The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю Лем фм понедільок <unk> липця юлия <unk> р Гмер Миломір Шайтош хорооґраф культурно общественный діятель із Нового Саду Автор вісти Петро Медвідь Як інформувала аґентура Рутин Прес в неділю <unk> юлия <unk> р вмер Миломир Шайтош долгорічный русиньскій діятель і активіста хореоґраф Русиньского Культурного Центра в Новым Саді по курті і тяжкій хвороті вмер у віці <unk> років Миломір Шайтош был поджас свойой професийональной карєры на многых посадах Активний был і в рамках структур Світового Конґресу Русинів Был основательом Русин Фільм Фесту котрый орґанізувал ся в Шыді Народил ся Миломір Шайтош <unk> юна <unk> р в Новым Саді товды Югославія Мал музичну освіту был абсольвентом Новосадской Академіі Уминь В роках <unk> аж <unk> і з перерывами робил урадийоновый сад наперед іщы як студент середньой школы пізнійше як спілпрацовник і редактор робил на музичных проґрамах Окрем музычной освіты вышколювал ся за проґраматора пізнійше в тым фаху і робил аж до одходу на пенсию Од дітинства был членом культурно умелецкого дружства Максим Ґоркій де перешол вшыткы етапы фольклорного танечника Абсольвувал вісем семестрів студий про кадры в области танечно фольклорной творчости і з окремым акцентом на навчаня істориі танців народной одежы і сценічной обробкы танців Од <unk> року был хореоґрафом Русиньского Культурного Центра в Новым Саді як хореоґраф дві сезоны діял і вшыді Поставил коло <unk> авторскых хореоґрафій Написал декілько статий з области русиньского фольклору і фольклористикы Миломір Шайтош был долгы рокы і делеґатом засідань Світового Конґресу Русинів за Сербію конкретно за членску орґанізацию Руска Матка Был членом пізнійше председом Конґресовой Комісиі про Культуру Світового Конґресу Русинів спілпрацувал і з хорооґрафами вызначных русиньскых фольклорных ансамблів напр на Словакі в рамках орґанізациі Руска Матка был на посадах заступника Прецеды а так само і предцеды новостатской місткой орґанізациі руской Маткы Долгы рокы Шайтош спілпрацувал і з фольклористом етнолоґом і етномузиколоґом Іваном Чіжмаром із Свидника в рамках творіня проєкту Зборника Русиньской Народной Одежы із цілого ареалу в котрым жыют Русины Влада Автономной Покраіны Войводина го в році <unk> на єден функцный період выменувала на функцию председы Справной Рады Інституту про Культуру Войводиньскых Русинів поджас свого функцного періоду намагал ся здобыти про Інститут новы просторы в Новым Саді што ся і подарило был членом Совіту про Народности Меншыны і членом Совіту про Молодых Міста Новый Сад Так само был дакілько функчных періодів членом Нацийонального Совіту Русинів Самосправного Орґану Русиньской Народности і Меншыны в Сербіі Як предцедат Справной Рады Дружства Русинів Нового Саду Войводины Брал участ на основаню фестівалю малых сценічных форум в Новым саді Фестівалю оркєстрів під назвом Мелодиі русиньского Двора і фестівалю Русин Фільма Фест в Шіді Вічна є памят Вышла книга о меджлябірцях і спера Володиміра Противняка Автор вісти Петро Медвід Володиміра Противняка знаме як бывшого прецеду русиньской Оброды на словеньску ци секретаря Світового Конґресу Русинів ци секретаря Світового Конґресу Русинів Родак із выдраны днес містской части міста Меджлябірці недавно видал книгу котра занимат ся історийом того русиньского міста на Северовыході Словакі Меджелябірці в дзеркалі Істориі то <unk> сторінкова публикация котру выдало місто Меджелябірці і святочно єй одпрезентували поджас <unk> Річника Фестівалю Культуры і Спорту якій в місті проходил на кінцю юна <unk> року цитуваня Автор як долгорічный робітник місткого уряду в Меджілябірцях посланец гражданьскій активіста прецеда общественных орґанізаций был частков діяня в місті і тому уможнювало орієнтувати ся в нелегкій задачы На книжці робил сім років Черпал і з доступной літературы двох десяток Кронік міста Меджля Бірці гражданьскых здружынь колективів школ і Множества особных розговорів пише выдаватель Публикация має <unk> капітал є дополнена коло <unk> фотоґрафіями якы сут скапчаны і з обсягом Цитуваня є богато выповідю захоплюючом історичны медже в жывоті обывателів міста Тота унікатна книга Меджлябірцях чытателів проведе столітями од першых писемных згадок аж по сучасност і розкрыє скрыты істориі котры формували Меджлябірці і іх обывателів Інформує місто Як дальше чытаме в анотациі в книзі пише ся о вызначных діях і переломных моментах котры опливнили історию міста сут в ній цінны знимкы і історичны документы Познакомити ся вдяка ній мож і з вызначныма особностями котры народили ся або діяли в місті і лишыли по собі незабазательный слід цитуваня Тота книга є веце як лем історична публикация то одданя чести нашому місту і його людям Ідеальна є про каждого хто інтересує ся історийом про родаків але і про туристів котры ліпше хотят спознати Меджлябірці Книжку мож достати на місткым уряді в Меджлябірцях Лемківскій В Центрі Увагы Европы Меркатор публикує нове опрацуваня Автор вісти Наталия Малецка Новак Перед парома днями вказало ся чергове выданя престіжной сериі РеҐня <unk>em тым разом посвячене лемківскому языкови в Польщы Публикацию зрыхтувал м <unk>em што діє при Фрискы Аканці в Лавертен в Нідерляндах Є то важный крок в страну поглубляня знаня на тему ситуациі меншыновых языків в Европі так посеред науковців як і політычных дисидентів Чым є Меркатор Центер МЕТА то узнана в Европі бадавча єдиниця яка специялизує ся в анализі вельоязычности і языковой едукациі в контексті реґіональных і меншыновых языків Діє в структурі Нідерляндской Фриской Академіі Є то центр якій од років бадат і підперат ініциятивы якы промуют языкову ріжнорідніст і розвиток едукациі в языках інчых як домінуючы державны Пріоритетом Меркатор центер є творити базу знаня і нарядя якы підперают уряды позаурядовы орґанізациі і локальны соспільности в діянях для захованя і розвиваня меншыновых языків В тій ціли Меркатор веде баданя орґанізує медженародны конференциі і варштаты а тіж публикує інформацийны і науковы сериі з котрых найважнійшом єст серия <unk>em Приступне знаня о языках меншын Серия РеҐна <unk>a<unk> то колекция поглубленых опрацувань на тему реґіональных і меншыновых языків якы хоснуваны сут в ріжных державах Европы Кажде досєр зосереджат ся на єдным языку і реґіоні Презентує актуальну правну едукацийну соспільну і демоґрафічну ситуацию даного языка адресатами публикациі сут головні урядникы учытелі науковці а тіж вшыткы заінтересуваны языковом політиком і культурном ріжнорідністю в Европі Выданя роблены сут при спілпрацы з локальныма експертами та представниками меншын і сут доступны онляйново та безплатно через приступну форму і єднотну структуру злегшают порівнаня медже реґіонами Серия єст неоціненым джерелом інформаций в леґісляцийных едукацийных і бадавчых процесах Лемківскій Язык меншыны в Польщы Найновша публикация сериі <unk>ear<unk> є посвячена лемківскому языкови дос наголовко де выданя I<unk> презентує комплексовый образ фунґуваня лемківского языка в польскым системі едукациі і публичным жытю Авторками досє сут Йонана Дуліньска з Варшавского Університету та Олена Дуць Файфер з Ягайлоньского Університету Авторкы рапорту омавляют м ін правный статус лемківского языка як языка етнічной меншыны присутніст языка в формальній едукациі од предшколя по середній школы проґрамы вчыня і доступніст дидактичных материялів ролю медий і соспільных орґанізаций в підтримуваню языка та демоґрафічны і міґрацийны выкликы якы влияют на захованя языка Рапорт бесідує і о тым же лемківскій язык находит ся серед загороженых загыбліньом єст він браний до увагы в проґрамах ревітализациі обшыри в якых лемківскій єст на тот момент активный то штоденна бесіда школа едукация артистично літературна діяльніст як язык сценічных выступів медиі реліґійна обрядова наукова та інформацийна діяльніст Значыня нового дося Публикация на тему лемківского языка ма особливе значыня з парох причын по перше становит ретельне і актуальне джерело знаня для публичных інституций і позаурядовых орґанізаций якы занимают ся едукацийом і языковом політиком в Польщы по другє вписує ся в шыршый европейскій контекст охороны культурной і языковой ріжнорідности котры підперают м ін Рада Европы ци Европейска Комісия І вкінци досєр єст высловом узнаня для намагань лемківской соспільности котра од десяток років діє для захованя свойой языковой достоменности мимо насильных выселінь і долголітнього браку системового підпертя Не мож найти публикацию Полне выданя <unk>atum <unk>aturum <unk>em доступна єст в анґлицкым языку на сайті Makor<unk>o<unk> Мотузком доступным в дописі Публикация може быти хосенена для учытелів робітників самоурядовой адміністрациі активістів активістів студентів гуманістичных напрямів і вшыткых заінтересуваных темом меншыновых языків в Польщы і в Европі середа <unk> липця юлия <unk> р Ромы апелюют до премєра В Польщы насыляют ся ксенофобічны поставы Стоваришыня Ромів в Польщы заапелювало до шефа уряду Дональда Тузка о рішучий сиґнал власти же в польскій державі неє призволіня на дискримінацию расизм ци ксенофобію та же держава буде хоронила вшыткых громадян перед злочынами на ґрунті ненависти Контекст розосланого до медий апелю напряменого до премєра то як подал ведучий Стоваришыня Роман Квятковскій маршы о антиіміґрацийным характері в польскых містах та адресуваны до Ромів через сусідів остережыня жебы не выходили з хыж з огляду на ризико напасти В выступліню Квятковскій звернул ся до премєра цитуваня жебы підняти рішучы діяня в звязку з насиляючым ся чыслом нападів і ворожых атаків взглядом осіб о інчым кольорі скоры нацийональности языку і культурі Маме свідоміст же маршы о антиіміґрацийным характері котры перешли польскыма містами сут політичні хоснуваны На жаль по такых подіях дотерают до нас голосы же Ромы сут остеріганы через сусідів жебы не выходили на улиці з огляду на реальне ризико напасти і атмосферу загорозы Написал Ведучый Стоваришыня Ромів в Польщы Крятковскій зазначыл же ґрупа тота хоче ся чути безпечні в своій державі а задачом правоохоронных орґанів має быти успішна охорона каждого чловека перед насильством і дискримінацийом Накликуваня до ненависти Ведучий ромского Стоваришыня потупил публичны выповіды політиків котры цитуваня закликуют до ксенофобіі і боґатилизуют єй соспільны наслідства Прикликал при тым выповід єдного з лідерів конфедерациі Кристофа Босака за портальом Око прес же цитуваня треба плекати ксенофобію Як підкрислил такы слова перекладают ся на реальну загорозу і выкликуют крайні настроі в соспільстві Припомну што згідні з кодексом карным публичне накликуваня до ненависти на фоні нацийональных етнічных ци расовых ріжниц є каране вязницьом до трьох років Додал што кажда форма дискримінациі ксенофобіі і расизму вымагат рішучого протидіяня цитуваня Апелюєме о ясний і рішучий сиґнал зо страны власти же в Польщы неє і не буде призволіня на дискримінацию расизм ци ксенофобію та же держава буде консеквентні хоронила вшыткых громадян перед злочынами з ненависти і карала тых котры такы захованя похваляют або підбурюют до такого захованя написал Квятковскій Застеріг же лем спільна рішуча постава власти державных служб і соспільства цитуваня може привернути почутя безпекы і гідности каждому мешканьцьови нашой державы Ректоры шлезскых учелин занепокоєны населяючом ворогістю взглядом міґрантів Выступліня Квятковского єст уж черговым соспільным актом противу взглядом дискримінациі по суботніх антиіміґрантскых демонстрациях якы перешли містами Польщы і котры фірмуваны были політиками конфедерациі В понедільок <unk> липця юлия ректоры шестьох учелен зо шлезского воєвідства оприлюднили спільний апель в котрым помістили занепокоіня насиляючом ся ворожістю взглядом міґрантів Звернули увагу што призволіня на язык ненависти може одберати почутя безпекы леґальным студентам і працівникам Зпротив взглядом насиляючых ся ксенофобічных постав і аґресиі взглядом еміґрантів высловили тіж шлезскій воєвода Анна Жабска представникы самоуряду воєвідства і президенты найвекшых міст Нижньошлезского воєвідства На любовняньскым граді выставлюют кральовскы дорогоцінности Автор допису Петро Медвід На любовняньскым граді в Старій Любовні сприступнили в пятницю <unk> юлия <unk> р нову унікатну выставу кральовскых дорогоцінности Постояна наекспозиция під назвом Скарбниця Граду Любовня є наінсталювана в бароковым бастийоні Як інформувала аґентуру Та <unk>r<unk>Е кунсісторічка Любовняньского Музея Данііля Раловска выстава є присвячена скарбам родины Замойскых Про потребы выставы простор естетично выліпшыли і специяльно освітлили Містнос єдночасно дополнили портреты австурской принцесы Мариі Мерцедес іспаньской інфанткы Ізабельы Бурбоньской і принцезны двох сіцилі королівны де Бурбон Цілково є выставленых <unk> артефактів десят собі музей пожычыл і з приватных колекций по маітелях родины замойскых Цитуваня Медже цінным предметы мож зарадити молитвенник выкладаный діамантами і з майстерні Малерийом Ішло о свадбальный подарунок кардинала Прімаса Іспаніі про принцесну Австурску Цінный предмет был і зграду підчас ІІ світовой войны выкраджений пізнійше го на медженародным рынку і з старожытностями нашол і здобил кров Мартін Замойскій котрый го наслідно передал правдивым маітелям повіла про аґентуру Рызовска Дальшым цінным артефактом є наприклад окрашена стріберна скринка з мотивами квітів в котрій є малый мішок із іспаньску в землю Із приватной колекциі мож видіти ружанец котрий належал Кароліні Замойскій але і дальшы цінны артефакты Дорогоцінности награді высловлюют ся першый раз обще выстава має быти припомянутьом богатой істориі шляхтичного роду але і одданьом почливости вынятковым женам котрых долі неодділительно сут звязаны і з територийом Словакі Інформувал музей выстава буде приступна до кінця <unk> року Вігорлятскій Музей зреставрувал дальшы штырі іконы барокового іконостасу автор вісти Петро Медвідь В половині юна <unk> р перевял Вігорлятскій Музей в Гуменинім од реставраторкы зреставруваны іконе з барокового іконостасу деревяного храму св Михаіла Архістратига котрый походит і з русиньского села Новоселиця сниньского окресу Храм был першым обєктом котрый был у роках <unk> аж <unk> перенесений до зникаючой експозициі Народной Архітектуры і Бываня Товдышнього Окресного Краєзнавчого Музея в Гуменинім Скансену Урм святкувал <unk> років од збудуваня в Новоселиці Уж при його перенесіню в <unk> роках мусіли быти декотры іконы реставруваны роботы на іконах товды выконувала академічна Малярка Андрея До Бошова У <unk> році по десятьох декадах Вігорлятскій Музей почал першу етапу нового реставруваня Тота была закінчена в осени <unk> року В рамках ньой были зреставруваны три іконы Головного Ряду іконостасу св Миколая Пресвятой Богородиці і Ісуса Христа вєдно і з іх архітектуров Кєд же Музей мал схвалену дотацию і з Фонду на підпору уменя на дофінансуваня другой етапы а так само допоміг му Пряшівскій Самосправный Край котрый є заряджывательом музея мож было од року <unk> зреставрувати дальшы ріконы сліднього уряду Іде о іконы Христа Еманоіла і свого Петра Александрийского св Антона і Теодия Печерскых св верховных Апостолів Петра і Павла і св Параскєвы Іконописец не є знаный у вшыткых ікон іде о мальбу темперов на дочках о красны елементы і декотры елементы на поставах сут управлены срібліньом на поліменті Іконы были так як і в першій етапі реставруваны Людмилол Зозуляковол <unk> липця юлия <unk> р Поконґресова Але Передватряна і Передґужівска Бесіда Автор вісти Севериян Косовскій В тых днях вышла друком Нова бесіда чысло <unk> за місяці липец серпень в двомісячнику Стоваришыня Лемків якій свойом передньом окладинком припоминат о завершеным <unk> Світовым Конґресі Русинів а заєдно кличе на <unk> Лемківску Ватру на Чужыні Прочытаме м ін статі Петра Трохановского Епіфандровняк Никыфор зас промовил Петра медвідя в Пряшові собі припомянули <unk> років од купліня Руского Дому просторы одкрыли ся для Русинів Петра Трохановского пошанували памят і труд тых што не задбали Петра Трохановского Памят жыва вічна я памят Петра Медвідя Парлямент в Букарешті привитал ХХ Світовый Конґрес Русинів Петра Трохановского Димитрий Качор хранитель народных перлин Наталиі Малецкой Новак лемківскій бадач лемківской штукы др Михал Шымко Окрем поданых статій в Бесіді найдете вельо інчого цікавого то медже ін част новины не новины не лем з Лемковины інформуюча о найважнійшых подіях з русиньского світа што одбыли ся за послідні два місяці маі і червец в части давна і сучасна русиньска лемківска творчіст на тот раз явило ся цікаве оповіданя обогачены выімками поезиі якого автором подля адотациі шефредактора бесіды являт ся Павел Ксенич Тот текст рекомендуєме в першій черзі В літнім періоді дуже ся діє прото окладинка кличе до участи в <unk> Лемківскій Ватрі на Чужыні в Михалові яка одбуде ся уж в днях <unk> і <unk> серпня авґуста а тыжден пізнійше до Ґожола великопольского де <unk> серпня авґуста пройдут стрічы з лемківском культуром <unk> років од обявлінь Богородиці на Яворі припомнули і грекокатоликы Автор вісти Севериян Косовскій В <unk> році минят <unk> років од чудесных обявлінь богородиці на Св Горі Явір Місце тото хоц днес з двома храмами єден в будові мимо історичных завірувань надієме ся лучыт як повинно тото быти Липец юлий то од років місяц в котрым на яворі служат ся архієрейскы богослужыня в тым ідут поломництва <unk> липця юлия на праздник св Апостолів Петра і Павла святочны богослужыня справили вірны православной церкви Они цілый тыжден бо <unk> липця юлия <unk> р річницю обявлінь припомнула грекокатолицка церков Тогорічны богослужыня очелил высокопреосвященный Йона Максим пряшівскій грекокатолицкій архієпископ і митрополита при сослужыню другых єпископів та священників присутны были всі три правлячы єпископы в Польщы Євген Попович митрополита Перемышско Варшавскій Володимір Ющак владыка Вроцлавско Кошаліньскій та Аркадий Троханівскій владыка ольштиньско ґданьской єпархіі Богослужыня зачали ся молебном до пресвятой Богородиці пак была служена Божеска Літургія перед каплицьом Владыка Іан Максим якій завитал на Лемковину мал в тот ден проповід котру выголосил по украіньскы хоц сама грекокатолицка церков на Словациі недавно схвалила русиньскій язык як офіцияльный богослужобный язык для своіх вірных Пряшівскій митрополита припомнул історию обявліня і як владыка з полудньового хербету Карпат навязал до того што жена якій явила ся богородиця вертала з Лютины так само місця де прославляна є Мати Божа Владыка выповіди навязал до фраґменту Євангелиі о Мариі і Марфі Бесідувал што гора Явір є місцьом де мож присісти коло ніг самого Ісуса Христа вытишыти ся і почути голос Господа якій знає чловечы болі і печалі Пак владыкы служыли по нахіду на цмонтери в Высовій при гробі Фіры і Демянчык якій перед сто роками обявила ся пресвята Богородиця Присутна была правнучка Покійной яка розповіла пару фактів з жытя свойой предкіні За традицийом шторічных літніх богослужынь і того рока путувало грекокатолицкє поломництво на Святу Гору Явір якє орґанізувал парох розділя Полян і зындрановы отец Григорий Пацан Поломникы того рока ішли як раз з розділя ІІ молодіжне поломництво під проводом отця Віталия Бойка і отця Ігоря Процика ішло з Новиці Подля перемышско варшавской єпархіі в річницьовым богослужыню взяло участ понад тисяч осіб Присутны были вірны не лем з Лемковины але і поломникы з Пряшівчыны західніх земель Польщы та Украіны Выслухали сте дописів якы публикуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак