Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Перегляд тыжня
Еп. 109

Перегляд тыжня

•

Опис епізоду

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 13 11 2021 - 27 11 2021

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest tygodniowym przeglądem tekstów z portalu Lem.fm, dotyczącym przede wszystkim spraw rusyńskich i łemkowskich: polityki mniejszościowej, kultury, pamięci historycznej oraz wydarzeń społecznych. Omówiono m.in. odwołanie Ołeksija Petrowa i jego wypowiedzi o Rusinach, wystawy i wydarzenia artystyczne, przemkowskie spotkania pokoleń z kulturą łemkowską, sprawę miejsca przedstawiciela mniejszości niemieckiej w komisji sejmowej, wiadomości o zmarłych osobach związanych z kulturą łemkowską oraz przygotowania do Dnia Rusinów Polski. W programie pojawiają się też informacje o digitalizacji archiwum Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny, transgranicznym projekcie kulturalno-przyrodniczym Polski i Słowacji oraz pracach nad słowacką ustawą dotyczącą mniejszości narodowych.

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм віторок <unk> листопада новембра <unk> рока Олексей Петров спомянул Русинів і при своім одкликаню Автор вісти Петро Медвід В понедільок <unk> новембра <unk> р Закарпатска Областна Рада одкликала з посады дотеперішню голову Олексия Петрова Депутаты голосували за одкликаня вже другій раз Петров был у функциі од <unk> децембра <unk> р Перед тым был голово закарпатской областной державной адміністрациі Закарпатска Областна Рада го одкликала вже <unk> октобра на своім реґулярнім засіданю но Петров товды назвал засіданя нелеґітимным Тым зачала політычна криза Наконец был згодный і своім одкликаньом і з функциі пожадал о то сам што депутаты зробили вчера на своім надзвычайным засіданю При говорі спомяну Русинів Перед своім одкликаньом ся приговорил депутатам Закарпатской Областній Рады Петро зноване прямо припомянул істнуваня Русинів цитуваня Я не єм скушений політик як векшына команды з котром роблю в области пришол до областной Рады Як звычайний чловік роблю хыбы і намагам ся іх оправлювати і неганьбы ся просити о пробачыня повіл Петров дальше цитуваня Будте украіньскым Закарпатцьом украіньскым Мадяром Русином або Ромом продолжывал дале Днес вже бывшый шеф Закарпатской обласной Рады Алексій Петров Русинів не споминал першый раз Бывшый офіцер Службы Безпекы Украіны русиньску тему вытягнул уж в септембрі по чым был такой атакуваний в обласній Раді за політичне русиньство Є то европскій вопрос Зачатком септембра были на Підкарпатів орґанізуваны презентациі книжкы Павла Роберта Маґочія Підкарпатска Русь Формуваня Нацийональной Самосвідомости <unk> яка вышла у выдавництві Валерия Падяка Нацийоналісты атакували Алексия Петрова зато же была дозволена презентация в Закарпатскій Областній Універсальній Науковій Бібліотеці ім Потушняка в Ужгороді Петров товды на своім фанпейджы на сіті Фейсбук написал же бібліотека сама рішыт якы презентациі у своіх просторах зорґанізує і з його боку не видит потрібным вмішувати ся Дозваляти або заборонити орґанізуваня подій покля они проходят цивілізуваным способом цитуваня Покля бесідувати о моій позициі до тзв русиньского вопросу є абсолютно европскым гражданы мают право на самоідентифікацию і ани держава ани орґаны самосправы не мают в тым перешкаджати О тім бесідує і украіньска леґіслятыва написал товды Петров Припоминаме же Русины сут од <unk> р в Закарпатскій области Украіны вызнаны як окрема народносна меншына хоц на цілодержавній уровни ся тото доднес не дочекали Театрум Юрия Новосільского Автор допису Наталия Малецка Новак В четвер <unk> листопада новембра того рока в Державній Ґалериі Штукы в Суботі пройде одкрытя выставы під наголовком Театрум Юрия Новосільского Експозиция єст пробом нового пізріня на творчіст клясика ХХ столітя якым был Новосільскій Тым разом выстава буде ся зосереджала на звязках артисты з шыроко понятым театром Новосільскій вказаный буде з єдной страны як сценоґраф проєктуючый декорациі до театрів Лальок а з другой як маляр якого власный театр грат на образах На выставі запрезентувана буде м ін реконструкция видовиска Кресило Ганны Янушевской яка створена была подля байкы Ганса Християна Андерсена для театру Лок Пінок в Лоді на потребы експозициі Юрий Новосільскій Театр ЛАПапискы <unk> В Ґалериі Стармах в <unk> р Першый раз буде мож тіж зазріти до працовні Юрия Новосільского што ся находила колиси в його хыжы при улиці Нажымского в Кракові Буде в ній мож обзерати малюваны артистом меблі предметы як і образы Експозиция зааранжувана в єдній части як великій коляш буде нагодом наново видіти вельо полотен котре артиста намалювал медже і <unk> роком Юрий Новосільскій коментуючы свою штуку о театрі повіл цитуваня Не мам ідеалу театру Театр є жывым досвідчыньом чловека Мож ся на тото одважыти а мож од того втечы натоміст теоретичне спекулюваня о тым є просто безсильне жебы не рети што не на місци Знам лем єдно што в моій свідомости театр подібні як малярство і музика приналежыт в пережываню до сферы сакрум А кєд так є то дляня театр на єдным кінци є цирком а на другым богослужыньом При чым як чловек правій обсесийні занимаючий ся літургічныма квестиями уважам християньску літургію і як трансформацию античного театру і як форму Цирку бо прецін літургія то рід святого Цирку Конец цитуваня Выставі товаришыт каталоґ Театром Юрия Новосільского запроєктуваный Ришардом Бєнертом в публикациі в альбомовій части помістили обшырный фотоґрафічный материял вшыткых робіт вказаных на выставі та архівальны фотоґрафіі Вшыткы експонаты походят з колекциі Тересы і Анджея Стармахів Выстава буде одкрыта до <unk> лютого фебруара <unk> р Пшемківскы Поколіньовы Стрічы Автор допису Севериян Косовскій Выступом наймолодшого поколіня зачали ся в суботу <unk> листопада новембра <unk> рока стрічы трьох поколінь з лемківском культуром подія яка проходила в просторах пшемківского Осередка Культуры зобрала чысленну лемківску громаду Святкувати пришли і польскы сусіди в тым представникы державных і локальных власти Стрічы дальшый раз дали доказ же будучніст єст в нашых руках наймолодша третя ґенерация вказала лемківску культуру на найвысшым рівни Подія яку орґанізує місцевый Кружок Стоваришыня Лемків з рока на рік ся розвиват Наступна едиция подля заповіди орґанізаторів мала бы тырвати два дни Черпаня з найліпшых джерел По привитаню участників подіі на сцені вказали ся діти з ансамблю Ластівчата Іх концерт выкликал гейбы найбільше емоций кєд же то наймолодше покоіня вказало нашу лемківску культуру з єй найліпшой страны Зачали так як треба патріотичном пісню Горы нашы Діти якы окрем співу і музыкы вчат ся лемківского языка представили проґрам в якым почули сме вельо музичных шедеврів Были то пісні якы знаме з репертуару славной Лемковины Маестра Трохановского Чули сме іх выконаню того поколіня якє уж не встигло видіти выступів Лемковины Завдякы іх співови припомянули ся нам тоты найславнійшы пісні Не бракло і авторской творчости Ластівчата представили творы з репертуару Петра Мурянкы Основне і тото што наймолодшы выспівали і такы пісні якы гейбы уж забити Звучали співанкы якы не раз чули сме од нашых дідів лем часом так быват же не все сме годны си іх одраз припомянути Лестівчата привернули нам памят о них Зробили тото в найліпший спосіб Тот дітячый ансамбль якій діє під крылами Великой Ластівочкы вказал нам як треба робити культуру і працувати з наймолодшым поколіньом Три поколіня жыют не лем на чужыні Ґаздовы подіі ЛАПіТЛА того рока вказали ся в іншым цікавым виді Ансамбль репрезентувала мужска співоча ґрупа яка перед даякым часом осягнула успіх на <unk> Фестівали Капель і народных співаків в Казімє Жудольным Ґрупа выспівала акапеля пару лемківскых пісень якы уж так само сут рідко стрічаны в штоденным світі Были то м ін співанкы а в містечку Берестечку пониже Муравы ци там на Горі Ліщына З Лемковины на чужыну пришли представникы третьой ґенерациі жыючой на рідній землі Ансамбль Терочка якій діє при Рускій Бурсі в Ґорлицях запрезентувал співочо танцювальный репертуар Аранжациі якы підготовил кєрівник колективу Андрий Трохановскій припомянули згромадженым Красу русиньскых пісень і співанок так як запамятало іх найстарше поколіня уроджене іщы дома Реактивация По фольклорній части в якій презентували ся выжеспомянуты колективы на сцені вказал ся долго неприсутный ансамбль Дамир Вшыткы хыбаль памятаме іх сперед десятьох років коли мали свій дебют з платньом під назвом Дякую Ґрупа вказала ся в дакус меньшым складі як перед парома роками лідером ансамблю Єдарий Матійчак якій написал пару авторскых співанок котры пак были опрацуваны і заграны через професийональных музыків Ґрупа дала горячий іх концерт а публика не лем витала але і пращала іх голосныма оплесками Дамир вернул на добре Будуче Будуче пшемківской подіі явит ся кольорове Зо сцены почули сме што в наступным році Кружок Стоваришыня Лемків в Пшемкові має дяку зорґанізувати дводоньову імпрезу Євгеній Габура ведучый Пшемківского Кружка і заєдно Заступця Ведучого Головного Заряду Стоваришыня Лемків апелювал о спертя до присутных представників державных і локальных власти Вшыткы они рішучы радо повінчували осягнінь і плянів на будуче Кус лем мерзило хоц вы мене як зо сцены приємно і солодко вінчували політикы урядуючой партиі яка перед трьома місяцями схвалила новелизацийний закон котрий остаточно скінчыл з лемківскыма мриями верніня безправно зрабуваных лісів О самых лісах і правах Лемків до іх одзысканя тіж не было ани слова Політычна поправніст взяла гору але найси партийны высланникы не думают же нарід так скоро о тій справі забыл В сіньох была выстава посвячена Світовым Конґресам Русинів Мож было придбати лемківскы книжкы та карточкы плякаты і свічкы од лист сту Пшемківска імпреза з рока на рік іде допереду Надіяти ся треба же розросне ся она іщы барже же лемківска культура піде поза границі Пшемкова і загостит в сусідніх ґмінах Желаме о рік великой і радістной пятнадцеткы такого малого ювілею стріч трьох поколінь з лемківском культуром в Пшемкові четвер <unk> листопада новембра <unk> р Нецікавы рошады в Комісиі Нацийональных і Етнічных Меншын Внескодавця покликувал ся на тзв соймову аритметику Автор вісти Севериян Косовскій В остатній понедільок в соймовій Комісиі Нацийональных і Етнічных Меншын голосували над одкликаньом посланця німецкой меншыны Ришарда Ґалі з функциі єй віцеведучого Як реляцийонувал тот єдиний в польскым соймі меншыновий посол проба його одкликаня ся не повела Тым разом не вдало ся урядуючій партиі одкликати з посады заступці ведучого Ришарда Ґалі але понедількове голосуваня не віщыт кінця політичного спору Припомнийме што під конец жолтня октобра віцеведучый Комісиі з рамена Партиі Право і Справедливіст Зголосил потребу зміны президиі комісиі а в місце посланця німецкой меншыны мал войти посланец з урядуючой партиі Внескодавця покликувал ся на тзв соймову аритметику Два рокы комісию вела посланкыня з Лівиці а віцеведучы репрезентували по єдным право і справедливіст громадяньску коаліцию і єдину меншыну присутну в сойму німецку Подля плянів правиці в другій половині каденциі сойму тота пропорция мала быти змінена Остаточно Ґаля остал на своій посаді за його одкликаньом голосувало шіт осіб а шіст было проти За одкликаньом потрібна была більшіст Посол правиці Войціг Зубовскій зложыл єднак дальшый внесок о одкликаня Означат тото же право і справедливіст не хоче дати за выграну ціла процедура зас выдолжыла ся о тридцет дни а наступне голосуваня буде мусіло быти так само проведене Ґаля подає што не хоче тримати ся на силу в президиі а заєдно є засмученый бо думал же як член президиі і посол буде міг свобідно діяти на благо нацийональных і етнічных меншын в Польщы Фактом є што до той поры в часі вельох каденций польского парляменту незалежно ци рядила правиця ци лівиця представник німецкой меншыны мал заґарантуване місце в президиі меншыновой Комісиі Ци ґалі поведе ся втримати посаду дознаме ся нагодолга Вмерла не Лашейко Медведева лемківска поетеса Своі творы записувала так по украіньскы як і рідным языку єй предків по лемківскы Автор вісти Севериян Косовскій Як поінформувало украіньскє выдавництво Комора <unk> листопада новембра <unk> р на <unk> році жытя вмерла неляшейко Медведєва писменниця поетиса драматуржка та педаґожка лемківского походжыня коріня якой выходило з Коросняньской Руси Неляшейко Медведєва пришла на світ <unk> жолтня октобра <unk> р на Чужыні в місті Борислав в Львівскій области в родині переселенця з села Ванівка якє находит ся на Острові Коросняньскій Руси Няньо был Лемко мати походила зо східньой Украіны Покійна середню освіту отримала в Бориславі пак студиювала на Філолоґічным Факультеті львівского Університету робила як выкладовчыня на своій альматер а дальше выкладала украіньскій язык та літературу в Кыівскым Інституті Театрального Мистецтва ім Карпенка Карого В науковій роботі отримала ступінь кандидата філолоґічных наук Шейко Медведєва была авторком більше як <unk> пєс писаных про діти і молодіж парох збірок поезиі дакількох повісти і оповідань Опрацувала і чысленны науковы статіі о проблематиці сучасной драматурґіі та театру Своі творы записувала так по украіньскы як єй рідным языку єй предків по лемківскы В <unk> чыслі ґазеты Навтовник Борислава з <unk> р напечатала три вершы в лемківскым языку то Ябко на <unk> барвы Пісня Ганці та гірко Вершы в лемківскым языку публикувала тіж в выдаваным в Польщы украіньскым тыжденнику наше слово А были то творы Хрестили мя в тій церковці брате не звідуй ся Незгасне світло Творы в остатніх роках вказували ся тіж в часописі Стоваришыня Лемків в Польщы Бесіда В <unk> році в выдавництві Комора была выдана єй книжка під наголовков Дорогы камены Є то збірка вершів та оповідань про історию Лемків яка окрем інчого містит в собі особистий мемуар поетесы В <unk> році выданя было номінуване до шевченківской преміі Інчы єй творы были не раз нагороджены ріжныма оцінінями Не Ляшейко Медведєва активно пропаґувала лемківску культуру на Украіні Прожывала і творила в Кыйові Вічна Памят Пятниця <unk> листопада новембра <unk> р Рыхтуєме ся до свята Быти тот ден разом то гейбы найліпше што може нас стрітити Автор вісти Севериян Косовскій Малыма кроками ближыт ся <unk> річниця фльориньского віче якє дало початок Рускій Народній Республиці Лемків <unk> грудня децембра єст і нашым нацийональным святом Дньом Русинів Польщы З той нагоды Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях і Стоваришыня Лемків просят вшыткых до спільного святкуваня Быти в тот ден разом то гейбы найліпше што може нас стрітити Спільнотова памят позволит нам посвяткувати єден з радіснійшых дни в нашій істориі Зато тіж ден тот річниці віче во Фльоринці перед парома роками был запропонуваный Світовым Конґресом Русинів на святкуваня як раз нацийонального свята Лемків Символичны віче В ден <unk> річниці в віче перше одбуде ся поіздка до Фльоринкы жебы в Долинці перед плебанійом де перед роками зобрали ся нашы предкы на віче шанувати іх памят і ідею республикы На тоту част просит Стоваришыня Лемків Символичне віче во Фльоринці зачне ся около <unk> годины найбільшы упамятніня в тым місци проходили три рокы тому в округу <unk> річницю Товды не повело ся поставити пропамятной таблиці в долинці перед плебанійом з причыны спротиву римокатолицкых костельных власти і Інституту Нацийональной Памяти Остаточно Інститут вмыл рукы одсправы і поінформувал што таблицю треба рішати з властителями Білянкы Актуально Стоваришыня Лемків веде інтенсывны бесіды з ґміном Ґрибів і шолтысом Фльоринкы якы отримали запрошыня на ближучы ся упамятніня Кєд одповід власти буде позитивна таблиця буде одкрыта правдоподібно не на костельным пляци а на ділянці яка належыт ґміні Наука і культура Дальшым пунктом Дня Русинів Польщы <unk> буде част зорґанізувана в Ґорлицкій Рускій Бурсі Зачне ся она о <unk> <unk> годині Доктор Анна Вільк выголосит выклад під наголовком Довкола бадань над історийом і достоменністю Лемків Цілю доповіди буде приближыти лемківску історию на фоні процесу выокремляня спільноты як тіж гляданя власной лемківской достоменности в ситуациі украіньско польской ривалізациі Прелеґентка спомяне на найважнійшы історичны подіі якы будували спільнотову силу Русинів на Лемковині Доктор Вільк омовит діяльніст основных рухів на Лемковині староруского русофільского та украінофільского розповіст і про основаня Республик на Лемковині в тым політику польской державы через выселіня до Росиі і выгнаня на Західні землі в <unk> р Пак буде артистична част в якій молода композиторка з чужыны Дария Текля Кузяк заграт свій авторскій концерт під наголовком Од традициі до сучасности Кузяк запрезентує власны композициі три творы Першый з них то співанка в традицийній формі інструменты і спіл друга пісня буде выконана при схоснуваню електронікы а третя з них буде презентацийом твору в цілости електронічного Вышні Земплін буде репрезентувати нове лоґо Найдеме в нім деревяну церков і одказ на Варголя Реґіон Вышні Земплін буде репрезентувати нове лоґо при його творіню областна орґанізация туристичного руху Вишні Земплін і Вышні Шаріш выходила з первісной версиі котра ся хосновала до <unk> року Лоґо подля Михайли Здражільовой Выконной директоркы областной орґанізациі Туристичного руху Вишній Земплін і Вышній Шаріш презентує вшыткы важны атрібуты той териториі котры сут упорядкуваны до штырьох области Істория культура природа і вода інформувала о тім Аґентура Таp<unk> цитуваня Головном причыном чом мы вырішыли про редізайн лоґа є то же хочеме ся приспособити актуальным общественным і технічным трендам Візуальна ідентіта є барз важным елементом котрый репрезентує реґіон Нашым цільом было жебы лоґо Вышнього Земпліна вызерало репрезентативно і было якосно ґрафічно оброблене Єдночасно сме хотіли жебы оддзеркалювало філософію реґіону котрий хоче быти ліберальным ку формам презентациі але консервативным ку цінностям котры сут з ним неоддумательно повязаны повіла Здражільова В правій части лоґа видиме деревяный храм на лівій строні є латиньска буква П котра своім тваром строму має подля Здражільовой одказувати на найціннійше природне богатство Вышнього Земпліна котрыма сут карпатскы буковы пралісы в полонинах Цитуваня Спідня част льоґа належыт воді котра представлює дальше найвекше богатство реґіону ци уж в подобі Домаші або водного резервуару Старина інформувала дальше з Дражільова Одказ на послідній елемент котрым є культура мож подля єй слов видіти в самім в фаребным обробліню лоґотіпу Способ зображіня надвязує за словами з Дразільовой на поп арт і його найславнійшого представителя Енді Варголя котрого родічі походили з вышнього цемпліна зо села Мыкова В понедільок <unk> листопада новембра <unk> р про нащівників Кріпты в осаднім змодернізували авдиюпроводника Інформациі собі мож выслухати і по русиньскы Автор вісти Петро Медвід Електронічного проводника в кріпті з остатками павшых вояків з І світовой войны в селі Осадне сниньского окресу змодернізували доходу го офіцияльно дали в остатніх днях Як інформувал аґентуру ТаС о Петро Сорока православный духовний в Осаднім проводник там же был неінсталюваный но перед веце як роком ся зопсул вдяка вогкости цитуваня Окрім словацкого росийского анґлицкого німецкого і польского вам повіст вшыткы інформациі і в русиньскым а мадярскым языку Модернізация была і у выліпшыню німецкого языка Повіл с рока з тым же проєкт был підпореный в розрахунку Пряшівского Самосправного Краю З модернізуваньом зряджіня хотят подля сорокы кріпту іщы веце одкрыт на Штівникам не лем з домова але і зо загранича Крипта ся до відома шыршого кругу людей зачала діставати головно по і реконструкциі у <unk> році Авдию проводника зробили в році <unk> В пятьох языках бесідувал надштівникам О істориі села кріпты храму о вояках і інтересностях в околиці цитуваня Тото зряджіня было барз часто хоснуване головно зато бо є самослужебне і кріпта є одкрыта нонстоп Дополнил сорока Потім што ся зопсуло наінсталювали в кріпті таблічкы з куверкодами Кріпта вояків з ІІ світовой войны ся находит під православным храмом Вознесіня Господа і є єдном свого тіпу на Словакі Сут в ній остаткы <unk> павшых вояків росийской і австро угорской арміі Медженародна выстава сучасных Ікон Музею Никыфора в Креници Автор допису Наталия Малецка Новак В Музею Никыфора в Креници од <unk> листопада новембра презентуваны будут іконы написаны в рамках тогорічных <unk> Медженародных Варштатів іконописців Новиця Криворівня Стоваришыня Приятелів Новиці од <unk> р орґанізує пленеры для малярів зосередженых довкола сучасных осередків іконописаня В Польщы Украіні Білоруси і Словациі Участниками варштатів в новици сут артисты репрезентуючы православны і католицкы традициі котры мают тоту саму ціль одновити ікону як літургічний образ што є важным елементом спільной традициі костела Тогорічну едицию зорґанізували в украіньскій Кріворівни на Гуцульщыні над Чорным Черемошом цитуваня Попід Черемошом над потоком Два тыжні малярі з Польщы і Украіны глядали свого ключа до Пісні Пісень тогорічной темы пленеру Інформує Матеуш Сора презес Стоваришыня Приятелів Новиці Подля орґанізаторів в Криворівны артисты намалювали роботы інтерпретуючы дослівно текст як і історию о тузі потребі зєднаня а тіж згідні з християньском традицийом одкликуючы ся до марияньской і христолоґічной інтерпретациі Серед робіт сут і такы котрых творці зрезиґнували з ілюстрациі тексту піднимаючы тему любови в смілий і неочывидний спосіб Вшыткы будут презентуваны на експозициі в Креницкым Музею выстава потырват до <unk> січня януара <unk> рока Спілорґанізаторами варштатів сут братство грекокатолицкой молодежы Саребта катедра сакральной штукы студия християньского сходу та малярі звязаны з мінском працовньом іконіку Трансгранична спілпраца Польщы і Словациі Культурноприроднича дідовизна Автор вісти Севериян Косовскій Дві єдиниці з обшыри ґорлицкого повіту Бобова і Санкова та дві приграничны з обшыри Словациі Стробків і Нижня Полянка отримали унійне дофінансуваня на реализацию спільных ініциятив маючых зміцнити трансграничну спілпрацу в обшыри культурно природничой дідовизны Проєкт має быти зреализуваный до квітня апріля <unk> рока Його цілковитый кошт то близко <unk> мілийоны <unk> тисячы евро з чого <unk> процент покрыє дотация з Европейского Фонду Реґіонального Розвитку Лідером проєкту єст ґміна Бобова Як бесідує єй бургомайстер Васлав Liнза вшыткы мали добрі ся списати жебы повело ся зорґанізувати нон черезграничний проєкт Польско словацкы звязкы фурт ся зміцняют а люде з обох стран границі знают зо собом спілдіяти Такій погляд выголосил бургомайстер вчас презентациі проєкту В рамках проєкту в Бобовій возникне рекреацийно культурный комплекс з амфітеатром і роверовом стежком будут вызначены і ознакуваны новы ґмінны біциґльовы трасы В Санковій побудувана буде спацерова стежка яка получыт два деревяны обєкты зо списку ЮНЕСКО на обшыри той ґміны костел свого Филипа Якова в Санковій і грекокатолицку церков Покровы Пресвятій Богородиці в Рыхва ті Створеный буде і природничо едукацийный Парк з ґратьом до сенсоричных досвідчынь в Сярах Як оцінят Маґошата Малух війт ґміны Станкова єст она найбільшым бенефіциєнтом проєкту кєд же фонды на дві спомянуты реализациі сігают пятьох мілийонів золотых Словацка страна заплянувала м ін ревітализацию Парку в Нижній Полянці будову макєты деревяной забытковой святині ци однову ювілейного Парку в Срапкові Заплянувано тіж спільны діяня для промоциі і утырваляня культуровой і природничой дідовизны Низкого Бескіду по обох сторонах границі Буде зорґанізуваный фестіваль культуры Погранича в Бобовій і Страпковій возникнут мапы авдиопутівник і аплікация для туристів та польско словацка ґазета в електронічній і традицийній версиях Діти з обох стран границі возмут участ в інтеґрацийных варштатах в Санковій На обшыри ґміны Санкова прожывают Русины а і Нижня Полянка та Стробків то єдны з більшых осередків русиньской меншыны на Словациі Вмер Михал Губяк остатній лосяньскій Мазяр Вєдно зо смертьом Покійного кінчыт ся період прекрасной лосяньской професиі Автор вісти Севериян Косовскій На <unk> році жытя вмер послідній лосяньскій Мазяр Михал Губяк якій жыл в роках <unk> Покійный мазярского фаху навчыл ся од свого няня істрыка Михал Губяк на своі першы мазярскы вандрівкы выізджал як парулітню хлопчыску Был помічником на возі свого няня і стрыка лосяньскых мазярів Вєдно зо смертьом Покійного кінчыт ся період прикрасной лосяньской професиі Парастас буде служеный в віторок о годині <unk> Похорон в найблизшу середу <unk> листопада новембра о <unk> <unk> годині в грекокатолицкій церкви Рождества при св Богородиці Лоси Остатніма окрем блаженой памяти Михала Губяка якы занимали ся Мазярством были Петро Шлянта і Григорий Євусяк В послідній Мазярі дбали на тото жебы істория Мазярства была популяризувана і переказувана дальшым ґенерациям Вічна памят Середа <unk> листопада новембра <unk> ры Архів Апостольской Адміністрациі Лемковины доступний од рукы Автор вісти Севериян Косовскій Неоціненой вартости документация Архів Апостольской Адміністрациі Лемковины АV є одтепер доступна од рукы в нашых хыжах Од парох місяців Державный Архів в Перемышли публикує здіґітализуваны документы з періоду медже войня і часів окупациі якы дотуляют діяльности грекокатолицкой церковной структуры на Лемковині Долгы рокы люде якы не занимали ся наштоден досліджаньом істориі апостольской адміністрациі Лемковины не знали ани о тым же значучу част архіву удало ся сохранити і нашла ся она під опіком польской архівной інституциі Треба єднак памятати што вчас ІІ Світовой войны а предовшыткым по выселінях на схід і акциі Вісла велика част материялів і памяток з часів фунґуваня А <unk> безповоротно пропала Історична вандрівка одбудуваня штоденности Переглядаючы сохранены документы на сайті Перемышльского Архіву мож переслідити штоденну діяльніст апостольской адміністрациі Лемковины а і проблемы з якыма проходило ся іх стрічати як церковній структурі Опубликуваны дотля інформациі позваляют дослідити і штоденну діяльніст поєдных священників і церковных діячів якы в своіх офіцияльных але і приватных листах до начальства адміністрациі писали про ріжного рода подіі Завдякы аналізі архіву можеме познати хоцбы одношыня апостольской адміністрациі Лемковины до світскых лемківскых структур Заховала ся кореспонденция з лемківскым комітетом в Саноку з ріжныма одділінями на Лемковині чытальні ім Качковского ци інчыма русиньскыма орґанізациями діючыма в тым часі на обшыри апостольской адміністрациі Лемковины Велика част архіву то выходяча і приходяча офіцияльна кореспонденция Публикуваны материялы односят ся так до довоєнного періоду як тіж до часів німецкой окупациі чытати можеме листы апостольского адміністратора до державных польскых інституций до власти римокатолицкого костела а в пізнійшых роках до німецкого окупанта Лемківска справа Дотепер вказаны документы сут з років <unk> Значыт же односят ся до періоду одпочатку функцийонуваня апостольской адміністрациі Лемковины до єй постепенного кінця кєд же конец ІІ світовой войны То найбільше переселіня до Росиі а неодолга і выгнаня лемківского населіня на західні і пілнічны землі повоєнной Польщы Сохранены документы вказуют і на проблем меджеконфесийных одношынь на Лемковині в публикуваным архіві находит ся течка спору медже грекокатоликами а православныма в тихани о грошы зобраны вірныма в Америці на парохіяльный храм Чытаме так само адвокатскы писма в ріжных справах якы дотуляли структуральной діяльности є так само кореспонденция з синдиком Анализа документів дозвалят познати ближе іщоденніст лемківскых парохій находиме вшелеякого рода списы парохіяльных бібліотек реквізициі церковных дзвонів ци персональны даны про парохіяльны рады сут тіж детальны даны до шематизмів прошыня о ериґуваня парохій ци справописы з візитаций шкіл В кінци тіж годны сме запознати ся з пресовым орґаном апостольской адміністрациі Лемковины наголовок якого вісти апостольской адміністрациі Лемковины Заховало ся тіж вельо выімків з польской і украіньской пресы яка в тамтым часі розписувала ся о лемківскій церковній структурі што цікаве найдеме і поґрупуване одбиткы урядовых і архівальных печаток з Лемковины Анализа документациі дозвалят ближе познати жытя даякых лемківскых священників видіти можеме університетскы скрипты перш апостольского адміністратора о Василя Мастюха В діґітальным архіві найдеме тіж листы і писма священників якы іщы пару років перше сильно анґажували ся в політичны акциі на Лемковині Приміром можут быти листы отця Василя Куриллы пароха Фльоринкы вчас Руской Народной Республикы Лемків пак пароха в Подемщыні Архів найдете на сайті Державного Архіву в Перемышли треба глядати ансамблю <unk> Апостольска Адміністрация Лемковины <unk> лютого фебруара <unk> рока Апостольска Столиця Уряд Польской Республикы писали конвенцию про створіня апостольской адміністрациі Лемковины што потвердил декрет конґреґациі східніх церкви з дня <unk> лютого фебруара <unk> р выділяючый спід юрисдикциі перемышской єпархіі дев деканатів Заданыма шлематизму адміністрация рахувала <unk> парохій поділеных на <unk> деканатів і приблизно <unk> тис вірных і <unk> священників котры послугували в <unk> парохіяльных і дочырніх храмах Причыном основаня окремой територияльной єдиниці для грекокатолицкой церкви на Лемковині было незадоволіня і брак згоды на ведіня проукраіньской політикы грекокатолицкыма духовныма серед Лемків Велика част Лемків зачала при тым переходити на православія а тота част Лемків котра хотіла остати при грекокатолицкій церкви зголосила пропозицию створіня окремой од перемышской єпархіі адміністрацийной єдиниці Важна в тій справі была стріча Лемків з папскым нунцийом в Польщы владыком Франческом Мармаджі вчас котрой соспільний діяч Миколай Громосяк одчытал мемориял в якым поміщено протест проти украінізацийній діяльности владыкы коциловского перемышльского владыкы і стремліня ґу покликаню нового єпископства для Лемків Прото же Римове залежало на противдіяню процесови конверсиі Лемків на православія і зміцніню грекокатолицкой церкви а польскому урядови залежало на выробліню особливой Лояльности серед меншын жыючых в стратеґічні важных обшырах для польской державы рішено створити Апостольску адміністрацию Лемковины як окрему адміністрацийну єдиницю котром рядил адміністратор і котра приналежала просто апостольскій столици Державны власти признали на утриманя адміністрациі специяльну дотацию зо скарбу державы а порозумліня мало тырвати десят років з можливістю продолжыня Вчас ІІ світовой войны функция апостольской адміністрациі Лемковины котрой покликаня мало зміцнити окреміст Лемків і так з початку было Парадоксальні ся змінила Покликаня в <unk> р на ґенерального вікария АН здекляруваного проукраіньского священника о Александра Маленовского обернуло ситуацию горізнач Діяльніст адміністрациі была здомінувана украіньском орієнтацийом Покликана <unk> р Апостольска адміністрация Лемковины фунґувала реально <unk> років лем же треба памятати же офіцияльно апостольска адміністрация Лемковины перестала істнувати аж в <unk> році што находит потверджыня в церковных документах З папского альманаху зникнула аж в <unk> р коли єй територия была офіцияльно передана під перемышльско варшавску архієпархію украіньской Грекокатолицкой церкви О народносным законі і днал уполномочений з Русинами Минувшый тыжден Буковскій бесідувал о законі з мадярском меншыном Автор вісти Петро Медвід У віторок <unk> новембра <unk> р уполномоченой Влады Словацкой Республикы Раз Лобуковскій зорґанізувал робочу стрічу з представителями русиньской народносной Меншыны котрой темом был народносный закон Закон о поставліню народосных меншын котрого версия ся дістават в тых днях до фінальной подобы Жадали приняти іщы попередню владу представителі меншын через выбор прородности меншыны і етнічны ґрупы Рады Влады Словацкой Репубкы про людскы права народносны меншыны і родову рівности в рамках свого узнесіня Влада Ігора Матовича котра выникла по парляментных вольбах о <unk> році дала собі принятя такого закона до проґрамового выголошыня влады В приправах ся продолжує і кєд медже тым выникла нова влада котру веде премєр Едард Геґер Уполномоченый Летлобуковскій котрого уряд веде цілый процес приправы народносного закона в тых днях орґанізує робочы стрічы з представителями окремых народносных меншын на котрых ім представлює текст закона і консультує з нима іх погляды і припомінкы Тыжден перед стрічом з Русинами абсольвувал стрічу з членами орґанізациі Чемадок котра є найвекшом культурном орґанізацию Мадярів на Словакі Конструктивна дискусия о законі Робоча стріча з представителями русиньской меншыны проходила Президенчно в просторах Уряду Уполномеченого Влады Словацкой Республикы про Народносны Меншыны в Братіславы і онляйн Формом На стрічу были покликаны членове за Русинів у Народноснім выборі Петро Медвід і Мілянян Піліп як і іх заступникы Мартин Караш котрый є і председом русиньской оброды а Петро Штефаняк якій є головом Округлого стола Русинів Словакіі участ брал і русиньскій активіста Йосиф Бадида На стрічы был по окремых областях представлений цілий обсяг приготовлюваного закона Іде о комплексний веце яксторінковый материял котрый бы мал леґіслятивно задефініювати вшыткы области котры дотуляют ся народносных меншын Закон обсягує інституцийональне і фінанчне забезпечыня прав народосных меншын партиципацию меншын культуру вжываня языків народосных меншын занимат ся і темом народносных медий а народностного школьства Робоча стріча была конструк тівнов дискусию в рамках котрой собі представителі Русинів з уповномоченым пояснили тоты части закона котры не были цалком зрозумілы але так само запропонували в дакотрых пунктах і інчых можности котры бы ся могли дати до тексту закона Мож констатувати же словацка пропозиция закона много черпат з того найліпшого што в подобных законах має Мадярско або Сербія Приготовлює ся і конференция Дискусия о законі не была послідньом ани в рамках русиньской меншыны кєд будут запрацуваны припомінкы окремых меншын закон піде іщы на шыршу дискусию Так само бы ся в януарі поклято епідемічны обставины дозволят мала орґанізувати конференция ку даному закону котра буде рішыти і історичны контексты поставліня і леґіслятивного забезпечыня меншын в рамках бывшой Чехословакі як і попередні пропозициі закона котры поджас істнуваня Словакі зробили меншыновы орґанізациі Таку пропозицию закона зробил перед пару роками і округлый стіл Русинів Словакі На споминаній конференциі буде участником з рефератом і представитель Русинів Закон бы ся мал на засіданя Влады Словацкой Републикы дістати на яр <unk> року Покля не будут жадны важны припомінкы і влада пропозицию закона схвалит до парляменту бы ся міг дістати іщы перед літніма парляментныма вакациями Вопросом зистават в якій подобі буде закон схвалений і што вшытко з пропонуваного в тексті закона перейде голосуваньом Парляменту Выслухали сте статі якы были публикуваны на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак