Архів
лемківского радия

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Понедільок <unk> лютого фебруара <unk> р Вышла друком інтерфейса Автор вісти Петро Медвід Многы нашы чытателі уж може стрітили ся з підкарпатскым русиньскым портальом Інтерфейса То некомерцийный порталь цільом котрого є шырити новости і надзоры старати ся школювати людей у технолоґіях хоснуючы русиньскій язык Перед роком кєд порталь святкувал у януарі три рокы його основателі Михал Лежечко котрого голос уж можут знати слухачы радия лем фм і Петро Біров оголосили же з нагоды основаня сайту рыхтуют про своіх чытателів парадне святочне друкуване выданя в котрым будут найліпшы статіі якы были на порталі публикуваны На веце же в друкуваным выданю чытателі найдут і ексклюзивны материялы котры іщы на вебсайті не были Хоц рыхтуваня друкуваной версиі інтерфейса убрані статі <unk> тырвало кус долше через ріжны причыны днес є вже публикация реальностів Як авторы редакторы публикациі інформували на своім порталі <unk> фебруара <unk> р одбыла ся презентация друкуваной папірьовой інтерфейси в Ужгородскій Публичній Бібліотеці На презентациі гості мали можност учыти на курто од Михала і Петра Як ся зачынал проєкт інтерфейса як часом перешол із формата вісти у формат долшых статей якы нюансы воплывнили на процес роботы над книгом і так дале На презентациі мож было нову книжку і здобыти Авторы інформували же публикация вышла в тиражы <unk> фалатків і з котрых част піде до бібліотек част у выбраных місцях в Ужгороді до проданя Кєд выникла думка выдати зборник статей і з порталю інтерфейса мож было електронічно реґіструвати ся вшыткым котры мали і терез о тоту публикацию Михал Лежечко і Петро Бірол на зареґіструваных не забыли в найблизшых днях іх будут контактувати жебы уточнити детали заплачыня і доручыня віторок <unk> лютого фебруара <unk> р Професор Олена Дуць Файфер новом ведучом Східньоевропейской Комісиі Польской Академіі Знань ґратулюєме Автор вісти Наталия Малецка Новак З узнаньом інформуєме што новом ведучом Східньоевропейской Комісиі Польской Академіі знань остала доктор габілітувана Олена Дуць Файфер проф Ягайлоньского Університету Бадачка од років звязана єст з роботами Комісиі в остатнім часі тіж в функциі секретаря На функциі ведучого вечеряла др габ Анджея Зємбу Проф Олена Дуць Файфер то цінена вчена специялизуюча ся в літературознавстві і студиях над лемківском культуром і языком Єй науковый доробок і досвідчыня в реализациі інтердисциплінарных проєктів вписуют ся в місию Комісиі та Польской Академіі Знань Східньоевропейска Комісия Польской Академіі Знань была основана в <unk> році а єй попередничком была основана два рокы скорше Центральноевропейска Комісия Комісия єст частю Історично Філолоґічного Выділу Головны обшыри діяльности Комісиі обнимают баданя над державами Східньой Европы особливо Білоруси Росиі і Украіны в контексті іх істориі ци сучасных проблемів Комісия занимат ся шыроком тематиком од археолоґіі через історию языкы писменництво реліґію штуку аж по політолоґію і социйолоґію Публикациі посвячены Лемкам В рамках діяльности Комісиі орґанізуваны сут науковы сесиі выдаваны науковы опрацуваня так вельо як і монотематичны як напр Лемкы і лемкознавство в Польщы ци Формулы патріотизму в Східній і Центральній Европі од нового часу до сучасности під редакцийом Анджея Зємбы Авторства новой ведучой комісиі проф Олены Дуць Файфер єст популярна і єдина така літературознавча моноґрафія котра тыкат текстовой спадковины Лемків лемківска література в другій половині ХХ на початку ХХ столітя Інча публикация яка вышла в рамках робіт Східньоевропейской Комісиі то публикация Етнічно нацийональны квестиі на пограничы східньо і західньой Славянщыны русиньскій рух на Словациі Украіні і в Польщы авторства др Евы Міхны Польска Академія знань Польска Академія знань то престіжна наукова інституция о вельолітній традициі котрой корені сігают <unk> рока З сідибом в Кракові Польска Академія Знань одгрыват основну ролю в розвитку польской наукы підпераючы інтердисциплінарны баданя науковы публикациі і медженародну спілпрацу Академія зосереджат выдатных вченых з Польщы і заграниці Є плятформом выміны знань і досвідчынь Середа <unk> лютого фебруара <unk> рока Пряшівскій Самосправный Край приєднал ся до позицийного документу Европскых Реґіонів Автор вісти Петро Медвід Пряшівскій Самосправный Край потвердил свою анґажуваност в области підпоры когезной політикы Евской Уніі приєднаньом ся до позицийного документу Европскых Реґіонів Інформувало о тым одділіня комунікациі Пряшівского Самосправного Краю Тым кроком ПСК придал ся ку веце як <unk> реґіонам і містам із цілой Европы котры вєдно просаджуют утримательний розвиток і зліпшуваня якости жывота гражданів Підписом документу крайска самосправа выразила підпору про три ключовы пожадавкы котры тот документ акцентує Конкретно іде о доступност когезной політикы про вшыткы реґіоны адекватний буджет про долгодобы інвестициі а так само о посыленый діалоґ медже европскыма реґіонами і Европском Комісийом Документ в пункті од доступности когезной політикы про вшыткы реґіоны жадат заховати політыку суналежности котра буде рефлектувати розмаітост окремых реґіонів і іх специфічны потребы в области еколоґічной діґітальной і демоґрафічной трансформациі В рамках пункту котрий дотулят ся адекватного буджету сут пожадавкы прямены на такій буджет котрый уможнит ефективно рішыти актуальны вызвы в ріжных частях Европы Цільом части заміряной на поселеный діалоґ медже европскыма реґіонами і Европском Комісийом єст зліпшыти выконаност кохезной політикы по <unk> році посередництвом партнерства і вецеуровньового ряджыня цитуваня Політика соналежности є унікатным інструментом на мобілізацию фінанчных средств про рішыня актуальных выкликів якы сут кліматичны зміны діґітальна трансформация демоґрафічны посуны ци посельніня безпекы Єдночасно помагат зменшыти розділы медже окремыма реґіонами і підтримує рівновагу в рамках єднотного рынку Епск пише ПсК о своім пресовым выголошыню Документ так само подля Пряшівского Самосправного Краю грає ключову роль при підпорі долгодоброго утримательного роснутя і помагат ку зліпшуваню жывотных условій на містні уровни Приєднаня ПС до того документу є подля крайской самосправы фундаментальным кроком котрый є пряменый ку інтенсивнійшій спілпраци медже европскыма реґіонами і ку наполніню общых цілів утримательного розвитку четвер <unk> лютого фебруара <unk> рока Перший імпресарийо лемківской музыкы автор допису з істориі Наталия Малецка Новак Мал в собі на тілько одвагы і самозапертя што довюл до награня цілого весільного обряду Мусіл аж і заложыти немалы грошы жебы в разі неповоджыня проєкту оддати іх продуцентскій компаніі Ризыко ся оплатило За весільом пішли наступны рекорды награня якы розходили ся в десятках тисячів примірників а вінилі купували аж і тоты што не мали дома ґрамофону Одповідал за тото єден чловек Волівчан В тых днях проходит <unk> річниця народин Штефана Шкымбы музыканта діяча суперпродуцента Штефан Шкымба з села Воловец ґорлицкого повіту вродил ся <unk> лютого фебруара <unk> р як єден з шістнадцетьох діти Ігнатия і Мариі Шкымбів Тоту інформацию вычытаме в Календари Лемко Союза на <unk> рік Єднак календар з <unk> р подає што родичами Штефана Шкымбы были Миколай і Єва цитуваня Єдны з першых якы виділи потребу лемківской орґанізациі в Америці і дали єй першы початкы Миколай Шкымба походил зо села Дошниця ясельского повіту а Єва з роду шостаків зо села Перегримка того самого повіту на Лемковині Миколай і Єва то родиче славного бізнесмена Штефана Шкымбы великого прихыльника Лемко Парку В родині Шкымбів мало вродити ся <unk> діти вісем хлопців і вісем дівчат цитуваня Осмеро з них померло в дітинячым віку а осмеро вжывых четверо в Старым Краю а четверо гылу Вшыткы они прибыли в Америку іщы перед І світовом войном до міста Бруклин Ню Йорк Близко родины близко своіх За велику воду Штефан Шкымба попал в <unk> році Долучыл товды до старшого брата Ваня котрий уж од семох років мешкал на Бруклині Перше занимал ся ріжныма роботами Пак вчас І світовой войны служыли разом з другым братом Михалом в американьскій арміі в роках <unk> Тото дало ім леґальний побыт в США По войні замешкал в Ватербері в штаті Конектікут В <unk> р оженил ся з Марийом Вислоцком з Баниці заанґажувал ся в діяльніст для лемківской соспільности Разом з Михалом Шостаком в <unk> році основали Карпаторускій Народный Клюб філь лемківского комітету з сідибом Вест Гасельтон в штаті Пенсильванія На <unk> років шкымба разом з женом перенесли ся до Бруклину і решту жытя прожыли в Ню Йорку і його околицях Понад <unk> років робил як моторничый в транзіт систем міста Ню Йорк Але робота в стріт карті то была лем частка його жытя Своє покликаня нашол де інде Через наступны рокы нагрывал і пропаґувал лемківску музыку і народны обряды Тираж рекордів з нашым фольклором якій повели ся розпродати осягнул чысло понад <unk> тисячів примірників Лемківскы еміґранты купували вшытко што выходило з під рук Шкымбы а вышло того немало Явили ся тіж наступны котры слідом Шкымбы зачали нагрывати і дальшы мельодиі зо Старого Краю Чом нашого лемківского ніт Нич до того дошло то дня <unk> р Жебы не піти до роботы мусіл Шкымба засимулювати хвороту і взяти ся на одвагу вступити до бюра компаніі О <unk>r<unk>o часу дозрівала в ним уж тота мысель цитуваня же чом нашого лемківского ніт Бо были уж в тым часі награня з польскым словацкым ци украіньскым весільом Дальше цитуваня Я і Спаня не мал бо мя гризло коли то дахто з нашых Лемків постарат ся выдати такій наш рекорд Же задача не была проста дознаєме ся з його споминів істория Ірекорды лемківскє весіля напечатаных в спомненым календари на <unk> рік цитуваня І так од мого приізду в Америку то є од <unk> р по <unk> рік шуміла думка в моій голові же приде тот час коли і мы Лемкы Русины дочекаме ся того же найде ся даякій Лемко артиста і передаст наше материньскє слово музыку і народну пісню на рекорд так як уж продавали своі пісні і музыку всі нашы братя Словяне Не дождал ся зато взял справы в своі рукы Зашол в офі <unk>ru і представил думку награти весіля якє справляют по селах на Лемківскій Руси котра знана як Карпатска Русь Аж треба было закликати менеджера Не уступил ся Шкымба аж не переконал Джонсона што хоче нагрывати по карпаторускы а то ни по росийскы ни по украіньскы цитуваня бо я не походжу з Украіны а з Карпат Потім ани кус не пішло уж легше Мусіл скоро зорґанізувати весільну дружыну а тіж заложыти зо своіх грошів <unk> дулярів што праві рівнало ся його місячній пенсиі на покрытя коштів в разі неповоджыня проєкту Ретельна документация фольклору Пробы перед награньом в студию проходили в його хыжы де жена заламувала рукы над граньом і співаньом весільного репертуару вчас самого великого посту В ден награня розлетіли ся басы котры на скоро направляли дротиком пак зачали нагрывати раз другій третій Все хто си ся забил і або закашлял або помилил жуграл треба было повтаряти Конец кінців награня скінчыли Рекорд пішол в світ цитуваня Лемківскє весіля Шкымбы і компаны має неоцінену вартіст в тым што на рекорды перенесено жыво натурально народне весіля на Лемковині без ниякых артистичных прикрасок Тот народный стиль тота правдивіст причынят ся до того што тоты рекорды нарід любит бо чує же то його такє як было в Старым Краю в його селі Рецензувано пізнійше окрем Желема в перше награня заанґажуваны были іщы Розалия Бибель Єва Долина Петро Дудра і Ваньо Ватралик До наступных рекордів нанял Шкымба дальшых музыкантів такых што знали грати по нотах а тіж веце мужчын і жен до співаня по награню весіля девят штук заручын а і крест тин три місяці по весілью пришли наступны Мамы на гостині лемківскы вечіркы лемківскій кєрмеш Лемківскій баль в Ню Йорку лемківска забава в Корчмі циґаньскє весіля два рекорды Забава во вдолы і вдола косити мусит Милый нич не маме В Америці сыпана Дражечка святый вечер в Карпатах Шкымба до самого кінця дбал о автентичніст котра в примірі лемківскых награнь принесла му таку популярніст До награня циґаньского весіля нанял пятеро музикантів Циґанів а до награня польскых рекордів <unk> штук заанґажувал польскых музикантів і співаків цитуваня В тым нагрываню я нанимал чысто польскых музыкантів і співаків жебы вышло чысто по польскы бо інакше Полякы не розкупили бы такы рекорды конец цитуваня Десяткы артистів соткы пісень тисячы награнь Рік по успіху лемківского Весіля Михал Дужый з Кліфтон родак з Перегримкы пришол до Штефана Шкымбы та до товдышнього редактора ґазеты Лемко Димитрия Вісловского з думком награти фільмову версию весіля Заанґажувано до того веце як <unk> осіб вшыткы по народному облечены Што цікаве Выслоцкій пришол з думком жебы молодий походил з Лемковины а молода з Пряшівской Руси жебы вказати обі части Карпат Вызнесено тіж стару крайову хыжу в котрій крутили част образів інчы в специяльні зрыхтуваным студию в Бруклині Был то першый тихій і безкольоровый лемківскій фільм піонерскій кєд іде о документацию лемківскых традиций За Шкымбом пришли дальшы лемкы еміґранты котры зачали го наслідувати Мария Гончарик з Ганчовы награла через Колюмбія Рекордс цілый ряд старых лемківскых співанок при акомпаніяменті лемківской оркєстры і таляновитого гушляря Павла Васильця з Перегримкы Юстина Мусила з Боднаркы награла штырі весільны платні Оркєстра Варны <unk>em нагрывала для ОК <unk> Рекорд <unk>a<unk>era Рекордс Цілу масу лемківскых співанок награла ґрупа братів голутяків і кузяных саноцкого повіту В награнях участ взяли і Текля Дзячек і Елена Марес Окремо для танця нагрывала і оркєстра Кузяных Свій рекорд мали оркєстры Миколая Поточака Івана Лешка Сербиньского Самуіла Филипа Теодора Рудавского нагрывали тіж солисты як напр Баритон Іван Мышыхын Лемківскій квартет Дорощак Курило Тидик і Мышыхын Награл м ін пісню там в горах Карпатах котру приняли за гымн карпаторуского радийового проґраму в <unk> році цитуваня Найбарже популярны лемківскы співанкы ісполнили Анна Дрань Американка од родичів з Крампной Єва Цюрик зо Ждыні і Йоанна Карляк американка од родичів зо Смерківця Найчастійше они співают дуеты Соплян і Альт Можеме прочытати в дописі Миколая Цисляка в календари Лемко Союза на <unk> рік Як высоко лемківскы співы были люблены видно і з того што многы з них розышли ся в <unk> тисячным тиражы і были по пару раз допродукуваны пише Цисляк Десяткы оркєст рекордів тиражы в десятках тисячів примірників котры трафили під стріхы по цілій Америці являли ся в музичных маґазинах радийо на концертах в репертуарі дальшых оркєст Інспірували американьскых композиторів і музикантів а вшытко завдякы тому што Шкымба не обзераючы ся на никого протер стежку і вытоптал дорогу для удокументуваня і пошыріня лемківскых мельодий Своє на першым місци Мал уж кымба заслугы в громадяньскій діяльности Початково спілпрацувал з Димитрийом Віслоцкым популяризувал діяльніст Лемко Союзу в США і Канаді Вєдно з Віктором Гладиком основали Карпаторускій Нацийональный Комітет Анґажувал ся тіж в роботу Лемківского Комітету Допомогы Николи не забывал про потребы рідного краю і про свою вітчызну В <unk> р пришол до родинного села до Волівця Зашол тіж до Руской Бурсы в Ґорлицях Цитуваня Перед выіздом на рідну Лемковину тот великій рускій патріот звернул ся посередництвом Американьской ґазеты Правда до нашых американьскых братів з призвом складати жертвы на ґорлицку бурсу подає Ґазета Лемко орґан Лемківского Союза чысло з <unk> р В короткым часі зобрал Шкымба понад <unk> дулярів Штефан Шкымба был всестранным чловеком Попри цілі своій діяльности зачал іщы робити лемківскій радийопроґрам Закликувал до плеканя свого інтересуваня ся лемківскыма справами активного діяня для громады а тото приносило результаты Повороті до Америкы не вернул уж до роботы моторничого В пядесятых роках вюл реставрацию на Бруклині а в рамках діяльности Лемківского Комітету допомогы помагал выселеным Лемкам в Польщы і Украіні Штефан Шкымба вмер <unk> листопада новембра <unk> р на <unk> році жытя пятниця семий лютого фебруара <unk> р Маршалок Сойму в річницю меншынового закону Маме такы самы права і такы самы обовязкы Автор вісти Севериян Косовскій Два <unk> років закону о нацийональных і етнічных меншынах та реґіональным языку істория фунґуваня і будучніст під такым наголовком проходила конференция в Соймі Польской Республикы яку одкрыл Маршалок Шымон Головня Торжественны подіі проходили в просторах польского парляменту <unk> лютого фебруара Закон якій ґарантує основны права і обовязкы нацийональных меншын в Польщы был принятый <unk> січня януара <unk> р Выстава в головным голю Подія на яку были запрошены вшыткы нацийональны і етнічны меншыны та представникы кашебского языка якій є вызнаный як реґіональный язык зачала ся од одкрытя выставы посвяченой поєдным меншынам Выставу як і цілу подію загалом одкрыл Маршалок Головня з якого підпертьом подія могла ся одбыти Як бесідувал Маршалок Сойму цитуваня голос меншын в Соймі де мусит звучати голос вшыткых громадян Польской Республикы повинен быти присутный Хотіл бы м вірити што сес будинок тот орґанізм якій стараме ся ту творити завсе буде для нас хыжом В соймі все будете мали союзника Выстава была одкрыта в голю на стінах якого находят ся таблиці з іменами давных посланців I Польской Республикы якы часто належали до ріжных нацийональных меншын і страдали вчас війны за Польщу Выстава яка станула в Головным голю в Соймі презентує вшыткы меншыны якы сут вызнаны подля закону з <unk> січня януара <unk> р Устава вызнає девят нацийональных меншын білоруску чешску литовску німецку украіньску жыдівску росийску словацку і вірменьску і штырі етнічны меншыны лемківску караімску татарску і ромску окрем того закон дефініює кашебскій язык як реґіональный Припомнийме што єдином ріжницьом медже нацийональном а етнічном меншыном єст тото што етнічна меншына не асоциює ся з народом зорґанізуваным во власній державі Значыт тото што етнічна меншына має тоты самы приметы што інчы нациі єст вызнана за окремий нарід лем не має свойой власной державы Свою пляншету на выставі мали тіж Лемкы нашли ся на ній основны інформациі о лемківскій меншыні в Польщы Окрем того деякы меншыны презентували своі выданя Лемкы выставили пару примірів выдавництв Стоваришыня Лемків Часопис Бесіда Лемківскій річник ци ци ци ци цидечка з лемківском Музиком ЛАПіТ Ластівочка Ци новелізация є конечна Дальшым пунктом в проґрамі святкувань <unk> річниці істнуваня меншынового закону была конференция яка одбыла ся в так зв колюмновій салі Офіцийна назва то саля імени Казімір Шапужака другій што до велькости сали в Соймі Лемківску меншыну вчас подій репрезентували члены соспільных орґанізаций За Стоваришыня Лемків присутны были проф Олена Дуць Файфер першый Заступця Ведучого Головного Заряду Стоваришыня Лемків Євген Габура І заступця Ведучого Богдан Копша член заряду та Севериян Косовскій секретар якій выступувал тіж гын в роли репрезентанта Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях якій є выдавцьом радия і інформацийного порталю ЛЕМ фм Музей Лемківской Культуры в Зындрановій репрезентувал ведучый Богдан Ґоч участ взяла тіж докр Мирослава Копыстяньска яка засідат в Спільній Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын В своім выступліню Шымон Головня заповіл конечніст новелизациі уставы заповіл што зложыт проєкт малой новели зас окрему тзв велику новелизацию політикы плянуют провести уж по президентскых выборах Даякы з представників меншын неохочо підходят до плянів новелизациі Представникы Стоваришыня Лемків сут осторожны кєд же не кажда новелизация може принести хосен для меншын а окрему для етнічной меншыны яка подля закону має такы самы права як кажда інча нацийональна меншына Головня додал што в проєкті малой новелизациі буде ішло о сотворіня в просторах сойму невеликого бюра якє буде служыло для представників меншын соймовой Комісиі Нацийональных і Етнічных Меншын та для Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Цитуваня Вшыткы тоты жыючы в Польщы оддавна Білорусины Чехы Литовці Німці Вірменці Росияне Словакы Украінці Жыды а тіж етнічны меншыны такы як Караімы Лемкы Ромы Татары кашебска соспільніст сут абсолютно такыма самыма громадянами Польщы як кажда інча особа польской нацийональности Конец цитуваня Маме такы самы права і обовязкы не дост о тым припоминати Пред вшыткым в тых часах в котрых ідуча через світ фаля популизму і ксенофобіі буде ставала перед меншынами і тыма спосеред векшыны якы розуміют же ріжнорідніст є силом а не слабістю бесідувал маршалок Маршалок отримал лемківску музыку В конференциі участ взяли експерты і репрезентанты меншын а тіж посланкы і послы якы бесідували о значыню уставы єй аплікациі проблемах ци конечности новелизациі записів по <unk> роках функцийонуваня уставы Конференция была поділена на три панелі Вельо місця посвячене было значыню едукациі в захованю і розвитку культурной достоменности меншын На одкрытю выставы выступил тіж Міністер Внутрішніх Справ і Адміністрациі Томаш Сємоняк В першым панели выступувал бывшый посол білоруской меншыны Євген Чыквін якій все добром радом і учынком підперал лемківску меншыну в своій послідній каденциі выступувал в обороні лемківскых справ тыкаючых звороту лісів і пошкоджыня кривд в наслідстві Акциі Вісла В часі панелю Фунґуваня Уставы о нацийональных і етнічных меншынах та о реґіональным языку голос забрала проф Олена Дуць Файфер делеґатка Стоваришыня Лемків Подія в Соймі была єй нагодом до введіня бесід тыкаючых лемківскых тем Євген Габура зміг особисто побесідувати з Маршалком Головньом якому вручыл цедечка ЛАПіТ Ластівочка В тым дни присутный был тіж віцестароста польковицкого Повіту Ян Войтович якій наштоден спілпрацує з Кружком Стоваришыня Лемків в Пшемкові Выслухали сте статіі якы публикуваны были протягом минулого тыжня на портали Лем фм Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак