Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 49
Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня
Episode description
Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 05 09 2020 - 12 09 2020
Automatic transcript
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм субота <unk> вересня септембра <unk> р Лемківска Ватра онляйны Але є шанса быти в Михалові Автор допису Севериян Косовскій Коли початком рока вшытко зачало ся зміняти нихто не подумал же пандемія доведе до того што лемківскы фестівалі не будут мочы быти орґанізуваны в такым виді якій дотля был нам знаный Інча буде зато ювілейна сорокова Лемківска Ватра на Чужыні котра не лем одбуде ся з опізніньом але і буде закрыта про публику Подля інформаций до котрых сме дотерли орґанізаторы ювілейной Ватры долго задумували ся над формом проведіня тогорічной едициі Ватра ся одбуде але тото што в єй проґрамі з огляду на безпеку участників будеме мочы видіти лем в інтернеті Оген буде положеный в самополудне <unk> вересня септембра <unk> р Орґанізувати неорґанізувати За словами Ведучого Стоваришыня Лемків Андрия Копчы Стисле кєрівництво Ватры долго задумувало ся над тым в якій спосіб провести тогорічный фестіваль і ци взагалі го орґанізувати Ограничыня повязаны з пандемійом квіт <unk> через остатні місяці ся збільшали што довело остаточно до того же сорокова Лемківска Ватра буде закрыта для публикы Выходом з планной ситуациі котрий дозволит Ватрянам принимати участ в проґрамі буде емісия подіі нажыво онляйн Ціліст проґраму буде реляцийонувана в інтернеті кажда охоча особа буде могла в тот спосіб быти присутна на тогорічній Михалівскій Ватрі Коротко але традицийно Проґрам тогорічной Ватры зачне ся о <unk> <unk> годині одкрытьом выставы посвяченой <unk> огнискам і ватрам в Михалові Потым запрошены гості положат квітя при памятнику Акциі Вісла Ватра буде запалена одраз по тым а пак одбуде ся переданя почестных грамот для єй дотеперішніх орґанізаторів В музичній части выступлят такы ансамбль як Ластівочка Ластівчата Секция Розтока Кычера Файна Ферайна і Троянда З причыны ограничынь проґрам Ватры буде скороченый лем до єдного дня Не дост же Ватру перенесено такой о місяц все одбывало ся в <unk> вікенд серпня авґуста то іщы буде горіла лем єден ден Не бракне традицийных елементів котры Михалівскій Ватрі товаришат такой од все Капітула Стоваришыня Лемків рішыла і того рока признати нагороду ім Епифана Дровняка Никыфора за вызначны досягніня в обшыри лемківской культуры Офіцийне переданя заплянувано на <unk> годину В рамках проґраму будут і дальшы акциі такы як конкурс Знаня про історию культуру і язык Русинів буде так само стріча з першыма ініцияторами Михалівской Ватры Выголошена буде і доповід про історию фестівалю Подія заперта але Ювілейна Лемківска Ватра буде закрыта про участників а войты на ватряне поле будут мочы лем запрошены гості головно локальны самоурядовці політикы і лемківскы діячы Хоц чысло люди якы о єдным часі будут мочы перебывати на обшыри імпрезы єст ограничене Стоваришыня Лемків оголосило конкурс знаня з нагоды ближучой ся Лемківской Ватры в Михалові в котрым до выграня сут запрошыня якы дозволят перейти порогы ватры Конкурс уж тырват і складат ся з двох етапів першый проходит онляйн а другій уж на ватряній сцені в першым онляйн треба прислати одповіди на <unk> звідань найпізнійше до <unk> вересня септембра на адрес поданый на сайті Стоваришыня Лемків Там тіж находят ся конкурсовы звіданя віторок <unk> вересня септембра <unk> р Крижевацка єпархія має нового єпископа автор вісти Петро Медвід У віторок <unk> септембра <unk> р папа римскій Франциск призначыл за нового єпархіяльного єпископа крижевацкой грекокатолицкой єпархіі дотеперішнього апостольского адміністратора Седеваканте отця Міляна Стіпіча інформувал о тім Ватіка Cantk Владыка номінант Мілян Стіпіч народил ся <unk> децембра <unk> р в місті Новый град в Босні і Херцевіні По закінчыню загребской Грекокатолицкой семінариі был у <unk> ркоположений на священника <unk> марця <unk> р был призначеный за апостольского адміністратора крижевацкой єпархіі по тім што з уряду єпархы одышол владыка Микола Кеґіч Крижевацка єпархія котра має і русиньскых віруючых была основана о <unk> році і є проґрекокатоликів ріжных народности котры жыют на териториі Хорватіі Словеніі а Босніі і Херцевіны На початку ХХ столітя з той структуры окремили ся дві єпархіі єпархія Успенія пресвятой Богородиці в Македоніі і єпархія свого Николая в Сербіі котра має свій центр в Рускым Керестурі Історичным центром єпархіі є місто Крижевці в центральній Хорватіі де і є катедральный собор пресвятой Тройці Уряд єпархіі семінария єднес у століци державы Загребі Крижевацка єпархія мала заданыма з <unk> року понад <unk> тис віруючых <unk> парохій котре обслухувало <unk> священників а в єпархіі было і <unk> монахінь Крижевацка єпархія доста помагала грекокатолицкій церкві убывшій Чехословакіі коли зістали грекокатоликы без єпископа і комуністичны власти не хотіли позволити выменуваня нового єпископа Товды крижевацкій єпарха Славал Мір Міклеош што рік приходил до Пряшова жебы рукоположыти новых священників товдышньой пряшівской грекокатолицкой єпархіі Польща неприязна меншына Автор вісти Наталия Малецка Новак Орґанізация Економічной Спілпрацы і Розвитку Оісь <unk>emuk опубликувала <unk> вересня септембра рапорт <unk>eo<unk>re<unk>c якій тыкат ріжнородности в державах Спільноты Серед досліджаных держав лем в Польщы і на Мадярах занотувано зменшыня акцептациі ґутрьом специяльным ґрупам Етнічным меншынам особам ЛБТиміґрантам В рапорті досліджано предовшыткым тото як выглядат ситуация на рынку працы ґруп якы можут быти дискримінуваны з огляду на етнічне походжыня рід неполносправніст або вік В рапорті нашли ся тіж стратеґіі для приватных фірм і публичных інституций тыкаючы збільшыня ріжнородности в місци працы Польща на Ісци ідучы од кінця Важным елементом рапорту были досліджыня односин до ріжнородности в поєдных державах Оі покликала ся на своі першы досліджыня подля котрых отвертіст на еміґрантів акцептация для ЛґТ і підтримка для міґрантів сут зо собом повязаны Авторы рапорту спостерігают што зміцняня в соспільстві позитивных постав в однесіню до єдиных меншын спричынят позитивны поставы в однесіню до інчых дискримінуваных ґруп Жебы провірити односины до ріжнородности дали звіданя Ци місто або реґіон в котрым жыєш то добре місце до жытя для нацийональных і расовых меншын ґеів і лезбійок еміґрантів з інчых держав Кус більше як половина жытелів держав Оі<unk> процент думат што іх околиці то добре місце до прожываня для етнічных меншын осіб ЛБіміґрантів Польща єст на третім місци за Мадярами і Турцийом серед держав найменше приязных меншыном Найменше толеранциі взглядом еміґрантів Дальшы ріжниці медже державами видно тіж коли розділит ся звіданя на три ґрупы В рапорті мож найти табелю котра вказує як в поєдных державах зміняли ся односины до етнічных меншын ЛБТ і еміґрантів Веце як два процентовы пункты зменшыня ся акцептациі зазначено на червено збільшыня акцептациі веце як <unk> пункты на зелено а тото што по медже на жолто Лем дві державы зарахували зменшыня акцептациі о веце як два процентовы пункты і мают всі три червены поля то Польща і Мадяры Вшытко через односины до осіб ЛБо лем в тых двох державах акцептация для них в послідніх десятьох роках ся зменшыла Вірогідны невірогідны Авторы рапорту звертают увагу што результаты можут быти невірогідны респонденты могли давати так зв соспільні пожадану одповід В примірі квестий взглядом котрых є консенсус як примірово рівніст плоты звідуваны бесідуют радше тото чого ся од них жде як тото што направду думают Дослідникы рекомендуют одчытуваня результатів барже як опінію респондентів про іх найблизше середовиско ани приватны поставы Засуґерували тіж што результаты могли бы быти іщы низшы коли досліджана бы была опінія представників меншыновых ґруп а не загальні жытелів даной державы В рапорті зазначено што в державах в котрых велика част думат што іх реґіон єст приязний меншынам інчы досліджыня роблены серед меншыновых ґруп часто выказували высокє одчуваня дискримінациі як примірово в Фінляндиі Нідерляндах ци Люксембурґу В полонинах має выникнути Резервация Великій Буковец Автор допису Петро Медвід На териториі Народного Парку Полонины бы мала выникнути Природна резервация Великій Буковац пропозицию приготовлює Державна Охорона Природы Словацкой Републикы Про аґентуру та повіла директорка секциі Охороны Природы і Краіны Державной Охороны Природы Словацкой Републикы Марта Мутнянова Выголошыньом резервациі ся має подля Мутняновой забезпечіти охорона локалити світовой дідовины ЮНЕСКО Стары Буковы лісы і Буковы Пралісы Карпат і інчых реґіонів Европы конкретно част Стужіця буківскы Вархы Великій Буковец має быти на териториі з выміров <unk> гектары і <unk> гектара Мутянова інформувала же територия бы мала быти розділена на зону А де є пропонуваный <unk> ступень охороны і зону Б де бы мал быти <unk> ступень На вымедженым охраннім поясі бы мал платити <unk> ступень охороны іщы ся не знає коли Пропонувана природна резервация навязує на вже істнуючы природны резервациі бурсучыны і бурсуків Верх і Народны природны резервациі Стужіця і Єря Баскала Цитуваня сотворит ся так компактна корінна зона компоненту світовой дідовизны ЮНЕСКО в котрій буде забезпеченый беззасяговый режім так як то выжадуют услові заряджіня териториі медженародного значіня повіла про аґентуру Мутянова По проіднаню заміру выголосит природну резервацию Влада Словацкой Республикы цитуваня точный термін выголошіня ся того часу не даст становити закінчыла директорка Варголів Музей <unk>rtа Рекорд автор допису Петро Медвідь Музей Модерного уменя Енді Варголя в Меджылябірцях нашівило почас місяців юлий і авґуст <unk> р понад <unk> нащівників Є то абсолютный рекорд дотеперішньой навщівности за <unk> років істнуваня той інституциі Про аґентуру ТаС доповіл директор Музея Мартін Цубяк цитуваня В середнім чіслі Музей Денно на Вшівило в місяцях юлий і авґуст <unk> на Вшільників найвеце іх было <unk> і то <unk> авґуста коли сме мусіли реґулювати вступы жебы были дотриманы гіґієнічны наряджіня повіл Цубяк Подля слов директора ся ім сполнил малый соно нашлівности котрого реальну подобу є видіти з часу на час в заграничу кєд на вступ до музею треба чекати в шорі Найвеце домашніх помогли проєкты Найвеце нашлівників было домашніх і з Словакі з помеджізаграничніх было іх найвеце з Польщы конкретно <unk> Минушый рік почас літніх місяців мал Музей довєдна <unk> на Вщільників І кєд же в януарі ворголів Музей на Вшівило <unk> на Вшільників веце в порівнаню з попереднім роком цубяк приписує рекорду на Вшільнос почас літньой сезоны двом пропаґачным проєктам Єдным з них є авдиовізуальна серія <unk>em проєкт на котрым Музей спілпрацувал з Факультом умань Технічной Університети в Кошыцях другым єст <unk> сітіляйтів котры мож видіти од братіславы Погуменне в рамках проєкту Підпорюєме уменя і был результатом спілпрацы Музея з орґанізацийом Кошыцкы Культурны Центры і плятформом медияльного уменя Ма Музей так само в рамках мультімедияльной выставы зачатком ЮНА пожычал творы стріт Арт УЮ до Кунчхале Кошыці Інтерес был огарінґа Тілом про для вчывників была і выставка творів світовой особности в уменю кейтарінґа цитуваня Выставный простор почас пару тыжнів змінил ся на єден великій монументальный твор з понад <unk> малюваныма танцюючыма фиґурками котры были головным візуальным елементом выставкы і на стіну підлогу і пляфон експозициі были малюваны ручні дополнил директор Як закінчыл Музею ся і наперек Корона Кризі подарило зреализувати і медженародный проєкт В польскым Коросні была <unk> авґуста одкрыта выставка під назвом Енді Воргольс Lem де Актуально Музей Ворголя окрем своіх стабільных експозиций має і выставку <unk> умалецкых творів од <unk> великобританьскых авторів котры протестуют против войны і будякой формы ґвалту під назвом Пекельний мір Середа <unk> вересня септембра <unk> р Осінны подорожы Ретропотягом по Малопольщы Автор вісти Наталия Малецка Новак В вересни септембрі зачне ся <unk> едиция Малопольскых Пути Желізницьовой Туристикы В проґрамі традицийні находят ся переізды памятковыма складами на ріжных трасах тіж до лемківскых сел Першый раз трансмітуваны будут на жыво в сіти інтернету Паровозы та забытковы ваґоны з деревяныма лавками зо скансену желізницьового табору в Хабівці выіхают на Торы вчас переіздів в вересни септембрі і жолтни октобрі до Крениці Мушыны Нового Санча Ґорлиц Біча Тарнова Тухова і Жабна Терміны переіздів Охочы можут переіхати ся памятковым потягом або обізріти склады вчас постоів на стациях Першый раз переізды будут трансмітуваны тіж в інтернеті на сайті Фейсбу і в сервісіn Орґанізаторы ґарантуют што переізды будут орґанізуваны згідні з актуальныма санітарныма принципами терміны <unk> вересня септембра в суботу потяг переіхят трасом Новый Санч Мушына Мушына Крениця та Мушына Жеґєстів <unk> вересня септембра в неділю Новый Санч Біч Біч Ґорлиці <unk> жолтня октобра в суботу Тарнів Тухів та Тарнів Жабно так само в неділю <unk> жолтня Зас <unk> листопада новембра в середу на свято памятниковый склад переіхат трасом Хабілка Новый Санч послідньом трасом буде Жабілка Машана Дольна Хабілка Рабка <unk> грудня децембра Любителі желізниці Орґанізатором Переіздів є Новосандецкє Стоваришыня Любителів Желізниці во спілпрацы з Раґом Проєкт фінансово підперло малопольскє воєвідство в рамках конкурсу оферт туристикы під назвом Гостинна Малопольща Нич одбуде ся повселюдный спис найперше скінчыт ся рільный Автор вісти Севериян Косовскій Нич Польща і інчы европейскы державы проведут повселюдне списуваня своіх громадян де серед ріжных звідань буде мож буде задеклярувати свою нацийональніст на обшыри Польской Республикы тырват ріжный спис Головный Статистичный Уряд в тот спосіб выполнят свій обовязок жебы каждый польскій рільник был підданий рахуваню Списуваня ґаздів потырват до <unk> листопада новембра <unk> р Статистикы Кажде повселюдне списуваня в тым рільниче має за головну ціль зробити статистику даной ґрупы Подля інформаций заміщеных на сайті тогорічного рільного спису Чысла зобраны вчас списуваня будут потрібны для аналіз змін якы прошли в обшыри рільництва протягом років <unk> Уряд Влады хоче так само зобрати основны інформациі про державну реґіональну і локальну рільну політику по селах Рекомендацийом єст жебы ґаздове записували ся через Інтернет В тій ціли Головный Статистичный Уряд До каждого рільника выслал інформацию з можністю самосписуваня Особы котры не мают такой можливости можут схоснувати поміч поєдных ґмін Примірово в выділі середовиска і сельскых обшыри уряду ґміны Польковиці зрыхтували компутерове становиско до проведіня самоспису Рільный спис єст обовязковий Списати можна ся на три способы через інтернетовый самоспис за посередництвом аплікациі з формулярьом яка доступна єст на сайті Головного Статистичного Уряду вчас телефонічной бесіды або од <unk> жолтня октобра <unk> р вчас безпосередньой стрічы з тереновым списувачом Прелюдия Мож рети што тырваючый як раз тепер рільний спис єст вступом до більшого повселюдного спису жытелів якій заплянуваный єст в Польщы на першу половину <unk> рока Окілько рільниче списуваня направлены єст лем на ґаздів котры занимают ся найчастійше роботом в поля або продукцийом молока і хованьом звірины о тілько повселюдный спис буде обовязковый для каждого громадянина Польщы Єдном з основных части про особы якы сут польскыма громадянинами але мают окрему нацийональніст буде част тыкаюча звідань про нацийональне етнічне привязаня і проматериньскій язык Хоц ґу початкови будучого спису є іщы кус часу уж тепер заохачаме вшыткы особы якы сут частю лемківского народу жебы задеклярували на повселюдным списуваню лемківску нацийональніст як рідный материньскій язык лемківскій <unk> вересня септембра <unk> р Ількосова з Баюсова приде до Пряшова автор допису Петро Медвідь Словацкій Народный Музей Музей Русиньской Культуры в Пряшові рыхтує дальшу інтересну выставку четвер <unk> септембра <unk> р буде проходити вернісаж експозициі Федора Віца під назвом Ількосова з Баюсова выбер і з долгодобого русиньского сериялу Ількасову русиньскій музей плянувал уже скорійше но з причыны пандеміі і тота експозиция перенесла ся на пізнійшу дату Приступна буде аж до кінця октобра Ількосова з Баюсова Серияль крисленого гумору Ількосова з Баюсова котрый в остатніх майже три <unk> роках мож знати з русиньской періодичной пресы має уж веце як <unk> років Федор Віцо ся з тым сериялом Ур по примушеній перерві публикуваня вернул до товдышньой украіньской періодичной пресы З політычных причын по <unk> р коли приготововил окладку часопису яка припоминала першу річницю окупациі было його публикуваня заказане і з редакциі товдышнього Культурного Союзу Украіньскых Трудящых де працувал был вышмарений У Сому редакция знову озвала односно спілпрацы і дале му дві можности Кєд Жевіцо повіл же хоче крислити сериял вырішыл публикувати в ґазеті Нове жытя котра выходила як тыжденник і так <unk> мая <unk> р першый раз появил ся на столінках ґазеты Ількосова з Баюсова Серияль одтовды здобывал успіхы і был веце раз і выставлюваный В році мала проходити выставка в Домі Чехословацко Совітского приятельства в Братиславі но была зрушена што был сиґнал і про редакцию котра пак сериял зоставила Уж тексты з того періоду были писаны по русиньскы хоц офіцияльно хоснувал ся лем украіньскій язык Зміна пришла і з <unk> р коли пробудил ся і русиньскій рух <unk> авґуста <unk> р вышло перше чысло народных новинок котры зачала выдавати русиньска Оброда і <unk> януара <unk> р был публикуваный і першый рисунок обновленого сериялю Ількосова з Ваюсова Образкы з того періоду видят ся міцно політичні мотивуваны в порівнаню з тым што могло выходити в ґазеті Нове жытя головно з акцентом на проблему народной ідентиты Русинів і на вшыткы з тым повязаны темы Ількосова одтовды з дакілько перервами выходит в русиньскій пресі аж до днешнього дня Повыникнутю нового періодика русиньской оброды на словеньску інфорусин выходил серияль долгы рокы в нім пак ся по дакількорічній перерві вернул у <unk> році до ґазеты НН Інфорусин котра представлює споіня історичных народных новинок з ґазетов Інфорусин Як підкрислює Федор Віцо тепер выходит на основі його власного рішыня Федор Віцо Федор Віце ся народил <unk> новембра <unk> р в русиньскым селі Шыпанец товдишня Чехословакія Єст знами як карикатуриста і культурно сполоченьскій діятель на Словакі Од основаня русиньской оброды был єй активным членом Вже в <unk> роках был єдным з вызначных політичных карикатуристів в Чехословакіі і публикувал в дакілько найбільшых чешскых і словацкых ґазетах Был творцьом популярного сериялю Яношік котрый много років выходил в леґендарным словацкым гумористичным часописі Рогач Віце окрем іншого выступал і во фільмах котры были повязаны з русиньском тематіком Мож спомянути лядомірскы морітаты і леґенды інчы світы ци осадны Карикатуры Федора Віца тішат ся облюбі в многых домашніх і заграничных періодиках в котрыма спілпрацувал і спілпрацує Сериял Лількосова з Баюсова был выданый і книжно в <unk> році Книжка была русиньско словацко анґелицка За своій публикациі был нагородженый напр преміом Словацкого Літературного Фонду Премійом міста Пряшів і Преміом Чешской Уніі Карикатуристів Є єдным єй з бойовників котры долгы рокы намагают ся принавернути Рускій Дім в Пряшові назад до рукы Русинів і на іх благо В році <unk> был здружніньом інтеліґенциі Русинів Словеньска выголошеный за русиньску особност рока Нова Бесіда доступна про вас Автор допису Севериян Косовскій Стоваришыня Лемків напечатало дальшый номер свого часопису Бесіда чысло <unk> на місяці липец серпень В свіжым выданю можете чытати м ін Наталия Малецка Новак Сара Кужвара мрію даколи малюват на Лемковині Ольга Пелехач Лемковина очами фотоґрафа Патрика Біґаньского Петро Трохановскій Цінне одкрытя Маґурича на цмонтері в Головци Петро Медвід Літні семінары карпаторусиністикы Наталия Малецка Новак тот світ не загынул будут называти нас Лемками Андрий Копча Два зеро для коронавіруса Iмпреза Стоваришыня Лемків переложена на разі Петро Трохановскій Ювілейскопом але ту з адекватном Анна Рыджанич поетеса пізного дебюту до <unk> річниці народжыня Меляніі Собин Анна Кырпан Антонич Сподіванкы і несподіванкы Павел Малецкій Богдан Ґамбаль русиньскій інтелектуаліста візийонер і політик Хоц пандемія не одпущат теперішнє чысло бесіды вкінци вернуло до постійной части Новин не новины не лем з Лемковины Іщы в остатнім номері першый раз од <unk> років выдавничой істориі часопису не нашли ся ниякы інформациі з обшыри культурно соспільных подій В выданю чытати мож выімкы з текстів публикуваных в інчых редакциях так польскоязычных як і словацкых При тексті Анны Кырпан посвяченым Богданови і Горови Антоничови поміщены сут стишкы поеты переведены до лемківского языка Найсмутнійша про редакцию радия ЛЕМ фм єст актуальна част одышли од нас попращали ме Споминат ся в ній нашого приятеля реактиватора Общества Руска Бурса в Ґорлицях і думкодавцю першого лемківского радия Богдана Ґамбаля Окрем статі Павла Малецкого своє особисте слово подал ведучий часопису Петро Трохановскій Окрем гаусового в ґазеті як все інчы тексты поезия а і шыковна амрозове казаня Новый нумер доступный єст тіж в версиі онляйн на сайті Стоваришыня Лемків Двомісячних бесіда то часопис Головного Заряду Стоваришыня Лемків выходит од <unk> рока Присвяченый єст збережыню істориі культуры і языка Лемків інформуючий о жытю нашой і братніх нам соспільности плекаючий вірній надіі прадів і вітців Бесіду мож прочытати в Бібліотеці Руской Бурсы в Ґорлицях котра отворена єст од понеділька до пятниці в годинах од <unk> <unk> до <unk> або по індивідуальным догвариню в інчым терміні Ґазета єст тіж доступна в локальных кружках Стоваришыня Лемків в Польщы Засідал народносный выбор тестуваня перепису уж в септембрі автор допису Петро Медвід В середу <unk> септембра <unk> р проходило в Братиславі засіданя Выбору про Народности Меншыны і Етнічны ґрупы котрый є Парадным орґаном Рады Влады Словацкой Републикы про людскы права народности Меншыны і родову Рівност Засіданя одкрыл його прецеда Лаз Лубуковскій уполномоченой Влады Словацкой Республикы про надност і меншыны Членове выбору собі на зачатку припомянули жептембрі є на Словакі дньом жертв Голокаусту і расового насилиства Як раз в тот ден было у <unk> році прияте уфашіст словацкым штаті наряджіня чысло <unk> през <unk> о юридичным поставліню Жыдів тзв жыдівскій кодекс котрым были жыдівскым гражданам взяти вшыткы права і векшына з них была вывезена до концентрачных лаґрів де і вмерла Як повіл Буковскій членове народносного выбору одсуджуют будякы проявы расовой ци етнічной ненависти як і намагы о злегшыня характеру споминаных історичных дій Перепис буде простий Медже найважнійшы пункты остатнього засіданя належала інформация о приправі перепису населіня дмів і квартелів <unk> Перепис вже проходит кєд же дане о домах квартерах і дальшы інформациі Стастичный Уряд Словацкой Републикы зачал зберати вдяка електронічному перепоіню односных катастральных і дальшых урядів Перепис населіня буде проходити од <unk> фебруара <unk> р до <unk> марця того самого року Як были членове выбору інформуваны і вдяка тому же не будут люди мусити дополняти даны котры знат статистичный уряд здобыти інчом формом і котры дополнювали в попередніх переписах перепис буде барз простий Тому є помочы і то же першый раз буде проходити полно електронічный перепис Перепис ся буде выполнювати на сайті Штатистичного уряду припадно через мобільну аплікацию В переписі будут брати участ вшыткы котры мают тырвале перебываня на Словаківаня або толеруване перебываня Участны будут выполнювати лем <unk> вопросів што є в порівнаню з попередніма роками о много меньше чысло Села і міста на перепис дістанут грошы Хто не буде знати выполнити собі перепис сам може пожадати о асистенцию на тото дістанут села і міста грошы Фінансы подля інформаций статистичного Уряду не будут лем на робітників стацийонарных асистентів котры будут помагати з переписом але і на власну діяльност Можут собі з них робити власне пропаґуваня перепису припадно дати зробити і дальшы материялику перепису напр і в языках народносных меншын Самособову Штатистичный Уряд буде дистрібувати і власны материялыку перепису котры будут так само і в языках народносных меншын В языках меншын буде мож выполнити і формуляр перепису Штатистичный Уряд Словацкой Републикы розділил свою кампань на штырі фазы В рамках кампаніі буде од <unk> до <unk> септембра мож залучыти ся до політного тестуваня електронічного перепису Даны котры ся здобудут тестуваньом не будут зарахуваны до офіцияльного перепису Тестуваня буде проходити на офіцияльным сайті уряду про перепис Зізанє крапка CХ Штатистичный уряд хоче в рамках кампаніі інформувати о тым чом є перепис важный як ся на основі нього роблят ріжны політикы державы напр транспорт паркуваня драгы оддуховы зоны школы і так але і о т же є ґарантувана охрана особных даных котры будут анонімізуваны і не мож на основі них дійти ку особі котра іх выполнила Уряд буде на тоту кампань хоснувати принтовы социяльны медиі телевізию аґідкы паляґаты більборды слайты но кампань приготовлює і про окремы народносны высыланя в рамках верейноправного телерадія Про меншыны важны три вопросы Про меншыны будут найважнійшыма три вопросы і з <unk> котры будут у формулярі Люде ся будут в переписі просити на то яка є іх народност пак ци ся чуют быти членом іщы і даякой інчой народности а якій є іх материньскій язык В порівнаню з попереднім переписом приходит ку змінам по перше люди собі будут годны вызначыти дві народности но не мусят Можут зістати коло єдной што рекомендуют і русиньскы представителі Проти той зміны цілый час были Русины у выборі Петро Медвідь і Мілянян Піліп представитель сербской меншыны Стане Рібіч і подакотры представителі мадярской аромской меншыны Кєдже векшына членів выбору была за таку можливост першый раз по взорі держав околиці Чешской Республикы Мадярска і Польщы будут люди годны записати собі дві народности што ся арґументувало тым же люде можут быти змішаного походжіня По другє хоц минувшый перепис просило ся наприклад і на найчастійше хоснованый язык в найблизшым переписі такій вопрос не буде і буде ся звідати лем на язык материньскій В тым вопросі дотепер Русины все досягували векшы чысла як у приголошыню ся кународнодности Наприк у році <unk> сяку Русинам приголосило <unk> але ку материньскому языку русиньскому аж <unk> Вопрос о найчастійше хоснуваным языку наконец ани бы не мал вплыв на рішыня будякой меншыновой політикы зато ся выпустит РТС буде рішыти концепцию народносного высыланя Членове выбору были інформуваны і о засіданя Рады РТС на котрій брали участ і представителі меншын котры выразили своі припомінкы ку народносному высиланю Засіданя одбыло ся за участя уповномоченого Буковского <unk> авґуста Рада прияла ку проблематиці народносного высиланя узнесіня в ним ся конштатує же сучасный стан народностного высиланя і выробы народносных проґрамів выходит з леґіслятивных і фінансных можливости верейноправного телерадія но так само дала Рада Ґенеральному Директорови РДВС Ярославови Гризникови задачу выпрацувати концепцию высыла природности меншыны і етнічны ґрупы котра буде в проґрамовій структурі брати до увагы сучасны пожадакы народносных меншын і етнічных ґруп Тот замір потвердил на засіданю выбору і Мартін Какош підпредцеда Рады РТВС котрый говорил же народносному высиланю треба новый концепт новых спілпрацовників ци певний час высиланя Бракує за його словами точна і ясна дікция закона высыланя бы потребувало і довго добільшу приправу редакторів а векшы фінансны жрідла Ґенеральный Директор РТВС має задачу актуализувати концепцию меншынового высыланя до кінця октобра РТВ собі кутворбі концепциі покличе і представителів меншын котры вже были на засіданю Рады РТВС за русиньску меншыну там был Петро Медвідь і котры будут презентувати представы о розвитку того высиланя за свою меншынову комуніту Медже найважнійшы русиньскы пріорите в рамках радєвого высыланя належыт обновліня выробы літературно драматичных і забавных проґрамів котра была позоставлена в <unk> році В телевізиі є то актуализация істнуючого формату і выникнутя новых форматів проґрамів Выбор жадат выдати навчальный материял Меншыновый выбор в середу проєднал і інформацию о Акным пляні охраны прав особ котры належат ку народносным меншынам і етнічным ґрупам на рокы <unk> Своім знесіньом котрого пропозицию дал Петро Медвід Пожадал выбор Державный Педаґоґічный Інститут бы складно фіналізувати і публикувати навчальный материял під назву Познакомый ся народносны меншыны жебы міг быти зарядженый до навчальных плянів Фіналізация учебника ся тігат уж дакілько років ку тексту мали припоминкы напр і представителі русиньской меншыны кєд не были согласны з капітоловом котра мала презентувати Украінців на Словакі в котрі ся писало о Русинах Украінцях і так д Зато материялял перешол многыма критичныма змінами Як были членовы выбору інформуваны словацка версия є готова но чекат ся на мадярскій переклад В повязаню з тым член выбору за Русинів підкрислил же покля ся роблят переклады до народносных языків пак жадат і переклад до русиньского языка Буковскій пропонувал жебы текст без чеканя был публикуваный в словацкым языку і міг быти хоснованый дальшы языковы версиі ся можут поступно доробити включно мадярскій Выслухали сте дописів публикуваных протягом посліднього тыжня на портали Лем фм дякую за увагу Наталия Малецка Новак