Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Перегляд тыжня
Еп. 97

Перегляд тыжня

•

Опис епізоду

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 27 08 2021 - 04 09 2021

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> серпня авґуста <unk> р стариньского Світ під кычером нагородженый в ліґницкым плебісциті Автор допису Севериян Косовскій Лем што закінчыла ся тогорічна едиция Медженародного Фольклорного Фестівалю Світ під Кычером Його думкодавця Юрий Стариньскій видал публикацию під такым самым наголовком Оповідат она як раз о істориі орґанізуваного Лемківскым Ансамбльом Пісні і Танця Кычера Фестівалю Книжка была перед парома днями оцінена в плебіститі Ліґницка Книжка Рока <unk> Конкурсова капітула спосеред <unk> головків выданых минулого рока выбрала пят в тым публикацию Світ під Кычером Оповідат она о істориі Фестівалю Світ під кычером якій єст орґанізуваный од <unk> рока Єст то монументальне выданя якє чыслит близко <unk> стран містит оно і <unk> фотоґрафій так зо вшыткых едиций фестівалю Знимкы тоты походят од ріжных авторів но дуже з них походит од двох фотоґрафіків якы долгы рокы знимают фестівальове жытя Рафала Витішкєвича і Петра Кузяка Публикация явила ся в невеликым тиражы <unk> примірників Не єст прото до свобідного придбаня а радше буде находила ся в ріжных бібліотеках і інституциях Перед парома днями єден примірник трафил і до бібліотекы Руской Бурсы в Ґорлицях Цілю конкурсу ліґницка книжка рока єст нагородити та промувати книжкы звязаны з Ліґницьом написаны жытелями Ліґниці або выданы в тым місті При выборі номінаций капітула смотрит м ін на ґрафічну страну тему ориґінальніст ци тото як дана публикация влинула на жытелів міста реґіону ци державы Конкурс орґанізуваный єст Музейом Міди в Ліґници та Ліґницком Публичном Бібліотеком Віторок <unk> серпня авґуста <unk> р Внет закрыют міст в Устю Рускым Староство оголосило своє становиско автор вісти Севериян Косовскій Як сме уж інформували в новинах нашого радия од <unk> вересня септембра має ся зачати ремонт мосту в Устю Рускым якій лучыт головный пут той місцевости од страны Квятоны Сам міст буде неодолга закрытый для руху Модернізация мосту выкликала вельо емоций серед жытелів ґміны Было то спричынене інформацийом што не буде зорґанізуваний переізд в близкій одлеглости од мосту а лем обізд через дальшы села Одтяты од центру Треба зазначыти што не буде то будова нового мосту ци значуча модернізация а лем забезпечыня мосту перед будівляном катастрофом кєд же од долшого часу обєкт є в планенным технічным стані Контроверсиі выкликали заповіди повітовых власти што вчас ремонту якій потырват коло місяця не буде мож безпосередньо достати ся до Устя Руского од страны Квятоны а лем треба буде ходити далекыма обіздами В такым положыню сут села на схід од Устя Руского а то примірово Квятон Смерековец Ґладышів Ждыня ци Конечна Перед парома днями на мості одбывали ся протесты жытелів і ґмінных власти Апелювали они до повітовых урядників о тото жебы конечно был зорґанізуваний даякій переізд в недалекій одлеглости од ремонтуваного мосту Фактом є што жытелі Мерічмановиці Святони ци Смерековця жебы достати ся до Устя будут мусіти іти обіздом зо Шквіртного на Ганчову і пак аж на Устя Протестуючы своі постуляты арґументували тым же кєд буде така аварийна ситуация як примірово конечніст доіханя медичной помочы ци пожарничой стражы будут з тым проблемы кєдже обізд заберат вельо часу Окрем того з початком вересня септембра до устяньской школы повертают ученикы якы так само доходят гын з інчых сел Не буде переізду В одповіди на закликы жытелів ґорлицкє Староство оголосило комунікат в котрым подало што ниякій переізд коло мосту не буде зрыхтуваный Неможніст побудувати переізд хоц бы з камінных блоків Арґументувана є охороном середовиска і великыма коштами побудуваня переходу Заєдно подано што буде побудувана лавка для пішого руху так же буде мож доіхати автом до мосту од стороны смереківця пак лишыти авто і подати ся лавком на другій берег Так само мают быти довожены ученикы до устяньской школы Автомоблі мают ходити оіздами Легкы авта трасом Шымбарк Білянка Устя Рускє Білянка Лося Ропа Тягоровы авта зас підут трасом Ропа Высова Бліхнарка Границя Ґладышів Устя Рускє Легкы поізды можут так само хоснувати пут зо Шквіртного через гору до Ганьчовы і Пак до Устя Ремонт має пляново потырвати коло місяця но жытелі сут уж зрыхтуваны на тото же як найчастійше быват при роботах вшытко ся годно выдолжыти Маґочій в Ужгороді одпрезентує книжку о формуваню народного самоусвідомліня на Підкарпатскій Руси Перше выданя книжкы по украіньскы появило ся іщы в <unk> році Автор допису Петро Медвід Лем недавно ужгородскє выдавництво Валерия Падяка перевыдало на украіньскым языку америцкій бестселер спера русиньского вченого професора Павла Роберта Маґочія Іде о книжку котра вышла першый раз в америцкым гарварді у <unk> році під назвым Книжка Маґочія о формуваню народного самоусвідомліня на Підкарпатскій Руси свого часу кєд была выдана по анґлицкы выкликала цитуваня інтерес в кругу понад пілмілийоновой русиньской громады США і посеред науковців політиків етнолоґів Северной Америкы і Европы окрім Совітского Союзу де книжка не мала жадной шансы быти выдано Конец цитуваня інформувал нашу редакцию выдаватель Валерий Падяк Свіжаукраіньска версия з понад <unk> сторінками під назвом Підкарпатска Русь формуваня Нацийональной свідомости <unk> є другым дополненым выданьом котрому зробил Сперед слово д Володимір Феніч кандидат наук Перше выданя той книжкы по украіньскы появило ся іщы у <unk> році Моноґрафія Маґочія зосереджат увагу на специфічны особливости формуваня карпаторусиньской народной іденти на Підкарпатскій Руси почас цілого столітя од періоду весны Народів у <unk> р аж до завершыня ІІ світовой войны коли было Підкарпатя анектуване Москвом і приєднане до совітской Украіны Як інформувал Валерий Падяк выдавництво плянує зорґанізувати серию презентаций новой книжкы за участ автора Перша стріча з Павлом Робертом Маґеджыйом одбуде ся в Ужгороді <unk> септембра <unk> р Проходити буде в чытальній Салі Закарпатской Областной Універсальной Бібліотекы ім Потушняка і зачаток презентациі є о <unk> <unk> годині Стріча з фотоґрафом Лемковины в Кракові Автор допису Наталия Малецка Новак Уж в четвер <unk> вересня септембра в Новогуцкым Центрі Культуры пройде вернісаж фотоґрафічной выставы під наголоком Лемковина авторства Збіґнева Подсядло На стрічы буде мож побесідувати з автором знимок Цитуваня Хочу жебы презентувана выстава стала ся зачатком до зрозумліня істориі Лемків запрашат на выставу фотоґраф з Біґнів Подсядло Дальше цитуваня Старал єм ся вказати через знимкы Неповторний климат того місця з його вельокультуровом традицийом а і звернути увагу публикы на тяжку долю і так уж барз досвідченых через історию сучасні жыючых гын люди продолжат Збіґня в подцяду ото фотоґраф якій консеквентні выберат чорно білу фотоґрафію бо лем така подля него є в силі передати тото што сой задумат Характеристичным є для него хоснувати гармонійны пропорциі і выважены контрасты медже білым і чорным цитуваня Брак в них знимках позначка ред Колячой очывидности котра часто проявлят ся в представляню темы через вказаня выключні іконы яка фунґує в даній культурі так єднозначного символю же заперат перспективу смотріня на дальшый плян Такє трактуваня темы є може інтриґуюче але через вырваня з контексту може быти неправдиве як подає в анотациі выставы Адрияна Зімновода Жебы перетрывала памят Лемковина то в заміріню автора выставы подорож в глубину істориі і по обшырах сучасности видимым елементом векшой части знимок є крест символ смерти але і одраджаючого ся жытя і надіі Окрем мартилоґічных сужетів З Бігнів Подсядло удокументувал штоденне жытя Лемків і маючы послідній момент коли в краєвиді мож іщы найти хыжы Цитуваня Фотоґрафія Збігніва Подсядло окрем правды приносит емоциі Артиста обєктивом апарату Як бензликом малює образы Інтуіцийні вычуват одповідній момент коли стає сонце і ледве іщы видочне з за горизонту розсвітлят мікроскопійны краплі росы а вшытко сценариі тыхо сплячых бідных ґаздівок Поезия конкрету Чытаме дале в анотациі Новогутскій Центр Культуры першы раз презентує так обшырну выставу посвячену Лемковині цитуваня В контексті небезпекы яку несе за собом проба зробліня зо спадковины Лемків товару поп культуры безпретенсийональна і устива фотоґрафія Збышка подсядло є перлином подає Адрияна Зімновода З Біґнів Подцятло Фотоґраф з Бігнів в Подцятло вродженый в <unk> р Мешкаді робит в Сосновци Є членом союзу польскых артистів фотоґрафіків вельократным лавреатом фотоґрафічных конкурсів і выстав медже інчыма в Будапешті Москві Мадриді Пекіні Берлині ци Празі Брал участ в веце як двосох медженародных і державных експозициях пленерах ци артистичных симпозиях Єст автором парунадцетьох індивідуальных проблемовых выстав напр реакций фотоґрафіі шлезска етюда Акт і портрет Лемковина ци Спомины Роботы з Бігньова Подсядло находят ся в колекциях Шлесского Музею в Катовицях історичного Музею в Бєльску Біяві Музею Палац Шена в Сосновци та в приватных колекциях в ЗША Німцьох Швайцариі Анґлиі Італиі і в Польщы За своі творчы осягніня был нагородженый Міністром Культуры і Нацийональной Спадковины дрібным Медальом Заслуженой Культурі Ґлося Арті Середа <unk> вересня септембра <unk> рока Іщы лем місяц тырват нацийональне повселюдне списуваня Нарід потрібує часто того што додає силы надіі і доброго пізріня на будуче Автор допису Севериян Косовскій Іщы лем місяц тырват в Польщы нацийональне повселюдне списуваня Списаня ся то не лем наше право але і громадяньскій обовязок выникаючий з законів Хто того іщы не зробил заохочуєме фурт зробити інтернетовий самоспис Результаты спису можут мати ріжне значыня Но для нас вызнаной державом меншыны результаты спису будут мати предовшыткым значыня повязаны з простым рахунком Кілько нас є ци нас прибыло ци може наше чысло ся зменшыло Тото в порівнаню до списів з <unk> і <unk> рока може ся ріжнити Желаме сой заєдно жебы результат был іщы раз поправлений так як было то односно чысла Лемків в Польщы в списі з <unk> і пак з <unk> років кєд наша списова чысленніст такой ся звоіла Хоц офіцияльны даны подля ріжных опіній не оддзеркаляют реально чысла Лемків прожываючых в Польщы Але хосенны результаты спису можут мати і другє значыня є то повязане з тым што называт ся морале моральний дух кєд же нарід потрібує часто того што додає силы надіі і доброго пізріня на будуче Напевно высшый процент осіб якы задекляруют лемківску русиньску нацийональніст і лемківскій язык як материньскій доведе до того што нашы надіі і стремліня до розвитку будут зміцнены Перед самым списом а в часі його тырваня в Польщы проходят просписовы кампаніі окрем загальнорусиньской кампаніі См Лемкы котру в Польщы найактивнійше веде Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях до якой долучыло тіж Стоваришыня Лемків Ведена єст іщы єдна кампанія орґанізувана через середовиско молодых активістів з Вроцлавія під назвом Я Лемко Нацийональне повселюдне списуваня зачало <unk> квітня апріля <unk> р До кінця вересня септембра єст іщы вельо часу зато треба выполнити не лем громадяньскій обовязок але предовшыткым обовязок взглядом предків і родины сусідів ци просто Краянів Інтернетовый формуляр выполнити мож на сайті <unk>r<unk> крапка Ґ <unk><unk>t<unk> крапка крапка p<unk> ціліст занимат лем пару хвиль но про нацийональны і етнічны меншыны найважнійше значыня мают два звіданя про нацийональну приналежніст і язык якій хоснує ся дома Вятниця вересня септембра <unk> рока В русиньскым реґіоні буде нова природна резервация Резервация выникне в сниньскым окресі в катастральных териториях русиньскых сел Автор вісти Петро Медвід На Словакі выникне нова Природна резервация Великій буковец і охранна зона Охранити ся тым мают стары буковы лісы і пралісы Карпат Словацка Влада <unk> авґуста <unk> р схвалила выникнутя новой природной резервациі Великій буковец выникне ку <unk> септембру Цілкова територия новой резервациі є <unk> і <unk> гектара і находит ся в окресі Снина Буде в катастральных териториях русиньскых сел Новоселиця Рунина Рускій Потік Рускє Тополя Улічкривий і Збой В рамках великого буківця будут дві зоны в зоні А платит найстрогійшый <unk> ступеньо храны в зоні Б буде <unk> ступень охраны де буде мож робити выруб лем выбером і зо згодом орґанізациі охороны природы і Краіны Охранна зона буде мати <unk> і <unk> гектара і платный в ній буде третій ступень охраны Цитуваня Природна резервация і єй охранна зона є як част локаліты світовой природной дідовизны ЮНЕСКО Стары буковы лісы і буковы пралісы Карпат і інчых реґіонів Европы пише Міністерство Жывотного Оточыня Словацкой Республикы В новій природній резервациі ся буде хоронити веце сорты лісів водны жрідла але і там жыючы нераз уж днес унікатны звірята птахы ци ящуры В новій резервациі сут біотопы европского значыня котры сут важны про жывоты звірят европского і народного значыня Выслухали сте статіі якы были публикуваны на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак