Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Перегляд тыжня
Еп. 121

Перегляд тыжня

•

Опис епізоду

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 26 02 2022 – 05 03 2022

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest tygodniowym przeglądem portalu Lem.fm, w którym głównym tematem była wojna po ataku Rosji na Ukrainę, stanowiska rusyńskich organizacji i działaczy, solidarność z mieszkańcami Ukrainy oraz apele o pomoc. Omawiano też praktyczne formy wsparcia dla uchodźców i Ukrainy, w tym zbiórki, pomoc prawną i medyczną, a poza tematyką wojenną pojawiły się materiały kulturalno-historyczne, m.in. wspomnienie Semena Madzelana i informacje o rusyńskim życiu kulturalnym.

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю Лем фм Субота <unk> лютого фебруара <unk> р Голова Народной Рады Русинів Закарпатя Нихто не може підтримувати аґресора Автор інтервю Петро Медвід <unk> фебруара <unk> року в скорых ранных годинах з боку Росийской федерациі дішло ку нападу на Украіну Хоц Кремль бесідувал о воєньскій операциі котра мала быти мірном місийом цілый світ є згідный з тым же Росия зачала досправдову войну проти Украіні Контактували сме голову Народной Рады Русинів Закарпатя заслуженого лікаря Украіны Євгена Жупана котрий нам дал короткє інтервю жебы описати ситуацию і позицию Русинів односно ньой Пане Євгене яка моментально ситуация на Підкарпатів На Підкарпатю єднако як в цілій державі є выголошеный войновый стан то значыт же сут обножіня сут перерваны і роботы гражданьскых общественных орґанізаций Проводити тепер даякы засіданя не мож Но в порівнаню з інчыма реґіонами Украіны выходныма ци центральныма мы маєме ту іщы покій Правда є мобілізация будут брати мужів у віці од <unk> до <unk> років і з нашой области Обще ситуация є складна Аґресия є аґресия і нихто аґресию не може підтримувати без огляду на будякы складны справы на даякы невырішены проблемы котры маме Они днес сут другорядны в порівнаню з аґресийом і небезпеченством котры ідут на цілу державу Вы тепер не годны скликати Народну Раду Русинів Закарпатя но вы голова зато звідам ся Вас яка бы мала быти русиньска позиция односно войны котра зачала Позиция є ясна мы Русины все проти войны проти аґресиі Мы тепер находиме ся в складі Украіны і то є ясне діло же то наша держава Коли нашу державу напал аґресур ясне же протестуєме проти того Хотіли бы сме жебы тота война закончыла ся жебы собі політикы сіли і нашли компроміс жебы просто не гынули мірны жытелі уж і так много мертвых і материяльных втрат є Іщы раз наша позиция ясна проти войны проти аґресиі Выробите в шпиталю як ситуация оплывнила Вашу роботу Як раз тепер єм в роботі дальше маєме продолжывати у нашій звычайній роботі помагати хворым но маєме ограничіня же будеме мусити перекладати даякы наплянуваны операциі і як буде треба не дай Бог будеме мусіти першорядно помагати раненым Маєме своі лікарскы обовязкы затля вшыткы робиме на своіх місцях вшыткы шпиталі фунґуют Маєме добры зо собы ліків котры бы сме могли потребувати Але покля будут дале проходити бойовы діі ситуация ся може згіршыти і в шпиталях І як видиме на выході апетіт аґресорів є доста великій Якій Ваш одказ про Русинів у світі Вшыткы бы мали выразити солідарност і поставити ся проти войны Бо то не є біда лем про Украіну не лем про наш або другы реґіоны то є дзвонок сиґнал же такє може продолжувати а огорожувати і дальшы державы Аґресия котра днес іде іде од єдного славяньского народа до другого славяньского народа То такє тяжко бы было собі колись представити І зато Русинам цілого світа треба підняти свій голос проти того проти аґресиі проявити свою солідарност з нами і з нашу державом Украіном в котрій мы тепер жыєме То є наша земля Нихто бы не хотіл стратити свою землю жебы вмерли люди близкы страждали Зато люди котры днес жыют в покійній мірній державі мали бы проявити солідарност поміч Будеме бізовно потребувати кров лікы медичны материялы але і фінансиі <unk> років тому вродил ся Семон Мадзелян автор слів знаных лемківскых пісень Автор допису Севериян Косовскій <unk> лютого фебруара споминали сме <unk> років од народжыня Семена Мадзеляна поеты писменника і автора слів дознаных лемківскых пісень Хоц Мадзеляна бракло такой сім років тому його творчіст на все остала з дальшыма лемківскыма ґенерациями Писал од серця окаліченого в котрым нашло ся вельо болю Біль тот явил ся вчас досвідчыня войны выгнаня і пізнійшой тугы кєд більшіст свого жытя пережыл на далекых західніх понімецкых землях Сучасні знаный є як автор слів двох популярных лемківскых пісень під облачком і в темну нічку Пісні тоты розславил на цілый світ Репрезентацийный Ансамбль Лемків в Польщы Лемковина Зроду Більцарівскых Мадзелянів Вродил ся Симон Мадзалян <unk> лютого фебруара <unk> року в селі Більцарела недалеко од рахуючых ся в тамтым часі ґеополітычных пунктів на карті західньой Лемковины Нового Санча і Фльоринкы был наймолодшым сыном Василя і Александры зо Щомбурів родом з Яшколы якы побрали ся на еміґрациі в США і в <unk> році вернули до Старого Краю На еміґрациі породило ся двох старшых братів Семана Василь і Миколай Старшых його братів родичы послали до шкіл а семана задумали лишыти на ґаздівці Зато тіж до великых шкіл го не послано лем по скінчыню основной школы остал ся ґаздувати в рідным селі Лем же на долга пришла война Доброволец З Початком ІІ світовой войны пришла ґу ньому як на парібка перший раз несподівана нужда В <unk> р был окупантом зосланый на роботы до Німеччыны Втюк по місяцях і скрывал ся даякій час Коли годі мали трафил до Балдіньству одкале родиче встигли выкупити го од смерти Під конец войны вчасным Яру <unk> р як вельох молодых хлопців з Лемковины был взятий як так зв доброволец до Червеной Арміі Доля тота была мусуджена вєдно з <unk> двома більцарівскыма мужчынами Мадзелян воювал о освободжыня честскых земель Был тяжко ранений в пражскій офенсиві лікувал ся долго <unk> місяців Аж в такой пороці в <unk> р вернул до рідного села Не нашол уж своіх Мадзелянів вшыткы были переселены на радяньску Украіну гын де мало іх стрітити лем само щестя і достаток Маджеран жыл в рідній Більцареві по історичных подіях котры были жывы серед Лемків Тота част Лемковины записала ся в істориі як місце сильной політичной діяльности Лемків Більцарева выдала ци найбільше выдатных лемківскых діячів Ґутым подіям і особам з перспектывы часу Мадзелян повертал в своіх творах часто односячы ся і до ідеовых і реліґійных подіів серед народу Сам сходом часу принял проукраіньскій напрям но його стиль і ментальніст были в цілости одданы нашым справам Смак чужыны і еміґрациі По повороті з войны Мадзеля не лишыл ся при сусідах родина його будучой жены з котрыма о рік <unk> червця юнія <unk> р был выгнаный в рамках акциі Вісла на понімецкы землі західньой Польщы Будучы іщы в Більцареві повінчал ся з Євганійом Галябурдовом з котром прожыли <unk> рокы Цивільный шлюб встигли взяти іщы дома Церковне вінчаня было уж на чужыні На чужыні Мадзелян трафил до вроцловского воєвідства де по даякым часі поневіркы оселил ся в понімецкым селі Чмель поблизку Любіна В селі тым прожыл по правді ціле своє жытя В сімдесятых роках еміґрувал до США оселил ся над ріком Худсон і там был активний серед лемківской діаспоры слал своі тексты на лемківску сторінку украіньского тыжденника в Польщы наше слово та в Америці жыл його старший брат Василь в тым місци де перед роками на еміґрациі были іх родиче В єдным з оповідань підыча Покута писал м ін цитуваня Отож тота туга єст глубоко закодувана в психіці каждого выгнанця і добровільного еміґранта і мимо його волі проявлят ся часто в снах котры аж до болю переслідуют людину Творця автор знаных вершів Семон Мадзелян такой пілстолітя был вірным кореспондентом украіньского тыжденника наше Слово Там явила ся абсолютна векшына його прекрасной прозы і лірикы Але Мадзелянова творчіст была найвеце спопуляризувана завдякы Репрезентацийному Ансамбльови Пісні і Танця Лемковина якій за своі передовы творы мал пісню Під облачком Слова Мадзелян музыку на народных мотивах обробил маестро Ярослав Трохановскій а і співанку в темну нічку Слова і мельодия Мадзелян запис і обробка Маестры Трохановскій Выпадат лем надтыркнути што часто неправильно обі пісні сут подаваны як народны Треба ся фурт тому спротивляти і простувати фейковы інформациі кєд же єдны з найпопулярнійшых лемківскых пісен сут не лем авторскы але і были записаны не так давно як бы ся могло здавати В Єдным з давных інтервю даных радию лем фм Семен Мадзелян споминал же охота на писаня поезиі пришла по нещестливій любови Дальше ґу тому пришла велика туга за рідном Лемковином котра безповоротні была му забрана вєдно з выгнаньом В <unk> р за сандецком выдавничом офіцином было печатане в тлумачыню на польскій язык мадзелянове оповіданя Смаґолі а выдавництво Наша Загорода дало тото оповіданя в лемківскым языку Його поєдны творы нашли ся в антолоґіі повыселенчой лемківской літературы в Польщы ци то Лемтуга ци Надія Мадзелян оддал тіж велику прислугу при писаню Петром Трохановскым монументальной моноґрафіі рідного села під наголовко Книга більцаревы Окрем творчости явили ся бы в ній чысленны його спомины і переданя тыкаючы істориі топоґрафіі та материяльной і духовой культуры Вмер <unk> липця юлия <unk> р спочал в селі чмель на чужыні лежыт серед своіх сусідів Білцарівян вшыткых тых што іх доля конечно привела на тото місце Грекокатолицка церков на Словакі помагат біженцям Православна Церков вызвала на молитву і піст Автор вісти Петро Медвід Помічну руку при еміґрачній кризі на словацко украіньскій границі подават войновым біженцям і грекокатолицка церков на Словакі Прямо на граничных переходах у Вышнім Німецкым В Ублі і у великых Слеменцях помагают богословы з духовной семінариі блаженого єпископа Павла Петра Ґойдича в Пряшові священици і віруючы з приграничных парохій але і грекокатолицка харіта Пряшів Інформувал о тім говорця пряшівской архієпархіі Михал Павлішнович Є то емотивне торгат то серце До Вышнього Німецкого были подаруваны і з семінариі Декы і понад <unk> антиґеновых тестів на коронавірус Семінаристы черяют ся в двадцетогодинных інтервалах поджас дня і ночі Давают біженцям інформациі де можут іти подавают теплий час помагают тестувати цитуваня Люди втікаючы перед войном на Украіні переходят границі і стизами в очах то барз емотивне торгат то серце Нашы семінаристы ім можут быти близко не лем фізичном але і духовном старостивостьо Повіл о ситуациі спіриту семінариі Марек Калята Як інформувал Павель Шынович орґанізувана є уж і поміч од скаутів і віруючых в бразіславской єпархіі З граничного переходу Убля малый Березний біженців возят до села Убля до Тілецвічні в школі На тым граничным переході поміч кооперує село Убля з ґрекокатолицкым парохіяльным урядом в Ублі Велика поміч є і од грекокатолицкой харіты Пряшів а спишской дієцезийной харіты Справця убляньской грекокатолицкой парохіі Ян Павловскій інформувал же сут одкрыты про будяку добровольницку поміч Різны збіркы выголошуют окремы грекокатолицкы парохіі по цілій Словакі Православны сут приготовлены помагати Цитуваня Діяня на Украіні в остатніх днях слідуєме з болістом і жальом Свою глубоку емпатию з терплячыма спілчутя выражаме вшыткым котрых прямо або непрямо засягли воєньскы операциі Подля множествій сме приготовлены помагати всядиль там де буде треба Пише ся у выголошыню священного синоду православной церкви в чешскых землях і в Словакі котре было выдане <unk> фебруара Дальше цитуваня Хочеме надіяти ся же історичны і духовны повязаня медже Украіном і Росийом поможут участным сторонам вырішыти выникнутий конфлікт не насильством бойовым пустошыньом і безмысельныма стратами на людскых жывотах але як раз наопак намагаме о мір а приготовленство і днати і глядати приятельны выходы Просиме вшыткых духовных і віруючых православной церкви в чешскых землях і Словакі окремий піст і молитвы за мір на Украіні Закончує сінот своє выголошыня Уж тепер з конкретном помочю приходит напр Православна Церковна Общына в Меджілябірцях