Архів
лемківского радия

Перегляд тыжня порталю Лем фм Пятниця <unk> серпня авґуста <unk> рока Обсерватория в Ростоках буде мати нову стріху Автор вісти Петро Медвід На обєкті обсерваториі в Ростоках окрес Свидник котра была збудувана в <unk> роках вымінит ся стріха Як інформувала Лея Гейльова з одділіня комунікациі і пропаґациі Пряшівского Самосправного Краю Реконструкция на будинку котрый служыт інтересуючым ся о астрономію як простор про хаховы активности і уквартилюваня бы мала быти закінчена до кінця того року Стріха астрономічного робочого місця в Ростоках котре є специялізуваным одділіньом Піддукляньского Освітного Центра в Свіднику перейде од септембра реконструкцию котру зафінансує ПСК як заряджуватель інституциі і проінвестує на тых роботах довєдна <unk> тисяч евр В рамках реконструкциі комплетно вымінят ся деревяны шындлі за новы в цілковым вымірі <unk> квадратных метрів Ручно роблений шындель ся законсервує зробит ся ізоляция стріхы зреконструваны будут пошкоджены части обляків а затеплит ся і веранда річный обєкт был збудуваный як деревяна зрубова ставба часточно підпілничена Будова служыт як обсерватория з можливостю уквартуваня про <unk> особ у двох апартаментах і <unk> ізбах в ареалі єй кухня і дайня а саля про лекциі Послідня велика реконструкция там проходила о <unk> році Віторок <unk> серпня авґуста <unk> р В Бельграді обговорили Актный Плян про права меншын В Бельграді обговорили Актный Плян про права меншын Автор вісти Петро Медвід Як інформувала аґентура Рутен Прес в пятницю <unk> авґуста <unk> р в Бельградскым Палаци Сербія котрый є будовом Міністерства про Людскы права права меншын і социяльный діалоґ одбыло ся <unk> засіданя робочой ґрупы яка має выпрацувати пропозицию акчного пляну протворіня прав народносных меншын окрім членів робочой ґрупы котры сут з нацийональных совітів окремых народносных меншын в Сербіі были на засіданю участны і представителі міністерскых резортів орґанізациі про безпечност і спілпрацу в Европі як і експерты Рады Европы котрым была робоча верзия тексту Актного Пляну доручена на проштуваня Робоча версия дістала вісем припоминок пропозиций головно з боку представителів нацийональных совітів і односят ся на области освіты і культуры Припомкы мали представителі хорватской босняньской і мадярской народносной меншыны Як інформувал рутин прес дакотры з них не мож процедурально рішыти подля законів Но што до освіты рішыло ся же в припаді школярів котры хотят учыти ся на материньскым языку буде дозволене зменшыти квоту котра є потрібна на формуваня одділіня якє в материньскым языку даной меншыны буде навчати Така практика была запровадена і дотепер Говорило ся і о проблемі учыбників в языках народносных меншын котры пізнят З причыны лоґістичных недостатків теперішнього выдавателя котрым є Центер про выдаваня Учебників Малых Тіражів На робочым засіданю запропонувало ся жебы в слідуючым періоді учебник друкувал Завод про выдаваня учебників в Войводини кєд же має в такых справах веце практикы Як на засіданю припомянула Міністерка пролюдскы і меншыновы права Ґордана Чоміч акчный плян вказує же влада занимат ся охороном меншыновых прав і іх зліпшуваньом Актный плян має быти документом котрый ясно вкаже напрямы діяльности в слідуючых двох роках Никыфор як інвестиция Авторы допису Наталия Малецка Новак Іщы релятивні недавно творы епіфания Дровняка мож было купити за релятивні невеликы сумы Днес акварелі креницкого артисты розгрівают акциі штукы пожадают іх колекцийонеры і інвесторы треба єднак уважати на фальсифікаты В музею Куявской і Добжыньской землі во Воцлавку <unk> серпня авґуста одкрыли выставу приватной колекциі творів лемківского примітивісти Властительом єст Богдан Якувскій з Парижа Част рисунків є передвоєнна Мают удокументуване походжыня образы представляют середины храмів кухні хыж ци пенсийонатів в котрых был Никыфор Част робіт артиста оправил сам через што сут дорожшы Векша і векша вартіст творів Творы так высокой клясы рідко являют ся на державных авкциях Якубовскій здобывал іх переважні на европейскым рынку Кінцьом <unk> років ХХ ст коштували рівновартіст коло <unk> евро По <unk> році на ліцитациях в Европі коштували коло <unk> евро значыт туньше як на державных авкциях Протягом послідніх двох років ціны творів Никыфора на авкциях в Польщы перекрочыли <unk> тис зл Част образів має початкову ціну аж і в границях <unk> тис зл Выграли вшыткы котры купили образы Никыфора скорше В Музею во Вуцлавку выставили <unk> робіт походят головні з колекциі Анджея Банаха отця Єжывольфа таді Ны Вірны котра в <unk> році зорґанізувала голосну выставу Никыфора в своій престіжній парижскій ґалериі Некотры роботы якубовскій купил з парижской колекциі славного артисты Романа Тісльовича сут тіж роботы з колекциі американьского маршанда Казімєра Карпушка Образы з добрым удокументуваным походжыньом сут автоматычні дорожшы од <unk> процент од порівнувальных творів без родоводу Закупы запіл дармо Богдан Якубовскій єст творцьом Музейной клясы колекциі Польской Аванґардовой Штукы з років <unk> Колекция роками презентувана была як депозит в Нацийональным Музею в Ґданьску То м ін образы такых артистів як Войцєх Фанґор Владислав Шреміньскій ци Мария Ярема Тоты найвысшы клясы творы Якубовскій купувал на медженародным рынку в деведесятых роках коли польском аванґардовом штуком не інтересували ся місцевы колекцийонеры образы мали товды оказийны низкы ціны Якубовскій найперше здобил бібліотеку і архів пресовых публикаций о повоєнных выставах Творцю аванґарды особливі о світовых выставах завдякы тому успішні слідил творы штукы Тот сам принцип схоснувал взглядом творів Никыфора Найперше зробил бібліотеку тото дозволило му дотерти до образів дворняка репродукуваных в каталоґах ци моноґрафіях Скупувал іх пак на медженародным рынку коли не родили іщы такого заінтересуваня в Польщы Якубовскій має особливо вельо рисунків з колекциі Анджея Банаха котрый печатал піонєрской книж о Никыфорі зорґанізувал му найважнійшы выставы і выкреувал Никыфора на медженародным рынку Першу індивідуальну выставу зробил Никыфоровый банах в <unk> році в седибі Стоваришыня Польскых Архітектів в Варшаві Першу індивідуальну в світі выставу завдякы банахови мал Никыфор в <unk> р в Парижы в споминаній Ґалериі Діны Вєрны Тамту выставу перенесли пак до Амстердаму дале до Брукселі В <unk> роках банах зрыхтувал выставу Никыфора м ін в Німцьох Франциі і Ізраі Увага на фальсифікаты По світовых выставах заінтересували ся Никыфором На медженародным рынку зачали гандлювати його роботами ціны ся звекшали Єднак за часів ПНР обовязувала рестрикцийна устава о охороні культурового маєтку По смерт артисты не мож было вывозити з Польщы його творів треба было старати ся о політичну згоду што долго тривало і найчастійше той згоды не было В консеквенциі того в <unk> р по смерти Никыфора його роботы перестали трафляти на світовый рынок Медженародны маршанды не мали чым гандлювати З конечности заняли ся гандльом наівной штукы малярів з обшыри бывшой Югославіі Ціны за роботы Никыфора зачали падати Тепер на рынку мож найти множество фальсифікатів Добрі знати што на розмаітых ярмаках выставляны сут лем підроблены роботы Ліпше ходити по музеях і обзерати ориґіналы завдякы тому коли взриме фальсифікат автоматичні появит ся в голові вантпливіст Воцлавок До выставы во Выцлавку выдали богатый каталоґ Автором вступу є Збіґньоволянін Кустош Музею Никыфора в Креници Спілорґанізатором выставы є Ґалерия Арт Ритель Выставу мож обзерати аж до <unk> листопада новембра <unk> р В понедільок <unk> серпня авґуста <unk> рока В Пряшові споминало ся на Михала Чабалу Автор вісти Петро Медвід У четвер <unk> авґуста <unk> року Словацкым Народным Музею Музею Русиньской Культуры в Пряшові проходила споминова подія Участны пришли поспоминати на чоловіка котрий стал неоддумательном персоном пряшівского умелецкого жывота а є ньо і по своій смерти Михала Чабалу Минуло вже двадцет років одколи родак із русиньского села Чабины котрий свій професийональний жывот пережыл у Пряшові одышол до вічности Як раз тота смутна річниця была принагодом жебы стрітили ся його приятелі любителі його уменя люди котры хотіли припомянути собі тоту тиху выняткову умелецку душу Особны спомины На подіі котра была в режиі Яни Трущыньской Сивой участ не могли видіти дакілько образів од Михала Чабалы котры принесли до музея люди зо своіх приватных збірок На выставі была і його бюста котру под симпозия в Фінтіцях у <unk> р намоделювал русиньскій скульптор Юрий Ґавула Участник чекал і умалецко документарный проґрам в рамках котрого были схоснованы фраґменты з реляциі о жывоті і о творчости Михала Чабалы яку про русиньскє высыланя словацкого радия іщы в два <unk> роках написал Михал Бицько так само мож было видіти фраґменты і старых документарных фільмовых награнь котры робила словацка телевізия ци з відеорозговору робленого Бытьком Щабалом Рік перед смертю Цілый проґрам дополнювали музичны выступы Матуша і Люциі Новотных молодых оперных співаків в інтерпретациі котрых звучали русиньскы співанкы і творы з оперного світа Як бач найміцнійшыма были особны спомины Яны Трущыньской Сивой Федора Віца Ярослава Шучкавы Миляна Хоми але і дальшых людей котры поставили ся перед мікрофон і поділили ся з участныма о то што з Михалом Чабалом пережыли якій реально был хто крыл ся під мазком чловіка якого часто называют і остатнім пряшівскым Богемом Вшыткы згодили ся вєднім же Чабала Мішко як часто звучало з іх уст окрем того же был вынятково таленовитий был чловік добрий чутливий барз слушний і а зазвучало і такє же то был найтихший екстроверт якого было мож знати Споминало ся на хвили веселы але і на тоты тяжкы а тых в жывоті Михала Чабалы не было мало І <unk> років посмерті было чути же пряшів Русины але ціле уменя на Словакі пришло передчасно о великого і вызначного чловіка котрого отворы не стратили на своій ціні ноо пак они сут феноменом в даннім умелецкым просторі а до кінця го перерыстают Як накінцю повіла директорка русиньского музея Люба Кральова хоц в минулым році коли припоминали сме собі <unk> років од народжыня умельця не подарило ся зорґанізувати в нашым музею выставу яка бы достойно припоминула його жыволь і творчост В музею был схваленый проєкт жебы выдати моноґрафію котра має принести заінтересуваным комплексний погляд на Михала Чабалу і його творчост То бы мало так само быти вкладом нашого музея до того жебы оддати Чабалови чест і жебы го з великыма буквами записати до нашой наводобой істориі Михал Чабала Академічный маляр Михал Чабала народил ся <unk> фебруара <unk> р в русиньскым селі Нижній Чабины Днес село споєне з нижніма чабинами як Чавины недалеко Меджіляборец Як <unk>річный зачал уштувати в Бирні ужыткову мальбу в архітектурі у <unk> році Школу закінчыл і короткій час робил пропаґачного вытравника в Музею Украіньской Культуры в Свиднику Од <unk> р штодавал мальбу на высокій Школі вытравных умень в Братиславі у професорів Милого дальшый вызначный русиньскій вытравник мудроха і Матийкы Тото студиюм закінчыл у <unk> році По куртій карєрі высокошкольского педагоґа в <unk> р выбрал собі жывот свободного омальця Михал Чабала был од <unk> р членом Союзу Словацкых Вытравных