Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 304
Перегляд тыжня
•
Опис епізоду
To odcinek „Przeglądu tygodnia”, który opisuje wystawę rusyńskiego malarza Jurija Molnara w Ruskim Domu w Preszowie oraz wernisaż z udziałem lokalnych twórców. Druga część poświęcona jest nowemu numerowi pisma „Besida”, w którym zapowiedziano teksty o sprawach łemkowskich i rusyńskich, historii, kulturze oraz jubileuszach.
Автоматычна транскрипция
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм В понедільок <unk> жолтня октобра <unk> рока в Рускым Домі выставлює Юрий Молнар автор вісти Петро Медвід Рускій клюб <unk> зорґанізувал у Рускым Дому в Пряшові выставу русиньского інсітного Маляря Юрия Молнара під назвом Маляр спід Мінчова выстава котрой куратором є Федор Віцол мала вернісаж в понедільок <unk> октобра <unk> р Юрий Молнар є родаком із русиньского села Кыйов старолюбовняньского окресу жыє в Пряшові Вернісаж збогатила і його родачка співачка русиньскых народных співанок Анна Порачова котра на подіі заспівала в супроводі з гушлями і акордеоном Молнар вродженый <unk> мая <unk> р своій ціложывотній любви присвячал ся попри роботі цитуваня В родным Кыйові колись жыло ся скромні і Юрий як хлопец мусіл помагати родичам і часто ходил пласти коровы де мал часу позорувати оточыня і снити о своій любви до уменя Пише віто в каталоґу ку выставі Хоц Юрий Молнар не має академічний титул свій талент розвивал В умалецкій роботі найвеце підтримувал го грекокатолицкій Єромонах редемпториста Ян Мастиляк котрий на його адресу высловил ся же має талент од Бога Образы Молнара сут інспіруваны головно родным Кыйовом русиньскым фольклором віров культурныма і християньскыма традициями Русинів цитуваня Юрий Молнар до своіх образів переносит красы природы розкрыват чарокрасны природны сценериі включно композициі люди і звірят і з мотивами роботы на полю історичны місця родного краю і міста Пряшів де тепер жыє написал Федор Віцо Юрий Молнар мал веце выставу окрем чого в <unk> році выставувал на Бієнале Лемківской Русиньской Культуры в Креници Выстава Монарс Під Мінчоля є приступна про заінтересуваных од понеділька до пятниці в часі од <unk> до <unk> годины і в неділі од <unk> <unk> до <unk> <unk> годины в Рускым Домі і буде єй мож видіти до половины новембра Віторок <unk> жолтня октобра <unk> р Осіння бесіда явила ся уж в нашых хыжах Автор вісти Севериян Косовскій В посліднім часі явил ся <unk> тогорічный номер часопису Стоваришыня Лемків Бесіда чысло <unk> за місяці вересен жолтені <unk> В номері прочытаме м ін статі Наталиі Малецкой Новак Лемківскій в Центрі увагы Европы Меркатор публикує новы опрацуваня Лемківскы орґанізациі внескуют о одкликаня Григория Куприяновича статі Северияна Косовского Ювілей лемківского творці філософа проф Павла Коробчака Гора Явір місце близкє вшыткым Лемкам <unk> років од обявлінь богородиці на Яворі припомнули і грекокатоликы Грабан Басалыґалябык тогорічны лавреаты нагороды імени Никыфора Ластівочка одсвяткувала <unk> літя Мирослава Воргача по лемківскы в ґміні Радваниці Стріча з історийом і культуром Лемків Петра Трохановского Димитрий Бортняньскій та творці підкарпатского Пємонту і Петра медвідя вмер Володимір Микыта продолжуватель русиньской підкарпатской малярской школы Окрем выжеспомненых дописів найдете і інчы цікавы справы На вступі привитат Вас образом Істория одповід на пошырюваня пілправды і неправды Што такє дознате ся як придбате номер Як все є постійна част новины не новины не лем з Лемковины інформуюча о найважнійшых подіях з русиньского світа што одбыли ся за вакацийный період не бракує і амброзового казаня його погляд на сучасніст найдете на остатній страні Ювілей Богдана Горбаля лемківского історика якій тримат звязок зо Старым Крайом Автор вісти Севериян Косовскій Ювілей тым більше шумний коли приходит вчасі в якым чловек отримує успіхы і сполніня а час долгой творчой працы доктора Богдана Горбаля як раз выходит на сес час красного ювілею <unk> десяткы Смотрячы на однесіня чысленности нашого народу до кількости одданых нашым справам мож покусити ся о тезу же сме досправды высоко І якіст яку наштоден поводит ся нам вказувати тіж свідчыт о кріпкости нашых душ А о якости історичных досліджынь днешнього ювілята не треба шырше припоминати кєд же то як раз Богдан Горбаль єй вказує в своіх опрацуванях тыкаючы першы раз того што іщы не было тыкане Так пожелайме лемківскому історикови докторови Богданови Горбальови вшыткого што найліпше на дальшы рокы творчой науковой працы Старий Край Вродил ся Богдан Горбаль <unk> жолтня октобра <unk> р в нижньошлезскій стінаві што лежыт на трікомодром Породі до чого в пізнійшым періоді свойой роботы неєднократно вертат є збортного няньо і приграничной Мушынкы мама Як сын выселенців пришол на світ уж там далеко од Лемковины яку його поколіня почувало головно лем з оповідань Ліґниця тото місто было першым на мапі ювілята як іде о лемківску активніст і хоц настал час основаня першой повыселенчой нашой орґанізациі был іщы шумный час студентскых анґажів Богдан Горбаль по скінчыню Другого загальноосвітнього Ліґницкого Ліцею достал ся на історию на Вроцлавскым Університеті уж ту за студентскых часів в вісемдесятых роках ХХ ст зачал публикувати своі лемкознавчы дописы Знал він і о ним знали товдышні лемківскы лідеры в єднодньовій ґазеті выдаваній при нагоді І Лемківскых Ватр в горах в голосі Ватры в <unk> р опубликувал допис на тему Руской Народной Республикы Лемків і была то єдна з першых по вельох роках помияня через науковців статий припоминаюча о державотворчых стремлінях Лемків Русинів пілночного боку Карпат періоду по І світовій войні Паралельно публикувал статі в підземных антикомуністичных выдавництвах де зазначыл істнуваня нашого народу Діял в антикомуністичным Нз незалежне з дружыня студентів во Вроцлаві вшытко тото діяло ся в часі коли был тіж при орґанізуваных од <unk> рока Лемківскых Ватрах котры горіли до <unk> р Як раз час політычных завірувань был добрі схоснуваный Богдан Горбаль был присутный при початках Стоваришыня Лемків якє офіцияльно было зареґіструване в Ліґници в <unk> р Його мено находит ся на історичным уж документі листі заложытельского зобраня орґанізациі якє одбыло ся <unk> марця <unk> р Од основаня сучасных лемківскых періодичных выдань реґулярні зачал публикувати історичны статі Натуральным было што вказувал ся в выданях Стоваришыня Лемків Бесіді Лемківскым Календари і Лемківскым Річнику Тема маґістерской роботы была звязана з його заінтересуванями Пошырил іх в найполнійшым доднес опрацуваню тыкаючым Руской Народной Республикы Лемків книжці Дяльні <unk>re Лемку на Лемкощыні <unk> котра ся вказала в <unk> році Еміґрация і період творчой працы Початком девятсятых років выіхал до ЗША оборонил в меджечасі докторат на Вроцлавскым Університеті а потім іщы закінчыл бібліотекознавчы студиі в Нюйоркскым Квінс Коледж За тот час зрыхтувал вельо статий на темы якы дотла не были досліджаны Тримал звязок зо Старым Крайом для выдавництв Стоваришыня Лемків описувал біоґрамы заслуженых лемківскых діячів його статі доднес сут джерелом цінных інформаций вказували ся і надале публикуют м ін в Річнику Руской Бурсы Богдан Горбаль то автор чысленных науковых дописів котры фурт публикує по анґлицкы польскы і передовшыткым по лемківскы Єст редактором лемківской части Енциклопедиі Істориі і Культуры Карпатскых Русинів Опубликувал більше як <unk> науковых і популярнонауковых прац в тым книжкы з Владиславом Максимовичом Лемківска Народна Музика на восковых циліндрах і американьскых рекордах Лемко Сталіє сбук Двотомну богато ілюструвану і документувану моноґрафію Бортне Село з Каміня Єст автором близко <unk> опрацувань В енциклопедиі Русиньской Істориі і Культуры перевюл тіж декотры тексты до публикациі Ґады з Русин Ентолоґі о Контемпораю Карпаторуси під редакцийом Елейн Русинко Послідня книжка то опрацуваня темы лемківско американьскых бізнесменів од хыж крытых стріхом до еміґрантскых підприємств Од <unk> р робит в Нюйоркскій Публичній Бібліотеці Єст директором технічного перетваряня науковой промысловой і бізнесовой части нюйоркской бібліотекы та куратором славяньскых і східньоевропейскых колекций бібліотекы Активізує лемківскы еміґрацийны кругы стоіт при одродженым Лемко Союзі найстаршій лемківскій орґанізациі в Америці На многы і благы літа В Перечыні одкрыли памятну таблю Основательови Сокола Автор вісти Петро Медвідь <unk> октобра <unk> року в ден <unk> річниці выникнутя І Чехословацкой Республикы до котрой приєднала ся і територия Русинів включно Підкарпатской Руси в комплексі Туряньска долина в Перечыні одкрыли памятну таблю Мірославы Тіршови Інформувал о тым Володимір Чубірко політик бывшый голова Закарпатской обласной рады Табля є ініциятивом клюбу Томаша Ґаріка Масарика Ужгороді котрый старат ся о захованя істориі Чехословацкой Республикы на Підкарпатів і Ведего Іван Латко Мірослав Тірш у <unk> р в Празі основал тіловыховну орґанізацию Сокол Основныма ідеями Сокола были фізичны способности демокрация патріотизм социяльна справедливіст і братска дружба По выникнутю Чехословакі орґанізация дістала назву Чехословацка громада сокольска і пошырила ся на територию Словакі так і Підкарпатской Руси В Соковы іщы підчас І світовой войны вступували до чехословацкых леґій од октобра <unk> р Озброєны одділы Сокова перевзяли порядковы функциі по розпаднутій австрийскій поліциі функцийонариі членове творили основный кадер нового чехословацкого войска І першый чехословацкій президент Томаш Ґарік Масарик был активным членом Сокова В часі першой Републикы Сокол стал єдным з ґарантів Демократичной чехословацкой державности політичном опору і основательской ґенерациі і політикы пряшского граду Ку кінцю перш републикы мала чехословацка громада Сокольска коло <unk> тис членів <unk> октобра <unk> р Мірославы Тіршови в Ужгороді торжественно одкрыли Бюсту Была на На На На На На На На На На На На На На На На На На На На Набережні Памятник был одстороненый поджас окупациі Підкарпатской Руси Гортийовскым Мадярском Пятниця <unk> жолтня октобра <unk> р Ансамбль Відимо Босоркы Карпатской Пісні одпразднувал свій ювілей Автор допису Наталия Малецка Новак Выполненій по самы берегы сали саноцкой Державной Учельні прошло <unk> літя Ансамблю Карпатской Пісні Відимом Близко тригодинный концерт під час котрого запрезентували ся ювіляткы і запрошены артисты принюс вельо емоций і зворушынь сцену здомінувала жіноча енерґія Ансамбль Відимо то ґрупа основана Мариянном Яром з Санока яка через тоты вшыткы рокы остає лідерком ансамблю кєрівничком ґрупы та аранжерком авторком опрацувань вшыткых пісень і як вельократно было повіджено зо сцены мамом вшыткых дівчат добрым духом в потребах Того рока ансамбль празднує <unk> літя істнуваня і з той нагоды <unk> жолтня октобра в Авли Державной Учельні в Саноку одбыл ся святочный концерт Протягом років діяльности через колектив перевинуло ся коло <unk> осіб а част артисток зачала своі індивідуальны проєкты Як раз три з них запрезентували ся підчас ювілейного концерту То Анжеля Ґабердерия Косєк і Сусаняра Початкы ансамблю видимо то неформальны стрічы школярок з середньой школы в Саноку якы захоплены карпатскыма співанками попросили Мариянну Яру о поміч Перше музыкували з інструментами але барз скоро вказало ся же найблизше дівчатам буде співаня без товаришучого ансамблю А капеля і так ся лишыло доднес Часом выбраным выступам товаришат Бубны Протягом років до колективу долучали черговы особы некотры одходили інчы вертали дакотры сут од початку по днес подібні як співанкы выконуваны ансамбльом Дотепер опрацуваных было близка <unk> творів серед них народны співанкы паралітурґічны пісні коляды щедрівкы принагідны традицийны творы на репертуар складают ся шыроко пониманы карпатскы пісні З перевагом лемківскых і русиньскых почути мож так само погіряньскы долиняньскы бойківскы гуцульскы буковиньскы і інчы Што найважнійше пісні співаны сут вельо голосово На свято ансамблю зіхали ся любители і дівча діє активности Мариянны Ярой сама заприязнена з колективом публика Цілый вечер вела журналистка радия Краків заєдно вокалистка і артистка Ганка Вуйцяк Стріча зачала ся од показу специяльного відео Были то архівальны знимкы на котрых мож было видіти творчу дорогу відимо од неформальных стріч і проб через выступы на малых і локальных сценах по великы фестівальовы амфітеатры Укоріне місце на сцені Фольковой музикы в Польщы Ансамбль в своій істориі дал тисячы выступів концертувал головні в Польщы вельократно в Украіні Словациі Німцьох де мала же і місячне турне та вельох інчых Запрашаный єст на медженародны фестівалі фольковой і етнічной музыкы камеральны выступы в музеях ґалериях і клюбах В <unk> році на одкрытій сцені підчас <unk> Фестівалю Народной Музикы Фолькови Миколайкы в Люблині ґрупа отримала третю нагороду Гостинні відимо выступило на платны <unk>eaturum В <unk> р спілпрацувал з ґрупом <unk>em підчас реализациі польско німецкого проєкту ся <unk>em В <unk> році підчас <unk> конкурсу Фольковой Музикы польского радия Нова традиция в Варшаві відимо отримало выріжніня та Нагороду публикы Бужа Брав Разом з Денісом Колоколом з Запорожа композитором електронной музыкы та Александром Чікмаковом ґітаристом з авма аты В <unk> році ансамбль зреализувал проєкт Електро Відимо котрый был презентуваный м ін в Нацийональным Музею в Кракові З колективного відимо в індивідуальний світ По презентациі фотоґрафіі з двома бльоками пісень запрезентувало ся відимо в його актуальным складі Выступ переплетеный был споминами о котры сміло звідувала Ганка В дальшій части зо своіма проєктами выступили дівчата якы своі початкы мали як раз видимо Як перша запрезентувала ся бєщадска артистка Анжеля Ґабер якій товаришыл гітариста Томаш Дыбала і бубняр Домінік Мушыньскій По реляксацийній знурту інтуіцийной музиці в выконаню вокалисткы Анжеліо теплій і низкій барві голосу на сцену глошла Дария Косєк як лідерка ансамблю Вернигора Лем привидні дрібна і несміла дала попис свого міцного аж і могучого голосу презентуючы три співанкы вказала цілый спектр емоций і знюансуваня співу а товаришучий єй на лірі Матій Гарна спричынил што ціліст звучала як пронимаюча аж і театральне видовиско В дальшій части запрезентувала ся Сусанна Яра котра на штоден выступує з ріжныма проєктами музыками і ансамблями Тым разом запросила до спільного выступу Ганку Вуйцяк і аґату Сємашко з якыма спілтворят тріо Ша Хоц всі три то великы індивідуальности тым разом дівчата аґата і Ганка одступили І плян Сусанні Серед выконуваных співанок нашла ся і авторска пісня Посіже ся посі Петра Мурянкы То як раз Сусанна Яра причынила ся до іх спопуляризуваня Мурянчыны Черчык шковраночок ци ся посі мают десяткы тисячы высвітлінь в сервісі В выступі дівчат акомпаніювал на піяно Павел Гараньчык композитор аранжер на клявішовых інструментах товаришыт од самого початку на музичній сцені популярній днес вокалистці Катажыні Сохацкій Зворушыня слова узнаня І в послідній части концерту на сцену глошли вшыткы актуальны і бывшы членкыні відимо якы змогли приіхати на ювілейный выступ Ансамбль в чысленным близко <unk> особовым складі запрезентувал три співанкы а закінчыл пісньом Тиха вода од котрой зачала ся ціла творча дорога ансамблю Пак пришол час на чысленны ґратуляциі подаркы квітя подякуваня і слова узнаня од вшыткых гостів і приятелів ансамблю Выслухали сте дописів якы публикуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак