Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Перегляд тыжня
Ep. 159

Перегляд тыжня

•

Episode description

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 3 12 2022 – 10 12 2022

Automatic transcript

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм віторок <unk> грудня децембра <unk> р Ден Русинів Польщы Были сме вєдно не лем на Лемковині памятали і чужына з Америком Автор вісти Севериян Косовскій Каждого рока <unk> грудня децембра Лемкы в Польщы святкуют своє нацийональне свято Ден Русинів якій празднуваный єст на памятку славного фльориньского віче котре дало початок Рускій Народній Республиці Лемків Тото же в тот ден вшыткы сме спільнотово і ідеово разом певне од парох шумных років коли на пропозицию Лемків Світовый Конґрес Русинів признал в <unk> році ден <unk> грудня децембра за свято Русинів на Лемковині постепенно з рока на рік в ріжных місцях в Польщы але і світа вшыткы тоты якых серцям близкій рідный край святкуют і упамятнюют річницю Поздоровліня для Лемків з нагоды нацийонального свята передали і Русины з Підкарпатской Руси Лемковина Фльоринка Ґорлиці Подібні было і того рока в <unk> річницю віче Ден Русинів Польщы празднуваный был в першій черзі там де вшытко мало початок Центральны святкуваня одбывали ся того рока ден скорше в неділю кєд же <unk> грудня децембра выходил в понедільок ден занятий для більшости з нас Прото в недільне пополудне пару осіб зобрало ся в місци де в <unk> році одбывали ся історичны діі в долинці при флориньскій церкви св Михала і місцевій плебані Серед участників были представникы Головного Заряду Стоваришыня Лемків Заступця ведучого др габ Олена Дуць Файфер та члены Головного Заряду Стоваришыня Лемків Петро Трохановскій і Андрий Трохановскій Не брако і щырых приятелів Поляків присутный был і теперішній шолтыс з села та місцевый парох Лемківскы активісты зо Стоваришыня Лемків од парох років намагают ся одкрыти во Фльоринці пропамятну таблицю проєкт котрой видно на фотоґрафіі поміщеній в дописі Хоц минуло уж кус часу здає ся што конец кінцьом вшытко іде ґу ліпшому і неодолга поставліня памятника буде сфіналізуване Проти дакотрым опініям треба нам іщы раз голос новы речы Лемкы як каждий інчий нарід мают право до історичной памяти Дальшы святкуваня проходили пак в просторах історичной будівлі Руской Бурсы в Ґорлицях там же свою доповід выголосила запрошена на подію ведучом орґанізатора Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Наталийом Малецком Новак др габ Ева Міхна професор Ягайноньского Університету Польска Науковщыня розповіла до темы політика достоменности лемківскых активістів тырваня і зміна Доповід попереджена была спільным одспіваньом гымну Яру <unk>reo і короткым вступом др габ Олены Дуць Файфер про вагу памяти о лемківскых стремлінях до самостановліня Завершыньом ґорлицкых святкувань был концерт діточой ґрупы бурсяного ансамблю Терочка якій в передріздяным часі запрезентувал пару лемківскых коляд але предовшыткым укріпил присутных патріотичныма піснями одповідньо добраныма до віку выступуючых Далеко од Ґнізда Тіж памятаме Ден Русинів Польщы <unk> рішыли упамятнити і члены Кружка Стоваришыня Лемків в Любіні Нижньошлезскє Воєвідство якы хоц на штоден жыют далеко од рідного гнізда Дальшый уж раз святкуют лемківскє нацийональне свято Любіньскы одзначыня свята сут все о тілько цікавы што сходят ся такой зо св Копальників якє каждого рока припадат на <unk> грудня децембра за східнім календарьом то введіня во храм при св Богородиці За західнім то памят св Варварвары Серед Любінян є вельо копальників в тым чыслі і серед самых членів любіньского Одділіня Стоваришыня Лемків Подібні як в попередніх роках Лемкы на чужыні рішыли оддати в ден нацийонального свята чест спочылому на чужыні Богданови Ґамбальови Долголітньому Ведучому Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях і думкодавці основаня першого лемківского радия Лем фм цитуваня Днес Кружок Ст Любіні святкувал Ден Русинів Польщы <unk> річницю Лемківской Республикы в тот спосіб же сме занесли квітя на гріб знаного Лемка Русина Богдана Ґамбаля заяву нашій редакциі ведучый любіньского Кружка СЛПел Стафіняк Богдан Ґамбаль был долгы рокы членом як раз любіньского кружка з котрого як делеґат был участником вельох конґресів Стоваришыня Лемків То як раз Покійный Ґамбаль як перший в Польщы розпропаґувал ідею празднуваня Дня Русинів серед Лемків Памят нашой еміґрациі Памят на Лемківску Республику і признаный на тото Ден Русинів Польщы одсвяткували так само выхідці з Лемковины Американьска еміґрация цитуваня Хоц далеко то духом з вами Здравлю вшыткых котры святкуют Ден Русинів Лемків Польщы з нагоды <unk> річниці Руской Народной Республикы Лемків написал Андрий Медвідь єден з лідерів соспільного жытя Лемків в ЗША Лемківскы еміґрацийны кругы доднес зосереджают ся коло Лемко Союза та американьского Карпаторуского Центра Лемко Голь Йонкерс Ведучым першой орґанізациі є выходячий з Польщы дохтор Богдан Горбаль Поролі Збортного і Мушынкы Лемко Голь веде Димитрий Феленчак Поролі Збортного народженый в зимній воді коло Любіна Хоц лемківска еміґрация святкує Ден Русинів якій празднуваный в памят подій на Лемковині то загалом Русины Пілнічной Америкы знач США і Канады мают свій Ден Русинів признаный на <unk> жолтня октобра на памятку покликаня середньоевропейской Демократичной уніі і підписаня деклярациі спільных намірів <unk> грудня децембра <unk> рока <unk>n<unk> вежа на кычері з нагородом Глядают інвестора Автор вісти Наталия Малецка Новак Проєкт видоковой вежы на Кычері доцінили в Медженародным конкурсі ҐОрд <unk> Робота авторства Пьотра Біла заняла третє місце в конкурсі для проєктантів в Парижы Конструкция має станути на вершку Кычеры в Пулавах Східня Лемковина в коросняньскым повіті Вежа буде мала <unk> метр і буде злужена в половині высокости а окрем сходів буде мала в центральній части шкляный тунель для бінды Тото даст можливіст хоснувати вежу особам з неполносправностями Вежа має мати три видоковы кондиґнациі найвысшу з перешкліньом Бескідскє Туристичне Товариство Перелом Высока котрого є осередок Кічераскій в Пулавах глядат фінансовой підпоры жебы побудувати вежу Рахує на самоуряды і унійны фундушы Проєкт вежы вышол з проєктового бюра будовляне проєктуваня Роберт Чех Вежа має форму Клепсидры розрисувана є на пляні форемного шестокутника о боку шестьох метрів Головна конструкция складат ся з сіткы протинаючых ся <unk> стопів склиєного дерева Ядром вежы є осмокутный шкляный тунель в Вінди Довкола тунелю запроєктувано стальовы сходы на вежы будут три видоковы плятформы найвысша буде задашена і вкрыта шкляныма тафлями Перше місце в конкурсі занял центр ІІ в Монако в котрым містила ся буде школа почта Центр Рециклінґу бюра і підземный паркінґ Буджет на вознесіня будовлі выносит <unk> мілийонів евро І місце занял Мост jok<unk> запроєктуваный для получыня двох части прибережной заток в Італиі Аднан <unk>r<unk>e<unk> то медженародный конкурс орґанізуваный фірмом Ґрайтек Для інжынєрів будівництва проєктовых бюр і студентів Нагороду признают за найліпше практичне схоснуваня проґраму Адванс дізайн в проєктах з обшыри сталі дерева бетону Проєкты оцінює фахове жырі В Братіславі одпрезентуют моноґрафію о Юрийові Ґавулови Автор вісти Петро Медвід <unk> децембра <unk> року одпрезентуют в братиславскій Кавярні Еміль на дворі ґалериі міста Братіслава першу книжкову моноґрафію вызначного скульптора русиньского походжыня Юрия Ґавулы Презентация книжкы о творчости родака з Чабы котра в тых днях вышла під назвом лікуваня скульптурами Юрий Ґавула і його творчіст про архітектуру буде повязана з дискусийом на котрій буде брати участ Юрий Ґавула архітект Індра Мартин і кураторка Владиміра Бунґерова Моноґрафія Юрия Ґавулы Цитуваня Словакія має долгу односно скульпторів і скульпторок котрых творы дополнювали архітектуру сідліск школ ци шпиталів З талкыв малезкых творів выникли як штатны заказкы в часі масивной социялістичной выставы і попаді режіму были зохоблены на занепадок і ліквідацию без глупшой рефлексиі істориі кумшту Пишут творцьовы моноґрафіі Юрій Ґавула є єдном з особностий котрых вклад оцінює дальша ґенерация Нова книга є результатом баданя Сынах скульптора візуального умельця Матея Ґавулы у спілпраці з теоретиком уменя Данієльом Ґрудньом Книжка представлює творы скульптора на симпозиях і сталбах од Братіславы через Ґалянту посвидник недалеко родного села Чабины цитуваня Сут то творы орґанічных абстрактных форм котры не наполнювали політичны пожадавкы социялістычного реалізму але дотворяли жывотне оточіня околиці як то вказує і богатый архів фотоґрафіі Конец цитуваня Нова двоязычна словацко анґлицка моноґрафія обсягує веце сонд до розсяглой творчости Юрия Ґавулы посередництвом текстів дальшых покликаных фаховців Люциі Ґавуловой Владиміры Будґеровой Петра медвідя і Петра Саляя Юрий Ґавула Академічный скульптор Юрий Ґавула народил ся <unk> апріля <unk> року у товдышніх вышніх чабинах днес чабины в окресі Меджобірці В році <unk> закінчыл середню школу умелецкого промыслу пак продолжувал штудувати на высокій школі вытравных умень Там штудувал школо в архітектурі у професорів Франя Штефунка і Вецлава Ціґлера Штудиі закінчыл у <unk> році То был зачаток но выпробувал і інчы можности творчости з інчыма материялами набрал напрямку монументализму кус кульптура обраблял камінь дерево желізо шкло в його руках мінили свою подобу ружбашскій травертін і андезіт Отворило ся му шырокє поле роботы В <unk> і <unk> роках вытворил десяткы скульптур плястік основных каменів і рельєфів про здравотницкы зряджыня по цілій Словакі Так само долгы рокы діял як педаґоґ здобыл тіту доцента Мал персональны і десяткы колективных выстав был участником на многых симпозиях дома і заграничу Його творы сут в збірках вецеґалериі і музеів медже котрыма мож спомянути Словацку Народну Ґалерию в Братиславі выходословацку Ґалерию в Кошыцях ци Крайску Ґалерию в Пряшові Творы Ґавлы мож видіти в Пряшові і в так зв Загороді уменя ци в рамках будовы моноблоґу у факультнім шпиталю Яна Адама Раймана Хоц ціле доросле жытя пережыл в Братиславі ниґда не забыл на свій родний край на своє русиньскє походжыня медже його добрых приятелів належал і дальшый славный родак з чабин русиньскій маляр Михал Чабала Вігорлятскій Музей приготовал Рождество в Музею Автор допису Петро Медвід На <unk> децембра <unk> року приготовал Вігорлятскій Музей в Уменнім продолжыня свого долгодобого проєкту з назвом Рождество в Музею Подія одбуде ся в просторах ренесанчного каштеля і публику чекат Рождественный проґрам Вігорлятскій Музей в Гуменным у спілпрацы з містом Гуменне в рамках сохраніня і розвиваня культурных цінности реґіону на подіі в концертній салі Вігорлядского Музея представлят календар з назвал Ренесантный Каштель в Гуменным <unk> Презентация календаря буде звязана з презентацийом заміру розвитку Міста Гуменне кандидата на титул Місто культуры <unk> Єдночасно то буде цитуваня принагода вказати на локальный народный і єдночасно сполочный европскій характер культурных цінности реґіону Інформувала Яна Федічова з Вігорлятского Музея В рамках концертного проґраму репрезентуют Рождественны навернутя ку цінностям культурной дідовиздны предків як част культурной традициі реґіону Вышнього Земпліна співацкы части фолькорного колективу Ґмee мужска співацка ґрупа Гачуре і дівоча співацка ґрупа Босорочкы В рамках подіі Рождество в Музею будут на вшівници годны в Ґалерийній Салі Ореста Дубая посмотрити собі і в тот ден одкрыту выставу з назвом до нового року Выстава презентує найкрасшы календары Словакі за <unk> рік і добовы рождественны і новорічны поштовы карткы Выставлюваны календарі представлюют колекцию оціненых словацкых найкрасшых календарів в престіжным цілословацкым конкурсі з назвал О найкрасшый календар Словакі Колекция родественных чорно білых і фаребных поштовых карток є выбером добовых карток з Фонду Архівалі Вігорлятского Музея Добовы почтовы карткы в подобі малюваных мотивів фотоґрафічных інсталяций і репродукций знаных вытравных творів з рождественном і новорічном тематиком черпают з біблічных текстів природных і рождественных мотівів Выстава до нового року буде в просторах Вігорлятского Музея в Гуменнім приступна до <unk> януара <unk> року Вмер Владимір Олеснєвич вельолітній дяк парохі в студьонках Автор допису Севериян Косовскій З жальом інформуєме што на <unk> першым році жытя вмер <unk> грудня децембра Владимір Лесньович вельолітній Жак і дириґент Церковного Хору парохіі св Космы і Дамяна в студьонках на Нижнім Шлеску Покійный был єдным з найстаршых Лемків жыючых в Польщы і представником ґенерациі яка не лем зрастала на Лемковині але і знала єй од стороны штоденного жытя як дорослы люде Належал до остатнього поколіня лемківскых народных гудаків встиг навчыти ся грати на гушлях і музыкувати іщы дома Владимір Леснєвич вродил ся <unk> липця юлия <unk> рока в Перунці на західній Лемковині Як споминал в єдным з інтервю рокы про жыти на Лемковині зачыслял до найкрасшых в жытю цитуваня Колиси пришол до школы учытель котрий звідал ся што хоче вчыти ся грати на гушлях вшыткы хотіли а остало нас лем двох я і Ваню Кузьмяк Грати на Гушлях навчыл єм ся сам Основал єм в перунці капелю в котрій Ярослав Ґарбера грал на басах а я званьом Кузьмяком на Гушлях Єдной річы котра стала ся вчас творіня капелі николи не забуду А было то так што бракувало нам до гры басів Хтоси рюк же циґаны з Береста мают до проданя басы То полетіли сме до Береста але вказало ся што циґан Кузьма котрий має басы оддаст іх лем за куру і лем днескы заран уж не оддаст басів Што было робити назад полетіли сме домів мама дале куру і так з циґаном вымінили сме куру на басым грали сме по вшыткых весілях і гулянках в Перунці і околичных селах Были сме знаным капельом бо грали сме за невеликы грошы в споминал в єдным з інтервю По выгнаню в рамках Акциі Вісла оселеный был в Бродовицях коло Рудной на Нижнім Шлеску Од самого початку оддал ся служыню основаній на землях выгнаня православній парохіі в Студьонках де першым парохом был славный отец Димитрий Хыляк член Уряду Руской Народной Республикы Лемків Парохія святых Космы і Даміяна в студьонках была основана <unk> грудня децембра <unk> р Покійний через рівно <unk> років служыл православній церкви Был долголітнім жаком і дириґентом парохіяльного Хору Цитуваня Моі нянюваня як памятам были церковником в церкви в Перунці а я все был єм при них Чытати по староцерковнославяньскы навчылиня Мамин брат отец Іоан Поляньскій бесідувал покійний Ту вартат додати што отец Іоан Поляньскій был канцлером апостольской адміністрациі Лемковины і автором цінной книжкы Істория Лемковины знаной під меном Імкын За долголітнє служыня церкви был нагородженый в <unk> році Собором Єпископів Православной Автокефальной Православной Церкви ордером св Мариі Маґдалены <unk> ступеня Літом інформували сме о ювілею <unk> річниці народин Владиміра Лесновича Блаженой памяти Владимір Олесньович был гостьом нашого радия Дал обшырне інтервю в котрым приближал нехоснуваны уж назвы на поєдны части ґаздівского нарядя Покійный был тіж участником проєкту Лемкы над Одром в котрым оповідал м ін о лемківскым музыкуваню Был є участником списовой кампаніі Сме Лемкы Похорон Владиміра Олесновича одбуде ся в пятницю <unk> грудня децембра о <unk> <unk> годині зачне ся служба Божа в церкви в студьонках Выслухали сте дописів якы публикуваны были на порталю Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак