The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> лютого фебруара <unk> р Свидник здобыл грошы на проєкт Біциґльовой стежкы Автор пісти Петро Медвід Три новы біциґльовы трасы і біциґльовый міст через ріку Ондала плянує выбудувати місто Свидник На проєктову документацию здобыло <unk> евро з Міністерства Транспорту і Будованя Словацкой Републикы Цілковый розрахунок є <unk> ев <unk> процентами спілфінансує документацию місто Аґентуру Та <unk>o<unk> тым поінформувала говоркыня Свідника Крістина Тіхорова Еколоґія і туристичний рух Ціла біциґльова стежка має мати два і <unk> кілометра переповіт север Юг і запад міста і уможнит еколоґічный транспорт в рамках міста і до околиці Початок цитуваня Выбудуваня біциґльовой стежкы буде хосенне про розвиток внутрішнього місткого біциґльового транспорту заміст ску рекреацию і туристичний рух Маєме в місці освітлены дві домінанты што реалізувала безпрофітова орґанізация і залучыли сме ся до проєкту з польскыма партнерами жебы вытворити пропаґачны материялы і промо фільм Конец цитуваня повіла про аґентуру приматорка Свідника Марцеля Іванчова За єй словами вшыткы тоты аспекты вєдно з будуваньом рекреачных трас помагают розвивати туризм і у свідницкым реґіоні Дальше цитуваня тішыт ня же єднаня зо словацкым Водогосподарскым Подником в Кошыцях принесли інтерес робити і на выбудуваню біциґльовой стежкы коло рікы Ладомирка котра вже тепер є облюбленом рекреачном зоном конец цитуваня додала приматорка Перепоят вольночасовый ареал з дальшыма частями міста Плянувана біциґльова стежка в трьох трасах має споіти вольночасовый ареал міста на фестівальовій улиці в котрым находит футбальне гріско амфітеатер Скансен і лісо Парк з істнуючо і плянувану забудувану частю на правім березі Ондалы але і з дальшыма ареалами на бердийовскій улиці Проєкт біциґльовой стежкы рахує єй з мостом котрый буде <unk> метрів долгий і піде через ріку Ондала новобіциґльову стежку з засловами приматоркы Свидник даст вклад до охороны жывотного оточыня і підпорыт ся еколоґічний способ жывота Як додала Тхірова о фінансны средства на реализацию того проєкту буде місто жадати з екстерных жрідел в дальшых ґрантовых вызвах ОС схвалил актны пляны куроку русиньского села і кампаніі перед переписом населіня Русины зрядили Орден Адольфа Добряньского Автор вісти Петро Медвід В Пряшові в суботу <unk> фебруара <unk> р проходило <unk> засіданя Округлого стола Русинів Словеньска Плятформа русиньскых професийональных інституций обчаньскых здружынь і активістів приняла два акцийны пляны котры сут повязаны з роком русиньского села і кампаніом перед переписом населіня Домів і квартелів <unk> ОС днес зрядил орден Адольфа Добряньского ОС выголосил рік <unk> за рік русиньского села На суботняйшым засіданю было представлене лоґо з котрым ся будеме стрічати в рамках вшыткых активностий повязаных з выголошеным роком Лоґо выходит із деталю народной вышывкы з котром часто стрічаме ся в русиньскых реґіонах Выхоснуваня спрощеного деталю одказує на богатство русиньской народной культуры котра доднес сохранят ся головно на селах Лоґо є в основній версиі в котрій є трансформацию вышывкового взору зображене і чысло <unk> і малій простійшій версиі з єдным детальом взору Актный плян ку ювілейному року Прецедал ОС Петро Штефаняк і з той нагоды представил і актный плян ку року русиньского села котрый был днес на засіданю схвалений В рамках нього Русины приготовлят активности на социяльных сітях села дістанут свій простор в русиньскых медиях простор про іх презентацию бы мал быти і в рамках центральных ци локальных культурных подій ОС хоче тым ювілейным роком веце медияльно спопуляризувати русиньскы села вказати на іх природне і культурне богатство но єдночасно і вказати на проблемы з котрыма тоты села стрічают ся Кєд же іде векшыну о тзв малы села на Северо выході Словакі медже іх проблемы належыт фінансне піддімензуваня недостаток робочых міст і з тым повязана міґрация за роботов до інчых реґіонів чого ефектом є вылюдняня русиньского реґіону і наслідня асиміляция Про координацию окремых активности в рамках року русиньского села были днес схвалены і координаторы за реґіоны в котрых жыє і русиньскє населіня Координаторы будут мати окрем іншого на старости комунікацию зо старостами котры проявляют інтерес партиципувати на тым ювілейным році Рыхтуваня на перепис Кєд же ся приготовлює перепис населіня домів і квартелів <unk> прецеда ОС днес представил і акцный плянтку кампаніі перед переписом Плятформа схвалила же паралельно попри активностях куроку русиньского села зачнут ся в другій половині року робити активности котры бы мали повзбудити люде русиньского походжыня жебы ся голосили ку своій народности і материньскому языку І тым припаді хотят Русины хоснувати простір социяльной сіти будут ся приготовлювати в ідеа аґідкы публикациі в котрых ся будут презентувати Русины іх культура істория особности а вызвику перепису бы ся мали знова появити і на більбордах ОС хоче в окремых реґіонах приготовлювати і дискусиі повязаны з культурныма подіями Кампань бы мала продолжывати і в слідуючым році коли буде проходити перепис Орден Адольфа Добряньского ОС днес зрядил Орден Адольфа Добряньского котрый буде уділювати фізычным і правницкым особам котры заслужыли ся розвиток народной ідентиты обгайову прав Русинів выходячых і з медженародных документів і підниманя якости жывота Русинів на Словакі в заграничу Новозрядженый Орден несемено вызначного русиньского Будителя і політика Орден має пят кляс і єдну окрему клясу з коляном ланцом Ордену ОС так хоче оцінювати заслугы на благо Русинів Першый раз буде ОС передавати тоту нагороду <unk> фебруара <unk> року на другым Репрезентантчным Балі Русинів котрый одбуде ся в Кошыцях Участны на засіданю вырішыли же Орден Адольфа Добряньского I<unk> класи буде запожычаный Васильови Ябурови і Анні Кузьмяковий Орден Адольфа Добряньского <unk> кляси буде запозычаный Богданови Ґамбальови Доцен др Василь Ябур кандидат наук є єдным із кодифікаторів русиньского языка на Словакі належыт ку найвызначнійшым русиньскым языкателям был директором Інституту Русиньского Языка при русиньскій Ороді на Словакі Доднес діє на Інституті Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові Є автором многых науковых рок з области русиньской языконаукы Адольфа Добраньского IV клясы ся му запожычават значный вклад до области розвитку русиньского языка Маґістеранна Кузьмякова русиньска новинарка прекладателька і активістка Была членком першой редакциі русиньской періодичной пресы по <unk> році котра выникла при русиньскій оброді на словеньску пізнійше основала Періодікум Інфорусин так само брала участ на приготовліню кодифікациі русиньского языка Была і предательком русиньской оброды на словеньску мала єдиный цілословацкій конкурс Деклямациі в русиньскым Языку Пряшів Ордена Дольфа Добряньского IV клясы ся і запорычала за вызначный вклад до власти розвитку русиньской пресы і культуры Маґістер Богдан Ґамбаль русиньскій активіста з Польщы был у Русиньскым Русі од <unk> половины вісемдесятых років По <unk> році был єдным з тых котры обновили діяльніст найстаршой русиньской орґанізациі в Польщы Руска Бурса в Ґорлицях є єй председом Урсновал при тій орґанізациі перше русиньскє інтернетове радийо котре высилало <unk> годин денно Лем фм меджечасом столояльного высиланя Коло радія выникнул і інформачный порталь Лем фм орден Адольфа Добриньского <unk> клясы ся му запозычават за вызначный вклад до области русиньскых медий В віторок <unk> лютого фебруара <unk> р Дальшы видоковы вежы хотят вознести в Маґурскым Нацийональным Парку Автор вісти Наталия Малецка Новак В маґурскым Нацийональным Парку мают выбудувати дві новы видоковы вежы будут они злокалізуваны в ґмінах Дукля і Крампна В жолтни октобрі минулого рока на обшыри Парку вознесено уж подібну на верху Фердель в ґміні Санкова Дальшы конструкциі з котрых буде мож смотрити на краєвиды Низкого Бескіду плянуют вознести на верхах Бараняче <unk> метрів над рівньом моря та камін над Крампном <unk> метрів над рівньом моря Бараняче то верх якій є частю дукляньского Бескіду єст його найвысшом гором хоц тяжко єй высмотрити в краєвиді бо є то долге пасмо якє тягне ся од полян до границі державы Видок на Татры Бєщады аж і закарпатскы полонины До <unk> р на баранячым стояла металева вежа яку поставили іщы в часі ІІ світовой войны Німці але же не была ремонтувана то завалила ся на зламі років <unk> Свого часу стояли гын аж дві вежы што видно на некотрых архівальных знимках Попри металеві стояла деревяна трянґуляцийна такых веж было вельо на Лемковині то м ін на них основаны были картоґрафічны досліджыня минулого столітя Деревяну вежу на бараня чым вознесено в <unk> роках ХХ столітя а перетырвала близко до половины <unk> років Наступну деревяну видукову вежу вознесли завдякы громадянам Словациі з околиц Свидника членам Стоваришыня Ніскы Бескіды в <unk> році Вежа міряла <unk>нат метрів і мож ний было видіти татры бєщады і рівну полонину уж на Закарпатів з увагы на злый і технічный стан вежу підтяли під конец квітня <unk> р Кєдито о Лемковину то з вежы видіти мож было вшыткы найважнійшы верхы західньой части Низкого Бескіду Лацколу Острий верх Яворину попасмо вандківской Маґуры а кінчучы на камени над Крампном найбарже вартістна част маґурского Нацийонального Парку Коли поведе ся зреализувати плян то другу вежу вознесут як раз на камени над Крампном одкале буде мож видіти так само аж і татры Там тіж плянувана єст стежка в коронах дерев Верх находит ся на обшыри маґурского Нацийонального Парку додатково з увагу на цінну лісову фльору вызначена єст гын обшыр стислой охороны камін Хоронена є головні карпатска бучына ци карпатска яворина котра выступує лем в тій части маґурского Нацийонального Парку Обшыр стислой охороны камін то тіж притулиско для лісовой фауны Мож гын стрітити борсука лолка рыся чорного боцана крука пущыка Вшытко тото спричынят што реґіон Горы Камін є єдным з найбарже вартістных закутыків Парку Вежы в Маґурскым Парку мают быти атракцийныма для туристів понеже верхы Низкого Бескіду сут залісены і неє вельо місц де мож шмотрити на ландшафты обі інвестициі будут сфінансуваны з унійных середків Віторок <unk> лютого фебруара <unk> р по русиньскы вышли Дротарі Івана Кінді Автор допису Петро Медвід Кінцьом <unk> рыньска оброда на словеньску выдала автобіоґрафічный роман Івана Кінді під назвом Дротарі Текст роману мож в книжці найти по русиньскы і по словацкы Роман з украіньского языка перекладала Анна Кузьмякова Першы раз вышли дротарі у <unk> році <unk> років по смерти автора Но кєд же товды офіцияльно русиньска Народност у Чехословакі не істнувала книжка вышла в украіньскым языку Цитуваня Моє желаня выдати го Роман позначка редактора з нагоды <unk> річниці од смерти автора в словацкым і русиньскым языку ся сполнило наперек тому же то не было аж так легко Конец цитуваня пише в подякуваню Любоміра Шляхтовска внучка Івана Кінді Іван Кіндя Іван Кіндя народил ся <unk> фебруара <unk> року в селі Орябина днес окрес Стара Любовня Был то русиньскій писатель публициста але і общественный діятель Навеце сам был дротарьом значыт долю русиньскых людей котры ходили по світі з тым нелегкым ремеслом знал на власні скорі Поджас І світовой войны дістал ся до росийского заятя Уполон Брал участ в револючных подіях в Росиі <unk> і <unk> р Пак спілпрацувал з Руском Народном Радом котра выникнула у Старій Любовні пізнійше перенесла ся до Пряшова Подчас ІІ Світовой Войны залучыл ся до партизантского руху Кіндя записувал фольклор друкувал ся в періодичній пресі наперед русиньскій пізнійше украіньскій В Ужгороді в Новинках Руска Народна Ґазета і в Пряшові і в Новинках Народна Ґазета Пряшівщына Нове жытя дружно вперед і Дукля Но він сам ниґда не таюл своє русиньскє походжыня Умер <unk> юлия <unk> року в Бродній Орабині Дротарі Автобіоґрафічный роман Дротари пише о жывоті тых ремысликів і такых русиньскых сел як Орябина Камюнка Літманова Кремна Кромпах Страняны Фольварк ци Великій Липник Хоц пише о жывотных судбах русиньскых Дротарів на жаль вчасі свого выданя могла книжка выйти лем по украіньскы што не было зрозуміле русинам Цитуваня Іван Кіндя як автор але і сам дротар котрий тото старе ремесло перевзял од своіх предків і практиковал на власній скорі пише в книжці не лем о причынах вынику дротарства його традициі зажытках по многых кутах світа де ся аж многы дротарскы майстры дістали з крошньом на плечі але о своіх пригодах характеризує період першой світовой войны жывот в Росиі перед і підчас великой октобровой социялістычной революциі особны стрічы з Мічуріном і многы інчы пригоды котры сут про чытателя не лем інтересны але сут і добром дополніньом нашой сполочной істориі про ріжны віковы катеґориі Конец цитуваня пише о книжці рецензент Мілян Гавріля Книжка дротари є дополнена ілюстрациями од Люциі Канюковой і архівныма знимками родины Івана Кінді Выданя книжкы в <unk> році підпорил Фонд на підпору Культуры народносных Меншын <unk> лютого фебруара <unk> р На вежу церкви в Рудні вернул Зыґар Автор вісти Севериян Косовскій По двох роках на вежу православной церкви Воздвижыня Честного Креста в Рудні Нижньошлезскє воєвідство вернул Зиґар По модернізациі зас царює над тым понімецкым місточком котре по <unk> р приняло выселеных Лемків Православна парохія в Рудні была основана як єдна з першых на західніх землях хоц офіцияльно аж пят років по акциі Вісла Вірны заняли єден з найстаршых храмів в околици Найвысший пункт Вежа православной церкви в Рудній то найвысшый пункт в місцевости видно ю такой з каждого боку Прото Зыґар котрый колиси был основный для жытелів такого міста бо вказувал вшыткым час тепер зас вернул на своє місце Церковный Зыґар міцно піднищеный діждал ся вкінци модернізациі Зробил ю прецизийні специялиста в обшыри консервациі рухомых памятників з Пущыкова під познаньом Його направа коштувала <unk> тис зл Фінансову підпору парохіі дала ґміна Рудна та державна компанія <unk>r<unk>e<unk> початок цитуваня тішу ся што наш памятковий зыґар зас ходит не было бы то можливе без фінансовой підпоры Ґміны Рудна за што сердечно дякую пану Війтови і пану секретарьови Споміг на стіж <unk>r<unk>М за што сме вдячны і очывидно вірны Сердечны Боже заплат дякую тіж працівникам уряду Ґміны за мериторичну поміч конец цитуваня повіл про портальше місця <unk>r<unk> настоятель о Мат Дарийовка Церковный зыґар был ремонтуваный уж перше бо в вісемдесятых роках ХХ стышня модернізация проходила попри роботах забезпечаючых церковну вежу в якы заанґажуваны были парохіяны а головно єден з них Теофіль Доздяк родак з Боґушы Храм Лемків Першы запискы про костел в Рудній являют ся уж в <unk> році теперішній вознесений был в роках <unk> а в <unk> столітю добудувано од заходу вежу на котрій поміщены сут годины Костел перше хоснували як святыню євангелисты пак католикы а од недавна в однесіню до другых православны вірны В рамках акциі Вісла в <unk> р Лемків оселено м ін в рудні і околичных селах Доднес то єдно з найвекшых сукописк лемківской меншыны в Польщы Подля даных з повселюдного спису з <unk> рока близко <unk> жытелів ґміны Рудна приналежыт до лемківской етнічной меншыны В цілій Польщы то кус більше як <unk> тис а в самым нижньошлезскым воєвідстві <unk> тис Офіцияльно православну парохію воздвиджыня Честного Креста основано в <unk> році Вірныма од початку были выселены Русины были то жытелі такых сел як Боґуша Чарна Королева Руска Ганьчова Устя Рускє Брунаре Лабова ци Ждыня Парохіяны были розметаны по околичных селах в Высокій в Млечній Рынарціцях Товашыцях Юшовицях Ґвіздановій Малых і великых Ґевронах Клішові Бродовицях в Битковій Хобєні і інчых Парохія подля даных в <unk> році чыслила <unk> вірных Коли роверострадом од Санока до Закопаного Автор вісти Наталия Малецка <unk> лютого фебруара того рока в Римановій підписано деклярацию спілпрацы для будовы біциґльовой долгодистансовой дорогы Роверострада Соли на Закопане Концепция закладат будову двох роверовых трас на обшыри підкарпатского воєвідства ты Вельокарпатя і Вельо Сан та трасы Вельо Бескід і Вельоропа в Малопольскым Траса коротко представляючы мала бы вести од Санока через Риманів Ясло Біч Ґорлиці Новый Санч до Закопаного В Рыманові стрітили ся представникы пятьох Стоваришынь Підкарпатского і єдно з малопольского воєвідств Лучыт нас санок Стоваришыня Активный Бескід Корохняньскє Товариство Циклистів СТП Соків Ясло МТБ Мосир Дукля та Ґорлиця Lt Сиґнатариі проєкту будут піднимати спільны активны діяня жебы заохотити самоурядовы власти з підпором власти державы і Евросоюзу побудувати безпечны біциґльовы дорогы з ознакуваньом і додатковом інфраструктуром Подля стоваришынь зосередженых в деклярациі спілпрацы Побудуваня роверострады значучо влины на промоцию біциґльовой туристикы збільшыня туристичного руху в реґіонах а тіж причынит ся до зменшыня автомобільного руху і емісиі спалин Концепция закладат будову двох біциґльовых трас на обшыри підкарпатского воєвідства Вельокарпатя і Вельосан та двох на обшыри Малопольского Вельобескід і Вельоропа Траса Вельо Сан Початок буде мала в Саноку одкале долином рікы буде вела до Загіря і Ліска пак до Солиньского Озера а в дальшій перспектыві до Джерел Сану В плянах є тіж получыня трасы Вельо Сан Санока в пілнічну страну зо східнім роверовым путом Ґрінвельом в околицях Динова Вельокарпатя Свій початок мала бы на граници малопольского воєвідства в місточку Біч Дале ідут на схід уж через підкарпатскє воєвідство через Ясло Коросно і вони чырыманів страну СанФА жебы получыти ся з Вельо Сан Вельобескід то концепция трасы в реалізуваным самоурядом Малопольского Воєвідства проєкті Зінтеґруваной сіти роверовых трас Вельо Малопольска Ведуча Одбіча через Ґорлиці Ґрибів до Нового Санча де лучыт ся з вельо Дунаєц є то біциґльова траса котра в більшости є уж оддана і веде до Закопаного Вельоропа мала бы вести вздолж берегу рікы Ропа ґу єй джерелом до Высовы Оддале ішла бы урокливыма странами Лемковины до Крениці дале до Закопаного буде мож доіхати істнуючыма дорогами Вельо Крениця Ет <unk> і Велько c<unk>at<unk> Описаны штырі трасы доцільово творили бы біциґльову дорогу Солина Закопане Штука называна наівным Никыфор в Шлесскым Музею Автор допису Наталия Малецка Новак В шлезскым музею можут похвалити ся богатом колекцийом тзв наівной штукы той котра творена была є з потребы серця через непрофесийных артистів такых як наш Никыфор До кінця мая <unk> р мож гын обзерати выставу під наголовком Штука называна наівном Колекцийонером наівной штукы был Александер Яцковскій якій жыл в роках <unk> Єден з найвыдатнійшых польскых знавців ріжнорідных аспектів непрофесийной плястикы Єст автором публикациі під наголовком Штука называна наівном котру вважат ся за найважнійшу позицию в польскій літературі предмету Яцковскій был свідомий што не вычерпал іщы темы чул потребу розбудуваня проблему і мал в плянах написати дальшу позицию Штука названа <unk>n<unk> Книжка николи ся не вказала Никыфор і інчы Хоц од публикациі книжкы Штука названа наівном минуло <unk> років то є она фурт актуальна і найобшырнійше пояснят специфіку і ріжнородніст той голузы штукы і єй творців Выстава в Шлезскым Музею вказує влияня думаня автора на польскы музейны колекциі головні на творіня колекциі непрофесийной плястикы в спомненым музею Окрем творців о котрых писал Яцковскій вказаны сут роботы сучасных артистів котры Подібні як іх попередникы ориґінальністю і силом переказу своіх творів выріжняют ся на фоні цілого середовиска непрофесийных артистів Ім мала быти присвячена дальша част публикациі Яцковского Выстава поділена є на пару секвенций якы вказуют характерны для непрофесийной плястикы ріжниці Ци то творча експресия хоснуваня розмаітых середків выразу ріжнорідна є тіж тема Потверджат тото тезу Яцковского што неє можливости знормалізувати критерий односячы ся до цілого явиска наівной штукы Коли хоче ся ю досліджати треба комплементарні занимати ся твором творчым процесом і самым творцьом а каждому з аспектів присвячати таку саму увагу На выставі вказуваны сут роботы артистів котрых можна называти клясиками бо іх назвиска появляют ся в більшости публикаций тыкаючых наівной штукы То м іникыфор Теофілоцєпка ци Ервін Суфка Презентуваны сут тіж образы соспільні заанґажуваных малярів критикуючых записуючых ци коментуючых політичне жытя як напр Броніслав Кравчук ци Станіслав Жыволевскій Досяп інчы сут зас роботы Марияна Генеля рисункы Кристофа Біялка ци різбы Едварда Сутора інтровертичні зосередженых на собі провокаторів Інакше як вымінены штуку розуміют візийонеры як Мария Вненк Едмунд Монсєль ци Анджей Ґрушка Для них штука то універсальний язык якій дає нагоду побільшыти силу переказу і вкінци сут роботы артистів называных естетиками для котрых зміст твору є так само важный як артистичны приметы На выставі мож видіти субтельны Лінорты Яна Новака Бруніслава Суровяка мінімалістычны роботы Яна Лады ци просты але полне вычутя формы рысункы Юстины Матисяк захоплений творцями наівной штукы Експозиция в Шлезскым Музею є тіж спомином про выдатного польского дослідника штукы социйолоґа і куратора <unk> Річницю уродин Яцковского Александер Яцковскій был спілтворцьом Державного Інституту Штукы де кєрувал працовньом непрофесийной штукы Окрем того в роках <unk> был шефредактором Квартальника Контексты Польска Народна Штука де публикувал дописы свого авторства і інчых авторів про наівну штуку Был тіж выкладовцьом в Інституті Етнолоґіі і Культуровой Антрополоґіі Варшавского Університету та куратором вельох выстав м ін експозициі варшавскы загенты під наголовком Інчы од Никыфора до Ґловацкой Выслухали сте дописів поміщеных на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Перегляд зрыхтувала Наталия Малецка Новак