Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Послухай порталю ЛЕМ.фм
Еп. 5

Послухай порталю ЛЕМ.фм

•

Опис епізоду

Не маш часу чытати, а хочеш быти зо вшыткым набіжучо? Зробиме то за Тебе – выслухай дописів поміщеных на поратли ЛЕМ.фм з даного тыжня в кажду суботу о 9.00 год. на антені радия ЛЕМ.фм

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю Лем фм Неділя <unk> жолтня октобра <unk> р Каджвозняк При вчыню лемківского учытель сам мусит дуже чытати Автор бесіды Севериян Косовскій Презентуєме другу част інтервю з долголітнім учытельом лемківского языка Лукачом Возняком Вывчыл вельо діти і молодежы з Ліґниці і околиц Старал ся защыпити не лем знаня рідной бесіды але так само любов до свого Зпід його крыл вышол не лем першый атуриста з лемківского языка але такой до той поры сумарично найбільше чысло вшыткых матуристів З початком тілько што зачатого Нового Шкільного Рока <unk> Укач Возняк офіцияльно закінчыл учытелюваня Наше інтервю было зняте іщы вчас активного вчыня То дальша але не остатня стріча з учытельом з Ліґниці першу з них найдете в архіві нашого порталю Дов продолжаме нашу зачату бесіду Зосередиме ся головно на актуальных проблемах і кадровых браках як тіж часто браку компетенций учытелів до вчыня рідного языка При нагоді реченого тексту рекомендуєме актуальну статю на нашым портали про стан вчыня лемківского языка в Польщы в текучым шкільным році Севериян Косовскій Што діти найвеце інтересує на лекциях Ци може познаваня лемківскых співанок смішок оповідань або радше як раз познаваня азбукы правил писаня яку видите методику жебы трафити до найменшых Лукач Возняк Тых найменшых предовшыткым треба навчыти азбукы і то барз докладні потім треба тоту азбуку стосувати писати слова розшыряти материял хоснувати буквар котрый єст основний на тым етапі розвитку але хоснувати і інчы джерела котры сут тепер доступны ціле щестя маме підручникы книжкы а тоты елементы што были в звіданю то можут ся зачати аж товды коли дітина єст в I клясі і высше Товди мож бесідувати о тым што таку дітину інтересує Мам такы діти котрыма можу ся похвалити же іщы єст надія же даколи тото вшытко потягнут Были сте учытельом од котрого вышол першый матуриста з лемківского языка Ци дальше молодіж намагат ся при одповідній помочы приступувати до нашой матуры До той поры мал єм двох кандидатів в тым році дописок редакциі Тіж мам двох На другій рік напевно тіж буде єдна особа так што заінтересуваня єст не вшыткы хотят здавати може ся боят але сут такы же самы приходят і хотят нашмарюют тоту роботу жебы як найвеце вытягнути з того языка і з літературы і з поезиі і з пісні принаймні єст кусцьок меду до того вшыткого Тепер звіданя дакус з другого боку Якы видите найвекшы проблемы во вчыню лемківского языка Ци на заході бракує учытелів ци бракує може місц де могли бы сме вчыти языка ци нам бракує підручників або інчых помочы Лукар Возняк Для ня єст проблем такій же не маме місця одповіднього огріваного чыстого приємного де мож бы бы бы бы бы было приготувати так тоту салю же як приде молодіж жебы ся она чула так як перше на Лемковині Хоц я ся старал такы обставины зробити Рисункы єм такы робил малюнкы з горами зо штырьома порами рока всали повісил єм на стіні знимкы вшыткых нашых передовых люди Але вшытко тото мало сенс лем в тым часі коли єст тепло Факт же нам дале вчыти в школі нр <unk> в Ліґници де барз файне Але мы выміняме ся з науком реліґіі Як были сме в будинку Стоваришыня Лемків а церков єст близко то могли сме ся выміняти Лем през єдну доріжку перейти і єдны діти были на реліґіі другы на лемківскым і наоборот В тій хвили єст такій наказ президиі же треба быти там де они вызначат Правда там єст тепло чысто і так дальше але я мушу носити вшыткы книжкы якы мам котры бы могли бы лежати на стопах в одповідній сали до лемківского Молодіж могла бы од рукы выберати сысловникы і інчы книжкы а так яношу тото в торбах і не здає тото еґзаміну А іщы час до часу єст так же салі сут заняты не все мож там быти де систематичні ся одбывают лекциі І тепер діточкы мусят іти з реліґіі до школы през штырі крижоваткы то не найліпше з огляду на безпеку Днеска тото є основне Родиче мусят чекати на подвірци при церкви а другы чекати на подвірци при школі Утруднят нам тоту роботу Ту єст як раз єдна з причын же не все можут приходити діточкы так жебы лекциі давали ліпшы ефекты Мам на мысли тото же якєд бы приходили три раз в тыжни то бы была лекция ту лемківского там реліґіі часом мушу так вести лекциі же мам на занятях і з Першой класы і з Третьой класы з Шкласы з ґімназиі Мушу лекциі лучены вести а товды обнижат ся рівен каждой клясы бо мусиме в тым же часі робити пару річы нараз Люди приізджают зо сорды Сльонской ци деситам од Вроцлавія ци ту по <unk> кілометрів Сут проблемы з доіздом з ріжныма інчыма річами Тото вшытко веде ґу тому же вшыткы зачынаме ся знеохочати до той роботы Севериян Косовскій Єм ся іщы звідал Вас про учытелів Ци сут кандидаты Виджу же бракує нам кадры же то проблем ци подля Вас учытель лемківского языка повинен быти тотот што скінчыл лемківску філолоґію Або може то быти каждий лем старчыт жебы хоц дакус бесідувал по лемківскы Укач Восняк Трудно мі ту вырокувати барз добрі бы было жебы мал скінчену філолоґію а окрем того жебы был учытельом учытелюваня не єст простом професийом Днеска єст інакше Перше бывало жебы перейти на тот процес вывчыня учытеля треба было скінчыти педаґоґічний ліцей учытельскє студийом а і высшы студиі Як учытель перешол вшыткы тоты етапы знал психолоґію дидактику і інчы річы котры были потрібны В ліцеях были рыхтуваны учытелі до вчыня каждого предмету в тій хвили того ніт В тій хвили єст інчий систем і інча процедура Верну до того што было в звіданю Кєд бы был чловек з одданьом до свого то на рівни основной школы може вчыти незалежні до того ци має тоту філолоґічну освіту або ніт Зато же як то ся гварит вчыти себе найперше а пак там де треба Все мож ся выччыти о тых пару лекций допереду Певно же найліпше коли єст учытель котрий не мусит ся рыхтувати бо має тото вшытко в єдным пальци але тяжко з тым єднеска або молоды не горнут ся до того жебы быти учытелями Трудніст єст така о чым єм перше радил Добрі єст вчыти в такій школі де єст вшытко на місци Ту не єст так Кєд іде до вчыня лемківского то учытель самому мусит дуже чытати презерати вшыткы часописы книжкы Добрі же сут тоты книжкы барз хвалю люди котры повыдавали тоты книжкы до вчыня они барз сут нам помічны Так што є то тяжка робота але так як єм уж повіл кєд єст переконаня до свого і дахто бы хотіл ся кусцьок помордувати то єст можливе но але ц нашы молоды людем мают такє переконаня може сут такы Дальше буде В понедільок <unk> жолтня октобра <unk> р На Дуклі припомянули собі <unk> річницю карпатодукляньской операциі Автор допису Петро Медвід В неділю <unk> октобра <unk> р собі на Дуклі припомянули <unk> річницю карпатодукляньской операциі На пєтній подіі брали участ вшыткы трьом найвысшы представителі Словацкой Республикы Президентка Зузанна Чапутова Председат Народной Рады Андрий Данко і премєр Петер Пелеґріні <unk> октобер є в Словацкій Републиці памятным дньом Дньом героів Карпато Дукляньской Операциі Президентка в неділю повіла же Чехы Словаце і Русины были поджас операциі в правильный час на правильным місци зато сут героями Карпатодукляньска операция была єдном з найтякшых гірскых операций ІІ світовой Войны Боротьба о елементарну правду Премєр Петер Пелеґріні підчас <unk> акту кладжыня вінців ку памятнику Чехословацкого Армадного Корпусу на Дуклі повіл же зачала боротьба о елементарну правду Як інформувала пресова аґентура Т Ремєр повіл же погробкове фашізму выходят в Ломка і пропонуют своі правды о словацкым штаті войновым фашістичным позначка редакциі і його режімі Тых котры на дуклі пришли о своіх близкых означыл Пелеґрині за носителів історичной памяти о індивідуальным геройстві і одвазі котры принесли порашку окупантів Початок цитуваня Є смутным же нашы вояци і тоты котры ся хотіли вернути до Оцюзнины вертали ся через тзврану смерти і першы раз і зо Цюзнином стрітили ся в долині смерти Тота земля є насправды покроплена множеством кровы Зато ниґде не забудме а головно то не дозвольме днешнім погробком фашізму котры намагают ся на нас пересвідчыти же то было іншак конец цитуваня повіл словацкій премєр котрого цитувала аґентура Чехы Словаци і Русины были в правильный час на правильным місци Почливост дукляньскым героям пришла оддати і Президентка Словацкой Републикы Зузанна Чапутова президентка о своім приговорі припомянула же <unk> октобер было до недавна Дньом жертв в Дуклі Тепер є то ден героів карпато дукляньской операциі Початок цитуваня Чую в тым велику ріжницю О жертвах бесідуєме товды кєд ся хтос нагодно найде в неправильным часі на неправильным місци Вшыткы Чехы Словацы Русины і членовы дальшых народностей котры ту воювали в септембрі і октобрі <unk> р по боці совітской арміі на тым місци не знашли ся нагодно Были в правильным часі на правильным місци а за тото пожертвуваня котре принесли очызнині З них в моіх очах не робит жертвы але героів Конец цитуваня повіла Участників операциі підняла як приклад до справдового жертвенного патріотизма Уділили памятны медайы На пятным акті коло памятника Чехословацкого Армадного Корпусу на Дуклі окрем вецегостів зо Словакі загранича брали участ і войновы ветераны Десятьом уділил Міністер Обороны Словацкой Республикы Петер Ґайдуш Памятны медайвы Медаю дістало пят войновых ветеранів зо Словакі штырьом з Чешской Республикы єдно оцініня было уділене інме Початок цитуваня Хвала Богу же собі єй спомянули Бо за <unk> років тоталіты єм не дістал ани раз єм фарарр За тоталіты нам іх не давали но од коли минула дістал єм дванадцет тото є <unk> Конец цитуваня Повіл про аґентуру <unk> річный прямый участник карпатоґраньской операциі Данієль Коштяньскій Карпатодукляньска операция Карпатодукляньска операция вздла до істориі як найвекша і найкырвавійша битва ліній выходного фронту котра є повязана з територийом Словакі Воювали в ній войска Червеной Арміі і Пчехословацкого Армадного Корпусу ґенерала Людвіка Свободы в рамках Свободовой арміі Другом найвекшом народностол ґрупом по Чехах были воюючі Русины котры жертвували своі жывоты за освободжыня і обновліня Чехословакіі Карпатодукляньска операция мала злучіти повстанецкы силы словацкого народного повстаня із совітскыма войсками но стрітила ся ствердо проти тактиком Німців в тяжкым терені Операция проходила од <unk> септембра до <unk> октобра <unk> р Окрем двох тисячів чехословацкых вояків в ній пришла о жывот <unk> тисяч вояків Червеной Арміі Територия на котрій проходили найтякшы боі ся днес зве Долина смерти Віторок <unk> жолтня октобра <unk> рока Лемківска Творча Осінь <unk> Першый ден Автор рецензиі Богдан Ґамбаль В суботу <unk> жолтня октобра <unk> р інакше як по інчы рокы в найстаршій лемківскій громадскій хыжы Рускій Бурсі в Ґорлицях зачала ся лемківска творча осін Дотля традицийом было што першый ден стріч проходил в даякым селі на Лемковині котре выдало творцю вписаного до пантеону лемківскых писменників Лем того рока была надзвычайна нагода жебы творці могли або перейти чысто символичну границю яку самы в своіх творах зазначыли і надале плекают або противні оперуючы улюбленом катеґорийом вшыткых поетів то є символом згадувати на тых писменників нацийональных діячів котры ідеовий Русинів простір робили точным і достаточно великым на тых якы ниякых границ не зазнавали а самы намагали ся іх розшырувати головно кєд іде о Карпатскы Горы Нечасто так ся єднак діє Дотля принятым было споминати лем на писменників з Лемковины родом ци з Дяспоры зо Заходу або тых котры пішли в сороковых роках жыти на Украіні Приходили тіж польскы творці тоты скамарачены з орґанізаторами осены жебы презентувати польску поезию Того рока подібні як перед штырьома роками орґанізаторы почули великій Дзвін котрый зазвучал на біловерскій труни і припомяну ім о обовязку думати на вшыткы карпаторускы землі і спомянути на вшыткых писменників несмотячы на конґресовы комісийны рішыня і запеклы дискусиі над вариянтивністю русиньского языка І подібні як товды в <unk> р коли одкрыта была в бурсі пропамятна таблиця в чест Александра Духновича Так і тепер вводный выклад тыкал ся предовшыткым звязків Будителя Александра Павловича з Лемковином Лемками Фурт підкрисляний был факт што його мамом была Анна Ґладышівска ци языка творів маковицкого поеты Петро Трохановскій спомянул што Євмені сабол писал што о Александер Павлович писал в шаришко лемківскым языку Все вартат дати притиск што русиньскій літературний модерный язык был хоснуваный гідні перше нич обявили ся професийны кодифікаторы Але лемківска творча осін зачала ся од вказаня музейной Ізбы Івана Русенка Некотры гості были заінтересуваны вшыткыма памятками по учытелі Лемків і нагромадженыма десятками тисячів архівалий і книжок якы сут дарунком або депозитом Потім зачала ся головна част стрічы Два выклады котры приближыли слухачам жытя рід і етапы творчости Александра Павловича Дале выступили наймолодшы артисты якы співают і танцюют в ґрупі Терочка Може то зато саля концертова в бурсі была полна Діти якы недавно стали членами терочкы в голос выспівали тото чого ся навчыли але і не бракло патріотичного верша Проспільний рід Я русочка дівочка а і рівно патріотичны співанкы од Петра Мурянкы Іду до Вас іду Петро Мікулас Біловежы якій пришол на Лемковину зо співаками з ґрупы Біловежанка представил своіх але і поздоровил вшыткых Лемків співаків Віл на акордеоні староста села Курымка Ян Божік Головна част каждой лемківской творчой осены то выступліня запрошеных творців того рока як першый чытал свою поезию і прозу Павел Коробчак з Вроцлавія котрый од вельох років бере участ в тій подіі Перший раз на Лемковину а і першый раз на осінь пришла Данієля Капральова Хоц важны слухачы не раз і перше могли через радийо Лем фм чути про єй артистичну творчіст про єй малюнкы і фотоґрафію то першый раз могли сме почути єй русиньскы стихы хоц хоц до той творчос веце одповіднім названьом были бы стишкы додам што барз поважны стишкы І ту коротко мож написати же єст єй поезия глубоко реліґійна одкрываюча духовніст одкликуюча ся до глубокых передумань авторкы але дозваляюча каждому однайти своє я Тяжко в парох ляпідарных речынях замістити критичний опис тых коротіцькых перлинок Єдно што мі приходит на мысель і буде в тым часі важне то придавник трансцендентный Поезия Даніі Копральовой выходит за смысельне познаня односит ся до чутя якє формує каждого але само не може істнувати без жытьовых скушености котры нам все колотят ідею роблят єй нечыстом Капрольова перенесла нас на пару минут до раю Уж мож ся тішыти на слідуючый великден бо як єм повіл артистці поетесі єй зузанка все буде припоминала про найважнійше свято По вшыткых болях смутках і траплінях приде пора крачаня до чыстого знаменитого до безхыбной рефлексиі Чого веце чекати На конец Даніля заспівала мамину Голоску голоску не де ся зминути тепер ти пасия тепер ти пасия по горах ходити Натальґа Криничанка пришла зо Львова Найперше повіла про себе Єст ґідом водит польвові туристів вказує ім памяткы архітектуры і оповідат прокрасу того міста Перше была і радийовом журналистком але і слухачы радия лем фм можут знати і артистичну творчіст Наталькы Криничанкы Маме єй платню на котрій співат вершы вызначных украіньскых поетів а на ґітарі акомпаніює єй Олег Ярема на лемківску творчу осін принесла поезию лемківского поеты Романа Варгола поезия котрого завдякы популяризаторам Петрови Мурянці і Юлиі Дошні остала уж клясиком І Наталька Криничанка якій небеса дарували міцний честіть голос Співала Акапеля лемківскы стародавны співанкы навчыла ся і од тых своіх предків якы перенесли з Лемковины лем тото што найціннійше рідну материньску бесіду Споминала на ных што коли одышли з рідный землі в сороковым року то уже ниґде не могли прити назад хоц на коротко жебы попозерати на своі рідны свы села Надію ся што до творчости самой Наталькы вернеме даколи зас Тепер лем наведу універсальну фразу яка буде на місци Цитуваня Діти на Лемковині ждут Наталько на твоі співанкы Смутний елеґічний верш присвячений вмерлому брату повіла Олена Дуць Файфер як бач не была на силах дален нич повісти Наконец показало ся што творця Петро Мурянка забыл своі тексты і прібувал нич не прочытати Аж ся здогадал же має при собі єдну малу книжочку зо стижками Павловича і інчых авторів під наголовком Мамку кумі книжку Єст то знана антолоґія дітячой поезиі і серед інчых єст верш на котрым школяре вчат ся выповідати букву ы Был бача был бык бык біл Не дост того все лем ся бычыл і бочыл і бучал аж бачы докучыл А потім орґанізаторы запросили вшыткых творців і гості жебы ся пригостили і поспівали і до пізна і творці гості ся братали і співали під стріхом Руской Бурсы Новыма путями по лемківскых верхах Автор допису Наталия Малецка Новак Низкій Бескід то властивій рай для аматорів пішых прогульок Неє барз великых перевышынь неє тіж вельо люди трафлят ся іщы што вандруючы цілый ден на трасі стрітит ся лем дикы звірята вельо атракцийных пунктів котры находят ся близко місц каде ведут туристичны шлякы а тых доходит В остатніх місяцях на мапі пішых шляків явили ся два новы культурово природничый пут в шклярах та туристичный зліпівця на камін ознакуваный на зелено Оба находят ся в ґміні Ясилиска наймолодшій ґміні підкарпатского воєвідства З Липівця на камін Польскє Туристично Краєзнавче Товариство Одділ Коросно ознакувало недавно новый Зеленый Шляк што веде на камін над Яслисками Є то єден з верхів Низкого Бескіду в граничным Пасмі Шляк зачынат ся в Липівци Через цілу дорогу мож смотрити на околичны верхы такы як токарня Петрос ци Шклярска баня З самого каменя при добрій хвили мож видіти Лацколу найвысшый верх Низкого Бескіду а часом аж і Татры В половині трасы зачынат ся спіритусова дорога част давного шляку котрым шмуґлювано товары на Мадяры Дальша траса находит ся в резерваті Камін над Яслисками де хоронены сут типовы для Карпат буковы лісы в якых жыют напр волкы ци медведі На терені резервату є тіж обшыр з котрой до ХХ столітя інтенсывні выберано камінь з місцевого рубозернистого пісковця вырабляно в яслисках млиньскы камені жорна ци угольны камені під деревяны будинкы Близком найвысшого одтинка горы камінь є вельо бывшых выробиск того што ся лишыло по каменярнях Вытачы на краях ґміны Яслиска В Шклярах і Черемсі поставлено тзвтачы особливой формы брамы якы заєдно витают і пращают подорожуючых дорогом медже Яслисками а Рымановом Мож ся під нима хоронити перед дощом ци одпочати вознесено іх з ініциятивы Стоваришыня На Угорскым Шляку Видач в шклярах є місцьом з котрого мож зачати прогульку новым культурно природничым шляком мат кілометрів веде до неістнуючого уж лемківского села і до видокового пункту нагорі баня Зо шляку додатково мож зыйти до памяткового цмонтеря што находит ся <unk> метрів од шляку Ідучы вызначеном стежком мож видіти пару певничок овочевы дерева церквиско і речений цмонтір якы сут доказом же было гын село Іщы того рока плянує ся поставити інформацийну таблицю з історийом лемківского села Шкляры Новый Шляк веде до початку інчого на угорскым Шляку котрым мож дойти до Черемкы де поставлено другу браму Вытача Стежка взяла своє названя од ведучого тамадель уж в середніх віках гандльового шляку якій ішол одриманова через Шклярску перегыбу Яслиска на Мадяри Проєктантом обох брам і архітект Марек Ґрансідскій з державной высшой професийной школы в Коросні Форма обєктів навязувати має до традициі місцевого будівництва одтале асоцияциі з формом капличкы Тепер рыхтувана є туристична мапа ґміны Яслиска котра буде поміщена на великых інформацийных таблицях при обох вытачах Середа <unk> жолтня октобра <unk> р десятка львівской Лемковины Автор допису Севериян Косовскій Народный Ансамбль Пісні і Танця Лемковина зо Львова рыхтує ся до свого округлого ювілею <unk>літя діяльности З той нагоды в понедільок <unk> жолтня октобра <unk> р в просторах Львівской Нацийональной Фіхармоніі одбуде ся Святочна Академія Ювілейный концерт зачне ся о <unk> <unk> годині В проґрамі передвиджено офіцияльны привитаня і выступ ювіляткы ансамблю Лемковина котрий лемківску культуру головно серед діаспоры на Украіні підтримує од <unk> рока Ансам Переселенців Лемковина зо Львова як приняло ся называти тот хоровый ансамбль на розділ од другой Лемковины леґендарного колективу з Білянкы зорґанізуваного і долгы рокы веденого Маестром Ярославом Трохановскым Лемковина зо Львова святкує як раз <unk>літя артистичной діяльности Невельох памятат што біляньска Лемковина была так само офіцияльно основана осіню <unk> рока коли на Лемковину з західніх земель Польщы вернул Ярослав Трохановскій але то уж інча істория Хоровый колектив был основаный выключно переселеныма в роках <unk> Лемками якы нашли ся на обшыри совітской Украіны Початково сідиба ансамблю находила ся в селі Рудно аж пізнійше нашла місце во Львові Його першым артистичным кєрівником і дириґентом был Роман Кокотайло Коротко бо лем до <unk> р Дальшыма ведучыма были Михайло Мокрецкій Тарас Матвієв і Гор Циклиньскій Як раз в тым часі прошли першы векшы успіхы зачали ся концерты выступы в радию і телевізиі Період працы Івана Кушніра якій зачал ся од <unk> р належыт до єдного з основнійшых в розвитку ансамблю Кушнір вывіл ансамбль на найвысшый музичный рівен уж в жолтни октобрі <unk> р Лемковина была нагороджена дипльомом першой ступени на першым всесоюзным фестівали В роках <unk> ансамбль выдал двома теражами перш велику платню під назвом Співат Лемковина а в <unk> р Заграймі гудачку О пару років в <unk> році з реченых двох платин были перевыданы записы на авдийодиску Наступцьом кушніра был Роман Стефанко якій вюл ансамбль од <unk> до <unk> р По ним коротко хором завідувал Владимір Лорчак Од тамтой поры аж до <unk> рока ансамбльом дириґувала Мария Мельник теперішнім хормайстром і артистичным кєрівником єст Юрий Кондратенко Амбасадорка Культуры Лемків на Східній Чужыні Од основаня львівскій Ансамбль был Амбасадором Лемківской Культуры Лемковина концертувала в вельох областях Украіны Давала інцерты в Естоніі Словациі Німцьох і очывидні Польщы В репертуарі колективу находят ся головно лемківскы народны і авторскы творы на основу складают ся пісні в обробці выдатных композиторів косанатольского Козака Колесы Флиса Майчыка Трохановского Поляньского і інчых За пят <unk> років через ансамбль перевинуло ся пару поколінь Лемків найстаршы з них родили ся іщы на Лемковині початково Была то лем хорова капеля а од <unk> то ансамбль Пісні і Танця Лемковина з Лемковины витала Лемковину з Украіны В січни януарі <unk> р Лемковина з Білянкы витала на рідній земли Лемковину зо Львова З той подіі заховал ся відеозапис Початок цитуваня Выпала нам велика чест в імени Лемковины з Лемковины привитати Лемковину з Украіны Витаме Вас з тым святым Хлібусьом він будучый іщы зеренцьом выріс даде під Кычером на нашій рідній землици бо він єст символом жытя символом істнуваня Вы приіхали до нас жебы нам дати символ духового жытя І в вашым бытю жытю падали дощы як на тот святый хлібусь Дули вітры але выжыли не давали ся І пережыли сте дожыли сте заквитли сте не забыли сте того што не можна забыти Боже Вам великє заплат же сте приіхали до нас Не буду долго бесідувал бо студінь велика Запрашаме Вас щырым лемківскым серцьом Придте до нас і дайте нам тоту велику духову пожыву Одротте нас поможте нам жебы сме весільшы были жебы было нам легше жыти Конец цитуваня повіл На порозі ґорлицкой выдовисковой Салі Петро Мурянка выдаючы сестриный ансамбль В подорожы Лемків з Украіны до Ґорлиц брал участ найліпшый хоровый склад ансамблю Присутный был дириґент Кушнір староста ансамблю Петро Байса а од страны біляньской Лемковины єй найліпшы артисты В Ґорлицях львівска Лемковина дала понад годинный концерт Народны пісні были переплітаны рецитацийом лемківскых патріотичных вершів Концерт згромадил чысленно прибылых Лемків з околичных сел і самых Ґорлиц Промітаня фільму Воскресені є народа і бесіда з його продуцентком Автор допису Петро Медвід Кінцьом юлия <unk> р одбыла ся в пряшівскым Театрі Александра Духновича премєра нового документального фільму Воскресені є народа То вже третій документ продуцентской двойці Джон Ріґєтті і Мария Сільвестрі котрого выбору підпорила Фундация Джона і Гелены Тимовых В Фільм є од зачатку септембра доступный і в сервісіn но в місяці октобер сут наплянуваны три публичны промітаня по котрых буде мож бесідувати з продуцентком Марийом Сільвестрі яка до Европы приде Споєных ШАм буде мож видіти в Братіславі Пряшові і Ґорлицях Воскресені є Народа захоплює через своіх розповідачів Олену Дуць Файфер Ану Кузьмякову Теодозию Латтову Квотославу Копорову Франтішка Крайняка Павла Роберта Маґочія Марияна Марка Анну Плішколу Діна Польку Тібора Міклеуша Поповича Джона Ріґеттія Петра Трохановского і Еву Міхну вшыткы важны моменты істориі котра офіцияльно зачала перед <unk> роками Істориі русиньского вроджыня Фільм говорит о першых кроках русиньского руху на фоні розпаду комуністичной імпериі о першым конґресі котрий проходил у Меджлябірцях О першых успіхах котры Русины зачали досягувати што были лем потверджіньом того же народ не щезнул Воскресенє народа є окрем розповіданя респондентів обогаченый оцінны архівны знимкы фільмовы материялы і з Словацкого Фільмового Інституту як і о знимкы з Дрону Промітаня з бесідол одбудут ся <unk> октобра в клюбі Лючніца в Братиславі о <unk> годині <unk> октобра в театрі Віоля в Пряшові о <unk> годині і <unk> октобра в Рускій Бурсі в Ґорлицях о <unk> <unk> годині Вступ на промітаня є в каждым місци безплатний О фільмі веце мож почытати на нашым портали з допису Фільм воскресеніє народа є оповіданя котре не кінчыт з <unk> юнія того рока автор допису Петро Медвід <unk> жолтня октобра <unk> р Урок бадавчого поґранича О пожытках сяґнінця до нового дрюдла Языка Рецензия Воді Суля з Університету Вроцлавского кжкы авторкі Малґожати місяк м Попрадом а Ославом Тож самост культурово языкова Лемків в Уєнцю Етноґрафічным Лемкови то в реалиях Третій Речыпосполітей мнійшост щеґульна Замішкуюця од вікув зварте територийом уситуване помідзы вымінєными в титули рецензуваной моноґрафіі Жеками Попрадем і Йославом Привязана до свойой ґурской малой ойчызны в року <unk> же акциі Вісла зостала на моци арбітральной адміністрацийной децизиі ойцевізни тей дефінітивні позбавона Пруба одкрытя культуровоязыковой тожсамости Лемкув подіята зостала през вроцлавском авторкы з перспектывы етнолінґвістичной і хоці то пруба для обсерватора з зевнон чы вряч фасцинуюча Критична рефлексия історика не бесіла ся до того власні обшару бадавчого натомяст на то повинні зверціть уваґа рецензенці цеху історичного то можливост сягнятя до нового зрюдлового засобу котрый заховал ся в языку Авторка моноґрафіі диспонувала материялем бадавчым о специфічным характеже якым был поґлбіоны вывят біоґрафічны міщой ся в обрембє добже розпознаный чез історикув ораль <unk>em Узысканы інформациі переложыли ся на цитат прубе одтвожыня стану захованя тожсамости языково культуровой Лемку Оповісті заварты в вывядах в полні свідомє зостали уміщены в обрембє шыроківого тла гісторичного пото цитат бы зрозуміти діланя гісториі яко катализатора проблематизуваня квестиі тожсамостьовой Конец цитату Праца лемковскій тожсамості з лінґвістиком яко підставовым бадавчым однесєньом уситувана зостала затем на пограничу наук ґє обок лінґвістикы власні з єй одмінами етнолінґістиком социйолінґвістиком ту діж лінґвістиком когнітивном послужено ся нарядзями характеристичными для варштату з закресу антрополоґіі социйолоґіі етнолоґіі ораз істориі Образ вшешлости прихованы в памяті учестиника выдачень ма без вотпіня субєктивный характер Авторка задбала при тым ідоц тропем бадавчых пропозиций Пірно Ры бы участници вывяду перепровадила єй особістє як і кожыстала з засобу архівальных Лемкови зосполу Пісні і танця Кычера з Леґніци могли одволиват ся до єднородных досвідчынь жытьовых уможливиянцых цитат сказаня тож самого для цалой ґрупы місця памяті Нарраторы потрактувані зостали затым яконосі ціля цитат памяти ґруповой окрислений сполносетноґрафічно етнічний в перспектыві даной ґенерациі Было то уймуют же чне со іначый одволаня ся до цитат памяті етноґрафічно етнічной культуровой на котром склада ся свідомост вспільной істориі а він свідомост тяглости дівця учонків з вспільноты заанґажуваня емоцийональне конец цитату В реконструуваным в тым спосіб Лемковскым Універсум тожсамостьовым незвыкле важне місце заяла тым самым істория В честрені істориоґрафічний проблематика одношонця ся до Лемковщызны і самых Лемків звлаща в окресі моєнным єст вправді обецна бы приволать хоц бы працы Богдана Горбаля і Ярослава Мокляка але авторка вказала на тым обшыри нове ориґінальны тропы Дочеканя оперте на выволаных з памяти образах в тым предеткым образах інных але теж лемковскій портрет власны выражаны попрез язык послужыли ото до сконструваня складаючого ся з четвер поставовых сеґментів языка териториюм реліґіі і істориі лемковского Універсум тожсамостьового Місяк творит ты конструкциє приймуюч выражыня цитатове за підставово єдносткы аналізи языковий Выражыня цитатове позволіли на всказанє цех дескрипторів котры полунчены настемпні в якше зосполы утвожыли цитат Єдносткы зложены семантичні ци ліндромы представляне в найрозмаітшых уєнцях ґенерацийным сполечным бонь етнічно культуровым вреште поґрупуване в профіле Язык котрым послугівали ся нарраторы зарязык польскій як і етнолект стал ся тым самым жрюдлем По лектуре працы єст єм глбоко переконаны же важным руніж для історика Лемкові указані в моноґрафіі з перспективы історично культуровой то автохтонічна мнійшост згодні з бжміньом уставы зо стичня <unk> року о міншостях народовых і етнічных ачкольвік з пункту видженя етнолоґів постреґані оні сут рачый яко ґрупа етноґрафічна чы теж ґрупа культурова Жеч при тым не в клопотах з усталеньом дефініциі апробуваной перез репрезентантів пощеґульных наук прикладово на ґрунті лінґвістикі появлят ся в однесю до них окрисленя мнійше етнолінґвістична ци вказаня на істніє реального спору сто етнічного статусу Лемків цо ся кавше оні самі зданьом бадачкій руніж цитат не презентує єднолітой опініі ци до свойого статусу етнічного Выводы авторкі одношонцы ся до поятя тожсамости выбраных з цех діалекту лемковского ци звязаны з так зваными біоґрафіями і языковыми респондентув позостано поза сфером рецензийных розважань Сут они і высоцеспециялистичны і цо важнійшы вымагают доґлембной знайомости подношеной в моноґрафіі проблематикы То вшак же наций історик повинен зверціть бачну уваґы вяже ся з незвыкле інтересуюнцом і в моім переконаню в пелні уданом прубом зреконструуваня лемкых досвядчынь языково культуровых переявляючых ся в захованых в языку образах себе і інных В тым обшари увзглядньоны зостал пред вшыткым контекст гісторичны розуміны перез авторка яко цитат своіста катеґория інтерпретацийна творена з єдной страны през вписані діів єдноскій в тво історичне увікуваня історичной єдности але руж вызначаном спільнотом досвядчынь Гісторичных ділоных з інными споєчностями конєст цитату Додаєме же в працы выкорстаны зосталы досвідчыня зо сполу етнолінґвістів любельскых кєруваного през проф Єжеґо Бартміньского од тважаня обшару лемковской самосвідомости ма вельо спільного з реконструкциями образу Поляка Росияніна чы Жыда докониваными власні през любельскій бадачы Трудно ні признать рациі Вроцлавскій Бадачце вед корей цитат малы одремны культуровы ґрупы як Ломковє барзыразні пострегают люді вокусєбі през признат іх приналежности до іных ґруп народово етнічний етноґрафічний чы реліґійний Та своіста стратеґія ідентифікацийна о характери вспільнотовым споводувала понадто же цитат в зреконструуваных образах інных як в звірцядлах приглядают ся власні самі Лемкові конец цитату звлаща же етнічна Лемкы не была нічым інным як клясичным пограничом культуровым Образы овых інных появляючых ся в зысканых през авторкы наррациях в пляні зарво близкым як і далекым дотнаных конкретных як і репрезентантів окрисленых зберовости чыли в ґрунті речы носілі цех стереотиповых В пляні близкым описані зостали перед вшыткым лемковскы сосєді чылі Поляци Жыді і Циґані Плян далекій обял Украінців Німців і Рускых Варто звертіть уваґе іж ґеодемоґрафічны образ мінвоєнной Лемковщызны звлаща з пожданы з перспектывы всіх ґмін єст незвыкле трудны до одтворжыня навет єслі за выстарчаюце критерию приналежности етнічным языковий узнаме языко і чысти ораз вызнаня Авторка одволала ся до выданого в року <unk> шематизму ґрецкокатолицкого духовінства Апостольскій адміністрациі Лемковщызны Вшеляко о іле прецийні можна одтворити лічбы грекокатоликів то проблем появлят ся в однесіню до жымскых Католиків чы теж особ вызнаня Мойжешового Місяк здежа інформациі выдобыти з памяті респондент з даными знайдуючыми ся в шематизмі в полні засадні конклюдуюч же одношт ся они до цалых парафій не зас пощеґульных всі чы пшылку Трудно теж не поділіть з опініі же то фраґменты наррациі котры зостали посвянчены нелемковскым сосядом показуют не тых як уломна єст людска память але тіж вымовні ілюструюм факт іж Цит чловек памятат тот цо Стале вспомина то было для него жычвісти важне і то цо хце памятат конец цитату То важна констатация о котрій частокроці не памятают бадаче опцуюнцы з так специфічными жрыдлами як памятників і вспомніня Характеристичне же в ґлавіцьовым образі сосяда выразні рисую ся перед вшыткым ті котры в локальній воєйскій споєчності займували значонцом позициєм але теж Стоваришыня дісянцых забав Досконале можна то дострец звлаща при опісі жыдовскых сосядів в Лемку З імєня привыным былим властітелі околічных склепу цо зданьом авторків вписувало ся в локальну ситуация онімічну Додайме же послугіваня ся ґлувні іміонами замішкуючых враз з Лемками Жыдів то ситуация знана і взглядні типова в однесіню до інных рейонів моєнной Польскы Бардо подобный механізм одкрыть мож в реляциях з околіц Бюґорая ци Кєцчызны Авторка власні з перспектывы реляций котры мі диспонувала зврацала уваґе же факт вельолетньой коеґзистенциі не переложыл ся на затісня сосєдскых візі Єй здаєм цитат позостає неодперты вражені зі св Лемковскій і Жыдовскій функцийонувалы барже обок себе ніж собом конец цитату А претіж в збіровой памяті заховал ся образ жыдовского сонсяда Языковы переказ показує при тым же знаменну В нарацийных переказах в языку польскым переважают сонсідскы позитивы В выглядах припроваджаных в етнолекция значні вінцей єст з колеі неґативу мі ся тлумачыт розбіжности параметрами ситуациі комунікацийний Реляциі в языку польскым збірала особа постерегана яко опца споза етнічного лемківского кринґу Язык польскій вымушал ту ніяко формуваня оцен в мыс своістай поправности етнічний Оказал ся щеґульного родаю барєром комунікацийном Вывяды занотуваны в етнолекцєм припроважыл Лемко на додаток добре інформатором знаным то теж в тым выпадку заміст вымушеной поправности переважыло почутє безпеченства етнічного То важна обсервация нізвыкле плястичні показуюця цо в спосіб цилковіці неусвідомльоны може переказать автентичне языкове свядецтво Характеристичны сун руж выдобыты з вывяду а захованы власні в языку лемковскым синдром Жыда Оказує ся же сосєдскє повязаня містіли ся ґлуні в сферем найрозманійшых залежности о характери економічно бытовым Жыд з лемковской перспектывы был затым перед вшыткым гандляжем В наррациі бракує зоставиня Жыд ху купєц Властітелем склепу Тен обецны Лемковскій Сі цитат Чловек інтересу потрафінцы заробіт споре як на тамтыйше реалия пернозе Запамяный зостал як чловек хстівы нежадко боґацонцый ся на цузе і кшывді Незвыкле інтересуюце оказало ся натоміст тото же приближыня овыдотого з янзыка приказу спряне Взаємных реляций до чысто сонсєдскых переложыло ся на зыстав зупелні інных цех Жыд Сонсяд оказал ся затем добрым чловекєм жыючым з Лемкам і в Згодзє помаґюнцы ім і позваляючы заробіт Правдє втле появил ся сонсяд нелояльным в памяті респондент переховало ся деляторством з окресу І войны св але окульного позитивного образу то не змініло А єднак ґенеральный жыдовскій Сонсяд Лемка позостал інным звлаща в однесіню до сферы так істотной як скомплікуваный барвны обшыр жыдовскых практик реліґійных Та плащына позоставала в ґрунті же поза обшарем сонсідского лемковского заінтересуваня цо з єдной страны за н авторкі могло вынікат з гарматичности ґрупы з другій свядчыло о ніклым побіжным заінтересуваню выникаючым попросту збытя обок В лемковскых всях вєдзяно за тым же реліґійный Жыд риґористичні перестрегал Шабату Ніяду в Єпшовіны врешт дулго і ґорлівє ся модліл Оле Плян Блізкій звязаны з сосєдском описностьом завіра ружны одцінні так позитывны як і неґативны то в пляне далекым споєчности жыдовска яві ся в реляциях Лемковскых в спосіб неґативны Жыд то чловек жыючый цузым коштем Місяк в переконуюцы спосіб доводі же в выкористаных в єй моноґрафіі вырядах цитат побжмєва ехо сполечного конфлікту Економічного цитату з лят <unk> стлетя Вправді респонденці были вчас бонді дітьми бондзі барз молодыми людзми але языковы конотациі єднозначні вказуют же конфлікту был реальностю характеристичны же час окупациі німецкій принюс цо выразні увідочніло ся в приказі взмоцніє неґативного образу жыдовскій сполечності хоц спосіб розшырнуть цо зрештом авторка підкрисля в якым стопню выникало то з вчыснійшых упшеджень в якым зас зо здялюваня німецкой пропаґанды В лемковскых текстах зостал в преймунций спосіб однотуване траґізм ситуациі в якій зналязла ся людност жыдовска підчас німецкой окупациі Жыді констатує авторка почонток цитату зникаю з лемковского краєбразу споєчного а одтворженя якыхкольвік щеґулового зникнінця оказує ся вренті можливе конец цитату Певного дня Жыдів попросту не было а місце по них в лемковскій сполечності позостане юж на завше пусте Конец ци Лемкові не міли при тым жадной вотплівости сто до справства ов дзяланя Жыду вывезли Німці Додайме же Жыд з котрым стыкано ся підчас вывускі р то уж Жыд Домніманы постреґаны яко представітель влады комуністичной Брак єднак певности чы представляны в наррациі особнік жевісти был репрезентантом той нациі Обок Лемків мішкали Циґані Вправді материял наррацийны імпосвянцоны оказал ся убожшый немній єднак перехованы в памяті образ того лемковского сонся заскакує барвностьом Циґан обецны посюд то не тым сонсяд але ж коваль і музикант Обсервацийны близкій плян і натуральна цодденност реляциі причынили ся з колеі до сформуваня през лемковскій респонденту з сонду котра авторка потрактувала яко вербальне запреченіє цех повшехні циґаном чы писуваных а заразом яко захованом в памяті полемікы зо стереотипом Циґан лемковскій сонсяд працувал і є крадул Был пождным чловекєм цо становіло цитат своісты родай оброны візерунку циґаньскых сусідів яко члонку в окрисльной ґрупы Етнічной і оддавало позитывне наставляня Лемків до той сповічности конеци Тен етнічный чынник выдатні взбогацю лемковскє Універсум тожсамостьовы доводні свядчы о стабільності Укладу ІІ Речыпосполіти Запреча обецным літературе сондом о неухронності конфлікту на тым обшари принаймні в однесіню до лемковскій ґурскій майойчызны Обецніст Поляка сосяда але теж роботника сезонового научытеля ци пограничника то колейны сталы елемент етнічного пейзажу помідзы Попрадом а Ославом І хоц Поляцы становили як стверджат авторка невіркій одсеток посеред місцевой людности были єднак здецидувані лепє розпознавальні цо переложыло ся на значні боґатшый стан дескриптув выдобытых з языкового свядецтва Тото для історика може оказати ся щеґульні інтересуюце то вызначене біґєм дів фалюваньови образу Поляк з моєнной же посполіте єст інны ніж ен з окресу туж повойни ци часу полемковской експлюзиі І засадности той обсервациі не зміні констатация же подобні як циґане чы Жыді польскы сосіді хоц мешкали з Лемками в тей самій всі то єднак в ґрунті же жыли обох кніг Меджевоєнны образ Поляка сонсяда підкрислят обецніст ружніц вызнаньовых хоц Поляк часами рходіл до церкви як і всказує на істніє нацихованых взаємном жычлівостьом реляций персональных Вправди та правідовост односит ся до пляну близшого сонсідского але усотуване в пляне далекым синдром Поляка Нєсонсяда руш в опініі авторків цитат Доводзіл браку конфлікту етнічного лемковско польского Поляк пшетвоєнны в плянедалекым в очах Лемків не становіл заґрожыня конец цитату Причым документуюце ты опініі дескрипторы вказуют предешыткым на толеранцийну поставы видочном чыто підчас одбываня през Лемку в службы войсковой ци в тракці наукы заводу Здуміваюце але образ Поляка воґуле не появлят ся в однесіню до окресу ІІ войны свой Авторка домні мива же маме тут до чыніня зо свядецтвом цитат натуральной самоізоляциі Лемковищыны котра оказала ся своістом етнічном енклявом в обримбі IIпосполітей При чым функция посередника м локальном сполностю а паньством окупацийным перел в тым часі Німец Постреґаню Поляка зміня ся і то радикальні по войні кєд в Майойчызні Лемка зачынают ґрасувать банды рабунковы вправді о трудным до розпознаня складі народовостьовим але в переконаню місцевого обсерватора складаюты ся ґлувне власні з Поляків Муґут в тым і елемент цельовой провокациі о чым свядчол лоси тзв чоты Чумака чы теж і одбітя участной жевістости Цитат Дзядово ся наспроваджало там по лясах Авторка вказує при тым же образ Поляка Обцеґо о здецидувані неґативній конотациі был кориґуваный попрез поврот до передвоєнного синдрому Поляка доброго сосяда котрый Лемком надаль сприял а претіж з языковых свядецтв авторка знакоміті выдобыва цитат Ситуация історична выкрыовала новы синдром Поляка кожыстю з лемковской кривды ц Польскій сонсід явил ся тута як бенефіциєнт часу выкоженіня а при тым неєднокротні яко делятор одповідальны за притриманя свого лемковского сонсяда в обозі в Фільтрацийным в Явожні Поляк сонсяд не тілько мстіл ся доношонц на давных сонсядів але грабіл іх маєнток і одберал церкви Кожыстал з цудзой кривды Цо цікаве неґативного образу не взмоцніла в тым выпадку обецніст підчас акциі высідленчой Поляка жолнєжа Одбєґал он вправді од знаного і добре приховуваного в памяті пограничника але был то єдна хтось хто Лемком вспілчул хоц мусял выконувати приходны з ґуры розказы Цо він Шырыґовий жолніж не ты не выжондал прикрости але вряч дбал о высєдленых ораз іх мієніє злаща привожене в транспортах Быдло А пшетіж в языковым свядецтві заховал ся і то незвыкле выразістє также образ Поляка Жолдака Тен синдром посвяченый зостал вявком цех на котре складали ся стосувані перемоцы і удял в репресиях типу поліцийного досвядчаных руж през сполечностю лемковском Заставляня одношонцых ся до Поляків дескрипторів і синдромів допровило авторкы до внюску же цитат Єслі перед выселеньом катеґория приналежности народовой была барз выразіста то в реляциях повоєнных та выразістост улегла затарчю конец цитату Выникало то зарво з заткнятя ся з Поляками непристаючыми до образу осадзого в реалиях моєнной Ґаліциі як і было ефектом неспотыканой дотант повоєнной мобільості звязаной ґлувні хоц не тым з вымушеным переміщаньом ся людности Лемкові досконале дострегали ріжници помідже пощеґульныма ґрупами і старали ся єй катеґоризувать цочывісте згодні зо своім осадзоным традиций системом вартости В тын спосіб на опініє здецидувані в очах Лемку в найгоршом запрацували собі прибышы центральной Польскій бендунцы зданьом авторкы цитат запричыньом лемківского образу пожодного чловека Захованы в языковым переказі епітеты Дзяди Цванякі сут вельце вымовны звлаща в здаженю з опінями о кресовяках Трудно ся затым дівіть же дотыхчасовы синдром Поляка сонсяда замінил ся в синдром Поляка сонсяда на Общызні котры Лемка трактувал і добре і зле потрафіл образліві обдажыть мя ним Украінця але теж ся злемчыть чылі опануват лемковску мове і участничыть во в спільных забавах Наррациі вспомніньове переконуют руж же сильны напіянця першых повысєдленчых гляд улегы розвадуваню і хоц цитат позоставало вправді учутє культуровой одмінности то переважыло здороворозссондкове спойжыня на другого чловека конь цитату В тын спосіб за в певні управньоны належы узнат фінальне стверджыня авторкі же хоц початок цитату лемковска істория заточыла коло врацаюч понеконд символичні до пункту выйстя то в результаті Лемко і Поляк знув сом попросту сосядами хоц в цілковице змін територияльні і устройовой жевістості Взаємны реляциі доповіда Малґожата Місяк Повруціли до стану нормальности а затым реконструкция лемковскых синдромів Поляків вказуєм на доконуючый ся процес закожыня на общызнє а тым самым модифікация стратеґіі тожсамостівой Лемко то тен котры мановых сонсядов Поляку і сон то вправді інні але не обцы леч своі Конец цитату Те вывезены з анализы языкового свядецтва конклюзиі сут важны не тых для етнолінґвістикі але руж социйолоґа і гісторика Документую на позьомі підставовым процесы вряч неухытны трудне до зауважыня при одволиваню ся до традицийных зрюдел Стважают новы можливости познавче ту діж інтерпретацийны захенцаю до формуваня інных додатковых питань То своісте бадавче пограниче завіра в собі незнане фрапуюце можливости В сосєдскім пляні далекім в лемковскій перспектыві зналязли ся ты наци Німци Руси Росяне і Украінци З лемковского пункту видженя появліня ся окупанта потрактуване зостало раче яко зміна влады панствовой На образ Німця В значным стопню зложыли ся найрозмаітшы долеґлівости звязаны з його обецностм Тото зостало переховане в памяті Збьоровой обіймувало стяганя континґенту вывускы на роботы репресиі выміжаны в особы значоцы для локального середовиска врешт екстермінуваня Жыдів і Циґанов Німец взбуджал респект і страх але теж утримувал пожондик і не толерувал кламств характеристичне же образ Німця ма выразне дихотомічный характер Оказал ся он і добрый і злы ден першый послугівал ся языкєм польскым авторка засадні домнімила же выникало то з факту обецности звлаща в вермахті Сльонзаку і ратувал з опресиі ден другій Лемка трактувал нелюдско ачколь дотычыло торачых досвядчынь вынесеных з побыту на роботах Русти Росияне появили ся в аналізуваных наррациях доперо в перспектыві конця войны Сутували ся оні в опозициі до Німцу Лемко дострегал же буділи страх получоны з фаталистичным очекуваньом на іх неунікны найде Лемкові заткнили ся в ґрунті же предеткым з совітскым жолнєм ґнебіньонцым околичном людност орґанізуючым примусовы побур чы аґітуючым за выяздом на сход В реляциях цизяниных присловьовы солдат записал ся яко тен котрый ніщыл девастувал і крадул То теж выдобыте з языковых сядецтв дескрипторы укладают ся в єднозначны синдром руского окупанта з єдной стрыны Поґромци окупанта попреднього з другого ціме жытеля місцевой людности Остатньом ґрупом народовом котром Лемковы стыкали ся спорадичні были Украінци Характеристичны же свядецтва дотичом бонць до окупациі Украінці служонци в німецкій арміі чы Украінци коляборуюнцы з Німцями звлаща обецні в формациях поліцийных бонь з окресу по року <unk> За незвыкле цікаво належыл узнать обсервацию авторків з котрый выника же по высєдленю цитат контакт лемковско украіньскій перебігал здецидувані єдині на позомі вербалізуваных зо стрыны Поляків і кєруваных вобец Лемків утожсамінь з Украінцями конец стату Цо заовоцувало появліньом ся катеґоі фальшывого Украінця для Поляку в Лемко для Лемків в Поляк высєдленых з кресув сходніх Тым самым етнонім Украініц стал ся языковым елементом шкалюваня Лемків през іх польскых сосяду В однесіню до окрису пізнійшого в выповідях інформаторів выкористаных през авторкы дострец можна сильном тенденциі оборонном перед утарсамянім Лемків з Украінцями хоц не спосіб доц чы єст то єдині ефект повысєдленчых реаліів ци теж єден з елементів вчорного в пшест лемковского дискурсу тожсамостьового Найобшырнійше але теж і найцікавшый єст выдобыти з нерциі Лемків портрет власным Навет самый Місяк досконалы знавчыні лемковской проблематикы становил заскочене зо взгляду на вельоплощызновост ораз ільост складаючых ся нань елемент Додайме же обфлітост узысканого в тын спосіб материялу споводувала конечност впроваджыня двостопньового опису обок синдрому о характере подставовым базовым зостали увзглядньоны єдносткі шырше чылі профіле Были то Лемко офіра гісториі Уєнці ґенерацийны Лемко Выґнанец перспектыва высєдленця Лемко етнічно культурови репрезентант сполности Лемковскій врешт Лемко Хлоп перспектыва мешканця Всі Збєте в спосіб певны окрислілы лемковском тожсамост культуровом В контексті досвядчынь гісторичных не повинно заскаківать же синдромом домінуюнцым в практици обецным в каждий спрофільюваний пощызньо ся цит Лемко Лемко як трафні підкрисля бадачка был кривдзоный през історию і лос В переконаню ґенерацийным досвідчал кшывды яко єдностка і ґрупа конец цтату Цо в натуральный спосіб роділо обавы ж бы подобны зявиска не здажыли ся єй вшышлости Стан те написаны зостал през зыстав аж понад дво <unk> дескрипторів В тым выпадку язык приховал уж в щеґульны стан емоцийональны кот
ры з єщы війшом сялом мусял выбєвать в поколеню котре уж одешло Характеристичне же уж в зыстав Кшывт уклада ся в спуйны хронолоґічный чонґ як його початок умісовоны зостал єще в окресі І войны св Лемко спокойный мешканец свойой малой ґурской ойчызны зостал перемільоны трибами велькій істориі дійоций ся незалежні од нього Не улега вонтплівости же початок тяйовых нещест утвальоных в збіровой лемковскій свідомости належы лончыт з масовыма вывозками до обозу положеного в Талергофє коло ґразу Выстарчы припомніть же в окресі істніня обозу в лятах <unk> Лемкові на цо зрештом авторка звраца уваґе становили аж єдно чвартом там осадзоных Вправді з лемковской перспектывы належы узнать окрес другій же посполітий за стабільны нимні єднак і ту почутя кривды товаришыло еґзистенцию Лемка боєм не хт ся польонізувать чул ся інны власні Лемковскій В часі окупациі німецкой кривда мала вымір передшыткым материяльны континґенты дармова свіла робоча на Лемковщы і підчас робот в Нємчах але рысто фізычны террор цо оддаєм реляциі был одчувальны По <unk> р Лемка в Ґнбілі з колей Росияні ачколь цитат найвянкшом кривдом яку досвятчы Лемкові была експлюсия в <unk> р конец стату Язык оказал ся ту жрюд щеґульным Лемка цитат вывєзьоно выкопано выґоньоно вышыкувано высєдлено пересєдляно вывлащено поґоньоно спензоно знищено конец стату В наррадцях контрастує примусове высідленіє ґенерунце овом незавиненом кривде з покрисляньом неодмінной лояльности вобец польского паньства цо тым барзей овом історичну ситуацию чыніло комплетні незрозумілом Єслі додат до того вцеле части припадкі безподставного притримуваня в обозі в Явожні котре в практице руніж стали ся досвідчыньом Збірым а в новым місцу примусового осідня стигматизуваня полегаюце на уторсамяню з бандитом і Украінцем о почутє кривды мусяло принять постать трвалом і быти переказуване колейным поколеньом З материялу вызысканого в працы выника понадто незбітє же по высєдленю Лемко дефініює ся яко выґнаєц чловек выкоженьоный змушены доходзыня до костьола замісто церкви тынскньонцы за свойом малом очызном до опущеной зємі на котрий хтял бы умжец Длятого теж Цитат в лемковскій тынскноці місті ся і в спомніня утраценой майой ойчызны родінний зємі і всі і жаль за безповротні утраценым тамтым пожодкім сполным при чым доповіда місяк не тиле ході о реалия адміністрацийно уждове ци о інны ритм жытя і участны вартости конец стату То важный внк указуючый консеквенци нарушыня сповечной стабільности на ружных єй позьомах і в ґрунті речы можливы обецнє до выдобытя єдині з варстви языковий Незвыкле барвне оказал ся ріж портрет ЛЕМ Кокрисльоны в опартю о языкове свідецтво в однесіню до варстви етнічно культуровой То цо позостало подій дій то почутя бы ся тамтонт ді можна было танчыть і співать руніж в хужецецерковным Участничыт в практиках реліґійных во власным обжонтку і дбать о свом власніст ту на першы плян выбія ся автентична мілост до лясу а відомом ознаком добробыту был Мурованы Дом Мурованиця З бадань Маґати Місясяк выника же цитат выланяютый ся з выкорстаных реляций образ Лемка складаючый ся на його етнічно культурово тожсамост обіймує аж <unk> дескрипторів конц цитату при чым віней аніже третя цитат ситує ся в обрембі профіль Лемко офіра гісториі перед вшыткым входн в склад профілю базового Лемко зоны і трудно є поділіть концьовой констатациі авторкі же цитат В свідомости лемковскій баґаж траґічных історичных льосів Спільноты одтіснул так трвалый шляд же до той поры не знівелювало ґо пізнійше ріжніж позитивне досвідчыня коництату В тым припадку язык зар польскій як і ґвара Лемковска хоц в етнолекцийова травма выбжіва Сільній оказал ся жрыдлем щеґульным Та материя прицілковитмінный аніжелі в припадку історика сітце Поєньцьовой ора стосуваню іных бадавчых метод позваля на дострижыня процесув перебеганчых в обшыри бравдальского <unk>ваня а одтворены през бадачкы Лемковскє Універсум тожсамостьове обіймуюце язык териториюм реліґіі і істориі указує то было і зостало заховане а заразом улеґло тожсамостьовой трансформациі Аналіза звлаща тых фраґментів вывядів котры одношот ся безпосередньо до експлюсиі принсла єщы єдно важне спощені Высєдленіє в діях Лемку без вотпіня пункт звротны допровило ото до появиня ся тзв тараєкториі выпендзеного То власні од того стісля окрисльного хронолоґічні пункту Лемкові перестали міс вплыв на свій льос Децизия о них самых западла без наймнійшого бодай іх удялу Місяк єднозначні довод же цитат од того моменту зачына ся рефлексия над власном ідентифікацийом рефлексия вымушена околичностями історичными конец цитату В моноґрафіі Вроцлавскій Бадачкій появлял ся вшакше єден єщы фрапуюнцый мотив Реляциі знакомітя варштатово позысканы становят свого родаю тожсамості палімсест Оказали ся предшыткым текстом семантичні вельоварстовом дзюдлом о додатковых контекстах і вякшей аніжелі можна было припущать ґлбі Трудно не підписат ся під авторском рефлексийом же цитат по зыскробаню єдностковой оповісти біоґрафічной як на старожытным перґаміні удало ся одчыта тожсамост культуровоязыковом збіровости конец Узыскат одповід на ключове питаня Кім был а кім єст ді ся і Лемко Авторка цо в працах языкознавчых не єст очочывістостьом з буднцым подів знавствем увзглядніла контекст хісторичны найрозмаітшых выдажынь почынаюц од часу в І войны св по драматичны час вывузык В вельо припадках здажыня сиґналізуваны попрез языкове свядецтво зостали выясньоне бонці доповідяне бы титулом прикладу вказать на драмат солтиса Миколая Лаша ци гістория ксєндза Максима Сандовича Руніж дякі высмінітій знайомости літературы предмьоту Заскакуючы але в реляциях однесю до окресу моєного Незвыкле сільні выбжміла роля одыґрана през польском школы з єдной стрыны постереґано яко дроґа до реального цивілізацийного авансу з другій учонцом шацунку для власного панства Теза же в припадку Лемку в реалізуване в лятах выхованя панстве осягнуло замежене целе в светле моноґрафіі Місяк выдає ся в пелні управньона В реляциях заховали ся ріж образы звязаны з лемковскым удялом в обслугіваню шляку фурярскых в лятах ІІ войны св Ци авторка всперла трудно доступным текстым Юзефа Бєнька Знаком языкознавця проф Яньодик ділот ся в одже з паздірника <unk> року рефлексиями над моноґрафіом Малґожаты Місяк єднозначні вказує же узнає дзєло то за цитат Єдно з найважнійшых на польскым рынку выдавничым доконань науковых остатніх лят выполняючых доткливом люкы бадавчом в закресі не тых языкознавства але так гісториі культурознавства социйолоґіі і психолоґіі повечной Конец цитату В полні опініі те яко історик поділям Водзіміш Сулея Університет Вроцлавскій ІНП Редакция порталю ЛЕМ фм дякує членам редакцийного колеґіюм часопису Дзєє найновше за можливіст публикациі рецензиі Субота <unk> жолтня октобра <unk> р вмер проф Штефан Пастушка Хтіл жебы Лемкы мали своє радийо Автор допису Богдан Ґамбаль Як інформує Польска Народна Партия по тяжкій хвороті в шпиталю в Кєльцах вмер професор Штефан Пастушка Штефан Пастушка вродил ся в <unk> р в Олехові Новым при Островци в <unk> р был удостоєный званьом професора гуманістичных наук Долгы рокы был академіцкым учытельом на Університеті На Кохановского в Кєльцах Был сенатором депутуваным третьой каденциі Сенату Польской Республикы од <unk> р до <unk> был віцеміністром Нацийональной Едукациі В <unk> році як кандидат Сенату остал членом Крайовой Рады радийофоніі і телевізиі уряду якій єст реґулятором електронічных медий в Польщы Од <unk> р коли Стоваришыня Руска Бурса дало до Крайовой рады радийофоні і телевізиі внесок о концесию на высыланя сиґналу радия ЛЕМ фм з высылачів в Польковицях і Ґорлицях професор Пастушка был прихыльником выданя реченой концесиі Професор Пастушка знал проблемы медий нацийональных меншын і добрі ся заслужыл Лемкам при покликаню іх незалежного радия Выслухали сте дописів поміщеных на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Перегляд зрыхтувала Наталия Малецка Новак