Архів
лемківского радия

Мы слухачы з той страны мікрофону радия Лем фм Наталия Малецка Новак Добрый вечір Чуєме ся остатній раз остатній раз в тым році в проґрамі Реґістер забытків і остатній раз надаме званя забитку радия Лем фм Наступній перлині лемківского краєвиду і на закінчыня той сериі як звінчыня зас достане го обєкт будучы приміром єдного з найвыдатнійшых осягнінь лемківской культуры деревяна сакральна будовля Наш проґрам мат за задачу популяризувати красу Лемковины але і покус вчыти жебы сте дорогы слухачы знали самы а інчым вказати і удоводнити же Лемковина то не лем пречудовы видокы на знимкы Але кажда найменша складова того видоку мат цікаву і богату історию і нерідко може сміло рівнати ся з тыма найславнійшыма в світі туристичныма місцями а тіж і пару тых нашых місц остало доціненых през світ особливо през медженародову орґанізацию яка занимат ся спераньом спілпрацы В сфері культуры штукы наукы і єдном з єй задач єст творіня листы обєктів обнятых вынятковом охороном з огляду на іх унікатову культурову ци природничу вартіст для світа Ходи до орґанізацию котра зове ся ЮНЕСКО і Ольлисту Світового дідицтва ЮНЕСКО В наш радийовый реґістер вписали сме уж дві церкви якы уняты остали в листі ЮНЕСКО А то церков з Перункы і тыжден тому бесідували сме про церков в Туряньску Днес побесідуєме іщы о єдній з той листи о барз цікавій Брилі а буде то церков в Брунарах Перша церков в Брунарах выміняна єст в джерелах в <unk> році Наступну вознесено в <unk> році Пару років пізнійше мало місце в ламаня до церкви але то уж єст тема на інчий середовий проґрам в радию Лем фм обіцює же і о тым буду бесідувала в проґрамі Щыро доношу Істнуючу днес церков вознесено в <unk> році Але уж по два <unk> роках казало ся же єст за мала в звязку з тым же село ся розрастало і розрастало треба было єй розбудувати В <unk> році будовляна Дирекция во Львові затвердила проєкт розбудовы церкви зрыхтуваной львівскым архітектом будовничым маляром і етноґрафом Єжым Ґлоґовскым Концепция нового будинку значучо одбігала од місцевой будовляной традициі Мал то быти великій деревяный обєкт з двома храмами вірных просторьовий навязуючый бырилом до клясицистичной шабльоновой сакральной архітектуры популярной в Йосифийскій епосі З давной церкви остати мала лем вежа дзвіниця котра по унятым в проєкті Переорієнтуваню церкви прилігала бы до пілночной стіны храму вірных З невідомых причын до розбудовы подля проєкту Ґойгорского не дошло Але в <unk> році церков розбудувано і так на таку скалю же товтышні жытеле уважали ю за вознесіня нового обєкту Храм Вірных остал значучо передолжений о долгіст ориґінальной олтарной части а од східньой страны на Охі добудувано новий низший і ужший алтар стрібічні запертом ризницьом та пересунено вежу знад Бабинця творячы в тот спосіб додаткове поміщыня в тот тіж спосіб повстала на Лемковині найбільша деревяна церков та єдна з найбільшых в Галичыні куче лікуче ріл там товды чеса Лака за як бым мамка не зна не знала за як бым мамка не зна два Ой марічко люблю люблю за ріжменик рішме никови тя кому ця Ай за пізапі єзапі за май гори мари є мари є мари є Ой ванку пропа Б пропал быс пропал бый цинна цуг ґорленда мис недал віс не дал быс цинцу Ґорленда бы снедал вісне дал Воліл бы я пропи ти копе іді дат цубо іде купе а ґед цум борку пе іде купе Наступний ремонт церкви в Брунарах мал місце під конец ХХ столітя коли окрем выміны вкрытя дахів выглядів занято ся тіж середином де зроблено медже інчыма нову поліхромів Церков в Брунарах як єдна з першых із невеликой ґрупы была уж в меджевоєнній Польщы вписана до Державного Реґістру Забытків окрем той товды вписаны остали іщы лем дві церкви в панкні і в рібках Церков в Брунарах вписану до реґістру <unk> жолтня <unk> рока Впис зробил консерватор краківского воєвідства выдатный архітект і знавця архітектуры Богдан Третер Цитат з рішыня про вписаня звучыт так На принципі арт <unk> і третього розпоряджыня президента Річыпосполитой з дня <unk> марця <unk> рока О опіці над забытками узнаю деревяну церков в Брунарах выжніх ґорлицкого повіту перемышльской єпархіі покрові святого Михала походячу з початку ХХ столітя як маючу артистичну культуральну та історичну вартіст і за забиток підлігаючы охороні державы Одночасні підкрислям же границі забытку і сусідства розтігают ся на церковный будинок плят довкола церкви дерева якы на ним роснут і окружаючий камінный мур разом з трьома брамами вкрытыма ґонтовыма дашками Рішыня повысше мотивуют тым же церков дота збудувана в <unk> році на місци попередньой яка походила з ХХ столітя становит цінный забыток традицийной церковной деревяной архітектуры на підкарпатскій обшыри Польщы По выселіню Лемків в <unk> році церков была хоснувана през римокатолицкій костел парафію в Снітници В <unk> році тарнівскій бискуп Ян Степа покликал нову парафію брунарах котра адмініструє храмом Поднес З єй ініциятивы перепроваджено пару поважных ремонтів церкви влучаючы в тото выміну вкрытя дахів В роках <unk> Державный Осередок Бадань і Документациі Забитків тепер Народовый Інститут Дідицтва зробил полну інвентаризаторску ідентифікацию зо схоснуваньом лясерового сканера <unk> Зобраны поміры переховує ся в Народовым Інституті Дидицтва во Варшаві Зложеніст формы автентичніст та задоваляючий стан остал доцінений при типуваню обєкту до вписаня на листу світового культурового і натурального дідицтва ЮНЕСКО Церков остала вписана в <unk> році разом з парунадцетыма інчыма деревяныма карпатскыма церквами з Польщы і з Украіны Церков в Брунарах уситувавлена єст на вознесіню якє опадат ку пілночній заходови при дорозі Фльоринка Ізбы Ориґінальный шор сельского забудуваня подібні як дорога ішол дном долины рікы Білой през што церков находила ся на выекспонуваным убочы В другій половині ХХ столітя змінено трасу дорогы в тот спосіб же переходит од східньой страны церкви през пласкій пляц на котрым возносит ся храм Церков в Брунарах то деревяна церков вознесена в зрубовій конструкциі пьоново ошалювана дошками з листуваньом Вежа церкви мат рамово стопову конструкцию обєкт посадовленый єст на підмуруваню зломленого каменя основы ослонены сут окружаючым цілу церков специяльным шором з ґонтів Ориґінальні была то тридільна церков по розбудуваню єст <unk> дільна складат ся з квадратового алтаря в передолжыню котрого находит ся рівной з ним шырокости трибічні заперта різниця Обі тоты части повстали в часі розбудовы в <unk> році Храм вірных складат ся з двох части зближеной до квадрату західньой части та значучо ужой і коротшой східньой части котра перед перебудуваньом становила алтар XXеркви Од західньой страны находит ся короткій простокутный бабинец до котрого доставлена єст шырша квадратова вежа Чуєме ся зас по музичній перерві в проґрамі Реґістер забытків в якым то продолжаме зазнаємляня ся во мікро скали з макроцерквом найбільшом деревяном церком на Лемковині церком Покровы святого Архангела Михала в Брунарах Середина поміщынь вкрыта єст пласкыма полалами з фасетами то є бічныма фазуванями якы походят з часу перебудовы церкви з <unk> р В храмі вірных заховали ся два стігачы конструкцийны елементы деревяного шкєлету даху якій переносит обтяжыня дахового вкрытя Єден з них находит ся медже шыршом а ужшом частю храмовірных і мат характер спинаючой позомой белькы Осаджено на ним малюваный крест якій унятый єст ажуровом рослинном декорацийом та постатями святого Йоана і пречыстой Дівы Мариі Датуваны сут тоты статуі на першу половину XXI столітя Музичный хор єст нівший деревяный спертый на двох стопах колюмнах оплетеных орнаментом з винограду найпевнійше походит з другой половины XXI столітя Парапет хору єст сучасний о фалюваній линиі з банястым выступом в центральній части Выгляды сут пілколесисті заперты видно при них релікты ориґінальных простокутных выглядів Важа дзвіниця о сходячых ся до середины стінах Звінчена єст деревяном ізбицьом скоронуючым профилюваным ґзимсом выломленым на осях до горы творячы в тот спосіб простор під зиґаровы щыты Форма дахів походит з <unk> рока Над храмом вірных і Олтарьом дах сут штыроспадисты ломлены звінчены банястыма геллами з привидныма літарнями і маковицями Над ужшом частю храмовірных дах єст высуненый до шырокости шыршой части і творит шырокій окап Медже площынами дахів застосувано до шкуваня змалюваным фризом і розетами Над бабинцьом находит ся двоспадистый дах а вежа вкрыта єст шатровым дахом звінченым аналоґічным до решты банястым гелмом з привидном літарньом і маковицьом Вшыткы гелмы звінчены сут метальовыма кутыма крестами Довкола вежы од пілночной і полудньовой стран находят ся захата пльоново ошалювана дошками а выжы стіны вежы в цілости побыты сут ґонтом В храмів вірных заховали ся фраґменты бароковой поліхромі яка походит з кінця ХХ столітя З того што з ней остало высмотріти мож єдині головкы ангеликів і рослинны елементы Окрем того ціла середина вкрыта остала малярскым прикрашыньом о роко коло клясицистичным характері авторства анданього і Юзефа Боґданьскых в <unk> році Поліхромія тота збогачена остала она малюваны марморизуваны пілястры ґзимсы грибковы декорациі і квітны вазоны Іконостас якій находит ся в церкви мат клясичний для реґіону уклад єст архітектонічний о бароковых приметах а походит найпевнійше з перелому <unk> і столітя Значучо перефомлений был коло <unk> р та перемалюваний был в <unk> році през споминаных уж боґданьскых Розділены єст стопами оплетеныма виноградом Додатковыма елементами сут ажуровы прикрашыня довкола прасничных ікон та ікона звыжнього ряду пророків і правців В ряді намістных ікон находят ся ікона святого Миколая Божой Матери од ітрі Спаса Вседержытеля та хромова ікона святого Михала Архангела Царскы ворота сут ажуровы в своій площыні мают поміщены медалийоны зо штырьома євангелистами Діяконьскы двері зроблено перед <unk> роком Видніют на них постаті Моісея Іагарона авторства выдатного маляра епох романтизму Михала Стаховича В пределі іконостасу значыт в його нижній части під намістныма іконами находят ся старозаповітны сцены та выображыня рускых святых Іконостас вінчыт малюваный крест унятый в ажурову сницерску декорацию про це мом моє ромы сли цюрдже зыгыли цюрджевак зыгыли свиму смо звізды Нимма звізды і то ци му сойци сорос Вызуре Вызурек Тюркы в <unk> рума дуґу тук зов рума выдає зовку тур <unk> зовыку зов ма выдає то рома току Ендер здерлез Помалой окінчыме остатній того рока проґрам сері Реґістер забытків Званя забытку радия ЛЕМ фм признане остало днес доцінені през знавців темы церкви в Брунарах Перед перервом бесідували сме о середині церкви Дополниме сой іщы тото што уж остало повіджене о додатковы інформациі Кєд ходит о інче выпосажыня церкви то в середині находят ся іщы бароковий алтар якій походит найпивнійше з другой половины столітя в формі плыткого вгубліня унятого двома ажуровыма стопами облетеныма виноградом з богато ажуровом рослинном і безформовом декорацийом В самым центрі находит ся невеликій образ малюваний на дощі представляючий Божу Матір тримаючу на колінах вмераючого Ісуса Христа датуваний на другу половину ХХ столітя В звінчыню алтаря находит ся розпятя з малюваным выображыньом Ісуса Христа На алтарній менсі наставленый єст IIчный табернакль з малюваныма на дверцях выображынями Чашы Ісуса Христа Наступный олтар якій найдеме в церкви то Хічний переформлений на переломі ХІХ і ХХ столітя олтар формі рами о о о о о о кулорослинній декорациі звінчений всевидящым оком В алтари находит ся великій образ преображыня Господнього Посередині єст Ісус Христос по його правій страні Мойсей по ліві і Лія Остатній алтар Рококовий походит з другой половины ХХ столітя Єст легко ямкуватий унятий двома здвоєныма пілястрами двигаючыма перерываный звиванцьовий причолок в якым поміщено всевидяще око В алтары находит ся вічна ікона з представліньом Божой Матери в типі одыгітырі Окрем алтарів в церкви єст іщы барокова амвона шестьобічна походяча з перелому ХХ столітя з малюваныма постатями євангелистів на парапеті і з виванцьовым Бальдакімом Амвона перемалювана была на переломі ХХ столітя быти може през Богданьскых Церковну обшыр окружат огороджыня вознесене найпевнійше в <unk> році Огороджыня єст муруване вознесене з річного каменя а находят ся в ним три брамкы Перша брамка од полудньово західньой страны єст чворопічна з перейстьом од середины унятым деревяным обрамуваньом сферичні запертым вкрыта єст шестьоплощыновым ґонтовым шатровым дахом звінченым желізным декорацийным кутым крестом Друга брамка поміщена єст в пілночно західній части заперта єст пілколесисти і вкрыта ґонтовым штырьоспадистым дашком Третя брамка находит ся на східній страні і зложена єст з двох стопів вкрытых спільным штыріоспадистым ґонтовым дашком При церкви єст іщы старий цмонтір але спомників заховал ся лем єден дост сучасний умістовлений обік полудньовой стіны алтарной части В місци тым поховано місцевого парога якій дуж пастырювал в роках <unk> <unk> отця Антонього Погородзкого І то буде вшытко што наднес для вас зрыхтувалам Барз вам дякуют за цілий тот рік Мам надію же подабали ся вам тоты проґрамы а кєд так і мали бы сте дазраз оходу послухати іх раз іщы або дакотры сте оминули то горячо запрашам на страну подкастів радия Лем фм до якой дойдете безпосередньо зо страны порталю Лем крапка фм Раз іщы дякую бесідувала Наталия Малецка Новак а а а А а автор