Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня
Odc. 57

Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня

•

Opis odcinka

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 1 11 2020 - 7 11 2020

Automatyczna transkrypcja

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ Фонедільок <unk> листопада новембра <unk> р Лемковина Ультратрайл не одбыла ся Надія на стрічу в будучым році Автор вісти Севериян Косовскій Як інформували орґанізаторы тогорічны змаганя в літаню Лемковина Ультра Трейль не одбыли ся причыном єст фурт розвиваюча ся пандемічна ситуация котра не дозволила зорґанізувати тогорічну осінню едицию Мала она проходити в днях од <unk> до <unk> жолтня октобра На сайті подіі пише ся што орґанізаторы через пару годин міцно задумували ся над тым як розвязати проблем Скінчыло ся рішыньом што тогорічны змаганя конечно мусят быти перенесены на будучый рік Інформация про одкликаня осінньой едициі была спричынена предовшыткым новыма ограничынями веденыма через уряд влады В комунікаті пише ся што орґанізаторы так ци інакше годны бы были забезпечыти подію на найвысшым рівни спілпрацуючы з найліпшыма медичныма екіпами Пояснено і што обтяжыня медичного персонелю в послідніх місяцях єст за великє жебы ризикувати хоцбы довезіня потерпілых участників амбулянсом до шпиталя Што більше част люди заанґажуваных в тогорічну орґанізацию Лемковины УльтраТРЕС примірово волонтеры обнята была кварантанном цитуваня Зробили сме направду вшытко жебы сме могли ся стрітити в Низкым Бескіді але тым разом то дост ризиковне Для нашой команды ментально орґанізацийній а тіж і фінансово гірша од актуального сценария была бы лем єдна річ одкликаня імпрезы в пятницю хвилю перед пише ся в комунікаті На сайті Акциі мож чытати актуальности про тото як перенести впис з осінньой едициі на едицию в будучым році Орґанізаторы полны надіі просят на дальшу Лемковину Ультратрайль заплянувану на <unk> мая <unk> По дорозі сут заплянуваны іщы зимовы змаганя на <unk> і <unk> лютого фебруара <unk> р але і тоды будут залежны од ситуациі звязаной з пандемійом коронавіруса Віторок <unk> листопада новембра <unk> р Ден выникнутя Чехословацкой Републикы Державным святом уж і на Словакі Автор вісти Петро Медвід Список Памятных Днів і Державных свят на Словакі розшырит ся о штырі памятны дні На веце державным святом стане і <unk> октобер котрый был дотепер памятным дньом і буде дньом выникнутя незалежной чехословацкой державы Депутаты Народной Рады Словацкой Републикы то схвалили в рамках <unk> засіданя займовні у віторок <unk> новембра <unk> р Словакія так буде по долгых роках святкувати День выникнутя Чехословакі державы котра была Чехів Словаків і Русинів вєдно і з Чешском Републіком но на Словакі не буде свято Дньом робочого покоя Словакія свято выпустила з календаря Ден выникнутя Чехословакіі <unk> октобра ся вертат ку державным святам і буде Х Державным святом в Списку на Словакі Словацка Република тот ден з календаря по своім выникнутю <unk> році выпустила В Чехословакіі была дата <unk> октобра державным святом з робочым покойом До календаря ся тот ден знова дістал аж о <unk> р но лем у формі памятного дня Як інформувала аґентура ТаС подавателі пропозициі о записаня той даты як державного свята арґументували тым же выникнутя незалежной чехословацкой державы єдным з найвызначнійшых днів новодобой істориі Словакі припомянули же поджас істнуваня чехословацкой державы был тот ден державным святом Вшыткы державны свята котры сут на Словакі в календарі Ден выникнутя Словацкой Републикы свято св Кыріла і Методия Річниця Словацкого Народного Повстаня Ден Конституциі Словацкой Републикы Ден Боя за Свободу і Демокрацию сут єдночасно і дньом робочого покоя <unk> октобер так буде вынятком медже державныма святами кєд же дньом робочого покоя подля новелізациі закона не стало Выняткове свято і Просинів Нове державне свято котре буде припоминати выникнутя Чехословакіі <unk> октобра <unk> року буде вынятковым і про Русинів на Словакі Русины і іх териториі так само творили склад першой републикы Придали ся на основі рішыня власной політичной репрезентациі і тым стали вєдно з Чехами і Словаками так само державотворным народом хоц історици тото доднес забывают О приєднаня ся до складу Чехословакі вырішыла Центральна Руска Народна Рада <unk> мая <unk> р в Ужгороді Был то центральный орґан в котрым ся соєдинили домашні народны Рады і представителі еміґрациі з Америкы Председом рады стал Антоній Бескід <unk> мая того сам рна депутация одышла до Прагы де о своім рішыню інформували президента Томаша Ґаріка Масаріка Приєднаня русиньскых територий на Югодкарпат без Лемковины котра так само мала намагу стати частю Чехословакі было схвалене сенжерменьскым мірным договором <unk> септембра <unk> р підписали то державы Договору і Австрия Територия Русинів так стала субєктом медженародного права і Русины стали І державотворным народом в Новій Републиці Подля статі Мірного Договору Чехословакія обовязала ся же зорґанізує русиньску територию на Югод Карпат в границях встановленых головныма великодержавами як автономну єдиницю в чехословацкій державі і подарує єй найвысшу форму самосправуваня яка є можлива жебы не огорожувала цілост Чехословакі Хоц Пряшівщына наконец не стала частю Підкарпатской Руси в рамках адміністративы а была лем частю землі словацкой на котрій Русины были лем меншыном Выголошыня <unk> октобра за державне свято єй достойным припомянутьом істориі Русинів і іх державотворчых намагань Середа <unk> листопада новембра <unk> р В ґміні Устя Рускє рыхтуют плян ґазифікациі Автор вісти Севериян Косовскій Як інформує війт Ґміны Устя Рускє з Бігнів Людвін зачал ся начальный етап рыхтуваня пляну ґазифікациі на обшыри декотрых місцевости концепцию опрацовує польска Спілка ґазовництва одділ Гірничый Заклад в Кракові Проєктом котрый буде зрыхтуваный по вступных анализах запотрібуваня жытелів мают быти обняты такы села як Ґладышів Ждыня Конечна Смерековец Реґєтів Квіртник Пятон Устя Рускє Ганьчова і Высова Значыт тото што концепция буде розплянувана тым разом на східню і середню част ґміны Дальшы села як Сніниця баниця ци ізбы мают уж потягненый ґаз На ґмінным вебсайті находит ся анкєта котру выполнити повинны заінтересуваны жытелі ґміны а і вшыткы тоты особы якы не жыют наштоден на обшыри ґміны Устя Рускє але сут бодай властителями Ділянок і хыж в тій части Лемковины Анкєту мож так само одобрати од шолтысів поєдных сел і в уряді ґміны Повинно ся іх выполнити і вернути до уряду до <unk> листопада новембра <unk> р Анкєты звідуют ся напримір о тото ци даный маітель має замірене прилучыти ся до ґазовой сіти а тіж чом кєд бы деклярация была неґативна Сут тіж звіданя о тото якє є ваше актуальне джерело енерґіі а тіж до якых ціли был бы хоснуваний ґаз Ґазифікация ґміны то єден з дальшых етапів єй розвитку Прилучыня ся до ґазовой сіти вєдно з загальныма роботами на обшыри ґміны О єдным часі є о вельо туньше як прилучыня ся до ґазу в пізнійшым часів <unk> листопада новембра <unk> р Полониньска туристична траса ближе ку реалізациі Автор вісти Петро Медвід Сполочны наміры з Пряшівскым Самосправным Крайом при Розвитку Туристичного руху деклярувало в януарі <unk> рнат партиципюючых субєктів представителів містных заінтересуваных ґруп і самосправ Было то при нагоді підпису меморандума о взаємній спілпраци котрым сиґнатарі з окресу снина выразили інтерес взаємно партиципувати при досягуваню сполочных цілів підпорі економічного і социяльного розвитку окресу Снина і головно области Народного Парку Полонины Підписом ся деклярувала приготовельност на реализацию думкы вытворіня тзв Полоніны трейль полониньской туристичной трасы котра бы мала стимулювати розвиток туристичного руху в тым русиньскым реґіоні Траса бы мала зліпшыти мобіліту і доступніст сел ближеку реалізациі Выпрацуваня комплексной проєктовой документациі на добудуваня біциґльовой інфраструктуры полоніны трейл є предметом заказкы Пряшівского Самосправного Краю о публичным конкурсі котра была опубликувана увістнику публичного обстараваня Інформувала о тім аґентура сіта Ідео выбудуваня реакцийного округу в окресі Снина і сума заказкы є понад <unk> тис евро Траса бы подля вістника мала быти збудувана до <unk> місяців В рамках проєктовой документациі рахує ся выбудуваньом драгы Старина в бывшым селі Рускє яка має мати <unk> кілометрів так само з выбудуваньом трасы котра бы мала мати <unk> кілометрів В штырьох частях Рунина Рускій Потік Рускій Потік Удіч Криве Кальна Ростока Сташіньска Ростока і Сташіньска Ростока Стащ В дальшій етапі має проєктова документация рахувати з елементами дрібной туристичной інфраструктуры як інсталяциі цілотуристичного значыня на цілым окрузі в должці приблизно <unk> кілометрів включно на повін на місто снина і Рускє сідло на державній граници з Польщом Выбудувати бы ся мала і обсерватория жывой природы тоалеты про нащивників і пункты про одпочынок Полонены в єдным окрузі Полониньска туристична траса основат ся на зреконструуваню і выбудуваню інфраструктуры про зліпшыня доступности медже селами і піднятю якости туристичной і біциґльовой інфраструктуры Полонины треют буде трасом котра уможнит нащівникам перейти цілый Народный Парк полонины в єднім окрузі без перерываня Не мала бы быти фізычно тяжка і буде єй годна хоснувати шырока верейност Траса до великой міры вылужыват істнуючы лісны або інчы комунікациі Пропонуваны части реакцийной трасы ведут головно лістым тереном і через пасфиска творят новый коридор в котрым не буде мож хоснувати автомобіли ци мотоциклі Проєкт є частьо Акциного Пляну Ініциятивы Европской Комісиі Спідпорожы Світовой Банкы Медженародны експерты Окресніна і област Народного Парку Полонины зарадили меджепільотны реґіоны про наштатуваня розвитку і піднятя выконности Сіґнатариями меморандума в рамках котрого ся приготовлює і полоніны трайль сут Пряшівскій Самосправный Край Лісогосподарскій Маєток Уліч Державна Охорона Природы Словацкой Республикы Місто Сніна Лісохраньскє областна орґанізация туристичного руху Вышній Земплін і Вишній Шаріш і села Березовиц Кальна Ростока Кленова Колбасів Прислоп Рунина Руска Волова Рускій Потік Стащін Сташіньска Ростока Тополя Уліч і Уліч Криве Вымерла русиньска малярка Зузана Савчукова Хапакова Автор вісти Петро Медвід Як інформувала родина дня <unk> октобра <unk> р добило серце русиньской маляркы Зузаны Осавчуковий Гапаковий вмерла в віці <unk> років Доцен Зузана Осавчукова кандидат наук з дому Гапакова народила ся <unk> септембра <unk> року в Пінківцях в окресі Собранці Скінчыла Руску Ґімназию в Гумені Ні CОбсольвувала комбінацию Вытравна Выхова і росийскій язык на высокій школі Педаґоґічній в Братиславі Зачатку учіла на середній педаґоґічній школі в Пряшові пізнійше на катедрі Вытравной выховы Педаґогічной Факульты Університи Павла Йозефа Шафарика в Пряшові одкелю в <unk> р одышла до пенсиі В тым самым році была прията до Словацкой вытравной унііі Єден час іщы перед <unk> р коли Русины не мали власну пресу робила і в редакциі украіньского журналю Дружно вперед Зузана Осавчукова Гапакова написала учыбникы малюваня про першы і другы річникы учытельского напряму і дакілько дальшых высокошкольскых учевників про студентів педаґоґікы о естетиці і малюваню У <unk> році выдала моноґрафію о своім братови Штефанови Гапакови котрый был так само вызначным русиньскым маляром В творчости маляркы домінувал пейзаж пастель і олійовы фарбы творила закутины ци букєты квітів і з єй творів мож спомянути напр На дворі в Джінціні послідні різентемы Спішкій сужет розквітнута Яблінь Пустеполе ци і Новецкій Хотар Робила і портреты мала много выставок по выникнутютютютю Словацкого Народного Музея Музея Русиньской Культуры в Пряшові выставлювала і там Грекокатолицкы Похоронны обряды Дузаны Осавчуковой Гапаковой одбудут ся в четвер <unk> новембра о <unk> <unk> годині на Цітері в Нерешах Колекция Лемковина Анны Мариі Зыґмунд в пятницю в Коросні Автор допису Наталия Малецка Новак Хоц як сама бесідує ниякого нотарияльного потверджыня на тото не мат але лемківску душу має Быти може завдякы тому завоювала світ моды свойом першом колекцийом Лемковина Анна Мария Зыґмунд вказала Лейбикы чугы гуні кабаты але в сучасным выданю Вкінци ся дочыкала показу і на своім терені в Коросні Показови якій пройде <unk> листопада новембра о <unk> <unk> годині в Реґіональным Центрі Культур Погранича товаришыл буде концерт лемківской музикы од капелі Угерец Іщы перед войном не было ничым чудным што жены і хлопы ходили на штоден позбераны в народне облечыня Інчого шак не было леняны кошелі плісуваны кабаты запаскы Скоряны кєрбці кольоровы пацюркы вышываны опліча оддзеркаляли одмінны з Лемків присутных на торгах якы проходили по більшых містычках Низкого і сандецкого Бескідів Певно з часом і Лемкы зачали бы ся зберати подібні як тоты з міста Коли бы тото пришло не знатя бо пришло выселіня котре знищыло векшіст лемківской культуры Ручні роблены полотна взоры з натуры <unk> років од акциі Вісла Анна Мария Зыґмунд проєктантка Моды з Любатовой створила колекцию облечыня інспірувану лемківскым народным стройом Сама бесідує што єй Лемковина то нич інче як істория о Лемках іх культурі звыках реліґійности оповідана через моду Символичным може быти факт што вродила ся в <unk> річницю од початку выселінь <unk> квітня апріля <unk> р Проєктантка перенесла культуру і штуку Лемковины на полотна Зробила ориґінальны лахы зоруваны на лемківскым народным облечыню лем же в сучасным выданю В колекциі Лемковина схоснувала авторскы полотна ручні малюваный лен бавовну вышыване волняне сукно взір котрый є лейтмотивом для цілой колекциі взяти є зо старой хыжы в Заватці Рыманівскій Схоснувала тіж орнаменты котры нашла на студни Аж і кольористика сукєнок кабатів комбінезонів шапок ци черевіків навязує до традицийного народного облечыня Дотерла і до Коросна Колекцию доцінили в модовым середовиску разом з проєктантком зробили соткы кілометрів в Польщы вказуна была м ін в Кракові Варшаві Ґрашові Кєльцах Презентувана была і в Будапешті на A<unk> ци Шавли в Пілнічній Литві на фестівали Вайрус та аж і в Азиі Пятницьовому показови моды в Коросні товаришыла буде лемківска музика од капелі Угерец яку творят молоды люде залюблены в традициі рускых жытелів Пісні і мельодиі походити будут з архівальных награнь і тереновых досліджынь Угерец грат сурову музыку іх цілю єст оддати натуральніст корінной мельодикы Показ і концерт пройдут в простаранным голи Реґіонального Центру Культур Погранича в Коросні о <unk> <unk> годині Обовязуют скорше записы показ буде тіж трансмітуваный онляйн Веце о проєктанці і походжыню колекциі можете почытати з нашой архівальной бесіды на портали Лем фм Буковскому при тестуваню бракувала двоязычност Автор вісти Петро Медвідь Через вікенд <unk> октобра і <unk> новембра <unk> р на Словакі проходило ціло державне тестуваня антиґеновыма тестами на квіт <unk> Словацка влада так хотіла ідентифікувати інфектных людей котры наступили до повинной карантены і тым знижыти розшырюваня коронавірусу і наростаня денных чісол хворых На тестуваню взяло участ понад <unk> і <unk> мілийона люди Словакія має при тым коло <unk> мілийона жытелів Іти ся атестувати не мусіли люди над <unk> років і діти до <unk> років віку Тестуваня окоментувал і уполноченой Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны Лазо Луковскій котрый підкрислил же двоязычност мусит быти при такых вынятковых ситуациях істинном Фалат роботы но брак двоязычности Одповідні орґаны на боці державы і містных самосправ выконали величезну намагу жебы успішно зреалізувало ся перше коло цілодержавного тестуваня на кавіт <unk> но на многых місцях были порушены меншыновы языковы права написал на социяльній сіти Фуковскій на што ся одкликала презаґентура цитуваня Я барз скламаний же много селі міст і такы в котрых членове народносных меншын творят векшыну на тоту законну повинност забыло Написал уполномоченый котрый єдночасно подякувал самосправам котры інформациі кутестуваню мали і в меншыновым языку Дальше цитуваня Двоязычност мусит быти істинном при такых вызначных подіях коли приданю потребных інформаций даме вкладку безпечности і охороні жывотів нашых гражданів підкрислил Буковскій в русиньскых окресах і другє коло тестуваня Влада Словацкой Республикы хотіла наперед зробити цілодержавне тестуваня жытелів почас двох по собіслідуючых вікендах По першым колі і вдяка рекомендациям фаховців владный ґабінет змінил своє рішыня Тестуваня буде в днях <unk> і <unk> новембра проходити лем в тых окресах де было зіщеных веце як <unk> процента позитивных і вшыткых тестуваных в поданым окресі Меджі такы окресы належат головно тоты котры сут на Северій Словакіі в тым чыслі і окресы в котрых є русиньскє населіня Спомі них можеме спомянути окрес Стара Лобовня котрый мал у вікендовым тестуваню <unk> і <unk> інфікуваных бардеов свитных з тробків меджелябірці ци гуменны Вмер о митрад Михал Шляґа автор вісти Севериян Косовскій Як інформувал офіцияльный сайт Вроцлавско Щеціньской Єпархіі Православной Автокефальной Прославной Церкви <unk> листопада новембра <unk> р вмер отец митрат Михал Шляґа долголітній парох православной парохіі боговіщыня пресв Богородиці в Мальчыцях на Нижнім Шлеску Отец Михал Шляґа был Лемком вродил ся <unk> липця юлия <unk> р в Пшемкові В <unk> р был рукоположеный на діакона а неодолга на священника В роках <unk> был парохом в Щецінку і Боболіцях а од <unk> до <unk> служыл в Кошаліні В <unk> р был принятий до лодзіньско познаньской єпархіі де до <unk> р был был вікарийом лодзіньской катедры і парохом во Воцлавку <unk> вересня септембра <unk> р вернул назад до вроцлавско щесіньской єпархіі де од <unk> листопада новембра был парохом в Мальчыцях Заєдно был парохом в Студьонках до <unk> р і в Санбожу до <unk> р Покійний більшіст свого жытя служыл серед выселеных Лемків і іх потомных Вірныма в Мальчыцях Студьонках і Самбожу сут в переважаючій части Лемкы Посліднім часом радийо Лем фм мало нагоду нагрывати богослужыня в мальчыцкій церкви котры пак были трансмітуваны в рамках преносу недільных літургій блаженой памят о Михал Шляґа был прихыльником радия Лем фм При храмі находит ся принагідна таблиця з нагоды <unk> літя істнуваня парохіі на котрій є м іныма інскрипция Лемковино і ту твоі діти Інформация про похорон буде гнет опубликувана на єпархіяльным вебсайті Вічна Памят Выслухали сте дописів публикуваных протягом посліднього тыжня на портали Лем фм дякую за увагу Наталия Малецка Новак