тексты то певно вельо історичных фактів про Александра Духновича не было знане Певно вшыткы знают же фільм Русия Русин был єсм і буду то єст його текст Певно знают же Підкарпатскы Русины остал теглубокый сон котрий єст гімном карпатскых Русинів же то єст його текст Певно бы вшыткы повіли ци в якыси спосіб же был він поетом драматургом істориком публицистом редактором меценасом О тым знаме ся вродил ся в селі Тополя на снині Біло вежа ту была спомнена в котрым был в Пряшові долгы рокы працувал был і в Ужгороді Як бы єст такым символом бытя в цілі Підкарпатскій Руса предшыт є символом Будительства Духнович як бесідуєме гасло Будитель то відомо же маме на взгляді Александра Духновича і цілу плеяду інчых Будители котры сут і по єдній і по другій стороні Карпат на кілько они разом спілдіяли на кілько они разом істнуют то власні тепер буде тема тепер буде тема той выповіди Зато же Як каждий символ як кажда велика постат котра ма своє жытя ма свою діяльніст і тота діяльніст ма великє значыня Але што мы з тым робиме з тыма символами што лишы тоты постаті для нас то уж є справа спільноты яка хоче приняти когоси або не хоче Ідухнович в вельох своіх формах Його хоснуваня през Карпатскых Русинів як найвызначнійшого Будителя має тіж штоси што для нас єст важне ціле стремліня тзв Галичан Галичам котры в ХХ столітю не до кінця іщы мали вызначену границю чы не до кінця ділили ся в однесіню до карпатскых Русинів зато же они вшыткы были ци барз вельо іщы осиб діючых в осередках галицкых такых як Віл ци як Перемыш де і нашы люде діяли тоты особы мали такы самы погляды як і Духнович Потім доперо зачало ся ріжницюваня і то теперішній дискурс єст такый же власні тото звіданя котре хотым ся цілый час опере же Духнович повіл Бо за Горами нечужы Бо за горами нечужы Галичане котры приняли по тым свідоміст украіньску східні Галичаны котра зачала ся формувати выкорыстуют тіж до поклика до покликуваня ся на тото же Духнович не одтинал ся не одділял ся од того што єст і по пілнічній стороні Карпа Для нас на Лемковині єст то барз важне Зато же мы по пілнічній стороні Карпат были сме получены з Галичыном і такы середкы як Перемышль Вів для нас были важны в звязку з чым на кілько тепер ділячы світ на русиньскій і украіньскій сме в силі перекрочыти тоту границю выкорыстуваня Духновича чы він Был для Галичан то значыт в тым значыню і для нас котрий з Михал Близкій ци він тіж о нас думал очывидно в практиці його жытя знатя же його творы выходили в Перемыщы выходили во Львові же по смерти был ту споминаний в тых осередках галицкых натоміст Лемковина уж Власні в другій половині х зачала формувати оддільный вид котрий был міцно звязаний з Карпатском Русю як таком до котрой галичына так поймувана мала як і суленію границю І тото повіджыня чы за горами за горами тіж не чужы для нас має великє великє однесіня зато же <unk> пятнадцет років тому в докладні дати не знам Петро Мурянка прикликуючы Духновича повіл Нас ділят горы горы сут за высокы треба інакше тоту спільноту творити Тоты горы може не будуют такого одділіня котре бы не было як бы формом творіня спільного власні тото што пан Богдан повідал спільного символичного універсум тото універсум творит ся Думам на мою думку деси од часів власні Лемківской Републикы творіня Народных рад котра была в Пряшові была і в нас спілдіяли де концепция Карпатской Руси як спільного тіж політычного тіж політычно і політичной структуры была дост явна Натоміст скорше за часів коли жыл Духнович По нашій стороні тіж мали сме выдатных выдатны особы выдатны выдатных творців котры натуральні жыли в обсягу того самого культурового простору то значыт І наш Хыляк і Чернецкій котрого за хвилю спомну і Поляньскы і інчы як ся вчыли то першый етап дай меля думали школы ту в Новым Санчы чы Пав Ґорлицях а пак ішли до До Кошыт ішли до Пряшова ішли до Ужгороду і для них то было натуральне спілістнуваня Зато перший етап Присутности Духновича на Лемковині чы серед нас чы в нашых текстах в нашым спілбитю єст во споминах з того самого часу сучасників Духновича коли занималам ся літературом ХХ ст єден з знаных мемоаристів лемківскых барз знаний Василий Чернецкій котрий написал вельо томів своіх споминів власні з початкового етапу свойого жытя зо школы в Яслі де напр ся вчыл і пак єст етап для нас найважнійший бо він ту безпосередньо прикликує Духновича коли він вчыл ся в Пряшові в ґімназиі Пряшівскій і там безпосередньо корыстал З добродітельства прикликую тото слово Духновича добродітель перевыщат богатство бо добродітельство то значыт харитативна діяняк меценаса діяня як такого котрий згідно зо своіма заложынями народной педаґоґіі бы тако написал старал ся Вспомагати діти так жем як і наша бурса тіж по то была ту покликана жебы діти могли ся вчыти І коли Духновичы Чернецкій коли вчыл ся в Пряшові безпосередньо был єдным з тых котры в хыжы Александра Духновича якій як він пише уж безпосередньо в його хыжы се помешкало По пару убогых сирот по русиньскых священниках дівчат котры там настале і мешкали находили ціле выжывліня ціле забезпечыня іх жытя і тіж приходили на полуденкы на іджыня до той хыжы по парунадцет ґімназисти хлопців серед них был власні Сам Василий Чернецкій він то так споминат медже інчыма пишучы власні о тым якый был якым чловеком был сам Александер Духович не представлят го як свою волю як великой постаті а як чловека доброговартістного котрому барза лежало на тым жебы могла ся вчыти розвивати власні русиньска молодеж Пише так часом было нас при обіді а часом і більше осіб Обід розпочынал ся послі послі рус так руском молитвом і рускым рис руском молитвом кінчыл ся Розмова при столі была тілько руска Был то єден дом в Пряшові де шанувано рускє матерне слово Часто в часі обіду выпитувал отец Духнович студентів о іх потребы а скоро котрий заявил што не має чыто книжкы ци потрібной одежі так то послі обіда давал батько на потребы грошы з тым наказом штобы покупене єму показати так же видно в якій безпосередній спосіб ту был опікуном і медже тыма учениками тыма ґімназистами студентами як іх товды звали были і нашы ученикы котрых вельо там в Пряшові в тым часі ся вчыло в семінариі бо они там ішли ся вчыти перед етапом дальшым поле іщы до Львова а пак вертали до Перемышля Очывидно і в гумористичных тых споминах маме гумористичны елементы де Споминат чертнецкій Каті таку ґаздыню в хыжы Духновича котра барз была скупа і коли Духнович выіздал то им ограничала якысы можливости іх жывліня прешто очывидно і робили збыткы І то сут такы однесіня де видиме же Духнович єст безпосередньо споминаный як чловек Добрий чловек котрый як пише Чернецкій престо же не вывышал ся любил його плир і оплакувал го смерти чловек якій мал великы ідеі створил зрештом і літературне завіденя то значы Товариство Літературне Створил і Товариство Яна Крестителя то значы будувал такы спільнотовы ріжны орґанізациі котры дозваляли власні там реалізувати своі тіж такы патріотичны цілі бо на тым полігало будительство Інче свідоцтво же Духнович был важний може барже навет сутьове То зо споминів Стефана Шаха то єст украіньскій писатель котрий бесід дуже написал про лемківску інтеліґенцию староготипу лемківску інтеліґенцию з ХХ ст Він зарисувал такий дик того тых нашых старых священичых родів котрых вымінят около <unk> і він в ты своій міжсаном сяном і дунайцем Про декотры особы з того з той плеяды нашых лемківскых інтеліґентів нашых лемківскых знаных осіб і творыт просту характеристику м ін пише про такого дідича Могнатского котрий власні Был так званым типом інтеліґента старой Даты узнавал лем де по ты річы мал очывидно стисло русиньску руску орієнтацию Стефан был был з роду ґарбелів мохнацкых і я навет ся застанавлялам чы тото ґарбера часом не мож однес очывидно было бы то за великє переосвідчыня за то же продухновича ся бесідує же він ся выводит з Росиі і по матери рід Ґебери Ґебер Ґеберів Зато ся застанавляючы тот Ґарбера не міг бывати якого одкликаня до Ґарберів Думам же ні натоміст тот наш мохнацкій Ґарбера тоты ся выводит з роду Ґарберів по тым он ся назвали могнацкы медже інчыма о ним Степан Шахтакпиш З літературы не чытал уже ничого хоцвал гарну нарід добільну бібліотеку З поезі подобало ся йому лише стихотворіня од отця Александра Духновича Лемка з полудньовой Лемківщыны якого знал ґу щы особисто могнатскій знал гой щы особисто а пісня отця Духновича Підкарпатскы Русины была його нацийональным гымном яку підкрислял він ще і рефеном і словацкой пісні гейфодане При чым по лемківскы додавал Русин єм был єм Русин Буду по руснацкы варец Буду Мир вам братя отця Гушалевича галицкый гім з <unk> р не вдоволял його бо там ні разу не проходило слово Русин або Русь Зато тота Ей Гымны Підкарпатскы Русины за лещы глубокый сон хотый ся напевно стал офіцийным гымном Підкарпатской Руси в роках <unk> ущуж в споминах мохнавскій го скорше за такых гымн уважал серед народу Вінющак фунґувал і то не лем по полудньовій стороні Карпат і в нас видно было яку тота постать мала ту великє значыня і в якій спосіб уж то без ідеолоґізациі мож так повісти загальных серед народа то фунґувало Серед народа очывидно бесідує про інтеліґенцию бо про такы особы бесідуют натоміст Што ся стало Е фже на якій на даякій час ту тіж Петро Трохановскій спомнул Духнович може кус был неприсутний серед Лемків Бо коли ся зачало такє одроджыня Лемковины Значыню одділену ж од Галицкой Руси такой Лемковины кота зостала вызначена границями етноґрафічныма Лемковина яка была выражена през часопис Лемко якій в <unk> році был основаный в Новым Санчы чысво Львові Така Лемковина де для нас тост як бы початок власні той достоменности яка міцно ставлят границю помедже украіньскым рухом якій ся творил і котра очывидно пак принесла ефект Республикы Лемківск як м єй формально называме Руской Народной Рады Фльоринкы і вшыткы стремлінякы по Ісвітовій войні ся зачали Там не стрічам назвиска Духновича в Лемку як єм пересідила цілый чом неє Застанавлялам ся чом Бо товды ідеа Вас ся тота символична ідея котра і дне знами проводит Спільноты Карпатской Руси яко твору політычно культурово ідеового яко достоменности спільной русиньской зышла ся здає на другій плянц не была она тілько важна в однесіню до того што ся діє на картах Лемка ажебы міцно вызначыти границю помедже домінуючом товды і експансивном украіньскістю Лемковином мусіла ся якоси одділити і зато тот етноґрафічний вымір оддільности товды формувал што в самым Лемку не было за дуже тіж одкликань історичных не было одкликань до якыси в постаті споршы найбільше актуальности і барз міцна власні така сатирична в выгідній міри бо такы были тіж редакторы такы был напрям одношыня ся до того власні што покликаны м ін в Саноку підгірскій дзвін творил завлащаня Лемковины яко західньой части украіньского простору Зато выпрацуваня того моделю ци той уж як бы такой границі бо то были границі вызначаны власні для Лемковины Дос по тым было просто до поверніня до цілой моделі Власні Карпатской Руси яка в часі републик якы дне споминаме <unk> грудня то єст тот ден была барз явна і товды очывидно назвиско Александра Духновича уж символічні уж власні в такым значыню значыню нашого спільного вызначника В постатях якы якы сут нам близкы якы до якы ся односиме якы нам дают взоры якы творили власні тот русиньскій патріотист ци тот будительскій модель патріотизму Барз явні по тым видиме Духновича присутного в діянях двох нашых выдатных Тіж Будителі Будителі Меджевойна понетіщат Будительску дільніст вели Русенко і Гунянка То в Русенкы єст зас тот модель цілости Підкарпатской Руси коли пишет на Лемковині в нашым краю шумят смерекі ялиці побідну пісню они грают Од Ужгорода Дощавниці од Ужгорода Дощавниці то значыт тот зариз цілой Карпатской Руси Но а сам Духнович появлят ся в календарях карпатско карпаторускых календарях Лемко Союза выдаваных в Америці В нашых букварях в нашых книжках вчыня лемківского языка котры были выданы <unk> буква і перша чытанка тіж не прикликує ся Духновича Чом здає ся мі же там не была то ідея в меджевойню Коли Мы Были сме підміцным натиском польонізацийных стремінь польской державы прикликуваня шыршой ідеі Карпатской Руси тіж не было на часі і тіж не было можливе натоміст в Америці Головный календар Карпатскорускій календар <unk> рока під редакцийом вня Гунянкы Димитра Выслоцкого вміщат серед біоґрамів найвызначнійшых найвызначнійшых постаті з простору Карпатской Руси Тіж Духновича медже інчыма власні пишучы в тот спосіб Як і з короткой біоґрафіі тых талантовитых люди учены і писателів увидиме бо то сут учены писателі списокарпаторускых ученых і писателів як увидиме то сто літ тому назад тоты нашы учены люде так згаличыны як угорщыны были тісно звязаны зо собом духовно бо кончыли єднакы школы в тых самых городах Так што медже тыми нашыми карпаторускыма учеными писателями николи не было такой дільбы як она настала потім і дошла до нашых часів што нашы люде почали діліти ся налегаличаном і угорщаном Хце не гунянка цофнути тот поділ якій фактичні наступил Здає мі ся же з початком власні столітя коли опозицийна галичына была асоциювана з украіньскістю Карпатска Русь была асоциювана з русиньскістю і зато тоту Лемковину не до кінця принимано ци не до кінця была вєдности в цілым тым просторі а Гунянка о тым споминат з решом О Лемках пишучы тіж бесідує цілу структуру выкладат Карпатской Руси же Карпатска Русь ділит ся не під Підкарпатску Русь і на Лемковину і же то мати спільна політична структура в нашій книжці а наша книжка єст то наступна книжка в якій істнує Духнович серед пантеону ци осіб якы сут там вымінены як знаны де суд єст Духнович занимат барз значуче місце як власні уж символ тощы я называм пантонізацийом він вошол до пантеону і тот пантеоно пантон русиньскых знаных осіб Так само як уж з Полудньовой Руси в нашы в нашых текстах ся когоси вымінят то напевно на першы місци в Ся вымінят Духновича таку ролю він ма в тексті Істория Лемковины Лемкына Не мам і ту перед собом Але знана істория Лемковины котру написал Іоан Поляньскій Лемків тіж была в Америці выдана там Александер Духнович Будитель Карпатской Руси так єст підписаний як інчы постаті представлены котры єст пару десят занимают по тырьох што сут найчастіше заміщены на цілу сторону Духнович занимат цілу сторону барз великый його порталь єст заміщеный Ще як бы ті вказує на скалю як выріжніня го медже інчыма і власні тот тот портрет єст знаком того яку яку має позицию ци як він тіж фунґує на уягу то сут нашы якы ту сут нашы постаті як они ту містят ся І пак тото што уж двома словами спомнул Петро Мурянка На по нашым одроджыню зас по тяжкых часах выселіня Духнович єст нам барз потрібний так бы м повіла єст нам потрібний як тот символ повертаня до єдности Бо она была розорвана она была розорвана пару раз натоміст од самого початку В самым голосі Ватры штоправда не явит ся ци не пис прикликуваный але у першых зесідах в Ласні Річницьови ту мам бесіду IV р де добродітель превыщают богатство єст Приведене єст тіж прикликаний Духнович його біоґрамі єст одкликаня ся до Духновича в барз важній для нас брошурі приготовленій тіж през Петра Мурянку голос совісти коли сме ся вшыкували до першого спису повселюдного дебайка Духновича басня для тых штости дают ся свойой народности остала приведена пото ажебы вказати власні покликуючы ся на тото думаня Духновичове товды іщы ХХ столітя як оно єст для нас актуальне в такым власні пропаґандові бо то єст очывидно пропаґандова статя Десід манту выбраных пару котры вказуют же николи редактор бесіды не забыл о тым річниці яка ся явила непреважні сут то округы річниці з Бесіда з <unk> р натоміст тота бесіда де Духнович Находит ся тіж <unk> р на головным окладинці кус символичні єст то фотомонтаж назадну тіяли власні фотомонтаж бо ту єст духновистом книжыцьом чытальном для начынающы котрес уважана першый русиньскій буквар Буквар як такый де фактичні о тым што была бесіда же він не лем писал язычом так званым не лем одкликувал ся до ріжных мов і славяньскій неславяньскы але предовшыткым тіж вельо його творів і то єст найважнійше сут написаны по русиньскы тз водил тот русиньскій буквар але ту видиме дорогу таку символичну пейзаж Лемковины дорога до Пряшова з є шом з такым підпишо сом Вшыткы дорогы ведут до Пряшова і власні ту єст ту єст Духнович заміщеный а зозаду делеґация <unk> лемківска делеґация то з наша делеґация на конґресі в Ужгороді предпомником Духновича єм написала в ти свою статі бо мам таку статю власні з <unk> р заміщены фм лемківскым Річнику Поты єст праві же в цілости посвячені Духновичови як раз рецепция Александра Духновича на Лемковині там єм написала же то правдоподібно тота делеґация під проводом Духновича іде до Европы бо так товды як раз была дискусия Европі а чом іде до Европі бо Елен Русинко з Америкы наша пані професор ітературознавця тіж част представляла Духновича барз такым модерным інтерпретацийным стилю же його вартости лещо можна го видіти як енциклопедисту з тым його шырокым застанавлям ся чы більше бесідувати про Духновича самого тото што внюс він был клясичным чловеком енциклопедистом котры такы вартости вносил до додачого простору він веде до Европы В танцоні зеленой Лемковины тіж очывидно находит ся Духнович тышыткым Духнович ся находит уж выборі творів в антолоґіях Нашол ся як творец малы антолоґіі лемпові пішон котра лем была выдана перша антольоґія літературы по войні выданы лем нам і тлумачыня на польскій язык Але тан Духнович тіж ся находит находит ся предешыткым в тій книжці Антолоґія вершы для діти поезиі для діти мам по куб книжку хто хто зна Духновича одраз розпознає же то єст цитат очывидно з верша Духновича і так ісю антолоґія зацитувана ту ся містит іщы парунадцет його вершы найбарже знаных русиньскых вершы котры котры творят як бы сут той антолоґіі зрозом власні з такыма пересланями жебы іщы спомнути дальше уж не уща не понаглям о тото і так і так пішол жебы спомнути жебы спомнути кус дальше то він єст прикликуваный безпосередньо в нашых текстах Пан Стефановскій так єден з нашых поетів котрому хочу оддати оддати належне місце зато же він перший по волі перший коли По выселіню Лемків в <unk> роках свойом поезийом упоминал ся о Лемків о то же суджы зостали скривджены што ся стало і учынило він тіж незалежні од того же часом як мы ту медже собом жартуєме же його голуста ся зміняла раз была русиньска раз была украіньска не были то легкы часы Быти може легше нам осудати тепер коли неє такых натисків але напевно треба му оддати шану же ото не была лем украіньска голузка о чым хоцкі бы єден з його старшы вершы свідчыт зацитую дуго Мати Лемковина мягко іде босом ногом в білій чорній воді радістну пісню в єй уху нутит Михал в красным броді Сповідати ся не мусит бо она без гріха Зрештом помер єс повідник Духнович в терпінях для Руси і днес нема спокою в Пряшові то єст верш Стефанівского з років <unk> в звязку з чым єст тото одкликуваня то значыт навет товды коли было найтяжше на Лемковині коли не были в барз В чорных можтах повісти комуністичных часа были і такы поеты серед нас котры памятали о ты спільности памятали о символю якы становит Духнович пикулюючы ту безпосередньо зрештом з тым ся його і баже сучасный верш лучыт Руснак Лемко з Лемковины Русин з Закарпатя з Пряшівщыны тот сам Русин вшыткы єдны братя Як бы выражат стефанівску тыклию такого поету тоту власну нашу єдніст пропоцу Днес Бесідуєме стваме хоц нас не хоц бы напевно в основным до пола так важного вызначника персонального якым єст Духнович каждый нарык кажда спільнота має Своі емблемы до котрых ся одкликує має своі тексты культуры до котрых ся одкликує має свій простор якій вызначат якій єст в тым просторі знакы котры узнає за своі і ріжнит іх од чужы но і очывидно серед них тоты персональны знакы зато Бесіда Духнович він є напевно символом напевно єст Для нас кымси хто як єст прикликаный то значе же в думках котры го прикликуют се маме понятя той нашой русиньской спільноты і по пілнічній стороні і пополудньови бо чужы бо за горами нечужы Бо горы не єст так як Мурянка написал а прикличу го хоц підышол в тым припадку коли хы в бесіді прбує вернути ци прикликує Духновича пише так <unk> квітня минуло <unk> років од дня народжыня найвекшого нашого Будителя Александра Духновича Духновича вартат познати Духновича час познати то барзначучы вартат познати час познати зато ж для нашойшой сучасности мы го прикликуєме але так до кінця Треба го іщы більше познавати я нам думалам ци днес веце часу посвятити самому Духновичови ци вказаню того в якій спосіб він будує тот наш спільний простір рішылам ся згідно з темом як бі сконцентрувати ся на вказаню то як він єст нас присутний хоц бы треба было тіж духнови час Познати власні варто одпознати не лем час познати варто одпознати По тамтій страні Бесіда його біоґрафію знає і бабця і дітина Не знам ци так єст до кінця але так єст пересвідчений пересвідчений Мурянка В нас ні Бо горы нашы за высокы жебы без ней мож дашто чути треба глядати інчы можливости просвічыня інчы можливости просвічыня Як Духнович был просвітительом як был будительом як был педаґогом так і нашы тоты діяня мают тіж подібный характер власні такый котры в просвічыню фовчыню в прикликуваню текстів тото казуют А як єст іщы присутный уж навет по тым бо тот тек написано в <unk> році На моій габілітациі єдном з тым якы єм запропонувала як выклад габілітацийный то была тема русиньска література по полудньовій стороні Карпат вказуючы там в великій мірі Духновича Остатньо мали сме фестіваль Молода Лемковина де наша співачка поезиі тіж зас співала в мамкокубном книжку Єден твір то значы Шліпи і Хроми Аґнєшка Коробча То значыт тоты тексты на конкурсах рецитациі на Лемківскій ватрі на чужыні Чуєме вершы Духновича котры сут заміщены в теантолоґіі поезиі для діти мамкокубні книжку і они сут нам доступны о нис якысу уяву будят Певно не єст іщы Духнович натілько присутний жебы він для нас был так знаний як хоцбы наш Русенко але повім щыро же може бы м навет ся застановила хто єст барже знаний Шыроко шыроко серед люди котры не все вчат лемківского не все школа мают бо інчу мают ситуацию ученикы інчу мают ситуацию студенты котры знают тексты але такы котры не могли напр брати участи в освіті ци напр барже знаний наш хыляк тіж наш будитель по пілнічній стороні ци Духнович А бо так думам же єднако може быти же не сут оба аж так добрі знаны же тот історичний аспект нашого минулого не през то же не маме своіх шкіл до кінця през то же пропаґанду штоправда тепер ся кус підлизуют дякуючы радію Лем фм маме тераз до шыроко розвивану дякуючы бесідам дякуючы календарям але очывидно зато єм ся усміхнула Лем фм бо оно барже дотерат сворчы не треба чытати не треба зазерати лем мож послухати мож в інтернеті зазріти Не іщы єм хтіла іщы на конец повісти Тото што ся творит кажда спільнота ту тіж Богдан ся кликал до Андерсона уявна спільнота же кажду спільноту каждый нарід твориме в своі уяві своі уявліня же єст пілпосы люди котры так само вірят так само чуют такы самы вартости вызнают таком самом бесідом бесідуют Тото само єст для них важне і такы спільноты твориме І зато здає ся мі же каждий ма такого духновича на якого заслугує то єст тіж єдно з такых поповіджынь Маме такого Духновича на якого заслугуєме якого собі го створиме якого говін повыкорыстаме бо він єст в цияк символічна вартіст до того жебы го або принята бы выкорыстати до того жебы сме чули ся спільнотом єдністю жебы сме мали якысы там пересланкы або го не приймеме не будеме мати того Духновича Здає ся мі же для мене то было тіж дост тяжкє застанавляючы ся же Ден Русина зачынаме од той постаті Коли прикликуєме Лемківску Републику чом так ся діє З ріжных причын так ся стало але може то і добрі ся стало Може то ся вкаже же як раз зачынаючы Лемківска Република є дляна символом нашых стремін такє м повіла же берут ся з Лемка де сме ся мусіли выділити де сме мусіли повісти Все своі мама і другы своі звычаі бесіду і своі вунькы своі чугы там і своі пісні свою біду і то во до Лемковины ся односило до Лемків а вшытко своі мам як і другы розшыряючы тоту Накарпатску Русь маме свойого Духновича мами Павловича маме свойого хыляка котрый з колей по полудньовой стороні єст за мало знаний і то тіж єст наша задача жебы він был знаный мами свойого Русенка І так тот Духнович в нас і серед нас єст а як таблицю мам жґускій Бурсі было повіджене же то єст для нас будинок не лем будинок то єст для нас символічне місце бо то понад <unk> років штырват тырваты наша Епопея бытя Будителями Ту в тым місци тыма котры формуют тіж молодеш котры формуют свідоміст продолжаме тото бурса вернула до нас но і Но Духнович і тото што не хотєла повісти Єсты Повім то свідомо єст серед нас навет як мій колеґа мій Богдан Ґамбаль повіл неє Духновича значы мало был присутный Навет як был мало присутный бы были такы періоды што хю вам вказати то записых там причын Мы Духновича потрібуєме І як бы символичны несказме засвідчыли і то єст як бы запертя того што єм хтіла повісти А як бы давто ся іщы дащости дознати то подискутуют як з каменя не зубоз на золото нестати але мушу коли зна при фінансах повісти же цілу імпрезу підпорил міністер Не знам музика мі одповісти бо то ся скоро мінят але адміністрациі цифризациі щыруван нам яко засти днес єдно пові Ци не оминул никого чы хтоси іщы хтіл допадати голос тепер жебы зробити слово якы серту ж планну памятни Но тепер можу представити єднак люпис золота Золотоє зерня суля свободы не прийте ле согрі єсенли ожеру скоє