Умальців Його творчіст была презентувана на <unk> колективных і <unk> персональных выставах Остатня його колективна выстава одбыла ся в Шаришкій Ґалериі в Пряшові днес Крайска Ґалерия і остатня персональна была при нагоді його народенин в Музею Модерного уманя Енді Варголя в Мерілябірцях Был в контакті з людми з русиньского руху видіти го мож было в Пряшові з Васильом Туроком ци ци Федором Віцом вмер <unk> авґуста <unk> р в Пряшові В Лютині одбыл ся архієпархіяльный одпуст Автор вісти Петро Медвідь Як інформувал говорця пряшівской грекокатолицкой Архієпархіі Михал Павлишынович поджас вікенду в днях <unk> і <unk> авґуста <unk> року одбыл ся в найвекшым путницкым місци грекокатоликів на Словакі в Лютині архієпархіяльны одпуст ку празнику Успеня пресвятой Богородиці Богатий духовный проґрам был про віруючых традично приготовлений на двох місцях в Базилиці Мінор прямо в селі як і на Марияньскій горі над Лютином де перед <unk> роками зявил ся свиколай Бідній в Дові Зузані Фекеты торжественно архієрейску літургію в неділю до полідне на Марияньскій Горі одправил архієпископ Кірил Василь кошыцкій єпархіяльный єпископ котрый єй проповідал Вєдно з ним служыли апостольскій адміністратор пряшівской архієпархіі і братиславскій єпарха владыка Петро Руснак емритный пряшівскій архієпископ і митрополита владыка Йоан Бабяк і емритный тороньскій єпарха владыка Мариян Андрий Пацак як і дакілько десяток священників На одпусті в Лютині брал участ і Премір Словацкой Републикы Едуард Геґер вецедепутатів Народной Рады Словацкой Республикы Предцеда Пряшівского Самосправного Краю Мілян Маєрскій зо женул Мірян Лексман котра є депутатком Европского парляменту як і дальшы представителі містных самосправ з околиці Спілом Головну Літургію в неділю допровадил Хор святого Романа Сладкопійця і молодижный Хор св Петра і Павла Смільпоша Богослужыня зо суботы і неділі высылали ся і в цілословацкых медиях Грекокатолицка Харіта одкрыла в Пряшові Центер Підпоры проодвідженых Автор вісти Петро Медвід Грекокатолицка Харіта Пряшів розшырила службы на поміч одійдженым і з Украіны Як інформувала аґентура ТаС у віторок <unk> авґуста <unk> року одкрыла в Пряшові на Сабіновскій улиці в будові бывшого готеля Центер Підпоры Харіта в нім буде забезпечувати социяльну поміч адміністративну підпору освіту вольночасовы активности Гуманітарну поміч і допроваджыня цитуваня До нашого центра можут приходити одыйджены з Украіны находят ту ріжну поміч наприклад собі ту можут написати свою біоґрафію і неслідно глядати роботу на Словакі Так само можут прийти по гуманітарну поміч ци потравины або гіґієнічны потребы можут ся ту учыти словацкій язык здобывати фінансну освіту а понуками і вольночасовы активности повіл ведучий центра Штефан Пацак з тым же про одідженых будут орґанізувати і творчы варштаты Центер Підпоры буде помагати людям з Украіны і в припалі потребы транспорту за лікарьом на уряды і так подобно Як повіл директор грекокатолицкой Харты Пряшів Петро Валічек одійджены потребуют ся інтеґрувати і кєд же і кєд іх і з Украіны вже приходит меншын За його словами люди тепер уж приходят скорійше індивідуально на другым боці є потрібным жебы тоты котры пришли мали в рамках комунітного фунґуваня легшу інтеґрацию Одкрытя Центра Підпоры проходило за участи владыкы Петра Руснака апостольского адміністратора Пряшівской Архієпархіі представителів Уряду Пряшівского Самосправного Краю і міста Пряшів Владыка Петро посвятил просторы Нового Центра Центр Підпоры Грекокатолицкой Харіты Пряшів є частю Сполучного Проєкту Окремых Діоцизных Архідієцизных і єпархіяльных харіт на Словакі під покровительством Карітас Словак Выслухали сте дописів што публикуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак