Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Послухай порталю ЛЕМ.фм #261
Odc. 261

Послухай порталю ЛЕМ.фм #261

•

Opis odcinka

Послухай порталю ЛЕМ.фм #261

Automatyczna transkrypcja

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Літературный конкурс выграла дебютантка Леа Васькова Автор вісти Петро Медвідь В пятницю <unk> децембра <unk> року в просторах Консилів Маюс ректорату Пряшівской Університети в Пряшові одбыло ся выголошыня результатів <unk> рочника Літературного конкурсу Мариі Мальцовской До конкурсу котрый шторік орґанізує сполок русиньскых писателів слованьска можут авторы з Словацкой Републикы заганяти творы котры іщы не были перед тым опубликуваны Тот рік своі тексты загнало сім авторів в конкурсі была поезия і проза Із семох авторів аж трьоми тот рік были дебутантами котры до конкурсу загнали творы першый раз і котры не мают выдану жадну книгу Творы оцінювала фахова журі в складі Кветослава Копорова предсеткыня з полку русиньскых писателів словеньска Михал Павлич і Аліца Вєтошова Медже неоціненыма авторами зістали тот рік Миколай Коневал Мирослав Жолобанич і Моніка Даґан котра у конкурсі дебютувала в зпрозов про діти Жырі вырішыла же тот рік уділит треті місця здобыла го дальша дебютантка Анна Замутовска і з прозовым твором під назвом Подобы А Мария Шмайдова яка уж має выданы книгы а до конкурсу загнала прозу з назвом Альменія і лопуховий лист І місце тот рік жырі приділила Людмілі Ендальовій котра в конкурсі змагала ся з поезийом перше місце здобыла Лея Васькова третя з тогорічных дебютантів котра до конкурсу загнала так само поетычны творы Перед выголошыньом результатів <unk> рочника літературного конкурсу Мариі Мальцовской одбыла ся членьска громада з Полку русиньскых писателів словеньска в рамках котрой членове потвердили своі орґаны обговорили пляны до <unk> року а так само занимали ся ріжныма проблемами з котрыма писателі стрічают ся Над Фльоринком Днешнє небо темны барвы привділо Пращаня Івана Дзядика Автор вісти Севериян Косовскій Тяжко добрати добре слово кєд хоче ся написати штоси о похороні бо ци о похороні мож повісти же был гардий може і так в значыню достойного одпроваджыня помершого на місце вічного спочынку А тым барже коли споминати приходит нам уж споминати пращаня особы важной для лемківского світа культуры представника остатнього поколіня котре запамятало дітячыма очами Давний наш світ За скоро пришло нам пращати покійного Івана Дзядика Знал єм того чловека не як Івана ци Йоана а просто пана Ваня бо так наштоден народньо звертали ся до покійного його близкы знаємы товаришы <unk> грудня децембра на <unk> році жытя перестало бити його серце за скоро кєд порівнати і так певну релятивну долгіст чловечого жытя а при тым кєд подумати што ледво перед пятьома місяцями перше сам пращал свою супругу блаженой памяти Яніну зо Святківскых Оддайме голос тым котры попращали Івана Дзядика словом похоронны богослужыня зачали ся <unk> грудня децембра в ліґницкій Православній церкви в Воскресіня Христового Одслужано Парастас окрем пароха служыли о прот Богдан Репела з Любіна і о Адам Горбаль з Зимной Воды і Михалова а о ден по Божескій літургіі одбыл ся чын похорону і одведіня покійного нацмонтір до ліґницкого поля де спочал при жені серед чысленно там похороненых родаках В храмі пращальне слово выголосил настоятель ліґницкой парохіі о митрат Любомир Воргач якій припомнул жертвенніст Івана Дзядика для православной церкви підпору церковных діянь і стояня на стражы памяти о лемківскым бытуваню на рідній земли То Іван Дзядик был ініциятором поставліня припамятных крестів во Фльоринці а пак за слідом Фльоринчан пішли дальшы В ліґницкій церкви в котрій все был присутний пращали Івана Дзядика рідны і приятелі пращал ся з Покійным <unk> літній дяк писменник і лемківскій діяч Адам Барна Жытя Покійного представил шыроко уж над гробом його рідний Василь Дзядик з Любіна Оддайме му місце цитуваня Дорогій нам во Христі брати Іване Хоц неє тя уж серед нас то все будеме чути Твою присутніст Был єс особом дуже вражливом на людскє жытя одданый справі Лемків Был єс єдным з першых з штырьох одважных котры в <unk> роках хотіли в Зеленій Горі заложыти лемківску орґанізацию але перешкодил вам в тым вызначеный через уряд Безпекы урядник Памятам як єс оповідал тото Момуняньови <unk> марця <unk> р записал ся до Стоваришыня Лемків Діял на початку Ватр в Михалові засідал на першых Медженародных Бієнали Лемківской Русиньской Культуры в Креници одвиджал Зындранову з нагоды свята од Русаль до Яна якє орґанізувал Федір Ґоч котрого вшыткы памятаме Одгрывал ролю в фабулярных фільмах Андрия Копчы за свою діяльніст в <unk> році Капітула Стоваришыня Лемків нагородила Ваня нагородом Никыфора Епифана Дровняка за труд жытя одданый для лемківской культуры Конец цитуваня Василь Дзядик од покійного по польскы звернул ся до давных спілпрацівників Івана Дзядика його другів Подякувал шырокій родині і особам якы стрітил через своє жытя цитуваня Пійный дякує Стоваришыню Лемків в особах презеса Андрия Копчы Ведучого заряду Євгенія Габуры ведучого кружка в Пшемкові аліґна Тышак ведучого Кружка в Любіні як рівнож дякує шефови Лемківского Ансамблю Пісні і Танця Кычера Юрийови Старіньскому дякує і пращат ся з Лемками селянами і колеженством Парафій Ліґниця Любін Ґлоґів Бучынка Студзьонкы Рудна Зелена Гора Вороцол Зимна Вода з Михалом і вшыткым Спомний собі там в небі каждый ден там де ся єс вродил бавил з колеґами купал в Мостишы і кохану твою Фльоринку был єст честным чловеком і правдивым Лемком дякуєме за вшытко што єст вчынил для нашого народу Твоя патріотична постава буде для нас взором Доціняме єй і щыро дякуєме продолжал Дальше по польскы слово выголосил того Доргабура з Высокой цитуваня Был не лем мастером слова красомовцьом якій знал пірвати серця слухачів але тіж чловеком великой амбіциі і осягнінь пращами чловека якій в жытю ішол за вартостями котры повинны быти для нас взором до послідуваня Был патріотом в найкрасшым значыню того слова любил свій малий нарід свою рідну страну і культуру в котрій ріс Його патріотизм не был голосный ани на показ тихій штоденний але глубоко щырий бо патріотизм то не лем любов до землі але предовшыткым любов до люди котры на ній жыют Хоц його професийна стежка завела го на высокы становиска николи не забыл одкале выходит вертал до рідных лемківскых гір ци тіж до Михалова де ся выховал То завдякы такым людям як ты Лемкы по выселіню не розплынули ся в море більшых народів польского ци украіньского был єс приміром того што Лемків мож выгнати з гір але гір з лемківской душы ся не выжены Добрым словом пращали Івана Дзядика і його польскы приятеле зо злоториі в котрій прожыл долгы літа од імене ґрупы приятелів выступил єден з них Місточко Злотория находяче ся на Нижнім Шлеску не было і не єст за великым скуписком лемківской меншыны на західніх землях О тым што Іван Дзядик был єдным з тых якы творили невелику лемківску громаду як раз в тій місцевости підчеркнула Мирослава Рествей Скібіньска Своім вершом подякувала Покійному бо як додала Іван Дзядик ціле жытя писал о інчых і для інчых Над Фльоринком днешнє небо темны барвы привділо бо єй Іваню син той землі стрічат ся з Могылом не на земли котра серцю його така близка была лем натій на котрій істория му кафтан привділа Не забыл він николи де його коріня Давал приклад молодым чым же єст істніня той тугы за своім і той чыстой простоты бы ся не стидати свого нич чути чужой підлоти най же тото Ваше чудове істніня буде для нас вшыткых причынком творіня Наше цитуваня Представлям тоту маленьку лемківску громаду в місті Злотория в місті котре выбрал за свою хыжу на чужыні Тых пару родин Доля розшмарила до його найстаршого міста прібувано вкрыти іх достоменніст в вісемдесятых роках бо страх брал гору Пан Ваньо без огляду на часы систем і вітры істориі завсе бесідувал голосно одкаль єст і кым єст з ним мала єм приємніст яклітня дівка на зламі вісемдесятых і деведесятых років єздити на пробы пєсы Одтяты коріня в котрій обоє сме грали а котра была для него Пребарз важна кінчыла Од імене ансамблю Кычера блаженой пам Івана Дзядика пращал Юрий Стариньскій цитуваня Пане Янку Хочу Вам подякувати за тото што сте зробили для мене приватні В ансамблі Кычера в лемківскым весілю грали сте барз важну ролю Дякую же аж і в тых остатніх місяцях коли сте были хворы коли треба было вказати листы своіх близкых якы были опубликуваны в книзі переселили нас мусово і днеска тоты листы можут посвідчыти на наступны поколіня Дякую Вам за тото же сте в остатніх днях свого жытя згодили ся на спомины котры недолго будут выемітуваны в проґрамі Траґедия Лемків на каналі <unk>em бо тоты Вашы спомины думам сут такым образом траґедиі нас вшыткых і дякую Вам за тото же сте были одважным чловеком котрий николи не втидал ся бесідувати правды і вытігати долони до другого потрібуючого чловека бесідувал Стариньскій На сам конец слово од орґанізациі до котрой належал Покійный мал Андрий Копча ведучый Головного Заряду Стоваришыня Любі То был чловек барз вражливый з котрым мал єм приємніст спілпрацувати през <unk> років Не буду бесідувал о тым што робил в Стоваришыню і для стоваришыня хоц знам же його заслугы были ту уж підкрисляны Але был то доправды хтоси барз вынятковый Для ня то была велика чест же мал єм ся на годуваню познати Был єс старший од мене о пятнадцет років але сме скоро перешли на ты Но то нормальне коли ся люде стрічают і мают єднакы погляды Без дискусиі без отіганя ся принял єс ролю в моій драмі Одтяты коріня Од того ся зачала наша спілпраца Потім єдночасно остают ся барз важным членом Стоваришыня Лемків членом Головного Заряду членом Головной Ревізийной Комісиі Не бесідую уж о ватрах в Михалові де єст так само робил як директор То буде забавне бо ся двох директорів зобрало і малювали пліт Был то чловек на котрого мож было всерахувати Заграл єс в моіх фільмах заграл єст тяжкы ролі неприємны але єст заграл І то направду барз добрі Зато дякую ТыЛАню же зжыл і был же єс был як Лемко і жыл єст для Лемків кінчыл Ведучый Стоваришыня Лемків До гробу зложено жменю землі з рідной Фльоринкы котру на своє пращаня зрыхтувал сам Покійный Хотіл взяти зо собом там де пішол участку давной рідной Лемковины Вічна йому памят Четвер <unk> січня януара <unk> рока Право і справедливіст хоче знести привілегій для меншын Автор вісти Наталия Малецка Новак До Конституцийного Трибуналу трафил внесок в котрым заскаржене єст звільніня Комітетів Нацийональных Меншын з выборчого порогу Парляментаристы Клюбу Право і Справедливіст квестийонуют перепис подля котрого Комітеты Нацийональных Меншын звільнены сут з выборчого порогу в выборах до сойму Такій внесок зложыли до Конституцийного Трибуналу цитуваня Принцип рівности выборів не передвидує вынятків подают послы Справа і справедливіст репрезентуючы внескодавців Подля внескодавців уцитуваня брак єст арґументів на хосен особливого трактуваня Комітетів Нацийональных меншын в выборах до сойму розвязаня котре находит ся в арт <unk> параґраф першый выборчого кодексу має анахронічный характер і видит ся быти оперте на заложыню же нацийональны меншыны повинны быти репрезентуваны в соймі без огляду на чысло голосів здобытых в скали державы чытаме в поясніню внеску поміщеного на сайті Конституцийного Трибуналу Іде о запис котрий бесідує же Комітеты Нацийональных меншын не мусят досягнути <unk> процентів одданых голосів в скалы державы кєд зложат Державній Выборчій Комісиі освідчыня в тій справі Авторы внеску якых іменно репрезентуют в тій справі посол Януш Шковальскій і Криштофщуцкій Справа і справедливіст Переконуют што цитуваня з увагы на факт браку вымогу осягніня <unk> процент порогу через выборчы комітеты основаны выборцями зосередженыма в зареґіструваных меншыновых орґанізациях реальна вартіст голосу одданого на такій комітет може вказати ся о вельо сильнійшыма як на інчы комітеты котры в скали державы здобыли такє же або векше чысло голосів але з огляду на брак звільніня з вымов осягніня <unk> процент не волошли до сойму Арґументуют Посольскій внесок отримал сиґнатуру Конституцийного Трибуналу Не є покляшто терміну його розсмотріня Для порівнаня подаєме два приміры як выглядают переписы в інчых европейскых державах в однесіню до меншыновых кандидатів на послів З перекрочыня порогу пятьох процент звільнены сут выборчы спискых кандидатів меншыновых самосправ на Мадярах окрем того інституция котра зголашат кандидатів на даным списку має право до єдного мандату в парляменті кєд здобуде штонайменше четвертину квоты гера а кєдий не осягне має право мати парляментарного Омбудсмана Зас конституцийні заґарантуване право до репрезентациі в низшій Ізбі парляменту мают нацийональны меншыны в Румуні Правильні зареґіструваны партиі і культурны орґанізациі якы репрезентуют ріжны меншыны тепер єст іх вісемнадцет можут мати по єдным послі в парляменті о кілько здобудут одповідник парух тисячы голосів Вмер Тадеуш Кєлбасіньскій Щырый приятель Лемків Автор вісти Севериян Косовскій Зо смутком подаєме што <unk> січня януара <unk> р маючы рокы вмер Тадеуш Кєлбасіньскій Щырый приятель Лемків Колекцийонер лемківскых артефактів любитель нашой культуры долгы рокы прожывал в Вільхівци де сохранил єдну з давных ґаздівок Інформацию о його смерти подало Карпатскє Товариство з котрым был звязаный Вродил ся <unk> вересня септембра <unk> р Од молодых років уж в пядесятых роках ХХ ст єздил з далекой Возі і вандрувал по Карпатах Од самого початку анґажувал ся в сохраніня людовой культуры а головно той яка односила ся до жытелів Лемковины В <unk> році придбал лемківску хыжу вільхівци в котрій зорґанізувал Музей Памяткова Хыжа Покійний сохранил хыжу таком яку побудували єй давны властителі в хыжы зобрал і презентувал народне лемківскє облечыня з ріжных реґіонів Лемковины ци ґратя штоденного ґаздівского хоснуваня Зобрал тіж обшырну тематичну бібліотеку яка тыкала людовой культуры Карпат Был орґанізатором выстав презентуючых культуру і ремесло Рускых жытелів Карпат Лемків Бойків і Гуцулів Выставы были презентуваны в його рідній лоді але тіж в вельох інчых містах і музеях Польщы Был думкодавцьом выставы Деревяны церкви в Карпатах яку орґанізувало Карпатскє Товариство Выстава в роках <unk> была презентувана в дванадцетьох містах Польщы Блаженой памяти Тадеуш Кєлбасіньскій В <unk> році ініциювал з парома інчыма людми приверніня в більхівци традициі давного кєрмешу на праздник перенесіня мощы святого Миколая Під такым покровительством є місцева грекокатолицка церков Через рокы анґажувал ся в орґанізацию кєрмешів опрацувал іх проґрам рыхтувал тематичны выставы Был спілредактором трьох єднодньовых ґазет выдаваных з нагоды Вільхівецкых кєрмешів В <unk> р під псевдонімом Тадеуш Заґужаньскій выдал бібліоґрафію Лемковины під наголовком Лемкы і Лемковина Был автором або спілавтором інчых опрацувань посвяченых нашій культурі приміром выдал книжку під наголовком Никыфор бібліоґрафія печатану з нагоды <unk> річниці народжыня Епифана Дровняка дописувал до річника Маґуры Належал до Польского Туристично Краєзнавчого Товариства Польского Татяньского Товариства як тіж был членом основательом покликаного в <unk> р Карпатского Товариства якє возникло з ініциятивы Люди выходячых з варшавского Академіцкого Туристичного Середовиска головно зо Студентского Кружка Бескідскых Провідників За свою діяльніст отримал м ін Золотый Крест заслугы одзнаку заслуженый діяч культуры медаль заслуженый для дуклянщыны ци гонорову одзнаку заслужений для польской культуры Тримал звязкы з давныма лемківскыма діячами якы были вє якы были з його поколіня Одвиджал лемківскы подіі жыво інтересувал ся днешнім бытьом Лемків і Лемковины Пятниця <unk> січня януара <unk> рока Марийоля Абкович покликана на полномічника Нижньошлезского воєводы до справ меншын Автор вісти Севериян Косовскій Нижньошлезскій Воєвода покликал нового полномічника до справ Нацийональных і Етнічных Меншын З дньом <unk> січня януара <unk> р на тото становиско была покликана Марийоля Абкович діячка караімского середовиска в Польщы од років заанґажувана в справы нацийональных меншын в Польщы Абкович на тій функциі заступит дотеперішнього полномічника Войціха Скрипчыка До головных задач полномічника належыт м ін координуваня на обшыри воєвідства діянь орґанів урядовой адміністрациі реалізуючых задачы для нацийональных і етнічных меншын ци підниманя діянь для респектуваня меншыновых прав і протидіяня дискримінациі меншын Полномічник спілдіє в тій ціли з орґанами територияльного самоуряду і соспільныма орґанізациями особливо з орґанізациями нацийональных і етнічных меншын та опініює проґрамы для тых меншын як і для захованя і розвитку реґіонального языка на обшыри нижньошлезского воєвідства Мария Апкович то Вроцлавянка єст Караімком походит з караімской родины о богатых традициях Як соспільна активістка діє для караімской меншыны яка подібні як Лемкы подля польского законодавства є етнічном меншыном Нова пономічна єст авторком науковых і популярно науковых публикаций Караімской темы выкладат в Інституті Орієнталистикы Выділу Неофілолоґіі Університету іме Адама Міцкєвича в Познані Знає проблемы з якыма наштоден стрічают ся нацийональны і етнічны меншыны в Польщы Абкович од <unk> років єст членкыньом Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Од <unk> рока веде звязок польскых Караімів Окрем інчого од <unk> р єст ведучом порозумліня о спілпрацы позаурядовых орґанізаций підметів і фізычных осіб для нацийональных і етнічных меншын під назвом Калейдоскоп культур як шефредакторка одповідат за выдаваня квартальника караімской меншыны Авазе Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня на портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак