Архів
лемківского радия

Перегляд тыжня порталю Лем фм Діти з Войводины на літній школі русиньского языка в Попраді Автор вісти Петро Медвідь Од <unk> до <unk> юлия <unk> року проходит літня школа русиньского языка в Попраді на котру пришли діти з Войводины Літня школа орґанізує ся вже десят років орґанізує єй Нацийональный Совіт Русинів Самосправный Орґан Русинів у Сербіі конкретно його одділіня про освіту Тот рік на школу пришло <unk> дітей котры можут познакомити ся з Старым Крайом своіх предків До попраду ішли школяры з русиньскых основных школ де мают навчаня русиньского языка як рядного предмету і то з русиньского Карестура Коцура і Дюрдьова але і школяри з школ де учыт ся русиньскій язык і з елементами народной культуры як велительний предмет тот рік і з Нового Саду Кули Вербасу і з римскых сел Школярі мали уж стрічу з Мартином Карашом предсадом Русиньской Оброды на Словеньску членом Рады Влады Словацкой Республикы про Народносны Меншыны за Русинів цитуваня Діти Русинів із Воєводины в Сербіі знова нашівли Словакію одцюзнину своіх предків в рамках літньой школы З великом радостьов сме іх привитали в нашым краю і уж першый ден пережыли в Красным оточыню любовняньского граду із Кансену інформувал Караш Видно і з колеґом Петром Соколом посланцьом Народной Рады Словацкой Республикы сме мали можност представити гостям історичне і природне богатство любовняньского реґіону як і культурну дідовизну котра нескапчат Написал прецеда русиньской оброды Як дальше інформувал діти были і на літургіі котру в деревяным храмі в Скансені одслужыл грекокатолицкій священник отец Франтішек Крайняк в церковнославяньскым і русиньскым языку цитуваня І тым сме собі припомянули же віроісповіданя і язык сут неодділительном частком ідентіты Русинів дома і за границями Цінны прокараша были і неформальны розговоры з членами Нацийонального Совіту Русинів о актуальным діяню в Русиньскым Народносным Русі в обыдвох державах Як припомянул Мартин Караш тота активност є результатом договору о медженародній спілпрацы медже Пряшівскым Сомосправным Крайом в котрого заступительстві є Караш посланцьом і автономном покрайном Войводіна То доказ же общі цінности і культурны коріня докажут капчати і через границі Закінчыл карашы Пятниця <unk> серпня авґуста <unk> р Новым директором Меншынового Фонду стал Ян Штовка Мадярска аліянция звернула ся до прокуратуры Автор вісти Петро Медвід Новым директором Фонду на Підпору Культуры і Народносных Меншын од пятниці <unk> авґуста <unk> р стал Ян Штовка на основі конкурсу го до функциі выменувала Міністерка Культуры Словацкой Республикы Мартина Шімічкова номінантка СНС Інформувал о тым Резорт культуры пише Аґентура Т Політична партия Мадярска аліянция в справі цілого выберового процесу вже звернула ся і з поданьом до Ґенеральной Прокуратуры Словацкой Републикы Поданя давают і представителі меншын Музикант і фотоґраф Резорт культуры припомянул же Ян Штолка як долгорічний умелецкій шеф фольклорного колективу Дубрава і Примаш вецемузичных Тілес активно занимал ся захованьом і розвитком традичной культуры Примашом был єден час і в Підукляньскым Умелецкым Людовым Соборі Пульс цитуваня Спілпрацувал на многых культурных і общественных подіях на річницях пряшівского шпиталю ци на выборі документарных і умелецкых проєктів додало Міністерство Цитуваня Є носительом престіжного европского титуло Мareru<unk>a котрий уділює Федерация Европскых Професийональных Фотоґрафів Інформувал дальшы резорт культуры і з тым же приближыл у повязаню з тым штоукову спілпрацу з інституциями як сут Словакія Травель ци Пряшівскій Самосправный Край і творіня десяток візуальных проєктів котры пропаґували культурны цінности і ідентіту реґіонів Словакі Штовка был на кінцю місяця мая того року єдным з четрьох кандидатів котры приголосили ся на конкурс на посаду директора Піддукляньского Умалецкого Людового Собору в конкурсі был неуспішний выграл Вільям Микула котрый был од початку рока повірений вечню ансамблю Нетранспарентный Процес Цілый процес выбераня нового директора меншынового Фонду є критикуваный як нетранспарентный Бывшій директорці Алені Котфановій кінчыл мандат <unk> юлия сама уж не хотіла кандидувати Хоц Міністерства Культуры Словацкой Републикы знало же директорці кінчыт мандат конкурс выписано аж <unk> юлия Заінтересуваны ся могли приголосити до <unk> юлия што самоособі выкликало вопрос ци мож стигнути кандидатови выпрацувати вшыткы материялы котры треба было доложыти покля конкурсі не знал скорше Резерт Культуры пак не публикувал імена кандидатів котры ся приголосили Од люди із міністерства котры хотіли зостати в аноніміті мож было дізнати ся же приголосило пят кандидатів і з того лем трьоми Сполнили условя Міністерство не зробило публичне выслухуваня кандидатів як то было в попередніх припадах кєд ся выберал директор Фонду конкурс был за запертыма дверями Так само на розділ од минувшых конкурсів Резорт Культуры не дал до Комісиі представителя робітників Фонду ани представителя фаховців із даной области В Комісиі мало чотерьох членів міністерство і єден член был номінуваный Уполномечены Влады Словацкой Републикы прородности меншыны Уполномеченый Акож Горон номінувал Андраша Каляя члена Рады Влады Словацкой Републікы Прородности Меншыны за мадярску меншыну Єден член за меншыны не мал реальну можност дашто вплывнити Конкурс одбыл ся <unk> юлия На конец пришли лем двоме кандидаты з котрых успішно з веце пунктами мал одыйти Ян Штовка Алянция звернула ся до прокуратуры Процес уж скритикувал член Выбору Народной Рады Словацкой Республикы про Культуру і Медиі депутат ЗадН Йозеф Гайко Критикувал резерт культуры за нетранспарентност і тайний режім цілого процесу Вказувал на абсенцию інформаций о кандидатах і складі конкурсной Комісиі Резорт тоты обвиніня одшмарил выголосил же цілый процес был у згоді з законом Такой по конкурсі реаґувала і партия Мадярска аліянция тота уж подала на Ґенеральну Прокуратуру Словацкой Республикы поданя на проваданя цілого поступу при конкурсі Як інформувала аґентура СіТА партия припомянула же як першы вказали на нетранспарентніст процесу процесу Міністерства анция критикувала наприклад і зато же інформацию о конкурсі публикувало лем на сайті Проф <unk>AÚ но так само за курту лем десятденьову леготу на подаваня кандидатур і непубликуваня імен кандидатів цитуваня Выслуханя кандидатів одбыло ся запертыма дверями Міністерство Культуры утаіло і склад Комісиі і выслідкы оцінкы проєктів уряджыня Фонду на підпору Культуры народносных Меншын В незгоді і схоснуваном практиком была публика выключена із процесу участ представителям народносных меншын і культурной общыны на выслухуваню кандидатів не была уможнена інформувала аґєнция цитуваня Од прокуратуры очыкуєме пробаданя тых практик Фонд є верейноправна інституция котрой задачом є підпора культуры і научных активности народносных меншын Має кудиспозициі <unk> мілийона евро Выберовый процес на посаду нового директора мусит проходити під публичном контрольом Высловил ся прецеда партиі мадярска аґєнция Лазом Повіл же проти поступів Резорту культуры не протестуют першый раз Минувшый рік поставили ся проти пропозициі строгійшого языкового закона а протестували і проти плянуваного злучуваня народносных музеів Цілый процес выбераня нового директора меншынового Фонду критикували уж і дальшы політици з опозичных політичных субєктів поданя і збоку меншын Ґенеральна Прокуратура Словацкой Републикы буде занимати ся аж двома поданями в тій справі Окрем споминаной політичной партиі поданя приготовили і дакотры членовы Рады Влады Словацкой Републикы про народности меншыны палаты народносных меншын Поданя з боку меншын дефініює три проблематичны области нетранспарентный поступ порушыня або обходжыня закона і недостаточна участ народносных меншын на цілым процесі Одкликуют ся при тым на конституцию Словацкой Републикы дальшы словацкы законы але і медженародны договоры і документы якы дотуляют ся прав народносных меншын і котрых Словацка Републіка є сиґнатарийом Віторок <unk> серпня авґуста <unk> р Приятелі Підкарпатской Руси припомянут собі свого першого председу автор вісти Петро Медвід Тот рік в октобрі мине точно <unk> років од основаня Общества Приятелів Підкарпатской Руси котре належыт ку членам основателям Світового Конґресу Русинів При основаню того Общества стоял і Яромір Гожец котрый пак років был головом той орґанізациі Общество Приятелів Підкарпатской Руси собі свого першого прецеду припомяне <unk> октобра <unk> р подіял під назвом Портрет поета Яромір Гожец котра буде проходити в пражскій Кавярні Кавернами зірадкы Яромір Гожец власным прізвиском Гальб Гурер якій жыл в роках <unk> <unk> был родаком із підкарпатского хусту де ся народил до родины Лісника Од <unk> р жыл у Празі До істориі записал ся як чешскій поет новинар публициста історик літературознатель выдаватель і общественный діятель котрому на все лишыла ся в серци Родна Підкарпатска Русь По войні выштудувал чешскій язык і літературну науку на Університі Карльовій в Празі У р был єдным із основателів дневника Мадафронта в котрым был аж до року <unk> шефредактором а так само был редактором выдавательства з єднаком назвом Пак діял в дальшых редакциях і выдавательствах Од року <unk> діял на Університі Карльові а так само был выменуваный за шефредактора часопису Університа Карльова Ур в рамках політичных чыщынь по окупациі <unk> р был вышмарений і з комуністичной партиі Чехословакіі вышмарений з університи а так само з часопису Ушол до інвалідной пенсиі У р был єдным з сиґнатарів ініциятивы Харта <unk> Ул піл рока арештуваный за саботуваня републикы і пошырюваня саміздатовой літературы В році <unk> свою саміздатову едицию Ческа експедіция замінил на приватне выдавательство з єднаком назво В <unk> році дебютувал зборником поезиі котру назвал по бывшым найвыходнійшым пункті Републикы Ясіня В дальшых роках на Підкарпатску Русь міг вертати лем в думках і споминах Як написал у єдным з тиху цитуваня Там дома на выходным боці зистало вшытко што моє є По революциі <unk> р стоял у празі при створіню Общества Приятелів Підкарпатской Руси котрый надвязал на клюб Приятелів Підкарпатской Руси якій істнувал у меджевойновым періоді в Братиславі Гожец в рамках того общества основал едицию в котрій были выданы десяткы книжок Сам написал много студий в котрых занимал ся обставинами Приєднаня Підкарпатской Руси до складу Чехословакі і котры были выдаваны в спомянутій едициі так само был од року <unk> членом масарикового демократичного руху пізнійше членом президиі а членом Фундациі на збудуваня памятника Томаша Ґаріка Масарика в Празі Яромір Гожец был у <unk> р выменуваный за декана Факультет Социяльных наук Університе Карльовой В рамках проєкту з Ужгородом в Сабіновій почали з діґітализацийом історичных обєктів Автор вісти Петро Медвід В Сабінові почали діґіталізацию выбраных історичных обєктів котра має помочы заховати культурну і історичну дідовизну Як інформувал аґентуру Т Prr координатор <unk>r<unk> мапуваня міста Павел Ваврек при обєктах проходит детальне збераня даных в екстерєрі і інтерєрі і то за помочы дронів статичных <unk>r<unk>Е <unk>r<unk> канерів ци специяльных камер Припоминаме же діґітализация реализує ся в рамках проґраму Інтереґ котрий заміряний є на меджереґіональну спілпрацу на приграничній териториі краін Мадярско Словакія Румуня і Украіна Предметом того проєкту є три демапуваня скануваня і фотоґраметрія выбраных обєктів у Сабінові і Ужгороді цитуваня Тоты технічны апараты докажут створити точны хмары пунктів так выникат тридімензийональный діґітальний одпечаток реальности з точностом аж на міліметры повіл Ваврик В Сабінові заміряли ся на історичный центер міста містку дзвоницю історичным місткы Мури римокатолицкій костел святого Йоана Крестителя Євангелицкій костел і римокатолицкій костел Дівы Мариі По діґітализациі в Сабінові буде робити ся тот процес в партнерскым у тым проєкті місті Ужгороді Там ся буде діґітализувати Ужгородскій Замок котрий належыт медже найнавщівлюванійшы памяткы і в котрым має свою експозицию Закарпатскій Музей Народной Архітектуры і Бываня Діґіталізация реализує ся в рамках проєкту з назвом Діґітальны рішыня про історичну дідовизну міст Ужгород і Сабинів на котрий сут вырахуваны кыльчыкы в сумі понад <unk> тис евр при чым дашто высше <unk> тис евр дала на проєкту ак дотацию Ельом є заховати актуальный стан архітектонных памяток до детального діґітального запису котрый буде служыти не лем на приправу проєктовой документациі в припаді потребы реконструкциных робот але і як приклад про баданя ци віртуальны експозициі в будучности Результатом буде колекция точных три д моделів у діґітальній подобі включно в фізычной макєты єдного з обєктів маповых підкладів і технічных выступів якы будут доступны і посередництвом забезпеченых онляйн плятформ ци ріжных маркетінґовых продуктів четвер <unk> серпня авґуста <unk> р Лемківскы орґанізациі внескуют о одкликаня Григория Куприяновича Автор вісти Наталия Малецка Новак Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях та Стоваришыня Лемків передали до Міністерства Внутрішніх Справ і Адміністрациі внесок о одкликаня Григория Куприяновича з функциі Спілведучого Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Орґанізациі вказуют на діяня представника украіньской меншыны котры порушуют окреміст лемківской меншыны і правний порядок котрый выникат з уставы о нацийональных і етнічных меншынах Як подали в писмі головном причыном внеску сут публичны выповіды Григория Куприяновича в котрых ідентифікує Лемків з украіньском нацийом і окрислят лемківскій язык як діалект Подля орґанізаций того рода наррация то пробы ідеолоґічной асиміляциі котры сут заказаны через обовязуючы переписы а тіж квестийонуваня статусу лемківской меншыны як етнічной меншыны офіцийні узнаной польском державом в <unk> році Лемківскій язык од років фунґує в ріжных обшырях штоденного і публичного жытя цитуваня штоденній комунікациі едукациі м ін через шкільне вчыня на каждым етапі едукациі в тым на університетскым рівни артистичній літературній і сценічні в медиях і журналистичній роботі в соспільным реліґійным і обрядовым жытю а тіж в науковых баданях і передаваню правных інформаций Підкрислено в поясніню Орґанізациі обвиняют Куприяновича же заміст стояти на стражы рівности і протидіяти дискримінациі што єст єдном з уставовых задач Комісиі хоснує свою функцию до промуваня поглядів котры депрецийонуют окреміст Лемків Внескодавці высловлюют надію што міністер підойме діяня жебы цитуваня привернути довіря до Комісиі як форум діалоґу а не нарядя асиміляциі Конец цитуваня Скансен в бардийовскых купелях святкує <unk> років Автор вісти Петро Медвідь Найстарший скансен на Словакі котрый належыт під Шаришскій Музей в Бардийовій Святкує <unk> років Як інформувало одділіня комунікациі Пряшівского Самосправного Краю своі народине одсвяткує в неділю <unk> авґуста <unk> року коли чекат на наштників богатый проґрам Медже обєктами котры сут в експозициі Народной Архітектуры ся мож тішыти на ремысльників музикантів і саджыня Оріха Краловского Експозиция Народной Архітектуры В бардыйовскых купелях одкрыла своі браны першы раз кінцьом авґуста <unk> р Наперед там было <unk> обєктів днес іх уж має <unk> і вєдно презентуют шыроку скалю деревяных будов і способу жывота і будуваня в історичных реґіонах Шариш і Земплін в тым чыслі в русиньскых селах Скансен ювілянт котрого заряджательом є Пряшівскій Самосправный Край дістане з нагоды свого ювілея декілько подарунків Першым є проходяча реконструкция з трих <unk> найвекшых обєктів вдяка проєкту і підпорі з проґраму Інтерреґ Польща Словакія Другым подарунком є уточніня датуваня выбраных обєктів дендролоґічну методом чым ся здобудут даны Ци найстаршый обєкт з Кансену котрым єдзвониця і Зеновец был справды збудуваный коло року <unk> подарунком є уж спомянута недільня ослова в рамках котрой буде і музичный проґрам Скансен в бардыйовскых купелях має веце унікатів Вєдно з зрубовыма деревяныма хыжами пелевнями і сыпанцями і перелому ХХ стя презентує веце дорогоцінности Як єдины на Словакі має два деревяны храмы церков св Николая Чудотворця з <unk> р котра была доскансену перенесена із села З Бой і церков Покровы Пресвятой Богородиці котра была збудувана у <unk> році в Никльовій днес Мікуляшова Гордити ся може і унікатным технічным зряджыньом Свердликом на выробу деревяных водоводных ру А вдяка фунґуючій репліці гончарского пеца презентує жыву гончарску традицию яка сігат аж до року <unk> коли был основаный першый гончарскій цех на териториі Динешньо Словаків выслухали сте дописы якы публикуваны были на портали ЛЕМ фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак