Archiwum
łemkowskiego radia

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> вересня септембра <unk> р Новосільскій од кухні Автор допису Севериян Косовскій Новосільскій до кінця вересня септембра <unk> р є вказуваный в Варшаві В рамках выставы під назвом Новосільскій маляр філософ теолоґ яка одкрыта была <unk> вересня септембра в Музею варшавской Архієпархіі мож видіти сакральны проєкты ескізы артисты Посеред презентуваных прац находят ся і такы котры дождали ся реализациі за жытя Юрия Новосільского і такы проєкты котры лем были поміщены на паперы николи недовершены лем задуманы і робочо розписаны Працы артисты походят з періоду од <unk> до <unk> р Єст то отілько цікава експозиция же не вказує лем на заміряны проєкты ци то скорше ци пізнійше реалізуваны або тіж нияк але так само на выставі сут представлены свобідны записы автора Видно вельо записаных чысел рахунків тіж ескізів сакральных обєктів Серед них сут рисункы гейбы роблены на скоро східніх храмів в тым і лемківскых церкви На выставі обізріте і проєкты ікон і іконостасів котры родили ся в візиях Новосільского декотры з них сут барз детально розписаны а інчы як в примірі рисунків обєктів сут лем загально записаны в ролі нотаткы Вартіст варшавской выставы видіти мож і в роботах котры николи не мали шансы быти зреализуваны лем через тото же на тамтот час а може і дале днес были за барз модерныма концепциями котры не все годны были заакцептувати церковны ци костельны власти Новосільскій часто творил поза канонами котры в східній церкви грают важну ролю Так тіж проєкты ікон іконостасів не все были акцептуваны смотрячы з перспектывы традицийных канонів іконописаня Проєкты вказуваны в Варшаві представляют одкрыту візию сакрального кумшту котра фурт може родити чудуваня або против Речена експозиция была першы раз вказувана в лютым фебруарі <unk> р як завершаюча симпозию під такым самым наголовком што орґанізувана была Супражском Академійом і Фундацийом Выстава товаришыла так само промоциі послідньой книжкы др Кристины Черні під наголовком Новосільскій Сакральна штука Підляша Армія Мазуры Люблин яка єст такой продолжыньом першого тому в котрым представлена была творчіст артисты на обшыри Малопольщы Роботы Юрия Новосільского мож обзерати до <unk> вересня септембра того рока Музей Варшавской Архієпархіі одкрытый єст од вітірка до пятниці в годинах од <unk> до <unk> пополудни Вступне то <unk> зл <unk> золотых зо знижком Набір до Терочкы Автор допису Наталия Малецка Новак Ансамбль Пісні Танця Терочка діючый при Рускій Бурсі в Ґорлицях оголосил набір глядают осіб до співаня гуляня аж і граня в капели В вікенд <unk> і <unk> вересня септембра того рока в Рускій Бурсі пройде отверта проба ансамблю на котру може прити каждий хто лем любит співати танцувати або знат грати на дакым інструменті Каждий буде міг найти місце для ся На пробі буде ведена наука нового танця і новых співанок На репертуар терочкы складают ся народны лемківскы співанкы в артистичных обробках Андрия Трохановского заєдно кєрівника ансамблю Фольклор і фольк от все были близкы Лемкам зато і більшіст нашых ансамблів выконує народны співанкы Терочка выріжнят ся тым што окрем знаных пісні популяризує авторску русиньску творчіст котрій кумшту додают нешабльоновы аранжациі кєрівника ансамблю Трохановского Успішні продолжат він родинну традицию Няньо Петро Трохановскій чловек оркєстра серед нескінченого списку професий має писаня поезиі і выдумуваня мельодий до своіх і інчых вершів Стрыко Ярослав Трохановскій называний членами цілой лемківской соспільности маестром долголітній ведучий заслуженого ансамблю Лемковина дотепер компонує і обраблят на хор і оркєстру народны лемківскы співанкы Пару ґенераций Лемків мало нагоду выховати ся на піснях Трохановскых та і наймолодша має подібну можніст Членство в ансамблі дозвалят переконати ся як спілдіяти в ґрупі як выглядат рыхтуваня ся до концертів то спосіб на орґанізуваня часу поза школом студиями спосіб на познаваня новых люди а при нагоді выступів познаваня світа то тіж предовшыткым постійный контакт з лемківскым языком і культуром Терочка має на своім конті уж парудесят выступів головні в Польщы але і на Словациі Украіні Хорвациі ци Сербіі Заінтересуваны прилучыньом ся до ансамблю прошены сут о контак з кєрівником Терочкы Андрийом Трохановскым Номер телефону <unk> через ґамбокнижку або з членами ансамблю Неділя <unk> вересня септембра <unk> р Во Вроцлаві днес фестіваль разом з меншынами Автор допису Демко Трохановскій Во Вроцлаві од <unk> годины в днешню неділю <unk> вересня септембра проходит фестіваль Наша Спільна Незалежна орґанізуваный нижньошлезскым воєводом Павлом Греняком В подіі берут участ м ін меншыны жыючы в Польщы Свій крам мают і Русины Подія одбыват ся при бульварі ім Леха і Мариі Качыньскых над берегом рікы Одры Посеред вельох атракций котры орґанізатор передвиділ в проґрамі сут експозициі поєдных меншын в іх выділеных просторах концерты кухня варштаты танця конкурсы і інчы Лемківску етнічну меншыну представлят Стоваришыня Руска Бурса враз з радийом Лем фм в лемківскым просторі фестівалю свойой Своі писанкы експонує тіж Мария Кєдечава Меншыны во Вроцлаві Попри нашым крамі направо од сцены находят ся тіж другы етнічны меншыны польскым законі о меншынах так названы сут бездержавны народы Татары і Караімы Для любителів східньославяньской кухні деґустацию веде Стовашыня порозумліня схід захід по лівій стороні од сцены своє місце нашли дальшы меншыны хорватска німецка індийска ізраільска украіньска американьска фінляндска і мадярска В понедільок <unk> вересня новембра <unk> рока У Свіднику одсвяткуют <unk> років од народжыня Павловіча Автор допису Петро Медвідь <unk> септембра <unk> р мине точно <unk> років од народжыня русиньского народного Будителя грекокатолицкого священника і поета Александра Павловича Маковіскій Соловій як особі Павлович выслужыл названя вдяка своій богатій поетичній творчости майже <unk> років служыл парохом Усвіднику Там єй похоронений має там памятник і місто му в <unk> році уділило титул Честного жытеля Ани тепер Свідник не забыл на Будителя Русинів За участи приматоркы міста Марцелы Іванчовой буде в четвер проходити симпозию котрий має назву Народу вірний єм был Святкуваня <unk> річниці од народжіня Будителя зачне рано літурґійом у грекотолицкій церкви Божой Мудрости по котрій буде слідувати панахіда коло гробу Александра Павловича Пак вже участны підут до просторів піддукляньской Бібліотекы в Свіднику котра є орґанізатором святкувань В ній буде проходити симпозию На симпозию буде мож выслухати сім лекций в двох блоках Ріхард Павловіч буде бесідувати о ґенелоґіі роду Павловічых Православный священник Петро Савчак одпрезентує Павловіча як бойовника Ярослав Джоґанік участным представит літературну дідовизну Александра Павловича котра того часу находит ся в фондах Словацкого Народного Музею Музею Украіньской Культуры в Свіднику Йосип Лельо буде глядати повязаня Будителя зо Свідником Другій бльок одкрыє предцеда русиньской оброды на словеньску Мартін Караш котрый буде говорити о Павловичови як народнім Будительови Русинів Знаний русиньскій етноґраф і фолькориста Іван Чішмар приготовил проучастных лекцию під назвом Александер Павловіч і народна співанка приматорка міста Свідник Марцеля Іванчова ся на Павловіча посмотрит як на честного жытеля міста Завершыньом подіі буде выголошіня результатів конкурсу Павловічів Літературный Свидник тот конкурс што рік орґанізує Піддукляньска Бібліотека в Свиднику По нашому Фотоґрафічный конкурс Автор допису Наталия Малецка Новак Іщы до <unk> жолтня октобра <unk> р мож присылати знимкы в фотоґрафічным конкурсі орґанізуваным в рамках проєкту РайскІ В конкурсі можут брати участ вшыткы без віковых ограничынь особливі молодіж До выграня професийный фотоґрафічний наплечник його вартіст то коло <unk> зл зовнішній диск терабайт та карты памяти Знимкы мают односити ся до темы язык меншын Орґанізаторы заохочуют жебы через фотоґрафіі выразити емоциі звязаны з материньскым меншыновым языком ци языком котрый є загорожений Мож прислати пару знимок до выбраных катеґорий по єдній до поєдной катеґориі або поєдній знимці до каждой катеґориі Катеґориі конкурсу то перша Я чловек Фотоґрафічны портреты В описі треба оповісти кого вказує знимка і чом дана особа є важна для соспільности Друга Моі слова мій світ Наголовок знимкы повинен ся зосереджати на єдным конкретным слові в языку меншыны Сам образ може дослівно метафоричні ци даяк артистичні вказувати выбране слово В описі до знимкы треба пояснити значыня слова контекст а тіж значыня для меншыны примір Моім улюбленым словом в каляврийскым діалекті грецкого языка єст цей кямата што означат дозрілый овоч котрий іщы не был зорваний зато знимка представлят місцеве оливне дерево з дозрілыма ливками котры неодолга будут зобраны І катеґория Звукы нашых душ Знимкы повинны вказувати розмаіты артистичны выступы представляючы культуру даной меншыны танец музыка поезия театр образы та інчы В описі треба пояснити што то за перформанс і чом є важный для меншыны <unk> катеґория натуральні фотоґрафічний образ звязків медже чловеком а натуром можут добыти краєвиды рослина або звірята в описі треба пояснити в якій спосіб сут они важны для культуры даной меншыны І остатня катеґория рух Знимкы котры реєструют зміны в культурі або рух люди в просторі або часі примір мож прислати знимку міґруючой соспільности або таку інновацию в культурных практиках Конкурс орґанізуваный є варшавскым Університетом Полный реґулямін і технічны вымаганя тыкаючы высланых знимок находят ся на сайті конкурсу Результаты конкурсу будут оголошены <unk> жолтня октобра того рока на конкурсовым сайті Фотоґрафіі фіналістів і выріжненых вказаны будут вчас тыжня языковой ріжнородности в Варшаві котрый буде проходил од <unk> листопада новембра до <unk> грудня децембра того рока Віторок <unk> вересня септембра <unk> р в Мостхід є під предцедом Крайняк партия Вытворила русиньску плятформу місце на кандидатным списку хоче дати Русинам і Оляном Автор допису Петро Медвід Як у віторок <unk> септембра <unk> р інформувала аґентура ся в рамках партиі Мост Гід буде фунґувати русиньска плятформа Выникнутя плятформы оголосил підпреседа Партиі Абель Равас котрый є одночасно і уполномоченым Влады Словацкой Республикы про Ромскы Комуніты вєдно з пряшівскым Крайскым председом Мостхід русиньскым політиком Михалом Ґоріщаком За іх словами была плятформа вытворена по тым як ся стрітили з русиньскыма активістами пряшівского реґіону і старостами сел Усвіднику По суботнійшым семі партиі є єдным з двох підпредцедів Мостхід так само русиньскій політик Петро Крайняк В понедільок зас оголосил предцеда руху Оляно обычайны люди і незалежны особности Ігор Матович же в слідуючых парляментных выборах хоче його політичний субєкт дати місце на кандидатным списку і представителям трьох меншын мадярской ромской і русиньской Парляментны выборы іщы не были офіцияльно выголошены но очыкує ся же председат Народной Рады Словацкой Республикы Андрий Данко іх выголосит на <unk> фебруара <unk> р Мостхід на Русинах робит же од мая Партия Бели Буґара зажыват складний період по десятьох роках існуваня коли была все парляментным субєктом і преференциі ішли доло Наперек множеству позивтивного што партиі подарило ся досягнути за остатній період одколи сидит у владі в коаліциі з Нацийоналістичном СНС і социяльдемократичну См преференциі ся знижуют Буґаровці не дістали до Европарляменту ани єдного депутата кєд у майовых выборах здобили лем два протинок <unk> процента І дальшы сондажы вказуют же мост гід іде з преференциями довол Днес владна партия буде мати проблем дістати ся знова до парляменту Хоц ся подарило вдяка мультіетнічній гражданьскій партиі просадити пошырюваня практикуваня пра хоснуваня языків народносных меншын підняти норматів про народностны школы дістати русиньскє школьство до проґрамового выголошыня влады ци зарядити Фонд на підпору Культуры народносных Меншын потверджує ся же люди не одпустили партиі вступ до сучасной коаліциі Припадно же партия не одышла з коаліциі холем по вбивстві новинара Яна Куцяка коли проходили на Словакі великы протесты Партия по мойовых выборах до Европарляменту скінчыла неславно но пресі єй мож приписати про ню милы несподіваня Мостхід страты голосы там де іх перед тым зберал но на другым боці належал меджі успішны політичны субєкты на многых русиньскых селах Із <unk> місця на кандидачным списку ішол до Евровыборів русиньскій політик Михал Ґоріщак віцепріматор Свідника До партиі єднозначно зробило голосы Мостхід был од зачатку будуваный як мультіетнічна партия Найзнавнійшым і представительом Русинів є Петро Крайняк днес державный секретар резорту Школьства Нопредці лем Русины ся на вызначны позициі барз в партиі не діставали Аж по европскых выборах прецеда Беля Буґар оголосил же хотят ословити окрем іншого і плятформы а представителів Русинів жебы приняли місце на кандидатчным списку до парляментных выборів Партия собі усвідомила де зберала в остатніх выборах голосы і як могла скінчыти кєд Горіщак на кандидачным списку не был Буґаровці в тым часі позваня на стрічу загнали і Округлому столу Русинів словеньска Прецеда русиньской плятформы Петро Штефаняк ся подякувал но кєд же є тота плятформа аполітична позваня Округлого столу Русинів Словация не приняло Од суботы є по сеймі мост гід єдным із двох підпредцедів вже споминаный Петро Крайняк Беля Буґар на прес конференциі ясно назначыл же выходят і з результатів выборів до Европского парляменту на основі котрых є ясне же пришол час жебы єдным із підпрецедів был Русин хотят укріпити ідентіту Русинів Як тепер повіл про аґентуру P<unk>L Мостхід хоче інтенсывну спілпрацу початок цитуваня што дотулят ся розвитку русиньской культуры двоязычности і реґіонального розвитку представили сме пару конкретных діл котры бы сме хотіли зробити конец цитуваня Єдным з тых діл має быти подля раваса Атляс русиньскых комуніт Початок цитуваня На Словакі не маєме добрий перегляд о тым де всядил жыют Русины Офіцияльний перепис о тым дашто бесідує но реаліта може быти інча Хочеме вызберати дане о тым де жыют Русины де ся выхоснує двоязычнест русиньска культура і даякы знами родаци Хочеме укрипіти ідентіту Русинів на Словакі Конец цитуваня На Атлясі за його словами зачынают робити в тых днях Ідео дакілько <unk> сел котры хотят нашівіти Очекуют же на то буде треба дакілько місяців Пак ся даны спрацуют но вірит жебы ся то мало встигнути в першым пілроці <unk> р Равас уж перед тым робил на Атлясі ромскых комуніт хоц офіцияльно сяку Ромам голосит коло <unk> тис людей заданыма з атлясу ромскых комуніт є іх на Словакі коло <unk> тис Представителі самосправ сут за словами Раваса ключовыма кєд же диспонуют потрібныма інформациями Партія посылат до сел анкєтерів жебы з нима побесідували Хотят робити і на тым жебы сотворили даякы пожадавкы односно будучых влад в смыслі што тоты села потребуют Очекуют од старостів сел і активістів же ім порадят якыма активностями бы было добрі продолжувати Вєдно з Ґоріщаком припомянули же зачали з інформачныма таблицями о русиньскых Будителях Місце Русинам пропонує і Оляно В понедільок <unk> септембра на пресконференциі в просторах парляменту Ігор Матович лідер руху Оляно так само оголосил же на своім кадидачным списку бы хотіл і представителів Русинів Преференциі Матовичового руху на тім не сут аж так пляну як є то в припаді Мостхід В Евровыборах рух здобил єден мандат до Бруселю ся дістал Петер Поляк політик ромского походжыня котрый был єден час так само упономоченым проромскы комуніты Набаданя вказуют же і Оляно може скінчыти тісно перед вранами парляменту Матович на вчерашній пресконференциі повіл же сондажы вказуют же голосы величів меншын Словакіі бы могли пропасти Підкрислил же меншыны творят в Републиці приблизно <unk> процент жытелів но іх участ в парляменті може быти нульова і так запропонувал місце на кандидачным списку представителям мадярской ромской і русиньской меншыны Щирі патріоты думают і на меншыны Початок цитуваня Покля сме щыры словакскы патріоты пак нам мусит залежати на тым жебы на Словакі мал ся добрі не лем словацкій народ але і вшыткы народности меншыны котры вєдно з нами творят тоту общіну З той причыны робиме простор на нашым кандидатчным списку про тоты три народности меншыны конец цитуваня повіл председа руху Оляно єдночасно запрошат за стіл іднати і Партию мадярской комуніти Як раз з ньом хотіл вытворити коаліцию до Выборів і Мостхід но не подарило ся му то Партия мадярской комуніты є од выникнутя Мостхід мимо словацкого парляменту і кєд єй все бракує лем барз мало на переломліня потрібных границі В Европарляменті дотепер мали свого депутата но ани ім ся в маі не подарило здобыти мандат Перший раз одколи Єсловакія в Еі не сидит за ню в Бруселі жаден мадярскій депутат кєд же успішна не была ани Партия Мостхід Покля Булґаровці ся выкреували на мультенічну гражданьску партию хоц ясным акцентом на словацкых Мадярів днес мімо парляментна партия Мадярской все была чісто мадярскым етнічным політичным субєктом Середа <unk> вересня септембра <unk> р Закарпатскій области пропонуют лем штырі районы Автор допису Петро Медвідь У віторок <unk> септембра <unk> р в Закарпатскій обласній Раді обговорили вариянты здоконаліня адміністративно територияльной структуры районной уровни закарпатской области Украіны Як інформувала аґентура Учи експерты пропонуют жебы на териториі закарпатской области Украіны были лем <unk> районы на місце дотеперішніх <unk> Дальша вариянта бесідує до кінця лем о трьох районах Проблематику обговорили в рамках округлого стола котрий мал назву Формуваня нового районного розділіня в закарпатскій области Менше районів є лоґічным кроком Початок цитуваня В сучасности істнує дакілько ріжных вариянтів розділіня закарпатя на районы в рамках нового адміністративного діліня общы іде о районы як было запропонувано ден перед тым єдным з експертів Міністерства Розвитку Громад і територий Украіны Юрийом Ганущаком Конец цитуваня цитувала аґентура Андрия Шекету депутата закарпатской областной Рады фаховця експертной ґрупы про доконаліня адміністративно територияльной структуры районной уровни закарпатской области Як дальше повіл погляд експертів є такій же в закарпатскій области треба вытворити і з <unk> істнуючых рейонів <unk> конкретно ужгородскій Мукачівскій хустскій і дячівскій Шекета звернул увагу на тото же до приходу совітскых власти територия сучасной закарпатской области Украіны так само была поділена на штырі комітаты Такє діліня бы за його думками было лоґічным і тепер кєд посмотриме на лоґістичну інфраструктуру густоту населіня териториі і так дале Результаты експертів з округлого стола будут за інформациями аґентуры УкраінФорм загнаны односному міністерству Експерты вірят же іх думкы при будучнім діліню области будут схоснованы За <unk> років дакілько ділінь Сучасна Закарпатска Област Украіны за остатніх <unk> років вже пережыла дакілько адміністративных ділінь такой по выникнутю Чехословацкой Републикы ся територия розділила на штырі комітаты жупы Ужскій з центром в Ужгороді был зробленый і з бывшого підкарпаторуского ужского комітату і підкарпаторуской части саболчского комітату Бережскій комітат з центром в Берегові был на териториі чехословацкой части комітату Уґоча великой паляды і з сатмарского комітету і середньой части попереднього бережского комітату Мукачівскій комітет з центром в Мукачові был сотвореный із северной части попереднього бережского комітату остатнім был мармарошскій комітет з Центром у Великым Пучковці пізнійше в Солотвині і был на териториі чехословацкой части попереднього маробошского комітату Уж у <unk> році ся адміністративне діліня змінило на три комітаты Ужгородскій Мукачівскій і великосевлюшаньскій Тото діліня ся утримало до <unk> р В році <unk> ся вытворил лем єден комітат Мукачівскій під котрым ся сотворили окресы округы Ужгород Перечын Великій Березовий Сваляла Мукачово Берегово Воловє Іршала Севлюш Хуст Тячоло Рахол Такє діліня вытримало до року <unk> коли зістали лем споминаны окресы і комітат ся зрушыл Ку дальшому адміністративному діліню пришло в <unk> році в часі коли вже Чехословакія не істнувала і Підкарпатска Русь была окупувана Мадярском На териториі Карпаталия як товды мала назву Підкарпатска Русь была сотворена реґентом комісарийом Жіґмунтом Перенійом комплексна адміністративна система Реґент комісар і його канцелярия три експозитуры Нотарскій Уряд Обводів каждый творило декілько сел Сельскій Нотарскій уряд Три експозитуры Ужгородска Бережска і Мараморошска были дальше розділены на округы Територия Карпаталия котра была анектувана мадярском на основі віденьского арбітражу значыт іщы перед роком <unk> і розпадом Чехословакі творила окремий комітат Державныма языками были мадярскій і русиньскій Новы адміністративны діліня в товды же в Закарпатской области Украіны запропонували совітскы власти по анексиі Підкарпатской Руси по ІІ світовій войні <unk> вересня септембра <unk> р зачал ся ремонт дорогы крамп на жыдівскє граб Протесты еколоґів не помогли Автор допису Наталия Малецка Новак В понедільок <unk> вересня септембра <unk> р на дорозі Крампна Жыдівскє граб явили ся будовляны машыны Зачато ремонтувати дорогу котра веде через хоронену обшыр Маґурскій Нацийональный Парк та натура <unk> Повітовый Заряд доріг в Яслі зачал роботы при дорозі Крамп на Жыдівскє Граб Тот одтинок веде через хоронену обшыр Маґурскій Маґурскій Нацийональный Парк хотіл переняти дорогу і влучыти під свою юрисдикцию але місцевы ся тому противили Дорогу хоснували до той поры найчастійше вандрівникы і любителі природы Часом переізджали ньом службы Парку і жытелі сусідніх сел Протестували не лем еколоґы Проти перебудові дорогы од початку сут еколоґы подля котрых нова дорога спричынит збільшыня руху авт і буде мала неґативне влияня на середовиско Підкрисляют што обшыр тота є барз цінна з огляду на выступуваня гын єдного з важнійшых еколоґічных коритарів і рідко стрічаной звірины Жыют ту волкы рысі медведі беркут уральска сола копчык і чыгач Мож найти і рідкы земноводны звірята як гребінчатый тритон ци звычайна кумка З безгербетных мож стрітити альпійску Розалию Перебудові дорогы противны сут тіж Моніка Шнайдерман з мужом Анджейом Стасюком Писменник отверто заапелювал до Ярослава Качыньского о поміч в затриманю діянь дороговців В емоцийных словах выражат як барз старат ся о природу яка буде нищена Початок цитуваня Не розумію чом комуси залежыт жебы постійні нищыти тоту державу Чом при великым труді будує ся нацийональны Парк робит цілу структуру а пак а пак хтоси тото розат і хоче зробити асфальтову дорогу Середином пути найбарже дикых звірят найкрасшых найзнаменичых жебы примірово переіхати Рыся конец цитуваня бесідує Анджей Стасюк в фільмі з рыхтуваным Фундацийом Природнича Спадковина В рамках акциі гаштак нє тенди дроґа апелю до Повітового Староства в Яслі та Міністерства Середовиска о затриманя ремонту і вытинкы коло <unk> дерев в долині Тихані Зобрано більше як <unk> тис підписів Не помогло Будова рушыла Протестацийны акциі на нич ся здале бо од <unk> вересня септембра Повітове Староство в Яслі выдало згоду на будову Ремонтовы роботы мают ся скінчыти в листопаді новембрі того рока Грошы на ремонт походят з середків на ліквідацию результатів злив В рамках робіт плянує ся выляти новый асфальт высыпати шутр ци замонтувати <unk> порогів якы спричынят же переізджаючы зменшат скоріст в місцях порішеных з Маґурскым Нацийональным Парком Згідні з постановом Реґіонального Директора Охороны Середовиска в Ряшові з <unk> вересня септембра того рока Роботы мают быти реалізуваны выключні в рамках дороговой смугы не мож вытынати ниякых дерев і кряків в якій не будут спосіб інґерувати в природничы хоронены габітаты а роботы при деревах і кряках мают быти ведены ручні Нацийональный маґурскій Парк не єст проти ремонтови Подля еколоґів інвестиция не має сенсу зато што повітова дорога крамп на жыдівскє грап має марґінальне значыня В сусідстві находит ся шырша і выгіднійша воєвідска дорога Ґ <unk> котра доізд до сусідскых місцевости выдолжат лемо близко кілометры Початковы пляны ремонту дорогы передвидували пошыріня дороговой смугы до семох метрів з метровом придорожном смугом по обох странах Така перебудова спричынила бы значуче збільшыня чысла переміщаючых ся авт і іх скоріст што безперечні є небезпечне для звірят Еколоґы постулювали о высыпаня площыны дорогы шутром без асфальту але в звязку з тым же Староство здобыло уж грошы на ремонт то інвестиция не може обнижыти клясы дорогы Мусит быти асфальт Теперішня Дирекция Маґурского Нацийонального Парку є за ремонтом дорогы Подля Премислава Махуры Пео директора Маґурского Нацийонального Парку зато што дорога веде через центральну част найціннійшой і найбарше дикой обшыри Парку повинна быти выремонтувана бо єст ідеальным путьом для пішой роверовой і конной туристикы Додає же выремонтувана дорога буде для Парку помочом при вывожыню дерева котрого транспортує ся коло <unk> алт на рік Махура пояснят што дорога не веде через обшыр стислой охороны а лем через обшыр активной охороны обшыр опустошеных через акцию вісла лемківскых сел В рамках той охороны кошены сут вукы а сосну заступує ся ялицями і буками Александер Павлович Маковицкій Соловій Автор допису Петро Медвід Покля посмотриме на період ХХ столітя коли вызроджали ся вєдно і з дальшыма народами і Русины медже найвызначнійшых народных Будителів мусиме прирахувати три мена Александер Духнович Адольф Добряньскій і Александер Павлович як раз тепер минят <unk> років од народжіня посліднього спомянутого Чарнян Маковицкій як хосновал псевдонім подля села Чарно в котрым ся народил днес має назву Шаришкє Чорне або маковицкій Соловій як выслужыл собі названя вдяка його богатій поетичній творчости кєд же написал коло <unk> стихів ся на все записал до русиньской істориі Сирота Александер Павлович народил ся <unk> септембра <unk> р в родині грекокатолицкого священника Івана Павловича і Анны за свободна Ґладышевской котра была дівком грекокатолицкого священника з Галичыны Павловіч был самом дітином но коли мал штырі рокы його отец умер Занедолго потім вмерла му і мама Сам своє смутне дітинство описал пізнійше у стиху тужба де пише Ніст уж пан цота ани пані маткы а я остал ся бідна я Сирота Должен прятати ся з родный хаткы Смотріти де сут отверты ворота Брата ци в сестры в стріка ци ливстрины ВУйка ци в теты і льводной родины Павловіч точно так як описал то в стиху Ходил од єдной родины до другой был уйка Ґладышівского у Львові єден часу найстаршого брата Івана і пак назад ууйка Основну освіту закінчыл Ульвові Была то польско німецка основна школа Одтель паґодишол назад на Пряшівску Русь ку братови Йосифови котрый был священником в Комльоші Днес Хмельова В Бардийові зачал ґімназию пакодишол на студиі до Мішкольця два рокы был і в Веґєрі Александер Павлович хотіл студиювати право но Пряшівскій грекокатолицкій єпископ Йосиф Ґаґаниц так само єдна з вызначных особности народного вызроджыня Русинів послал го студиювати до Духовной Семінариі в Тырнаві де был од <unk> до <unk> року Было то консервативне середовиско Павловіч ся ту дістал під вплыв студентів котры пізнійше стали словацкыма народныма Будителями Яна Паляріка і Мартіна Гатталы В Тырнаві ся молодий Богослав Павловіч познакомил і з родином ґрафа Замойского котрый мал велику бібліотеку і радо єй отворил і про Павловіча Александер Павлович ся і дякуючы тому зачал занимати ідеями чешского і словацкого народного возроджыня творами добровского Юнґмана паляцкого шафарика Коляра і дальшых Зачал обдивлюляти Юдовіта Шутра Дух народного вызрожіня котре виділ у словацкых і чешскых будителів єднозначно оплывнил і його ціны По закінчыню семінариі ся вернул до Комльоші де написал першу русиньску поему Став бідного селенина і пару короткых поезий в котрых высловлює симпатіку пониженому і бідному русиньскому народу Треба припомянути же Павлович добрі знал вдяка своій освіті мадярскій і німецкій язык Наш тырналі коли зачынат ся в ним пробуджувати Дух Народа научыл ся писати кірилицьом священник В <unk> році был Александер Павловіч єпископом Йосифом Каґанцьом рукоположений на священника його парохію мал быти Стащін Но молодий священник місце не приял одкликал ся на пляны здоровя і в роках <unk> аж <unk> робил выхователя в родині ґрафа зірманя в селі Курима Рік <unk> был роком револючным Павлович тото привітал В тым часі ся і першый раз стрічат з Александром Духновичом Духнович го на все вплывнил В <unk> р пришол до Пряшова де был выменуваный за єпархіяльного архіваря Ту брал активну участ на діяльности общества під назвом Літературноє заведіє пряшівскоє котре заосновал як раз Духнович з підтримком єпископа Йосифа Ґаґанця Общество мало фунґувати на принципах подобных як мати словацка До кінця матицьо словацку ци матицю сербску Членами общества стали не лем русиньскы будителі напр Ядольф Добряньскій но і вызначны діятелі зо словацкого Середовиска як Йонар Заборскій Янан Драш Богуслав Носаґнезабудов і дальшы Выдавают ся духновичовы книжкы учебникы молитвенникы цільом єй збудуваня кіриличной друкарні в Пряшові жебы книжкы не мусили быти друкуваны в далекых містах як Перемышель ци Будапешт На жаль по урґенциях угорскых власти тото общество мусіло о <unk> році закінчыти свою діяльност Пряшів як центр культурно Сполочыньского діяня приносил Павловичовичови много можности но з причыны планного здравотного стану жадал єпископа жебы го увольнил з функциі архіваря і дал на вольну парохію у Великій Поляні Ґаґанец го не успокоіл Але Павловіч ся того домагал дале Наконец го в <unk> році єпископ посылат на парохіі до Біловежі де перед тым служыл парохом і його взор Духнович недалеко місця його народжыня Там пережыл <unk> років потім майже <unk> років был дужбастырьом у Свіднику де і умер Поет публициста будитель Як же было спомянуто Павловіч привітал революцию і його стріча з Духновичом стала як барз основным моментом котрый вырішыл о тым якого Павловіча знаме з істориі Днес І кєд дишол з Пєшова окрем обовязків священника Павловіч был активным в возродній і літературній роботі Зберал фольклорный і етноґрафічный материял написал великє множество стихів Векшыну своіх поезий і етноґрафічных записів публикувал Урусофільскій Пресіл Львові і Напідкарпаті в ґазетах Світ Новый Світ Карпат дальше в журналі Листок і в шторічных календарях місяцю слов котре выдавало общество св Василия Великого Тото Общество выникнуло в Ужгороді в році <unk> єдным із предцедів был і Адольф Добряньскій З історичных нарисів Павловіча мож спомянути творы о писанні Маковици ци Маковиця В <unk> році запропонувал проґрам систематичного навчаня істориі культуры Русинів угорска результатом котрого мала быти енциклопедична публикация під назвом Угроскій словник Но тот проґрам не был зреализуваный про політику мадєрізациі угорскых власти Што дотулят ся поезиі Почас жывота му не вышла ани єдна книжка з його стихами выходили лем в пресі Єдином публикацийом котра была надрукувана є Пісник для маковицкой Руской Дітви учебник котрий обсягувал стижкы про найменшых школярів Книжкы з його поезийо аж по його смерт вышли у выданю Івана Поливкы в <unk> р Ґеорґія Міралчіка у <unk> році Івана Шлепецкого в <unk> році Олены Рудовчак у <unk> р Івана Русинка о <unk> році Івана Хлянты і Татяны Очунчак у <unk> р а у <unk> році зробил русиньскій поет Іван Петровців перевыданя Поливкы Почас років кєд был парогом усліднику Павловіч утримувал звязкы зі сучасниками русиньскыма писателями так само і з русофілями або Старорусинами на Галічыні як Яков Головацкій ци Богдан Дідицкій В контакті был зо словацкыма діятелями Яно Андращіком Йонашом Заборскым Богушом Носаком незабудовом а так само з росийскым православным священником і істориком Константіном Кустодієвом Заборскій на знак почливости і спілпрацы оспівує Александра Павловича в трактаті Васніці і присвятил му стишок під назвом Павльовіцьові Етапы літературы і двоязычный принцип Павловіч тримал ся двоязычного принципу свого учытеля Духновича русиньскій язык хосновати про популярну літературу і літературу про основны школы карпаторускій язык про красну літературу і науку Но векшыну своіх творів на розділ од інчых сучасників Будитель Павловіч не написал на інтелектуальным языку котрий был комбінацийом народного церковнословяньского і росийского языка Писал на народным русиньскым языку так як бесідувал народ котрому был вірным як бесідувал він сам Літературна творчіст Павловіча є шырока Рудольф Павлович єден із непрямых потомків будителя є у своій статі поділил на три періоды перш штудентскій період аж до року <unk> і <unk> пореволючных років другій геовешскій період од <unk> рока Третій свідницкій період од <unk> до <unk> років Кажда із тых етап його літературной творчости є специфічна Можеме наприклад споменути то же в періоді коли был студентом в Тырнаві поклянинавчіл ся кірилицю Аловіч писал стихы по русиньскы на латині колоґ Александер Павлович умер <unk> децембра в році <unk> Часом русиньскій народ оцінил його великій вклад Є признаваный як найвекшый русиньскій поет по Александрови Духновичови Він про народ досправды дыхал до остатньой минуты свого жытя послідній стишок Прощані єм написал предсмертьов і послал свідницкым школярам бо в тот ден першый раз не міг прити на годину реліґіі уж не мал силы Прощат ся в нім і зо свойом возлюбленом Маковицьом і зо своім народом пише в нім Буд здрав милый роде Рускій Однес цілово гроб ускій Да бы там сном смерти спало сут нагодня ожыдало Прощайте выбратя стары молоды слоштены мары тіло пані отца старого несте до гробу темного Вы діточкы люби милы одпрыватте до Могилы Помольте ся за вашого небощыка духовного Александер Павлович был похороненый коло свідницкой грекокатолицкой церкви св Параскєвы Днес є вже церков перебудована несе назву святой Мудрости Товдышній храм єднес лем каплічко у тым сучасным В році <unk> му был одкрытый памятник в місті Свідник Ін Мемориям стал у <unk> році честным жытельом того міста Його місця найдеме і в історичным Центрі Русинів Пряшівской Руси у Пряшові Выслухали сте дописів поміщеных на портали ЛЕМ фм протягом посліднього тыжня Перегляд зрыхтувала Наталия Малецка Новак