Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Перегляд тыжня
Odc. 167

Перегляд тыжня

•

Opis odcinka

Automatyczna transkrypcja

Перегляд тыжня порталю Лем фм Субота <unk> лютого фебруара <unk> рока Венецийска Комісия проаналізує украіньскій народносный закон Автор вісти Петро Медвід Як інформувал порталь Европейска правда Венецийска Комісия слідуючых пят місяців буде аналізувати украіньскій закон о народносных меншынах котрый Верховна Рада приняла <unk> децембра минушого року Венецийска комісия о тым інформувала <unk> фебруара <unk> року Цитуваня На жадост ведучого моніторінґового Комітету Парляментной Асамбли Рады Европы з <unk> януара <unk> року Венецийска Комісия приготовит становиско што до закона Украіны о нацийональных меншынах в комунітах Конец цитуваня пише ся в оголошыню Пропозиция становиска піде на схваліня <unk> пленарне засіданя Комісиі котре одбуде ся <unk> і <unk> юна того року Народносный закон є медже семома рекомендациями Европской Комісиі котры Украіна повинна сполнити жебы могли дальше іти іднаня о вступі до Европской Уніі В рекомендациях Европской Комісиі ся пише же закон має взяти до увагы припомінкы венецийской Комісиі но Украіна ся не звертала до Комісиі і зжадос сял о проаналізуваня пропозициі закона перед тым як Верховна Рада дістала на схваліня закон котрий депутаты одголосували в децембрі При тім депутат парляменту і член комітету про людскы права деокупацию і реінтеґрацию до часно окупуваных територий народносны меншыны і медженародны односины Тарас Тарасенко товды у выголошыню публикуваным на сайті Верховной Рады Украіны припоминал же його комітет на тым робил два рокы Кєд же аналіза Украіньского Народносного Закона буде тырвати пят місяців Украіні зістане меньше часу на тото жебы оправити потенцияльны припомінкы односно закона іщы перед оцінком і евроінтеґрачного процесу котра має проходити в осени того року Венецийска Комісия є порадным орґаном Рады Европы Задачу того орґану є давати правну поміч своім членскым державам або державам котры хотят у своім правным порядку досягнути европскій стандард в области демокрациі людскых прав і правной державы так само помагат розшырювати і укріпляти общі конститучно правны принципы забезпечує і правну поміч почас трансформациі правной системы державы В понедільок <unk> ден лютого фебруара <unk> рока Ві Земпліньска бібліотека выставлює народносны книгы і часописы про діти Автор вісти Петро Медвід Як інформує аґентура Тар Земпліньска Бібліотека в Требішові має про навщевників тепер приготовлену у своіх просторах выставу книжок і часописів про діти і молодышнародносных меншын котры жыют на Словакі під назвом гаштак слово гаштак язык гаштак Книга Бібліотекарка Мариянна Майхарова про аґентуру повіла же выставу ім пожычыл Біана Меджнародный Дін Уменя про діти в Братиславі і в Тревішовскій Бібліотеці буде выстава приступна до <unk> фебруара Цитуваня Выстава представлює і вказує шырокій публиці творчост і літературне богатство меншын котры жыют на нашій териториі і сохраняют собі свій материньскій язык культуру і народну ідентичност Зато є природным же народносны меншыны котры жыют на Словакі собі свій материньскій язык хранят як цінну част свойой ідентичности як дідовизну предків котру передавают дальшій ґенерациі Повіла Майхарова Окрім творчости <unk> народносных меншын котры офіцияльно сут вызнаны на Словакі орґанізаторы выставы презентуют і творчост в єтнамской меншыны котра як раз тепер є в процесі вызнаня на Словакі Дальше цитуваня На выставі найдете образковы книжкы повісти книжкы про молодиж приповідкы ці Лепореля і хоц сут писаны на ріжных языках мают много сполочного Приближыла Майхырова з тым же на діти чекают і гры Выстава єст богачена і о книжкы з Фонду бібліотекы Бія Припоминаме же минулый рік тоту саму выставу мож было видіти в Братиславі Орґанізатором выставы з нагоды Медженародного Дня Материньского Языка котрый святкує ся <unk> фебруара і з нагоды Медженародного Дня Книгы про діти як припоминаме собі <unk> апріля был Бібіяна Медженародный Дін Уманя про діти Грекокатоликы з новым календарьом Што для Лемків значыт автор вісти Севериян Косовскій Од <unk> вересня септембра <unk> р Украіньска грекокатолицка Церков так на Украіні як і Польщы перейде на так званый новий календарный стиль для нерухомых свят з єдночасным залишыньом чынной пасхалиі В практиці означат то перехід на так званый новоюлияньскій календар То рішыня остатнього архієрейского собору украіньской грекокатолицкой церкви якє было подане до публичной відомости <unk> лютого фебруара <unk> сесия архієрейского синоду УХКЦ на Украіні проходила <unk> і <unk> лютого фебруара во Львовіх Брюховичах Затым пішли і грекокатолицкы владыкы в Польщы якы декретом з дня <unk> лютого фебруара <unk> р рішыли што вшыткы грекокатоликы в Польщы одтепер будут святкувати нерухомы свята за так зв новым стильом Што значыт в практиці Як заявлят украіньска грекокатолицка церков календарна реформа на Украіні як ся розуміє і одтепер в Польщы має мати два етапы Першый з них односит ся до вшыткых нерухомых свят то м ін Рождество хырстове <unk> грудня децембра і Йордан <unk> січня януара благовіщыня пресвятой богородиці <unk> марця покров пресв богородиці <unk> жолтня октобра ци праздник св Миколая Чудотворця <unk> грудня децембра Другій етап реформы односит ся до святкуваня Воскресіня Христового Пасхы Украіньскы грекокатолицкы власти рішыли то найбільше християньскє свято покля што буде святкуване по старому значыт так як выходит тото в юлияньскым календари В практиці означат оно тілько што украіньска грекокатолицка церков переходит на тзв новоюлияньскій календар Нерухомы свята по новому а пасха і повязаны з ньом праздникы за тзв старым стильом Владыкы украіньской грекокатолицкой церкви зазначыли што іх рішыня было выкликане чысленныма просьбами вірных і проведеныма консультациями Окрем інчого владыкы украіньской грекокатолицкой церкви рішыли перейти на тзв новоюлияньскій календар а не чысто григоряньскій як прикладово римокатолицка церков З той причыны же од долшого часу медже світовыма християньскыма церквами ведут ся дискусиі односно спільной оновленой Пасхалиі яка даст змогу цілому християньскому світови святкувати Воскресіня Христове разом Офіцияльно ціла украіньска грекокатолицка Церков на Украіні а од днешнього декрету і ціла украіньска грекокатолицка Церков в Польщы перейдут на новый календар <unk> вересня септембра <unk> рока то початок індикту Нового Церковного Рока Синот зазначыл што для тых парохій якы не будут готовы приняти одраз реформу буде можливіст лишыти ся при старым календари за окремым благословліньом даного єпархіяльного єпископа на період до <unk> рока Што цікаве такого розвязаня не пропонує ся в декреті владык украіньской грекокатолицкой церкви в Польщы з <unk> лютого фебруара За новоюлияньскым календарьом на тот момент святкує більшіст православных церкви грецкой традициі м ін константинопольскій патріархат александрийскій антіохійскій болгарскій румуньскій та церкви Грециі Кіпру і Альбаніі Диякы парохіі польской Автокефальной Православной Церкви головно в векшых містах тіж святкуют за тзв новым стильом хоц офіцияльным календарьом для православных в Польщы єст юлияньскій Де в тым вшыткым Лемкы Певно неєден з нас задумал ся ци днешнє оприлюднене рішыня украіньской грекокатолицкой церкви перейти на Украіні на новоюлияньскій календар буде мало переложыня на грекокатолицкы парохіі на Лемковині до вечерніх годин одповід здавала ся быти ясна Польща іщы не переходит на новый календар але такой пізным вечером явил ся декрет підписаний владыками украіньской грекокатолицкой церкви в Польщы Євгеном Поповичом Володимиром Ющаком і Аркадийом Трохановскым То тым більше чудне розвязаня што в жолтни октобрі <unk> рока перемышльско варшавска митрополия украіньской грекокатолицкой церкви оголосила о поступовым переході на новый календар Рішыня было приняте вчас другой сесиі Митрополитарного синоду в Перемышли Значыт то тілько што грекокатолицкы парохіі в Польщы кєд мали мати такє желаня могли рішыти святкувати нерухомы праздникы подля григорияньского календаря Інакше як на Украіні Грекокатолицкы парохіі в Польщы не мали іщы переходити офіцияльно цілостю на новий календар а лем окремы мали подля свого выбору святкувати за новым стильом Так было доднес <unk> лютого фебруара Грекокатолицкы владыкы в Польщы Днешній Декрет о зміні календаря арґументуют м ін так цитуваня Беручы до увагы рішыня блаженійшого святослава отця і главы украіньской грекокатолицкой церкви приняте разом з владыками нашой церкви на Украіні што до календарного вопросу а тіж одповідаючы на голосы духовенства та вірных украіньской грекокатолицкой церкви в Польщы Конец цитуваня Актуально украіньска грекокатолицка церков в Польщы має три єпархіі то Перемышльско варшавска архієпархія Митрополия вроцлавско кошаліньска і ольштыньско ґданьска такой на обшыри вшыткых тых парохій жыют Лемкы вірны грекокатолицкой церкви Обшыр Лемковины входит в склад перемышско варшавской архієпархіі а найбільше чысло переселенців з Акциі Вісла з Лемковины і іх потомных прожыват днес на західніх землях Польщы Вроцлавско кошаліньска єпархія Од днес грекокатолицкы Лемкы найблизше різдво будут святкувати <unk> грудня децембра <unk> рока Здає ся што зродит то лем іщы більшы поділи серед нашой громады Православны парохіі так на Лемковині як і західніх землях будут святкувати беззмінно <unk> січня януара Звіданя зато о нашу теоретичну будучніст де в тым вшыткым наш лемківскій інтерес На Лемковині маме і такы села де разом істнуют попри собі дві парохіі Православна і грекокатолицка не лем невеликы але і часто вірны сут родинно повязаны зо собом прим Ґладышів Білянка Розділя Команча Святкуваня і так уж невеликых громад в єдным селі єдна по новому а друга по старому не піде радше никому на Хосын Одтепер зато такы лемківскы родины будут мати двойны свята В примірі нацийональных і етнічных меншын в Польщы якы сут вірныма східніх традиций свята за юлияньскым календарьом дотля были нагодом на выокремліня і плеканя своіх традиций Хоц маме свідоміст же подібні єст на Пряшівщыні де Русины так само святкуют уж за двома рахуванями цитуваня што до єпархіі украіньской грекокатолицкой церкви за границьом мы маме дві якы принципово не приняли реформы григоряньского календаря в Анґлиі та Австралиі Свого часу думало ся што перехід на григоряньскій календар то наслідство польонізациі Дакотры громадя і присігали што николи на него не перейдут але тота рана уж помалу ся гоіт пише ся на офіцияльным сайті украіньской грекокатолицкой церкви Тай погляд мал іщы днес высловити владыка Святослав Шевчук верховный архієпископ Кыівско галицкій митрополита кыівскій представитель украіньской грекокатолицкой церкви В контексті тых слів тым більше чудує дост скорый декрет владыкы украіньской грекокатолицкой церкви в Польщы з <unk> лютого фебруара р віторок <unk> лютого фебруара <unk> р Світовый Конґрес Русинів має одбыти ся в другій половині авґуста Автор вісти Петро Медвід Світовый Конґрес Русинів бы мал проходити в днях <unk> аж <unk> авґуста <unk> року в сербскым Новым Саді Як інформувала Аґентура Рутен Прес Адміністративне одділіня Общества Руска Матка котре тот рік Конґрес орґанізує о тім вырішыло на своім засіданю в пятницю третого фебруара На робочій стрічы котру вюл Прецеда Общества Руска Матка членской орґанізациі Світового Конґресу за Сербію Михайло Фейса был обголоный проґрам конґресу котрый буде святочно одкрытый у ФАСербского Народного Театру в Новым Саді Выставом і Культурным проґрамом Другій і Третій ден Конґресу в рамках котрых будут проходити пленарны засіданя і засіданя конґресових Комісиі буде проходити на Філософічній факульті Новосадской Університи Фейса на стрічы бесідувал о тім же мают замір выдати з конґресу науковый зборник і книжку абстрактів На плянувану дату проходжыня Світового Конґресу Русинів іщы потвердят на кінцю фебруара коли бы мало проходити і засіданя Світовой Рады Русинів Ден скорійше в просторах Общества Руска Матка бесідувал прецеда Фейса з директором Заводу про Культуру Войводиньскых Русинів Сашом Сабадошом о фінансуваню Світового Конґресу Русинів кєдже очыкує ся коло <unk> делеґатів і гостів Фінансуваня є найвекшом проблемом такой великой подіі Савадож запропонувал Фейсови подати проєк до конкурсу о фінансны средства котрый Завод про культуру Войводиньскых Русинів выпише в марці В деревяных храмах прибыли авдиопроводници і по русиньскы Автор вісти Петро Медвід Дальшых пят деревяных храмів в Пряшівскым Самосправным Краю здобыло туристичных авдиопроводників В Хервартові Корівцях Фірічці Рабовій Ростоці і в Тополі собі туристы можут выслухати выклад в декілько языках в двох русиньскых деревяных храмах прибыли авдиопроводници в котрых мож выбрати собі і русиньскій язык Зачали минушый рік Як інформувала Барбара Чехова з крайской орґанізациі туристичного руху Северовых од Словакі в минувшым році прибыли авдиопроводници до храмів у Брежанах даколи была назва Буяк Ялинці в Вышнім Комарнику і в Яловій Вшытко тото діє ся в рамках проєкту Крайской орґанізациі туристичного руху Северових од Словакіі під назвом одкрыты храмы Кєде найвеце деревяных храмів є в малых селах де є проблема забезпечыти проводника орґанізация і такым проєктом намагат ся зліпшыти службы і до храмів поступно забезпечує авдиопроводників а не лем тото цитуваня Проєкт одкрыты храмы обсягує вытворіня авдиопроводників пропаґачных материялів і цілкову підпору на вчільности храмів котры правом названы сут перлами выходы повіл Мартиня Ножко директор крайской орґанізациі Туристичного руху Северовых од Словакіі з тым же в році <unk> плянуют і супроводны подіі у выбратых локалітах Дальшых храмів Тот рік авдиозаписы были зроблены до дальшых пятьох храмів штырі сут грекокатолицкы церков св Михайла архістратыга у Фрічці церков Покровы пресвятой Богородиці в Кориівцях церков святого Михайла архістратига в Тополі і церков святого Василия Великого в Грабовій Рыстоці Вшыткы штырі храмы сут народныма культурныма памятками авдиопроводник привел до римокатолицкого храму св Франциска з Ассиі Гарвартові котрый є од <unk> р на списку памято <unk>a<unk>er<unk>o<unk>kie<unk>o Наштівници собі можут выслухати авдиопроводника в словацкым польскым німецкым і аґлицкым языку У спілпраці з обласном орґанізацийом туристичного руху Вишній Земплін і Вишній Шаріш прибыли і дві русиньскы версиі авдиопровідників і то до храму Утополі а Грабовій Розтоці Начітали познаты голосы цитуваня Барз нас тішыт же сме могли спілпрацувати на проєкті як раз реализацийом авдийозаписів на русиньскым языку котрий в тых селах чути доднес Віриме же Русины не лем з Полонин але і інчых области Словакі оцінят при нащіві деревяных храмів тоты записы од талентуватых гумальців повіла Михала Здразілова выконана директорка областной орґанізациі Туристичного руху Вышні Земплін і Вышні <unk> з тым же подякувала Йосифови Бадидови з обшыньского здружыня Лабірскы Русины за поміч з перекладами текстів на русиньскій язык Тексты до авдиопроводників начытал по словацкы русиньскій актор і співак Ладисоф Влядомиряк котрый до недавна был і членом драматичного колективу Театру Александра Духновича в Пряшові Як родак з области начытал і русиньску версию про церков у Грабовій Рыстоці русиньского авдипровідника Дополі начытал русиньскій співак і модератор Штефан Штец То был проґрам Перегляд тыжня в котрым презентуваны были дописы публикуваны протягом посліднього тыжня на портали Лем фм Дякую за увагу проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак