Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Послухай порталю ЛЕМ.фм

Послухай порталю ЛЕМ.фм

•

Опис епізоду

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 1 02 2020 - 07 02 2020

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest tygodniowym przeglądem portalu LEM.fm, złożonym z kilku wiadomości dotyczących spraw lokalnych, rusyńskich i łemkowskich. W programie mówiono m.in. o potrzebie budowy obwodnicy Krynicy, śmierci rusyńskiego pisarza Mikołaja Kseniaka oraz wydaniu pełnego tłumaczenia Pisma Świętego na język ruski w standardzie baczańskim. Pojawiły się także informacje o ponownym otwarciu Muzeum Nikifora w Krynicy i o modernizacji dróg na pograniczu słowacko-ukraińskim.

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> лютого фебруара <unk> р Коле Обводниця в Креници Автор вісти Севериян Косовскій Крениця потрібує обводниці То факт курортне місто од років має проблем з автомобільном комунікацийом Причынят ся ґу тому великє чысло туристів як і тото што через ціле місто іде лем єден головный пут О плянах побудуваня додатковой дорогы обводниці інформуют креницкы самоурядовы власти Як про порталь Сандеччанінфо бесідувал бургомайстер Пьотр Рыба обводниця то стратеґічна інвестия для цілого міста напевно складала бы ся она з вельох етапів і тырвала пару років Проблематичны сут головны дорогы улиці Пілсудского і Здройвой На них найчастійше являют ся коркы Власти хочут створити сіт альтернативных доріг як раз для тых двох головных В плянах єст тіж будова получыня медже селом Ростока Велика Солотвынами давне село Дне <unk>em Крениці і чорным потоком на полудньовым краю міста Бургомайстер бесідувал уж з властями сусідньой ґміны Лабова Треба змінити студиюм просторового заґаздуваня як іде о получыня з Ростоком Інвестицийны пляны міста в тій обшыри не сут новы О будові обводниці для Крениці думано уж перед войном Єст она барз потрібна Причыном сут коркы найвекшы все в туристичным періоді зимом і літом Окрем того головныма дорогами міста іздят тіж тяжкы авта што так само є проблемом Головный пут Крениці то част воєвідской дорогы нр <unk> Част плянуваной дорогы мала бы вести через лісы прото тіж бургомайстер Рыба старат ся о опінію м ін Державных лісів До русиньского літературного неба одышол байкар Миколай Ксеняк Автор вісти Анна Кузьмякова Днес з камюньского грекокатолицкого Храму св Петра і Павла зазвучали дзвоны помершому Миколайови Ксенякови Рано <unk> фебруара <unk> р у віці років одышол до вічности русиньскій писатель Миколай Ксеняк з Ружомберку родак із села Камюнка в старолюбовняньскым окресі Миколай Ксеняк был долгорічным педаґогом русиньскым діятельом першым русиньскым байкарьом другым прецедом з полку русиньскых писателів слованьска автором богатой русиньской літературной творчости автором многых статій в русиньскій і словацкій пресі лавреатом преміі Александра Духновича за русиньску літературу котру уділює Карпаторусиньскій Научный Центр в США Єдиний автор дрытарской тематікы Был єдным з найактивнійшых авторів старшой ґенерациі русиньскых писателів котрого богату творчіст творят головно байкы література про дітей і молодеж поезия проза драматичны творы оповіданя ци автобіоґрафічны тексты Миколай Ксеняк был єдным з русиньскых писателів котрий свою літературну творчост присвятил темі русиньскых доротарів Як раз на тоту тему написал книжку Біда Русинів з дому выгнала книжку в <unk> році выдал Світовый Конґрес Русинів за котру был автор у <unk> році оціненый высше споминаном Медженародном Премію Александра Духновича В споминаній публикациі ся находит і його здраматизувана приповідка од ротарйови котра мала в <unk> році успішну премєру на сцені нашого Театру Александра Духновича в Пряшові Многы його творы были презентуваны в русиньскій редакциі Народноско Етнічного Высыланя в Пряшові і в Кошыцях його байкы часто деклямували участници Духновичового Пряшова цілословацкого конкурсу русиньской поезиі прозы малых сценічных форм і народного розповіданя на котрий часто приходил і сам автор Миколай Ксеняк Родинне село Камюнка Родине село Камюнка його жытелі і іх судба были тым найосновнійшым жрідлом і інспірацийом богатой всеняковой творчости Окрем многых публикаций на затім пересвічує книжка котру під назвал о каміньскых майстрах по каміньскы іщы в <unk> році выдала русиньска оброда Василь Хома першый прецедаст полку русиньскых писателів словеньска тоту книжку назвал русиньском епопейом Коротко повіджено книжку презентує цілорічный жывот чым даколи жыло село Камьонка і його люде церковны свята з традициями і вшыткы роботы на ґаздівстві Подля многых експертів тота публикация претендує на добрий русиньскій документ фільмовой ци театральной подобы З біоґрафіі байкаря Ксеняка Миколай Ксеняк народил ся <unk> децембра <unk> року в бідній каміньскій Ґаздівскій родині По основній школі в родній Камюнці пішол до Руской Ґімназиі в Пряшові потім поступил на Інститут Русиньского Языка і Літературы в Празі По його скінчыню ужітельово на основній школі в Ружомберґу пізнійше стал директором ґімназиі в тым місті де одробил <unk> років Хоц свій плодний жывот прожыл далеко од родной камюнкы часто ся до ньой вертал не лем фізычно але і свойом літературно творчостю О любовови до свого родного краю свідчат його слова Початок цитуваня Родний край про мене значыт студентку з котрой черпам цілый жывот Тот хто ся в тым красным краю народил хто вдыхнул його воздух хто ся набрал родных співанок приповідок хто перешол тот край Хто там пас коровы орал сіял косил тот не може забыти ниґда і ниґда на нього не забуде на людей котры коло нього жыли і котры го выховали Конец цитуваня Най ся друкує Святе Писмо в русиньскым языку Автор вісти Богдан Ґамбаль В грудни децембрі <unk> р в Сербіі выдане было полне тлумачыня святого Писма до русиньского языка в бачваньскым языковым стандарді Як пишут редакторы книга вышла на памятку здвигы апостольского еґзархату на рівен єпархіі св Миколая і як спомин <unk> річниці основаня русиньского нацийонального просвітнього дружства На выданю стоіт імпріматур владыкы Георгія Джуджара Святе Писмо до русиньского языка переложыли братя проф Янко Рамач і Михал Рамач В <unk> році вышол в Сербіі переклад Нового Завіту в чест основаня Апостольского еґзархату для грекокатоликів в Сербіі і Чорній Горі Працы над тлумачыньом тырвали три рокы а тлумачыли отец Тадий Войнович Михал Рамач і Янко Рамач Як написали авторы початок цитуваня книжка выходит протягом понтифікату Бенедикта <unk> в чест <unk> річниці берестейской і <unk> річниці ужгородской уніі Конец цитуваня В <unk> році о Михал Холошняй прирыхтувал русиньскій молитовник мир <unk> выдала го грекокатолицка парохія Рождества пресвятой Богородиці в Дзюрдьові з благословліньом владыкы крижевецкого славомира Миклеуша По східніх церквах серед славяньскых народів хоснує ся доднес переклады св Кирила і Методия м ін Євангелиі Апостола Требника Октоіха ци часослова котры были тлумачены з грецкого на старославяньскій язык Тоты переклады якы столітями мали ріжны редакциі хоснує ся уж близко <unk> років Кірило методияньскы переклады сут в більшости незрозумілы зато єст природна потреба тлумачыти до сучасных языків до материньскых бесід вірных Католицка церков постуляты хоснувати в літургіі поєдны нацийональны бесіды зробила законом в постановах ІІ Ватіканьского Собору в Конституциі про святу Літургію Сакро санктум концілиюм де пише ся про цитуваня дозволіня хоснувати материньскій язык головно в чытанях і в молитвах і тых частях одправы котры приналежат вірным конец цитуваня Серед Русинів в Бачці і Сремі систематичне выдаваня реліґійных текстів та іх печатаня в русиньскым языку зачало ся перед великом войном за часів владыкы Діонізия Нярадія Владыка Няді написал по русиньскы веце як <unk> книжок і брошур на реліґійны темы В меджевоєнным періоді реліґійны і паралітурґічны выданя выходили завдякы діяльности русиньского нацийонального просвітнього дружства прим вертеп коляды або пісні на Рождество Христове обі публикациі печатаны в <unk> р І Молитевник зай в <unk> р По ІІ світовій войні головны заслугы для пошырюваня русиньского языка в Югославіі мали о Михал Макай парох з руского Керестура котрий шторік выдавал християньскы календарі а в <unk> році видал катехізм Моя віра молитовник Отченаш і книжочку Закон Божый Дальшы великы заслугы для розвитку русиньского языка в літургічным просторі мал оман Мись Хоц приналежал до украіньской етнічной ґрупы то дотримувал русиньскій язык і шанувал нацийональну русиньску достоменніст вірных Был він автором більше як <unk> книг в тым чыслі двох томів біоґрафіі Грекокатолицкых священників під голов Священникы осєцкого вікарията Лексиконів християньской термінолоґіі ци істориі парохіі як тіж підручників для студентів в Богословіі Основал русиньскоязычный християньскій часопис Дзвоны На Карпатскій Руси переклады літурґічных текстів до русиньского языка были започаткуваны уж в столітю од выданя учытельной Євангелиє Теофіля з Высочан Пак євангелиі тлумачыли о Яворскій і о Штефан Рихвалтскій з Рихвалду <unk> рік В <unk> році был выданый богословник але найбільше популярным текстом котрий занимал дослідників і языкознавців был переклад псалтыря Давидового з <unk> р котрый зробил парох з Камяной при Ґрибові о Іван Присловскій В другій половині ХХ ст русиньска церковна література была писана в язычію Друкуваны были товды тексты казань пастырскы посланя і теолоґічны трактаты Найвекшу ролю в пошырюваню церковной літературы в тамтым часі мали галицкы часописы і церковны календарі приміром Рускій Сіон Богословскій Вістник і церковный восток Велику роботу не лем над перекладами але і іх хоснуваньом вводжыньом до хоснуваня серед вірных має на Пряшівщыні Общество святого Йоана Крестителя котре было основане іщы в <unk> році оцьом Александром Духновичом Головна робота общества то християньскє выхованя і выдаваня духовной літературы книжок календарів молитовників утримуваня церковнославяньского обряду з русиньскым материньскым словом та пошырюваня русиньскых церковных традиций Общество святого Йоана Крестителя друкує капартальник Артос і грекокатолицкій русиньскій календар але найважнійша робота членів общества серед котрых векшына то священникы то літурґічны тлумачыня на русиньскій язык Дотепер были выданы і схвалены церковныма властями м ін Тетра Євангелиі Апостолы на неділи і свята Малый Требник погріб і парастас недільна вечырня літургія наперед посвяченых дарів молебен вечырня і утреня Дальшы книгы чекают на схваліня а тлумачены сут псальмы На самым початку русиньского одроджыня по занепаді комунізму в <unk> році Русиньска оброда в Чехословациі выдала малый грекокатолицкій категізм прорусиньскы діти котрий зробил о Франтішек Крайняк На фоні активности і заавансуваной роботы над русиньскоязычныма тлумачынями літурґічных текстів в Сербіі і Словациі найгірше дотля має ся ситуация в Польщы і Украіні А кєд іде о популяризацию і хоснуваня русиньского языка і схваленых і доступных літургіжных текстів то поєдны представникы і єрархія украіньской грекокатолицкой церкви в Польщы явно ставлят ся ворожо до респектуваня языковых прав своіх вірных Лемків Понедільок <unk> лютого фебруара <unk> р Світова Рада буде засідати в Румуніі Одсвяткуют ювілей тамтешньой русиньской орґанізациі Автор вісти Петро Медвід <unk> фебруара <unk> р одбуде ся в Сутчаві в Румуниі тр засіданя Світовой Рады Русинів у меджеконґресовым періоді по <unk> Світовым Конґресі Русинів Участны засіданя будут брати участ і на святкуваню ХХ Ювілею Культурного Общества Русинів Румуниі в ориґіналі Культурне Товариство Русинів Романіі котра од <unk> р є членом конґресу орґанізация котру од основаня веде Ґеорґій Фірцяк з той нагоды приготовлює святочны подіі котры будут проходити од <unk> фебруара до <unk> марца Засіданя без комісиі Як інформувал председа Світового Конґресу Русинів Штефан Лавинец найблизше засіданя Світовой Рады буде проходити без засідань окремых конґресовых комісий В проґрамі находит ся наприклад обговоріня Святкуваня Світового Дня Русинів котре буде проходити <unk> марця на Словакі і святкуваня <unk> річниці од основаня русиньской оброды на словеньску основаючого члена конґресу Член Світовой Рады Русинів за Украіну Микола Бобинец має на раді інформувати о переписі населіня котрий тот рік проходит на Украіні по майже двадцетох роках О діяльности Світового Форуму Русиньской Молодежы бы мал у Румуніі інформувати подля проґраму його председа Петро Ярінчік Членове Світовой Рады будут занимати ся і пропозициями а критериями на тогорічне уділіня преміі Василя Турока ХІХ Двадцет років общества Участны будут брати участ і на святкуванях ювілею свойой членской орґанізациі за Румунію Культурного Общества Русинів Румуниі Общество было основане в році з ініциятивы Ґеорґія Фірцака котрый дакілько місяців потім стал депутатом румуньского парляменту як представитель Русинів Центер общества находит ся в місті Дева і має своі філі в пятьох реґіонах Альба Клюш Гунедоара Марамуреш і Сучава Медже цілі орґанізациі належыт пропаґация медже Русинами інтересу о культуру предків і самоусвідомліня ци інформуваня румуньской сполочности о істнуваню Русинів як окремой народности Общество то реалізує головно посередництвом лекций культурных подій публикуваньом інформачных материялів і книжок в румуньскым і русиньскым языку ци і каждорічным орґанізуваньом Дня Русинів Румуниі В Деві де є Головный Центер Ювілючной орґанізациі проходил у <unk> році Світовый Конґрес Русинів Конґрес буде передавати премію про Арте Ру теАМож подати номінациі Автор допису Петро Медлід Світовый Конґрес Русинів вєдной з русиньскым нацийональным самосправуваньом міста Вац в Мадярску на засіданю ХІХ Світового Конґресу Русинів котрый проходил у юліі <unk> р в любовняньскых купелях засновали нацийональну премію за русиньскє уменя імени Івана Манайла під назвом Про ар тыноp Тот рік ся премія буде уділювати по першый раз в рамках Бієнале Русиньской Лемківской Культуры котре буде проходити <unk> мая <unk> р в місті Крениця в Польщы На премію мож домінувати русиньскых умельців з цілого світа Каждий рік єден нагороджений Цільом заснованя преміі як пишут орґанізаторы є підпорюваня і нагороджыня тых сучасных русиньскых умельців котры свою умелецку творчостю зробили значный вклад до розвитку і пропаґациі світового русиньского уменя Премія в рамках котрой є памятна плякєта діпльом і материяльна підпора умелецкого діятельства ся буде од того року уділювати каждый рік і буде ся ньом нагороджати єден вызначный русиньскій умелец на основі рішыня журі Комісиі про культуру Світового Конґресу Русинів Мож подавати номінациі На премію можут приходити номінациі з цілого світа У пропозициі на номінанта має быти його мено і коротка біоґрафія основаня на номінацию і ілюстративный материял його творчости Як інформували орґанізаторы номінациі мож в <unk> році подавати до <unk> марця і то на електронічну адресу <unk>em Журі буде о тогорічным лавреатові преміі про АДрум рішати на засіданю Комісию про культуру Світового Конґресу Русинів котра одбуде ся <unk> марця Орґанізаторы хотят основаньом той преміі дати дальший вклад до народного возроджыня Русинів до розвитку і популяризациі по цілым світі необычайно богатой унікатной русиньской культуры Іван Манайло Іван Манайло якій жыл в роках <unk> <unk> належыт медже вызначных русиньскых малярів ХХ стыном Федора Манайла якій є повязаный і з прославленом русиньском підкарпатском школом мальованя сам закінчыл умелецкопедаґоґічну факульту Кыівского Умалецкого Інституту Да кілько років робил педаґоґа на ужгородскым умелецкым учылищу і выховал цілу ґенерацию умельців котры днес належат меджевызначны особности закарпатского уменя У <unk> році был ініциятором і орґанізатором основаня Меморияльного будинку Музею Федора Манайла Был єдным із основателів і в роках <unk> аж <unk> І голова Соєдиненя професийональных умельців Закарпатя У <unk> р переселил ся до Мадярска де жыл аж до свойой смерти Был активний в тамтешнім Русиньскым Русі дале віл активну творчу і выставкову діяльност Іван Манайльо експериментувал у ріжных штилях од кубізму до реалізму Мал великы успіхы і в рамках ґрафічных робот його творы находят ся в музеях і приватных колекциях на Украіні в Мадярску Чешскій Республиці на Словакі в Ґрузиі Росиі Хорвациі Австриі ци в Німецку Од мая будут часовы выставы тіж з участю лемківскых артистів Музей Никыфора зас одкрытый Автор допису Наталия Малецка Новак Од послідньой пятниці <unk> січня януара <unk> р зас для вшыткых любителів Никыфоровой творчости і туристів одкрытый є Музей Никыфора в Креници Початок цитуваня Є точно в <unk> річницю одданя Музею Никыфора такій малый ювілей маме Конец цитуваня спостерігат Збіґнєв Волянін Кустош Музею Музей Никыфора в Креници отворено докладні <unk> січня януара <unk> р як одділіня Округового Музею в Новым Санчы Од тамтой поры аж і днес сідиба музею находит ся в вілли Романівка В остатніх <unk> місяцях будинок комплексово ремонтувано початок цитуваня Цілый шор робіт зроблено але не лем тых звязаных з термом модернізацийом чого тыкал проєкт Ходило тіж о тото жебы злегшыти неполносправным особам одвиджыня музею сут підізды і інча інфраструктура в його середині конец цитуваня бесідує з біґні в Вылянін Новы аранжациі Зміны тыкают не лем самого будинку але і експозициі мож видіти не лем найкрасшы творені кіфора але тіж тоты котры николи скорше не были выставлюваны Цитуваня Суд Зміны єст нова аранжация експозициі Музей єст модерні заґаздуваный додає Збіґєв Волянін Постійна выстава творчости Никыфора в цілым музею є в новій аранжациі як і часова а од мая будеме орґанізувати ріжны інчы часовы выставы тіж з участю лемківскых артистів Конец цитуваня продолжат На постійну выставу складат ся вісемдесят робіт дальшых <unk> входит в склад часовой котра вказувана буде до мая того рока Окрем акварель ґвашы рисунків олівком і кретками презентуваны сут документы знимкы публикациі і особисты памяткы Новістю є Ґалерия єдного образу в рамках котрой што квартал презентуваный буде выбраный образ з шыршым описом Як перший вказали потрійный автопортрет єден з найславнійшых творів Епифана Дровняка Таблиці о Никыфорі тіж по лемківскы По цілковитым ремонті Вілля Романівка має нову аранжацию В експозицийных салях введено кольоры стін і змодифікувано спосіб презентуваня образів Введено на постійній выставі два кольоры рам для акварель і ґвашів та два кольоры рам для рисунків олівком і кредками Нову оправу достали тіж фотоґрафіі Появили ся таблиці з тлумачынями на аґлицкій язык а перша таблиця о Никыфорі є тіж по лемківскы Змінену локализацию некотрых експонатів але ґенеральні схема поєдных выставовых поміщынь одповідат бывшій концепциі автором котрой єст Звідґнєв Волянін В одновленій сали часовых выстав будут презентуваны выставы з обшыри примітывной штукы та звязаны з історийом і традицийом малопольского здоровиска Святочный вернісаж Торжественный вернісаж одкрытя пройде <unk> лютого фебруара при присутности запрошены гости в тым маршалка малопольского воєвідства Вітольда Козловского На подіі небракный і лемківскых артистів выступлят м ін Петро Трохановскій та Юлия Дошна з ґрупом Руты Увіты Про деталі вернісажу будеме інформувати Музей отвореный єст од віторка до неділі Без білетів мож ходити в кажду неділю Середа <unk> лютого фебруара <unk> р Знаме дату выборів президента Автор вісти Севериян Косовскій Президентскы выборы в Польскій Республиці будут проходити <unk> мая <unk> р Поінформувал днес <unk> лютого фебруара Маршалок Сойму Ельжбєта Вітек Коли в першым етапі никотрий кандидат не достане веце як <unk> процент голосів так о два тыжні буде проходил другій етап Як інформувала маршалок Вітек думала она над трьома датами то єст <unk> і <unk> мая Свій выбір арґументувала коротко тым што скорше взяла до увагы календар медженародовой активности найважнійшых осіб в польскій державі Початок цитуваня Знам што декотры кандидаты были доста нетерпеливы тым же не оголошуют даты выборів Час на тото кінчыт ся заран але уж днес рішылам і підписалам постановліня Конец цитуваня бесідувала Окрем теперішнього президента Анджея Дуды на президентскій уряд кандидувати будут Малґожата Кідела Блоньска Роберт Бєдронь Шымон Головня Владислав Косіняк Камиш і Криштоф Босак Коли єдна з тых осіб в першым етапі выборів не отримат більше як половины одданых важных голосів о два тыжні <unk> мая <unk> р буде орґанізуваный другій етап в котрым бороло ся буде двоє тых котры отримали найвекше чысло голосів од днес офіцияльно зачне ся тіж Выборча Кампанія Кандидатів Нововыбраный президент буде заприсяженый перед парляментом остатнього дня урядуваня свого попередника значыт <unk> серпня авґуста <unk> р Од того дня зачне ся нова <unk>літня президентска каденция В Німецку хотят охорону меншын дати до конституциі Автор вісти Петро Медвід Німецка конституция бы мала быти змінена так жебы єй частю стала пряма вызва на охорону народносных меншын Тоту пожадавку у понедільок <unk> фебруара <unk> р высловила німецка рада про народности меншыны інформувала о тым аґентура P<unk>L Меншынова рада в Німецку заступат штырі меншыны Данів Фрізів Німецкых Сінтів і Ромів а лужыцкых Сербів Цитуваня Час вже на тозрів цитувала презаґентура шефа споминаной рады Давіда Статніка Додал же потрібну резолюцию вже запропонувала Федеративна Републіка Шлезвіґ Голштейн у вышній палаті німецкого бундестаґу но дотепер не здобыла векшынову підпору Цільом Рады про народности Меншыны в Німецку є жебы до конституциі был дополнений додаток о тім же Цитуваня же держава респектує ідентичност автохтонных народносных меншын і етнічных ґруп котры сут в німецку вызнаны на основі рамкового договору Рады Европы о охороні народносных меншын конец цитуваня СТнімецкой конституциі ґарантує рівност вшыткых люди но меншыны ся в ній експліцитно не споминают Статнік повіл же німецко є у вопросі охороны народносных меншын на правильні пути цитуваня Маєме правны рамкы котры уможнюют много діл і маєме фінансну підпору то в інчых краінах не істнує конец цитуваня додал Но єдночасно зверну увагу на то же проблемом є німецку участ народносных на політичным жывоті Як приклад спомяну выходу европскы в державы в котрых собі членовы народносных меншын выберают своіх представителів до парляменту Перегляд меншыновых фільмів Автор допису Севериян Косовскій Од вчера <unk> лютого фебруара <unk> р такой через цілый місяц проходит в Кракові перегляд документальных фільмів і репортажів під назвом Такы люде як мы Фільмы походят з архіву проґраму <unk>r<unk> етнічны климаты циклю образів котры направлены были на популяризацию поєдных нацийональных і етнічных меншын прожываючых в Польщы Вказуваны будут і в фільмы з сериі проґрамів Себе а тіж фестівалю Себе ет го Такы люде як мы Наголовок перегляду высловлює основный замір орґанізаторів Головным являт ся Фундация Юдаіка Центр Жыдівской Культуры при спілпрацы Стоваришыня et<unk> Перегляд єст місячном вандрівком по ріжных нацийональных і етнічных меншынах вшыткы з фільмів Были першы емітуваны в польскій телевізиі в рамках спомянутых двох проґрамів і фестівалю Вчерашньом інавґурацийном подійом пінголком Так люде як мы зачала ся презентация образів В одкрытю брали участ думкодавці фестівалю і авторы фільмів Вальдемар Рянда Кшыштоф Кыжановскій і Брайан Скот Подібні як цілый цикль проґрамів Етнічный климаты і в себе перегляд єст заплянуваный на каждый ден так жебы одпрезентувати кажду з меншын Четвер <unk> лютого фебруара буде вечер присвяченый лемківскій етнічній меншыні То як раз про Лемків выемітуваны будут три фільмы котры явили ся перед роками в ФМ Будут то проґрам веденый Брайаном Скотом Лемківска Ватра на Чужыні про Михалівску Ватру в <unk> р фільм Рідна Бесіда і Імост і єґомост Всі три сут доступны в сервісіn В дальшых днях перегляду будут промітаны образы з жытя інчых меншын котры прожывают в Польщы Будут то фільмы м ін про Жыдів Украінців Ромів ци Курдів Єден з проґрамів про жыдівску меншыну під наголоком Витай Самуель Дома має і лемківску асоцияцию Акция діє ся в лемківскій Зындрановій а сцены были зниманы тіж в тамтышным Музею Лемківской Культуры Жыд Самуель по роках вертат до рідного села Зындрановой де сусідувал з Лемками Етнічный климаты і в себе Оба приведены проґрамы на все записали ся в істориі краківской телевізиі Етнічны климаты то маґазин якій емітуваный был што місяц од марця <unk> р Головном його темом была презентация жытя нацийональных і етнічных меншын котры заселяют Польщу Были проґрамы про автохтонны меншыны як і тоты котры зачали приходити до краю Проґрамы віл знаный в меншыновым світі Брайан Скот Маґазин з перервами вказувал ся до <unk> рока Подібний темом проґрам то в себе Был так само емітуваний на краківскій державній телевізиі Была то серия котру рыхтувал Кшыштоф Кшыжановскій польскій репортер монтажыста фільмовый оператор думкодавця вельох документальных фільмів а тіж спілреалізатор спомненой сериі Етнічный климаты Оба циклі зас вертают на місяц В рамках перегляду видіти буде мож на ново культовы фільмы коли перед роками были іх премєры перед телевізорами засідали цілы родины а кажда презентация фільму з лемківском темом была пак шыроко коментувана серед самой меншыны <unk> лютого фебруара <unk> р Лемковскій Ґанек нр <unk> Розмова з Аґнішком Лах Станковском Пільотком і переводнічком Автор вывяду Якуб Зыґмунд Запрашаме до лектуры колейного вывяду в рамах циклю розмув под титулом Лемковскій ґанек Розмавляли сме з Аґнєшком Лахстанковском Пільотком і Певодничком Бескідском Аґнєшка Мам на імя Аґа на цо ден сєджы при компутежы аналізуюч ружне ґеотехнічны дане теренове котре доцельово складают ся на розмаіте опрацуваня Замілуваня натоміст єст меводнічком Бескідском і пільотком Незалежні од того ґє подружує сто єст єдночасні мойом огромном пасийом полова мойого серця єст в Бизкідзєніскій Увільбям там врацят каждом пором року Якуп іле єст кілометрів в Збогні до Кракова Єслі хтым поєхати туристичні до мяста з котрого походіш то як заплянувала бы смуй ден там Аґа Ты два мяста лончыт дрога од дзаледве <unk> кілометрів і барз латво єст порушат ся мідже ними Курсую зарво потонґі з богыньского дворця до центру маме около <unk> минут пацеркєм як і ченсто бусы котры затримуют ся в самым центру Бохня кояжена єст перед вшыткым з копальньом Солі найстаршом в Польсце то дзякі покладом незвыкле циньоной давній солі є без причыны повстало поведне слоно за той заплаці Бохня отримала права міскє тыри лята перед Краковым Обецні соль не єст выдобывана а копальня служы цельом рекреацийным Длятого теж єсли тыко маш час запрашам до Бохні на два дні Ґыж копальня оферує туристам можливост переноцуваня в ґроті сольний бендуцей честю давного выробіска Само звязаня копальні може заплянувати на кілька способів пшесть ся туристичном трасом люб убрать комбінезон каск і чолувкы і притіснуть ся нецо выншыми і мній доступныма коритажами Направды варто Але място оферує значні він полецем ті одведені Музеуму мотилі Артропода знайдує ся на плянтах салінарных вздож котрых до діс заховало ся спородинків помоцничых до давной копальні Ідонц в страны рынку полецям зайджат на старых цмонтаж комунальны з кватерами з ріжных окресив історичных богатыми в перевкі архітектонічны Додатково можна зналез там ґробы особ звязаных з ґурами як хоцбы кєдза Валентого Ґадовского узнаваного за особы котра вызнакувала Орльом Перц Мілоснікув архітектуры захяцам до зобачыня тзв Коцєґо Замку будучого проєктом славного Теодора Тальовского а настепні удає ся обок фраґменту захованого замку Жупного до Базиликы нійшой св Миколая Перелкі на терені міста Знайдує ся в ній м ін капліця св Кінґі корей поліхромє олтаже вітраже і сталле проєктувал самы Ян Матейко При ремонтуваным обецні рынку знайдує ся тіж помнік круля Казімєра Вєлького Повсталы там дзякі і ініциві Містра Подобні як Кракув Богня не посядал обецні ратуша але варто зайже до міщого ся при в сходній Пєжеімі рынку Музеум ім Станіслава Фішера знайдуючого ся в будинку давного кляштору оф Домінікану То очывісти тых кілька прикладів і пропозиций до одведеня Сама Бохня і околице мают дуже віний до заоферуваня Захенцам до одведінь а <unk> квітня і тоні жарт на плянтах не оподаль Музею Мотилі урухоміона зостане стоя уж і чекаюця на Вісне темня Солянкова Єсте спілотком вычечок ораз переводнічком Бескідском Єст то дост популярне заянцє але теж вымаґаюче велькій пасі од каждого тым ся займуюмого якє были твоє почоткі Цо пхнело ся до того жебы займуват ся принаймні ченсьово пільотажами і приводництвем Оповід стос вецей як то ся вшытко зачало Занят ся приводництвем бо то был найпер і пільотажем не было чымсь о чым мажывам од завше В певным моменті появила ся діс з челюстю умыслу мысль же скоро любі подружувать любіє ходіт по ґурах і любиє ружнородност засобу в людскіх а пєньожкы на жытє треба сконьсміть то може бы спробуват што якысь полончыть Так зачала ся моя пригода з курсом на приводника Бескідского котрый зробилам в студентскым школе приводнику в Ґурскіх в Кракові ніх вас не змилі назва можна ся до нього записат на каждым полнолетнім етапі свойого жытя Юж тын по зданю еґзаміну в попроваділам свойом першом комерцийном вычечком хыба направды барз і хтлам а потым то уж рушыла фаля котра на щестє трва дот діс І тых найблизшый сезон бето спокойнійшый але то длятого же хы собі дать час на спокойне зданя колейных еґзамінів якоже обецні єст мым на курсі Певодника Мєйскєґо в Покракові Якуп цікаве смачны выязды то твоя специяльніст Од двох лят вспілорґанізуєш з Юстином Секулом кулінарны вікенды в Ґурах З того ци довєдя лем одбывают ся они в Ліпцу і забератє ґрупы на Любань Скнт помысл на выязд кулінарны на чым докладні полегат такій вікенд і чы може на него поєхат кажды Аґа Сон дві же обє з Юстином кохами Ґуры і Єдзене Певного дня підчас єдной звіру розм впадло славетне а може бы ты дві пасы полончыт І от такій прозаічны момент дал почоток кєвкуючый традициі В рамах нашых выість хтяли сме єдночасні розреклямувать базы намьотове зачынюс од тых котры належот до студентского кола проводнику в Ґурскій в котрым самы робіли сме курс То же дві міньоны едициі одбыли ся на Любаню было певным зжонджыньом льосу не заміжыньом якє собі нажуціли сме Сам выґлд такого выстя єст барзы просты Каждый приготовує єдненя підчас вендрувкы пристаєме ци якій час дост често з радці же хоцбы в тым року было <unk> особ і колейна особа оповіда о тым цо приготувала по чым наступує деґустация Выізд єст направды пишным Якуп Чы в тым року руніж можеме сподівати ся колейной третьой едициі кулінарного вікенду в ґурах Далей то само місце Аґа Мам надію же бедеме як восьбы беме ходіть до конця жытя і о єден дінь дужый пасия до ґур і єдзеня не мія а усміх якій выволує на тважы мыль о колейных познаных особах котры те замілуваня поділяют справя же уж ся не могли дочекат вакациі Вінцей щыґув не мог плукіц здрадіти Хтіл бым ріж при указі нашой розмовы запитать о то як то єст быт пільотком выцічык і приводничком Бескідском со єсте найтруднійше в такій працы а сто дає найвякшом радост і сатисфакция Полеціла бы ся такій завут каждому Аґа праца пільота і люб приводника то праца з людзьми а то здевані ні єст для каждого Люді звычайні треба любіть іначей твоя ґрупа не спенді файного часу на вытячце і неполеці є колейным особом А і для меншарня Цо до трудных і радостных моментів то єст то індивідуальна справа Выязды і выйстя в ґуры опатраны сут вельома змінными За каждым закрентом чыгают неочекуваны ситуациі Найвякшом обавы роцун завше потенцияльны проблемы здоровотны участників Вшытко інне чы інны спосіб можна привідять і одповідньо зареаґувать Приводници кты мают управліням паньствове мают руж обовязок одбытя школянь з першой помоцы длятого абстрахуюц од жытельного приготуваня і здобитой вєдзы полесам каждому кожыстаня з услуг такых особ Безпеченство єст найважнійше Огромну радост і цепло розливанце ся в серцу дає задоволеніє участників вычечкі але теж ружны розмовы проваджены в трасі Бардо врела мі ся в памят витєчка Емериту з познаня од котрых енерґіі і радости жытя учыть муг бы ся неєден чловек Была всеред ніх напр пані котра од пятнадсту лят уміла зробит шпаґат Сміла ся же внучек припроват до ней своіх колеґів жебы зобачыли яку мафайну бабцє Такє істориі барз мі розчуляю а то тых єден приклад з єдной тых витєчкі Для мне то огромна моц спотыканя ся зо спором лічбом зупелні ружных особ од котрых можна єсли ся на то отвориме черпать споро для себе самого Мілас може оказиі переводничыть ґрупє в Бескідє Ніскій аби дать трохі інспірациі чытельником можеш здразіть з якым і трасами вендруют ґрупы туристичны през Бескіді Ніскій чы є то популярный кєрунок всерід зорґанізуваных чы єщы рачыйніє Мысль же війшост ґруп комерцийных Коєжы Бескідніскій як обшещынь найдуючых ся по дродзе в Бєщади Сут того зарво мінусы як і плюсы Єсте огромным мілусніком той ґрупы Ґурскєй і често вальчы земнох переказаня людям вільовонтковости і пікна того реґіону з хенцьом до захованя го в обецным єщы нескомерциялізуваным кшталті Особісти провадилам комерцийно вычечкы Пєшом по Бескідіньскій тырко раз і то длятого же мілам вольну ремкы в выбераню трасы Звєзіли сме втеди церквив во Вчарах і пришли сме в страны Пшеланчы Маластовскій одвяз єдине хроніскопiй ґрупі Ґурскій Позыст в тематі Бескідуньского подаєт ты слова за якым і ці ся кояжет трен Аґа єсес окрутным чловекєм кажоц мі выбраз тылько три слова Але є муше ся аж так ограничыть то выбрала бым вытішенє гістория пшещынь Збільшаме ся поволі до конця нашой розмовы можеш здрадіт нам своє улюбльоне місце в Бескідах ді найлепєй ті ся вындрує в якым місцу одпочываш найпевній і чуєш же єстес на своім і для чого акурат там Очывісти же не здраце такє місця хце ся зоставит тых для себе Могя єдині повіді же єжелі вентруєме барзо дужо по Бескідах з вічечками то під час приватных перейсть шука ся мній удепляных сєжек ченсто знайдучых ся нецо поза шляками такє спацеры полетам тых особом барз добре знаючым топоґрафіє люб порушаючым ся з переводникєм Давній барзо шыбко поконувалам дужы дистансы залічалам колейны шлякы і місця тераз лічы ся для вшыткым хвилем вытхніня од власного дост шыткого трибу жытя тру увяльням обсуваня з натуром і людсми будж самом собом і власными мыслями однайдиваня очывістых місц в ґурах а през то вшытко і самой себе Дзякує ті сердечні за розмовы жыче тым самым тыхжечных ґруп туристичных ораз простых сєжок в Бескідах до зобачыня на Шляку Аґа не мог нажекас на провадны до той поры высєчкі вшыткє были подружными взглядами в Спанялы Ним мі дякує обы так было завше до зобачыня Підписали договор о змодернізуваню драх в словацко украіньскым приграничу Автор вісти Петро Медвід Пряшівскій Самосправный Край змодернізує в рамках спілпрацы з Украіном част драгы медже селами Старщын і Уліч в окресі Снина і до драгу ку гранічному переходу Убля Малой Березни На украіньскым боці будут реконструваны дві драгы од державной границі Договор о народным спілфінансуваню проєкту із Державного Бюджету Словацкой Републикы у четвер <unk> фебруара <unk> р підписали ґенеральный Секретар служебного Уряду Міністерства Земедільства і Розвитку Сел Словацкой Републикы Ярослав Реґец председа Пряшівского Самосправного Краю Мілян Маєрскій і директор справуваня і утримуваня драх ПСК Марцель Горват Візия функного реґіону В рамках реконструкциі драгы будут выміняти і реконструкчыны верствы будут ся дополнювати ріжны елементы наприк на одверніня драгы зробит ся ізоляция робити ся буде і на мості під старином як інформувал Марцель Горват Найскладнійша част є на словацкым боці два мосты котры вже мают понад <unk> років З роботом бы хотіли зачати в юлі жебы стигли холем <unk> місяці робот в тым році Столба бы мала быти закінчена <unk> септембра <unk> р Цілково є то проєкт за <unk> і <unk> мілийона евро З проґраму медженародной спілпрацы ЕНІ є на то дотация <unk> і <unk> мілийона значыт каждий партнер дістане коло <unk> і <unk> мілийона евр На украіньскым боці зробит ся <unk> і <unk> кілометра драгы і <unk> міст Цитуваня Цільом проґраму через граничной спілпрацы ІН є вытворити спілпрацу і розвиток реґіонів на Украіні котры сут на границі з ченьскыма державами Епс Уніі Словакію Мадярском і Румунійом Маєме візию же бы сме о <unk> році мали зроблены Нейфункный кооперативный реґіон котрый буде спілпрацувати і фунґувати моментально закінчує ся приготовліня социйоекономічной аналізы приграничной териториі Словакія Украіна і Украіна Польщы повіда Реґіону то поможе За словами старости села Улич Яна Голінкы оправа дой драгы реґіону Поможе цитуваня То територия котра є дакус одрізана од світа з єдного боку шенґеньска границя з другого териториі через котры не годны сте перейти з третього водный резервуар Старина значыт мы рады же тота драга іде ся оправлювати Іде і о безпечніст людей котры на тій териториі жыют Стан драгы є барз планный Вірю же тота драга буде єдным з імпульсів ку тому жебы знова обновило ся єднаня о граничным переході уліч за брід коштатовал Голінка Жупан Маєрскій підкрислил же і кєд ся тот реґіон вылюдинює має што поникнути цитуваня В сниньскым окресі маєме Народный Парк Полонины котрый є записаный у світовій культурній дідовизні Спомяну уже в рамках ініцивы <unk> Европской Комісиі є намага притягнути до реґіону новых туристів Но єдночасно пою же ку тому жебы фунґувала туристика є треба мати добры драгы За його словами ся днешнім дньом зробил великій крок ку тому жебы драга была докінчена Выслухали сте дописів поміщеных на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Перегляд зрыхтувала Наталия Малецка Новак