котра выголосила збірку материяльной і фінанчной помочы Выголошыня президента Карпаторусиньского Общества в США Приносиме Вам выголошіня Джона Ріґєттія президента Карпаторусиньского Общества в Споєных Штатах Америкы односно ситуациі на Украіні цитуваня Як бездержавний народ і сполочном історию у реґіоні мы Карпатскы Русины стоіме за жытелями Украіны етнічныма Украінцями єднако як за неукраінцями проти той аґресиі Карпаторусиньска комуніта все підтримувала територияльну цілост Украіны І кєд боюєме за своє вызнаня на Украіні з конкуренчныма ідеолоґічныма аґендами Мы солідарны і з вшыткыма людми в Росиі на Украіні і в дальшых державах котры сут проти той войны Як можу помочы Украіні Част третя Автор вісти Севериян Косовскій тырват третя доба окупациі Украіны Жытелі украіньской державы гордо боронят своі найбільше міста в тым столицю Кыів Мы в Польщы а і люде по цілым демократичным світі стараме ся орґанізувати поміч біженцям вшыткым тым што втікают перед войном і хотят отримати сохраніня Помагати мож на вельо способів Очывидно тепер важне єст жебы зберати облечыня ідуомедичны середкы і продукты першой потребы в рамках ріжных колект Але кєд громадяне Украіны перекрачают украіньско польску границю є ім потрібна і правна асикурация В тій ціли Начальна Адукацка Рада подібні крайова Ізба Радців правных орґанізує пункты правной помочы коли лем біженці будут такой потрібувати До округовых адвокатскых рад в цілій Польщы зголошают ся адвокаты і адвокатскы апліканты котры сут готовы нести юридичну поміч В тій ціли апелює ся до вшыткых польскых громадян же кєд лем даяка особа з Украіны буде потрібувала контакту з адвокатом одсылайте іх до контакту адвокатура орґанізує помоц правну для обывателі Украіны офір конфлікту воєнного мотузок поданий в дописі В каждій з части Польщы находят ся координаторы і юристы якы про боно будут свідчыти поміч Адвокаты і представникы інчых правничых професий орґанізуют в цілій Польщы збіркы потрібных річы для біженців особливо на увазі іх має ся діти Дары будут переказуваны до осередків для чуженців в рамках спілпрацы з нима і в порозумліню до іх потреб Выголошыня Світовой Рады Русинів односно ситуациі на Украіні Приносиме вам выголошыня Світовой Рады Русинів односно ситуациі на Украіні котры приняли членове рады на своім засіданю в Переґу Маре в Румуніі в суботу <unk> фебруара <unk> року Цитуваня Світова Рада Русинів высловлює солідарност в Украіні хоц до днешнього дня Украіна Русинів як народност не признала Русины на Украіні жыют і самы свідчат о тій траґедиі В тых днях сме стали свідками воєньской атакы на Украіну з боку Росийской Федерациі з котром нихто з цивілізуваного світа не може быти згодный Солідаризуєме з нашыма людми як і з інчыма народами котры жыют на Украіні Світова Рада Русинів і надале остават вірна своій місиі репрезентациі русиньской іденти в краінах де жыют Русины Зато і надале потребуєме од влады Украіны жебы признала Русинів і іх права на основі рамкового договору котрий Украіна підписала <unk> фебруара <unk> р і котрий здобыл платност <unk> мая <unk> р Мы і надале жадаме жебы плян кроків рішыня проблемів Украінців Русинів принятый <unk> октобра <unk> р і підписаний віцепремєром Украіны Курасом был анулюваный Надіяме ся на скорійше і мірове вырішыня даного конфлікту Выголошіня підкарпатскых Русинів Приносиме вам выголошіня підкарпатскых Русинів што до ситуациі на Украіні Выголошіня є по русиньскы украіньскы росийскы і анґлицкы Мы Пудкарпатскій Русины твердо выступаєме против напада Росийской Федерациі на Украіну Ескаляция войны уже принесла много горя нашым Русинам што жыют не возят ся за родину і обороняют ся усяды по Украіні В тот рішытельный момент ся вшыткі кояк годен змагаєме помочы державі і сполгромадянам Осуджуєме тых окремых особ што од імя Русинов безочливо плескают путіньскій аґресиі Авторитарний режім што пут брехливыма проводами веде танкы на многомілийонови вароші не несе і не вальовшний нести Русинам нияку свободу Свобода котру хотят Русины ото мир на нашой землі Дякуєме нашым сестрам і братьом у другых державах за підтримку антивоєнного протеста надієме ся же ся нам скоро верне мир і покій Выголошыня ОС односно ситуациі на Украіні Приносиме вам выголошыня Округлого Стола Русинів словеньска односно ситуациі на Украіні котре приняла Президия <unk> фебруара <unk> року Дня <unk> фебруара <unk> р Росийска Федерация напала на свого сусіда Украіну Дану ситуацию слідуєме і з жальом Діяня Росийской федерациі не є лем діяньом проти Украіні але і проти демократичным і людскым цінностям на котрых єст збудуваный світ По і світовій войні Неє жадных похыбности о тім хто напал на кого і хто ся лем боронит На Украіні маєме нашу найвекшу русиньску комуніту Нашы русиньскы братя і сестры днестерплят вєдной з вшыткыма жытелями Украіны котры ся боят о своі жывоты жывоты своіх близкых родичів дітей Хоц Русины доднес не были Украіном як єдином Краіном узнаны за окремий народ не сут ім признаваны іх народносны права тым найважнійшым про нас тепер є закінчыти войну вернути мір жебы не вмерали невинны люди Округлый стіл Русинів словеньска высловлює свою солідарност нашым русиньскым братям і сестрам на Украіні свою солідарност єдночасно высловуєме вшыткым жытелям Украіны цілій украіньскій державі Думками сме з вами Ваш біль порожываме з вами Вашы слезы сут і нашыма слезами Русины все были проти войні проти аґресиі і тепер ясно одсуджуєме аґресию і сме проти войні котра зачала Росийска федерация Просиме вшыткых котры будякым способом годны помочы людям з Украіны якы днес прожывают найгіршы часы жебы так зробили Гуманітарна поміч в подобі фінаншного дару на рахунку орґанізаций котры уж про Украіну выголосили збераня грошей на купіня потребного товару якій ся уж зберат про утеченців або ся везе прямо на Украіну ци понука притулку про утеченців котры будут проходити Єднес тото найменьше што можеме зробити Памятайме на то же война на Украіні є огорожыньом міру і свободы не лем про Украіну але про цілый світ Маєме надію же собі то усвідомлюют і світовы лідеры і чым скорійше найдут одповідні дипльоматичны рішыня жебы войну заставити желаме Украіні і світу мір понедільок <unk> лютого фебруара <unk> р Як можу помочы Украіні Частв Автор вісти Наталия Малецка Новак Скаля гуманітарной кризы на Украіні росне з каждом минутом Шпиталі не мают одповідніх середків жебы забезпечыти медичну поміч вшыткым потрібуючым Довожены сут м ін з Польщы конвоі з перевязками і середками до забезпечаня воєнных ран Потребы фурт ся збільшают Як помочы мож фінансово підперти м ін такы орґанізациі То украіньскій медичный батальйон якій не єст фінансуваный державом несе медичну поміч на фронті за кошты жертв самых Украінців вплат за границі ци інчых меценатів Польска медична Місия єдна з невельох польскых гуманітарных орґанізаций яка несе медичну поміч Сут все там де потребы сут найвекшы Несут поміч в найвеце потрібуючых державах світа м ін в Сириі ци Венезуе а тепер урухомили акцию Спольскій Центр Медженародной Помочы Ратункова ґрупа той орґанізациі была єдном з першых в Польщы яка несла медичну поміч в рейоні гуманітарной кризы вчас подій на кыівскым Майдані в <unk> році пак провели на Украіні серию школінь для докторів ратівників і волонтерів Ратункова ґрупа польского Центру Медженародной Помочы є фінансувана выключні з середків той орґанізациі і добровільных вплат Окрем того в векшых містах орґанізуваны сут колекты конкретных лікарств і інчых медикаментів напр во Вроцлаві Варшаві мотузкы поданы в дописі Додатково біженці з Украіны можут достати в польскых аптиках необхідны лікарства аж і товды коли не мают рецепты В примірі загорозы здоровля пациєнта рецепту може выставити сам фармацевта подал так в своім комунікаті головный фармацевтичный інспектор Незалежні од того польскы переписы допущают тіж реализувати рецепты выставлены за границьом тіж поза Евросоюзом Медична поміч для біженців на терені Польщы Каждий громадянин Украіны котрий пришол до Польщы в звязку з мілітарном аґресийом Росиі на обшыри Украіны і котрий зголосит ся зо здравотным проблемом до родинного дохторя специялистичного Закладу Медичной помочы ци шпиталя отримат таку поміч Кошты понесе Нацийональный Фонд здоровля зо середків буджету польской державы Тыкат ся тото вшыткых єдиниц якы мают підписане догваріня з НС Коли до такого місця трафит пациєнт з Украіны не повинны му одмовити помочы одослати до інчого місця ци домагати ся заплаты але мают обовязок евіденцийонувати кажду особу котрій передана є поміч на основі даных з пашпорту ци інчого реґістрацийного документу документ подорожы або посвідчыня выдане граничным стражом Польщы Неодплатну поміч для Украінців оферуют тіж никотры приватны медичны компаніі як напр Центер Дамя ци ґрупа ЛАТо арголи на плятформі НЕТІ Автор допису Наталия Малецка Новак В сіти появил ся трейлер документального сериялю котрий бесідувал буде про жытя і творчіст Енді Ворголя продукция посвячена передовому представникови поп арту явит ся на стрімінґовій плятформі Нікс уж <unk> марця Дненник Енді Ворголя то нова документацийна пропозиция од стрімінгового ґіґанта то адаптация посмертно опубликуваных дненників артисты Дненник Енді Варголя то продукция в реализацию котрой заанґажуваный был Райан Мерфі творця такых популярных продукций якё ци Ґлі Новий проєкт є документальном адаптацийом приватных записків артисты по смертні опубликуваных в формі денників Шістоттинковый серияль буде бесідувал про жытя і творчіст Варголя а тіж про скандалі нюйоркской еліты зламих і <unk> років ХХ столітя Подля офіцийного опису Нетфлікса серияль зачынат ся коли в <unk> році стріляют до Енді Варголя Коли дотерат до него што жытя колиси ся кінчыт зачынат вести докладны запискы в котрых контемплює сенс жытя штукы і своіх емоций і свого почутя Штовеце істория Варголя буде оповіджена і його енді голосом через схоснуваня технолоґіі Аі з аґлицкого Завдякы згоді Фундациі Енді Ворголя в серіали буде мож почути слова мерлого в <unk> р Артисты в дненнику Енді Ворголя участ взяло вельо артистів серед котрых нашли ся м ін робил Джон Вотерс Боб Колячело ци Джері Гол віторок <unk> марця <unk> р проти войны дал выголошіня і Карпаторусиньскій Научный Центер ци русиньскы писателі Автор вісти Петро Медвід Цілый вікенд позачатку русийской аґресиі яка напала на Украіну приходили выголошіня русиньскых орґанізаций котры высловлювали свою солідарност з Украіном і одсуджували крокы Росийской федерациі В понедільок <unk> фебруара <unk> р короткє выголошыня загнал і Карпаторусиньскій Научный Центр і Споєных Штатів Америкы Центер як ся пише у выголошыню цитуваня высловлює солідарност і з нашыма колеґами приятелями і родином на Украіні што ся геройскы борют проти росийской аґресиі Конец цитуваня Центер підкрислил же підтримує територияльну цілост Украіны і одсуджує діяня росийской влады Цитуваня будеме і надале выступати за свободну демократичну Украіну Закончує своє выголошіня Научный Центер Ден перед тым <unk> фебруара публично высловил ся і Іван Бузаш Бнячовскій член Президиі Союзу Русиньскых Писателів Закарпатя Карпаторусиньского Літературного Общества і член Президиі Народной Рады Русинів Закарпатя Бузаж так само підкрислил же орґанізация солідаризує з украіньскым народом а кєд же і Підкарпатскы Русины сут гражданами той самой державы Писателі осуджуют будяку войнову аґресию будякы войновы діі котры сут направлены на значыня будь котрого народа цитуваня І мы вшыткы члены союзу русиньскых писателів Закарпатя выступаме за скоре зоставліня той великой біды яка стала у нас на Украіні і просиме вшыткых нашых братів діяти нам на поміч Написал у своім выголошыню Бузаж В Коцурі одпрезентували русиньскы книжкы Фейса кандидує на прецеду Руской маткы автор вісти Петро Медвід В неділю <unk> фебруара <unk> року одбыло ся засіданя містной орґанізациі Руской маткы в Коцурі в Сербіі інформувала о тым аґентура Руці На засіданю обговорили ся заключіня і з засіданя Світовой Рады Русинів котре одбыло ся попередній ден в румуньскым Переґумари Професор Михайло Фейса так само говорил о результатах і знавщывы Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університети в Пряшові Ци о рыхтуваню презентациі книжкы мала істория Русинів од Івана Попа яка лем недавно вышла і уйводиньскій вариянті русиньского языка Фейса участным представил і найновійшій публикациі Русинів карпатского реґіону На порыхтуваній выставі было околот книжок што ставлює третину із вшыткых публикаций якы Фейса принєс із Пршівского Інституту і мают быти подаруваны Русиньскій Ґімназиі в Рускым Керестурі як і о одділіню русиністикы на університі в Новым Саді Сут то книжкы котры были публикуваны за остатні два десяткы років На стрічі обговорило ся і то же містна орґанізация руской маткы буде на выборчій громаді той орґанізациі яка одбуде ся <unk> марця того року в Рускым Крестурі пропонувати за нового прецеду як раз Михайла Фейсу Фейса бы в припаді його выбратя вычерял на тій посаді долгоручного прецеду Дюра Папуґу котрый был даякій час і предцедом Світовой Рады Русинів тепер є членом рады за Сербію Кандидатура Фейсы ся дала очыкувати з тым же стане новым предцедом орґанізациі ся рахувало уж на остатнім Світовым Конґресі Русинів котрий в <unk> р одбыл ся в польскій Крениці Фейса втовды міг за Руску матку стати і членом Світовой Рады Русинів но іх делеґация товды рішыла же в Раді за Сербію зостане Дюра Папуґа покля іщы є предцедом домашньой орґанізациі четвер <unk> марця <unk> рока Гмер Олег Грицанич лемківскій поета гушляр ансамблю Лемковина Автор вісти Наталия Малецка Новак Не минуло ани <unk> днів од смерти др Ігоря Рызанича як пришла ґу нам віст о смерти його старшого брата Олега Олег Рызанич в дозрілым віку зачал писати вершы єден з них явил ся на матурі з лемківского языка Вродил ся Олег Рызанич іщы на Лемковині в родинным гнізді Рыдзаничів в Баници коло Ізб <unk> квітня апріля <unk> р Як другій сын отця Михала Рыцанича і Теклі з дому Коробчак Старший брат мал мено семан по ним были братя Ігор Штефан та сестры Любомира і Орина З цілом родином пережыл выселіня з рідного села аж на західні землі де оселили ся найперше в селі Хомяра в сродскым повіті пак в Мальчыцях Там Олег Дзанич скінчыл основну школу середню освіту здобыл в будовляным технікум во Вроцлаві і ціле пізнійше професийне жытя звязал як раз з будовлянком Туга за горами не позволила му жыти далеко од них зато в <unk> роках ХХ столітя замешкал в Ґорлицях де працувал а заєдно был свідком і участником одроджаня ся соспільно культурного жытя на Лемковині Был єдным з першых членів Репрезентацийного Ансамблю Пісні і Танця Лемковина в котрым пригрывал на Гушлях Рызанич поета діяч В сімдесятых роках змушеный был вернути на Нижній Шлеск де нанял ся в Любіні як специялиста од будовництва і копаняных Шкід в компаніі К <unk> В дозрілым віку одкрыл пасию до высловлюваня себе през вершы його творчіст публикувана была головні на странах часопису Бесіда а єден з вершів під наголовком Весняна рефлексия нашол ся на матуральным аркушы з <unk> рока Матуриста мал за задачу провести порівнавчу анализу і інтерпретацию того і другого верша під наголовком Пот автора якій пише під псевдонімом Савин Дальшый з вершів Рыдзанича під наголовком Бут нашол ся тіж в найновшым інформаториі о матуральным еґзамені з лемківского языка як языка етнічной меншыны дошкільного рока <unk> Подібні як інчы члены родины Рыдзаничів все был близко церкви Своім професийным дослідом підперал будову ци ремонт неєдной церкви напримір в Любіні Ліґници Мальчыцях ци Зимній Воді Похоронны богослужыня пройдут в церкви св Тройці в Любіні заран <unk> марця од <unk> <unk> годины пак усопший зложеный буде в православній кватері на цмонтері в Мальчыцях коло <unk> годины Русиньскы выданя на Медженародных торгах Книжок в Новым Саді Автор вісти Петро Медвід Як інформувала аґентура Рутен Прес од <unk> до <unk> марця <unk> року в Новым Саді проходит Медженародный Торг Книжок подія яка мала минувшый рік перерву і з причыны пандеміі Є тот рік повязана з подіями якы проходят в році коли Новый Сад має титул Европского Головного Міста Культуры і тот рік на торгах буде представлена нова продукция выдавателів котры печатают книжкы по русиньскы Презентация новых выдань Дружства про русиньскій язык літературу і культуру буде в пятницю <unk> марця пополі дне Презентуваны будут публикациі за рокы <unk> і <unk> так само будут в рамках Проґраму і Бесіды о презентуваных выданях Выдавництво Рускє Слово буде вєдно і з Заводом про культуру Войводиньскых Русинів презентувати своі публикациі у четвер <unk> марця Як раз в тот ден буде представлене і выданя правопису і правописным словарьом о чым буде бесідувати Михайло Фейса і з Одділіня Русиністикы Університе в Новым Саді а Мірияна Дякіч представит моноґрафію о нашым найвекшым селі у Выйводіні рускым Керестурі з назвол Рускій Керестур жывот і обычаі руснацох у обєктивне <unk>Úдиньскє Як авізує рутен прес рускє слово в тот ден одпрезентує напр Зборник і науковой конференциі про студентів молодых науковців і фаховців а так само образкову публикацию Карузель Як можу помочы Украіні Част <unk> Автор вісти Севериян Косовскій Война тырват уж більше як тыжден Кыів і інчы украіньскы міста героічно боронят ся перед окупантом Мы якы находиме ся в безпечній зоні помагаме Украіні і Біженцям До той поры явило ся уж вельо ріжного рода ініциятив не лем в Польщы але і по цілым цивілізуваным світі Поміч громадянам Украіны не сут і місцевости з обшыри Лемковины і Околичны як раз і місто Ґорлиці од самого початку заанґажувало ся в підтримку Біженців і высловило рішучу солідарніст з Украіном Власти міста просят вшыткых котры рішыли дати уж поміч втікаючым перед войном жытелям Украіны в формі мешканя зголосити тот факт до уряду міста В зголошыню треба подати такы інформациі як імено і назвиско дату перекрочыня границі місце побыту і дату коли біженці были приняты Документ і телефонічный контакт до того хто дає поміч з мешканьом Готовый формуляр находит ся на сайті ґорлицкого повіту Уряд інформує што створіня списку місц в котрых находят ся біженці дозволит запевнити ім не лем безпеку але тіж одповідню медичну опіку а в дальшій часовій перспектыві доступ до едукациі для наймолодшых Формуляр повинен быти пересланый майльом на адрес для Украіны ЕТ <unk> крапка Ґорлиця крапка Liковых версиях Окрем того інформуєме што одкрытый был єден центральный повітовий маґазин помочы цілу добу ведена єст в ним збірка продуктів для жытелів Украіны Пункт злокализуваный є в Воли Лужаньскій <unk> пятниця <unk> марця <unk> ры із словацкой єпархіі в Торонті стал еґзархат під русиньском Митрополійом Автор вісти Петро Медвід Як інформувал порталь Ваті папа Рымскій Франциск у четвер <unk> марця <unk> року схвалил зміну грекокатолицкой єпархіі св Кірила і Методія про Словаків у Канаді і з центром в Торонті на екзархат Юридично же канадска єпархія не буде належати під грекокатолицку митрополітну церков на Словакі але перешла під русиньску митрополию в Пітсбурзі в Споєных Штатах Америкы Папа єдночасно выменувал за апостольского адміністратора седес на порожній столец до одкликаня св престолом еґзархату св Кірила і Методія владыку Курта Ріхарда Брунета єпископа Спасаік в США Бывша єпархія была зряжена о <unk> році папом римскым Йоаном Павлом ІІ Першым єпархом стал владыка Михал Руснак родак із земпліньского села Воздишовці Од <unk> р вюл єпархію владыка Джон Пазак наперед як єпарха пак як апостольскій адміністратор седе ваканте У <unk> році выменувал папа Франциск за нового єпарху дальшого родака і Словакі владыку МариянАндрия Пацака котрый ся функциі хопил <unk> септембра Єпископ Пацак зрік ся свого уряду в октобрі <unk> р Як раз од того часу віл як апостольскій адміністратор єпархію владыка Курт Ріхард Брунетте єпископ і Спасаік котрого єпархія належыт під русийску пітсбурґску Митрополітну церков Територия еґзархату єст згодна з територийом Канады Моментально має <unk> парохіі пят священників і нецілых <unk> тис віруючых Выслухали сте стать якы опубликуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак