Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Перегляд тыжня
Ep. 295

Перегляд тыжня

•

Episode description

Перегляд тыжня

Automatic transcript

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> серпня авґуста <unk> рока Ювілюючий Пульс іде як головний пункт проґраму до японьской Осакы Автор вісти Петро Медвід Професийональный русиньскій ансамбль Під <unk>reo<unk> тот рік святкує <unk> років од свого выникнутя Як інформувало одділіня комунікациі Пряшівского Самосправного Краю котрый є заряджывательом ансамблю Пульс при тій нагоді на кінцю того року одпремєрує новий ціловечурный проґрам Пульс зат років свого істнуваня выступал в многых краінах а не лем на европейскым континенті Уж в найблизшых днях і з своім репертуаром представит ся на світовій выставі Експо <unk> в японьскым місті Осака де буде головным пунктом ґаля проґраму поджас Народного Дня Словакі Ансамбль свою історию почал писати у <unk> році як піддукляньскій Украіньскій Народный Ансамбль і был оперетол і балетом товдышнього Украіньского Нацийонального Театру в Пряшові Потым як з театру в <unk> році стал русиньскій Театр Александра Духновича і пульс змінил свою назву Одокремил ся од театру о <unk> році За <unk> років фунґуваня одограл понад <unk> тис домашніх представлінь і десяткы заграничных выступлінь Тепер буде Словацку Републіку Пульс репрезентувати в Японіі в рамках выставы Експо <unk> Як інформувало одділіня комунікациі ПСК пульс буде головным пунктом проґраму і выступати буде і з найновійшым проґрамом Скарбы Ансамбль буде в японьскій Осаці выступати поджас трьох днів Офіцияльный Народный Ден Словакі є наплянуваный на <unk> септембер Пульс під час свойой сімдесятрічной істориі уж выступал у Великобританіі Булґариі Даніі Франциі Голяндиі Бывшій Югославіі Канаді Норвеґіі Польщы Аустриі Німецку Швайцариі Італиі Тунізиі США бывшых краінах Совітского Союзу а по розділіню Чехословакіі і в Окремій Чешскій Республиці В понедільок <unk> серпня авґуста <unk> р Землетрясіня в русиньскій самосправі в Сербіі абдікувал уж і предцеда Совіту Автор вісти Петро Медвід Од новембра <unk> р слідує цілый світ протесты котры проходят у Сербіі і сут прямуваны противлады і президента Сербіі Александра Вучыча Штартером тых протестів было нещастя на желізничній стациі в Новым Саді на стациі котра лем тісно перед тым была реконструувана кітайскым консорцийом Впала вступна част Нещастя собі выжадало жертвы на людскых жывотах Протестуючы бесідуют же нещастя было дослідком розсяглой корупциі в Краіні під веджыньом сучасной влады і президента Люди по цілій Сербіі каждого віку каждой професиі головно студентскій рух почали жадати конец влады котру має в Сербіі в руках сербска проґресивна Партия Протесты реґулярно тримают аж днес На фоні протестів на котрых берут участ і войводиньскы Русины якы репрезентуют свій народ на протестах і з нашыма фляґами одбывают ся у войводіні і землетрясіня в рамках русиньской самосправы а ниткы ведут до того же і за тым є вплыв на передняків Як прихыльників владной партиі звут тамтешнє Русины Одкликаня шефкы освіты В Сербіі мают народносны меншыны форму самосправы котра є репрезентувана нацийональныма совітами Русинів репрезентує Нацийональный совіт Русинів Послідні народносны вольбы в котрых собі меншыны выберали новый склад своіх совітів одбыли ся в новембрі <unk> р мандатів у Нацийональным Совіті Русинів собі поділило пят кандидачных списків Уж товды бесідувало ся о аномалиях при голосуваню котры мали быти на хосен кандидатів і списків повязаных і з напередняками Нова самосправа VIII скликаня Нацийонального Совіту Русинів при своім конституваню в децембрі того самого року выбрала свого прецеду котрым стал Йоакім Ратц і з списку Русины Вєдно якій здобыл найвеце мандатів <unk> Пак ся дальше креували окремы робочы тіла і одборы котры діют при совіті і мают діяти подля закона Предсідательком Одбору просвіту стала товды Олена Папуґа котра вела кандидатный список Вєдно за Войводіну Олена Папуґа якій здобыл два мандаты в совіті Бывша долгорічна депутатка сербского парляменту лівіцьова політичка новинарка долгорічна членка нацийонального совіту русинів котра была єден час і державным секретарьом на міністерстві а то при владі напередняків была <unk> юлия <unk> р одкликана і з функциі і членства в одборі За єй одкликаня підписало ся сім членів Нацийонального Совіту Русинів На своім засіданю то векшына членів потвердила своім голосуваньом Папуґа котру сме ословили повіла же єй перегваряли долшый час жебы сама абдикувала єй функциі Критикувана за єй словами мала быти окрем іншого і зато же підтримує протесты Проти Олены Папуґы остро поставил ся підчас одкликуваня проф Михайло Фейса так само член совіту котрий на тым самым засіданю жадал підтримку аж в двох пунктах окремійшого в тым жебы дістал статус емерітного професора на філософічній факульті Університету в Новым Саді Тоту підтримку подля фейсы долго бльокувала як раз Олена Папуґа О подіях інформувал і сербскій порталь Енєден котрий окрем інчого написал же кєд фейса на конец підтримку достал цитуваня нацийональны совіты не мают право выменувати емерітных університных професорів конец цитуваня ани нияк засягувати до тых діл котры належат університетам Фейса єст прецедом орґанізациі Руска Матка за котру і кандидавал до Нацийонального Совіту Русинів Дали сте собі власний ґыль Подчас засіданя коли одкликали шефку Освітного Одбору мала свій простор і Олена Папуґа тота не была одкликана лем з функциі но і з членства в тым орґані Папуґа реаґувала же єй одкликаньом собі Нацийональный Совіт Русинів до власний ґоль і знова припомянула же одкликаня ініцийовали членове совіту котры сут і з списку повязаного і з сербском проґресивном партийом Припоминула і аномаліі при послідніх вальбах котры мали пошкодити і єй кандидатчний список На критику реаґувала же половина з того што єй приписуют і за што єй одкликали є правда Але половина ніт Критикували на прикладі то же інформує о протестах на што реаґувала же є новинарком має право на власны погляды і має над собом головного редактора і директора выдавательства не совіт Папуґа моментально працує в Рускым слові де робила і перед тым як сідила в Скупшыні Одкликані шефці освіты до кінця припомянули і статусы на социяльных медиях Олена Папуґа акцентувала же то сут єй права же має гражданьскы права же має право і на то жебы была в опозициі противладной партиі і зато не мат быти карана цитуваня Тото што ту тепер виджу то чысто політычне выгнаньство і політычне діло нацийональный совіт є давно поліцуваный Боронила ся при одкликуваню папуґа і підчеркла же то не лем проблема русиньского совіту але і дальшых меншын бо так рядит держава Навспак она критикувала дальшых членів совіту же не придут ани на русиньскы культурны подіі на святкуваня Дня Русинів Сербіі і інчы акциі при чым сідят в самосправным орґані Папуґа повіла же дотепер мала підтримку членів свого одбору цитуваня Дали сте собі великій власний ґоль повторила за політычний проґрес на кінцю подякувала Наше цитуваня В пятницю одкликуваня было в понедільок позночка ред Мі кликал єден Ваш высокій функцийонар представитель сербской проґресивной партиі позначка ред іскрытого чысла і повіл мі так же кєд ся запишу до сербской проґресивной партиі вшытко мі буде пробачено Днешнє засіданя не буде повіла папуґа публично на засіданю Олена Папуґа є долгы рокы членком опозичной Ліґы Социяльдемократів в Войводины За тоту партию была почас декілько скликань депутатков сербского парляменту Почали приходити абдикациі Од одкликаня шефкы од борбору про світу почали до Нацийонального совіту приходити абдикациі Наперед такой по одкликаню Олены Папуґы подали абдикацию <unk> і шестьох членів робочого тіла про науку затым пришли дальшы абдикациі з Одбору про інформуваня Одбору про урядне Хоснуваня Языка і Писма і Робочого тіла про молодеж На початку авґуста пришло шіст абдикаций од членів Одбору про освіту В одборі зістали лем двома членове і є нефунґуючий Оницілый тыжден пришла перша абдикация члена Одбору про культуру О дальшы два дни Нацийональному Совіту Русинів были доручены абдикациі цілого Одбору про інформуваня Окреме орґаны котры мают подля закона фунґувати під Нацийональным Совітом Русинів сут такым способом чым веце огорожены дакотры уж не сут фунґуючы Абдикациі приходят цілый час все веце членів окремых орґанів не має дяку дальше робити просовіт котрый розкрутил тоту шпіралю власным гольом одкликаньом шефкы одбору про освіту Абдикувал уж і председа Совіту При тым як ся почали розпадати окремы орґаны котры мают фунґувати під Нацийональным совітом Русинів был на місці вопрос ци політычну одповідност на себе возмут і членовы совіту котры на початку одкликали Олену Папуґу По долшым часі пришло перше рішыня <unk> авґуста подал абдикацию председа Нацийонального Совіту Русинів Юакім Рац Абдикувал на членство в Совіті Обще цитуваня В повязаню з найновійшыма діями в Нацийональным Совіті русиньской Народносы як і в Русиньскым Народносным Корпусі думам же мій людскій і моральний обовязок є жебы м подал неодкликательну абдикацию на функцию прецедиі члена Нацийонального Совіту написал рац у своім абдикачным писмі Як інформувала русиньска редакция порталю Радия в Войводины од того моменту обовязкы прецеды перешли на заступнику прецеды совіту тым є Стефан Самочета котрый кандидавал на тым самым списку Яґірац По тым што совіт офіцияльно приме абдикацию на своім засіданю Нацийональный совіт Русинів має мати тридцет днів на тото жебы выбрати нового шефа Покля бы ся то не стало совіт буде розпущеный Міністерством і рядити буде русиньском самосправом дочасний орґан менованый Міністерством Два дни парацовы абдикацию загнал і дальшый член совіту Сашо Паленкаш котрый был і членом Одбору про Культуру На тоту функцию так само абдикувал Совіт так має тепер лем <unk>надцет членів із дев <unk> Републикова Волебна Комісия буде мусіти выменувати двох новых членів Совіту котры мусят быти з того самого кандидачного списку за котрый кандидували у Вольбах членове якы абдикували Што до окремых одборів за інформациями котрый подал порталь Руци Цалком без членів зістал Одбор про Інформуваня і Одбор про уряд на хоснуваня Языка і писма Одбор про Світу ман має лем двох членів В Одборі про культуру зістало <unk> членів Ціково до Нацийонального Совіту Русинів підчас теперішнього землетрісніня пришло <unk> абдикациі членів одбору і робочых тіл і дві абдикациі членів Совіту віторок <unk> серпня авґуста <unk> р На одпусті в Чырчу владыка Хавтур припомянул слова Духновича автор вісти Петро Медвідь Як інформувал Інформачный Центер Пряшівской Архієпархіі поджас вікенду <unk> і <unk> авґуста <unk> року на Маряньскій Горі в русиньскым селі Чырч проходил архієпархіяльный одпуст і з нагоды праздника Успеня при святій Богородиці Головным пунктом свято успеньского одпустового проґраму была Недільня архірейска Літургія котру одправлял преосвященный владыка Мілян Хавтур емерітный кошыцкій грекокатолицкій єпарха Участным приговорил ся Владыка і в проповіді Своє казаня одкрыл цитатом русиньского Будителя Александра Духновича Хто своє не терпит а за чужым прагнет тот своє погубит чужого не найде Тот выслав Духновича Владыка скапчал і з особом Пресвятой Богородиці цитуваня котра была ціле своє жытя вірна Ісусове а ниґда не потребувала славу ани узнаня од людей Владыка повзбудил віруючых жебы служыли там де іх треба Не підлігали славі світа і вшытко робили з Любов і так наслідували приклад богородиці і єй вірност Ісусови Одпусти в селі Чырч сут повязаны з діями в році <unk> о котрых в парохяній Кроніці отец Мірон Подгаєцкій якій має в селі музей і при котрого гробі в суботу почал од пус панахідол написал Двом чершскым дівкам котры пасли коровы під углисками появил ся якысий старец котрий ім дал вопрос ци бы не хотіли жебы ту приходило вельо людий на одпусты По згоді ділок старец запхал палицю до землі і на тым місци вытріскло жрідло воды ізлічывыма силами Старец жадал жебы там была збудувана капличка конец цитуваня Коли дівчата в селі повіли што ім ся стало стрітили ся і з непорозумліньом Од того часу в селі были погромы котры завершыли ся великыма злывами аж по них село вырішыло збудувати на місци зявліня капличку котру присвятили успіню Пресвятій Богородиці Люди почали там приходити і одбыло ся там веце чудесных выздоровлінь пак там люди збудували іщы єдну капличку В <unk> р была до інтерєру капличкы наінсталювана ікона од майстра Крижановского і капличку товды наново высвятил пряшівскій помічный єпископ блаженый священномученик Василь Хопко В марці <unk> року высокопреосвященный владыка Йона Максим пряшівскій архієпископ і митрополіта подарувал парохіі ікону пресвятой Богородиці і назвал Квіт Нетлінный Ластівочка одсвяткувала ХХІІ літя Членів выріжнено Нагородом імен Никыфора Автор вісти Севериян Косовскій <unk> Лемківска Ватра на чужыні яка прошла в днях од <unk> до <unk> серпня авґуста <unk> р была місцьом векшых і меньшых ювілеів До тых вызначнійшых одзначеных при нагоді суботнього ватряного пополудня зарахувати треба ювілей <unk> літя Діяльности ЛАПіТ Ластівочка Ансамблю якій уж члітя все така фраза достойнійше звучыт презентує автентичный лемківскій фольклор а при тым і тот стилізуваный Так ци інакше незалежно од минулых років Ластівочка є доказом тых діянь теперішнього лемківского середовиска якы засвідчают не лем о утырваліню минулого але фурт сут проґресивны з думком о розвитку ґрупуваню молодых талантів і выставлюваню чысленній публиці найціннійшых примет лемківской музичной і танцювальной культуры Того рока першый раз в істориі Капітула Стоваришыня Лемків выріжныла нагородом ім Никыфора Епіфана Друвняка колектив Премія была признана вшыткым актуальным і бывшым членам Ластівочкы з нагоды шумного ювілею але предовшыткым з нагоды плеканя членами ансамблю Нашой Культуры то тіж выріжніня для тых якы найбільше посвятили ся і фурт ся оддают в справі діяльности пшемківской Ластівочкы Капітула Стоваришыня Лемків яка рішат о признаваню нагороды імени Никыфора зробила выняток і мала ґу тому право Шак Ластівочка то колектив діючий при кружку Стоваришыня Лемків в Пшемкові Никыфор якій символично припал вшыткым членам ансамблю одтепер є вызнаньом цілой ґрупы лавреатів Ден перше передано традицийній нагороды імени Никыфора особам якы прислужыли ся своім жытьом лемківскій культурі тым разом нагороджено колектыв люди якы од років оддавали і оддают свій час і таланты нашій культурі А материялизує ся гыл все часто на сцені уж як фінал трудів ани єднократно на пробах ци ґрупуванях Три поколіня Нагороду ім Никыфора для членів Лемківского Ансамблю Пісні і Танця Ластівочка з нагоды <unk> літя діяльности передала проф Олена Дуць Файфер Заступця Ведучого Головного Заряду Стоваришыня Лемків На сцені вказали ся всі три поколіня якы днес творят ансамбль од тых найстаршів несторів не лем віком але і стажом по тых найменьшых Шак при Ластівочці на штоден діє найменьша ґрупа Ластівчата Надія і будуче на наступных <unk> років Оцініня одобрали репрезентанты Ластівочкы інструкторы і аніматоры культуры Марта Німаш Андрий Перегрим і в двойній роли Євген Габура Він же як І Заступця Ведучого Головного Заряду Стоваришыня Лемків а при тым Перпетум Моб Ансамблю його голова і орґанізатор штоденной діяльности Кєд ся задумати чым днезє Ластівочка одповід буде очывидна значыня того як раз ансамблю є барз важне то не лем внутрішнє узкє значыня інтеґрация лемківской молодежы проба затримуваня асиміляцийных процесів але тіж тото шырше што появлят ся в промоциі лемківской культуры вказуваню єй на вшыткых можливых фронтах од сельскых сцен по королівскы салоны Ансамбль был основаны в <unk> році за спілініциятивом Маргареты Гербут і Адама Бочнєвича Початково ґрупа звала ся Кружок гейбы за справом того што діяла при так само новооснованым товды Кружку Стоваришыня Лемків в Пшемкові Через вшыткы рокы свойой активности з камерального дітячо молодіжного колективу Ластівочка выросла до єдного з найбарже ціненых лемківскых фольклорных ансамблів в Польщы і поза єй границями В <unk> році новы інструкторы Анна і Андрий Перегримы разом з властями Кружка СЛ Шемкові рішыли перетворити співочу ґрупу в ансамбль Пісні і Танця Ластівочка што довело до выробліня хореоґрафіі танців Як стоваришыньовий ансамбль Слілочка є шторічном ґаздыньом осінной подіі стрічы трьох поколінь з лемківском культуром За <unk> років ансамбль был вельократно оціняный Не спосіб вычыслити вшыткы оцініня Лем спомнийме на <unk> рік коли Ластівочка отримала престіжный цертифікат Медженародной Рады Фестівальных Орґанізаций Фольклору та традицийного мистецтва На ріжных фестівалях і концертах в котрых брала дотепер участ отримувала выріжніня Ансамбль в своім репертуарі до той поры опрацувал два видовиска елементы традицийного лемківского весіля Першы были то лемківскы очыпены а тым разом колектив вернул до нас з дружбівскым вечером Пишу вернул бо як раз вчас суботнього вечера іх выступ з представліньом давных дружбівскых звыків был єдным з найцікавшых вчас <unk> Лемківской Ватры на Чужыні Чого желати ластівочці Лем шумных штонайменьше дальшых <unk> років До того кріпкости для єй ведучых тых котрым на штоден ся охоче А то нелегка праца Повірте на слово Што добре і красне было іщы на ватрі Не єст легко оцінювати ватру тому котрий єй по правді кус спілорґанізує все то з тым обєктивным оком ріжні быват Добрі і красне было тото што того рока нашли ся охочы новы особы штобы повести конферансєрку так в пятницю як і в суботу Тото тішыт бо все нова сила дає силу тій кус старшій Зо справ якы треба одзначыти тогорічны річниці Хоц з каждым роком о них памятаме то што кус приходит нам міряти ся з тыма округлыма і на Михалівскій Ватрі все памятаме о траґічній доли <unk> рока Тым разом было вынятково але справом не меньше смутной річниці бо уж <unk> одколи в <unk> році з Лемковины одходили транспорты на радяньску Украіну жебы фактоґрафічно быти точнійшым переселіня на схід были такой од самого <unk> р але як раз тот <unk> был тым што довюл до найвекшых демоґрафічных страд <unk> процент жытелів Лемковины нашло ся там де через наступных <unk> років ділила іх од нас желізна куротина І ту само мушу ся оправдати неє іх і нас Сме мы як єден нероздільний нарід хоц днес уж в чысто інчых реалиях Чом о тым споминам на <unk> Лемківску Ватру на Чужыні завитала студентка з кауша о чым уж писал єм перше То важний доказ спільноты і єдности то тіж важний доказ того што нашым сестрам і братям ся тіж іщы хоче і за тото треба ім подякувати О студенті іщы два речыня на жаль коли пришли до Польщы уж при готелю дакы лихы люди іх окрали вкрали ім інструмент ансамбльовый мужскій крій і пару книжок Найвеце ім певно были потрібны тоты книжкы Недумаючы долго Стоваришыня Лемків рішыло што в суботні пополудня проведе збірку Технічно занял ся ньом Петро Филяк з Вроцлавя якій пішол зо скриньом і зобрал шумну суму грошы яку пак переказано на рукы Федора Лабыка ведучого каушского колективу Цілком новаторскым был тогорічный конкурс Знаня Культуры Істориі і Языка Лемків Русинів Думкодавцьом конкурсу был Мирко Воргач якій не лем го орґанізувал але тіж в суботній вечер провюл То цілком нова форма бо вымагала од участників не лем доступу до мобількы Проблемом як все в Михалові был доступ до інтернету Хоц днес такой каждий з нас має в своім телефоні доступ до сіти то гірше єст засягом Звідань было гідні по мойому кус за дуже але тыкали ріжных обшыри Были тіж о ріжным рівны трудности Участників конкурсу было бы певно більше кєд бы не тот планный інтернет і так бавила ся ціла публика бо звіданя были вказуваны проєктором а кажде з них одчытувал модератор Мирко Воргач Нагороды штырьом одважным передало пак Стоваришыня Лемків в особі члена Головного Заряду Стоваришыня Лемків Богдана Копчы Наконец кус на по черзі але та часом выходит але так часом выходит з писаньом Спомнути треба тогорічных старостів <unk> Лемківской Ватры на Чужыні Другій уж раз тото званя припало Михалови Канючкови уродженому іщы в рідній Фльоринці і Осифови Лучківцьови якому дане было вродити ся уж на земли выгнаня Оба положыли оген як прямо з Лемковины принюс представник нашой землі Андрий Трохановскій член Головного Заряду Стоваришыня Лемків але і член Світовой Рады Русинів Не зміг быти на Ватрі Андрий Копча Ведучый Стоваришыня Лемків прото при пятницьовій церемоніі розпаліня Ватры попри старостах стояли його дває заступці проф Олена Дуць Файфер і Євген Габура Огріл сме серця на цілый рік так придме в <unk> році на <unk> Лемківску Ватру на Чужыні яка віриме буде іщы ліпша як тота минула Бесідуєме з Дарийом Кузяк о голосі Автор допису Наталия Малецка Новак На осін минулого рока премєру мало выняткове видовиско вельоелементовый твір авторства Дарий Кузяк під нас Была то перша реализация з полным выконаньом лемківской камеральной оперы Заінтересуваня показом было так великє што білеты на примєру во Вроцлаві розышли ся такой в двадцет минут Голос вертат Вызвучыт на трьох великых сценах Найблизшый концерт одбуде ся початком вересня септембра в самій краківскій опері Реализация лемківской оперы то подія без прецеденсу в істориі нашой культуры О проєкті котрый єднат музичну спадковину з сучасном артистичном вражливістю бесідуєме з його авторком Дарийом Кузяк В щырій бесіді оповідат о джерелах інспіраций о старунках і радостях творіня а тіж о тым што для ней значыт язык і достоменніст штуці Наталия Малецка Новак Што діяло ся по премєровым показі якы голосы явили ся по голосі як ся чула сколи повело ся зреалізувати Твою дітину Деря Кузяк Чула єм барз вельо позитивных голосів по премєровым показі Было барз вельо коментарів в інтернеті але одобрала єм тіж барз дуже особистых ґратуляций Опера певністю є чымси новым і інчым од другых ініциятив выріжнят ся людям подабало ся тото што сме зробили хоц може не вшытко было для них зрозуміле бо в спектакли єст дуже символикы Опера то єднак по части театральна штука і знали сме же може не для каждого буде проста і легка в обзераню Залежало нам тіж на тым жебы каждий міг зрозуміти спектакль на свій спосіб зато тіж не подавали сме скорше змісту акциі оперы Было так вельо компликаций жебы довести оперу до выконаня же праві до посліднього моменту не вірила єм же ся поведе Мимо змучыня была єм барз горда з себе і знала єм же цілый стрес і безсонны ночы вартали ефекту Тепер так сой думам же кєд бы м знала скорше з чым ся вяже створіня опериі і орґанізация такого великого концерту то певно бы м ся на тото не одважыла тішу ся же могли сме з інчыма молодыма Лемками і не лем причынити ся до розвит лемківской культуры і штукы Што было найвекшым выкликом для фузиі старого з новым получыня оперового співу капелі електронікы і камеральной оркєстры В музичній верстві напевно было то получыня оперового співу з білым співом і лемківской капелі з оркєстром і електроніком Барз не тішыт што дало ся тіж таку фузию зробити і в сценічным візуальній верстві через получыня танця кычеры з таньцьом Театру Розбарк але тіж елементів лемківского облечыня з костюмами котре зробила наша сценоґрафка Мож речы же ціла опера єст єдном великом фузийом старого з новым лемківского сучасным Яка є символика істориі сестер Ци опера єст для нашых ци має радше едукацийний вымір взглядом публикы котра не знат Лемковины і єй істориі Опера Голос оповідат універсальну історию о двох сестрах Марисі і Ганці Вчас забавы Доля одберат Марисю і лишат на світі смутну по страті ганцю Тота прібує сой даяк порадити по втраті сестры Єдного дня коли пасе уці появлят ся при ній туга Ганця зачынат чути голос З єдной страны незнаний а з другой дивніст наємий гел явит ся білий голос Ведена тугом іде за голосом Голосом духа Марисі Завдякы тому сестры находят єдна другу співают разом В мерчасі селяне стрічают ся в церкви жебы помолити ся за душу Марисі пак з ней выходят ідут глядати ганці Коли єй стрічают чуют полну любови і терпліня спільну арію по котрій проходит переданя Марисіного голосу Ганці товаришыт ім памят Од тамтого дня ганця співат одміненым голосом завдякы чому она і інчы селяне памятают о Марисі Смерт Марисі навязує до акциі Вісла а дві сестры символізуют Лемковину Марися то земля хыжы лісы котры нам одобрано а ганця то Лемковина котру маме в серци Без єдной не буде другой Переданий Марисьо Молос то наша спадковина в котрій ідеме через жытя то язык традициі культура Селяне котрых видиме в церкви навязуют до того же то як раз в церкви Лемкы могли ся стрічати жебы пізнійше глядати свого місця на землі і достоменности Днес мимо вельох років од выселіня маме в собі голос минулого котрий несеме дальше Памят о предках і істориі помагат ся нам розвивати Опера є універсальном історийом котра може быти інтересуюча так для Лемків як і Поляків може быти причынком до заінтересуваня ся історийом і культуром Лемків для тых котры єй не знают што цікаве На самым початку опера мала оповідати лем о двох сестрах і іх спільным голосі Павел Блох вюл в Лібретто Долю тугу і памят Вчас створіня зачала м видіти аналоґіі до нашой істориі і реальности Схоснуваня церковного співу як част звуковой стежкы то одважний крок Што рішыло о введіню того елементу якы емоциі має выкликати Інспірацийом для лібрет та опери голос была байка Юльчык котру колиси почулам на антені лем фм Є там фраґмент котрий бесідує о тым же люде зышли ся в церкви і цілом процесьом пішли глядати малого Юльчыка Ствердилам же то барз цікаве і од самого початку зналам же церковна сцена буде в опері Доля туга і памят як алеґоричны постаті в опері мают своі музычны мотивы Дост долго думалам над мотивом памяти А то прецін такє просты Вічна я памят З єдной страны пасувала мі як раз до плянуваной сцены з другой стала ся одкликаньом через мотив памяти до нашой церковной традициі Вказуєме тым як важна є для Лемків духовіст і што завдякы єй сме Думам тіж же вчас слуханя награня парастасу каждий міг подумати о даякым близкым голос го носит в серци Якє значыня має інтеґрация традицийного танця з сучасным Сучасны танчуристы і оркєстра навязуют в оперіі до того што містичны невидиме а даст ся лем почути В приміри Театру Розбарк то постаті доли тугы і памяти котры являют ся по черзі в даных моментах істориі Подібні в сцені забавы Оркєстра імітує напружену атмосферу а не тото што чуют ухами селяне Капеля і танцюристы з Кычеры вказуют нашы героіні і іх приятелів котрых дотыкат доля туга і памят По правді то тоты три алеґоричны постаті влияют на тото што діє ся в оповісти Рішают о жытю сестер котры сут розділены глядают ся а на конец на все остают разом На оборот є зо співом Подумалам же барже містичний і духовий є білий як клясичный спів До того тот спіл навязує до традициі о котрій не повинни сме забывати єст наголовковым голосом Ци в представліню хоснуваны сут мультімедиі якы мают значыня для цілой істориі Так в представліню появляют ся мультімедиі так в музичній як і в візуальній верстах світа візуалізациі Електроніка обнимат вступ оперы голос нарратора сцену молитва і цитуваня з листів якы Лемкы пересылали до Америкы Нарратор полнит важну функцию бо накрислят слухачам цілый сужет О церковній музиці была уж скорше бесіда барз цікавы сут тіж цитуваня выселенців якы в опері представлены сут в формі думок героів якы глядают свойой достоменности Як важный єст лемківскій язык в цілым проєкті і формальні і емоцийональні Лемківскій язык єст барз важный в премєровым показі можна было почути співанкы по лемківскы і цитуваня выселенців Жебы переказ был універсальний рішыли сме товды жебы нарратор был по польскы значыт так як ориґінальні написал лібрет Павел Блох На наступных трьох концертах буде мож почути нарратора в лемківскым языку выконаню Ігоря Грибута Але най не боят ся тоты котры не знают лемківского языка Задбаме о написы жебы дальше переказ міг быти універсальний Окілько на примєрі нарратор в польскым языку нам одповідал о тілько цитуваня выселенців мусіли быти в ориґіналі не уявляли сме собі тлумачыня іх на польскій язык Реляциі з тамтого часу списаны в листах мают таку силу як раз завдякы тому же записаны были в лемківскым языку В опері появлят ся пісня Кєд собі заспівам Репертуар лемківскых пісень є величезный Чом як раз тота Ци є ти особливо близка Пісня Кєд собі заспівам оповідат о приємности співаня о голосі Выбралам єй з огляду на текст Барз люблю тоту співанку бо не оповідат ани о любови ани не єст патріотичном пісньом єст полна радости З часом одкрылам же і в тій пісні мож найти вельо символикы як лем подумат ся о голосі котрый іде на відківскій двір просто з концертовой салі в горы О голосі котрый выстарчат і не треба нич веце жебы іти через жытя ани не треба нам грати бо зо своім голосом можеме танцювати Вчас премєры коли была тота пісня цілым серцьом почулам же співаючы голосы трафляют просто до неба і до нашой улюбленой Лемковины Ци реалізация голосу є формом культурного активізму для молодых Лемків сиґналом до плеканя нацийональности і языка Так очывидно наголовковий голос то предовшыткым тот котрий Марися передала Ганці але в спектакли чути вельо голосів медже іныма голосы нарратора співачок танцюристів Театру Розбарк членів кычеры Лемків выселяных з гір Є ген тіж схований мій голос котрого реальні в спектакли не чути але не даст ся го втишыти Опера то голос молодого поколіня котрий передали нам нашы предкы Завдякы іх стараням можеме днес бесідувати по лемківскы Можеме бесідувати же сме Лемкы То голос котрий єст нам даруваний При творіню спектаклю рішыли сме взяти з того што старе і получыти минуле з будучым в тот спосіб хто знат може твориме будуче Плекаме тото што лемківскій вказуєме з інчой перспектывы в котрій заложыньом єст єдніст любов і пошана Як выглядат промоция найблизшых концертів кілько єст осіб заанґажуваных в реклямовы діяня і Пір Ци спілпрацуєте з професийном аґенцийом ци то внутрішня ґрупа В кампаніі ПіР промуєме оперу але не даст ся выпромувати видовиска основаного на фактах котре тыкат акциі Вісла безконтекстовой кампаніі Зато паралельно ведеме аж дві інчы кампаніі што тыкают лемківской культуры і Лемковины в однесіню до реґіону Маме свій ансамбль Люди Не корыстаме з услуг аґенциі але збудували сме ансамбль з охочых осіб котры звязаны сут з лемківском культуром або з музичным світом ґрупу творят професийоналисты котры на штоден професийні ся тым занимают Як великє значыня має при кампаніі пошырюваня істориі о Лемковині через реляциі відео бесіды майкінґофы то свідома стратеґія жебы выйти поза сам спектакль Очывидно же неприпадком вчас промоциі дуже бесідуєме о Лемках і Лемковині по перше Едукуєме тым не лем Лемків але тіж Поляків по другє трафляме до тых котры о Лемках не знают Цілю промоциі єст заполнити три великы концертовы салі то тіж шанса жебы наш нарід заістнувал в свідомости загалу соспільства Ци сут пляны жебы выдати оперу на платны удоступнити в стрімінґовых сервісах ци зробити награня відео Єм переконаня же то важне жебы опера была записана для будучых поколінь але на тот момент зосереджаме ся на концертах нажыво Награня то великій кошт якій обнимат не лем технічны квестиі але і ліценциі артистів Є то плян на будуче Авторы і склад Дария Кузяк музика Павел Булох Дария Кузяк Лібретто Оксана Терефенко Горощак режысерия Анна Пєтровска Хореоґрафія Моніка Іка Вуйцік сценоґрафія Артур Витрикус режысерия звуку Юрий Стариньскій запис Реконструкция наука лемківскых танців та досліджыня джерел і реконструкция лемківскых костюмів Якуб Питянь дириґент Юстина Блуй сопран білый голос Марися Александра Маліж сопран Білый голос Ганця Ігор Гербут нарратор награня Лемківскій Ансамбль Пісні і Танця Кычера під ведіньом Юрия Стариньского Мария Трефенко Пілперечный флей Марек Явір Карнет Аґнєшка Палчак І Павел Басалыґа ІІ Гушлі Кристиян Трохановскій Треті гушлі Мирослав Дзюбіна Басы Андрий Хомяк Акордион Михал Ґожыньскій Акордеон Наталия Бочняв Михал Бочнявич Григорий Буберняк Александра Буковска Ганна Буковска Анна Ґожыньска Семанєдинак Ольга Стариньска Дань Костариньскій Михал Стариньскій Павел Стариньскій Славомир Стариньскій Бітомскій Театр Танця і Руху Розбарк під ведіньом Анны Пьотровской Доля туга памят креация і выконаня Каміль Бончык Александра Кымпіньска Сабіна Летнер Юлия Левандовска Ева Норас Данієль Циг Оркєстра Краківской Оперы Выслухали сте дописів якы публикуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак