Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 288
Перегляд тыжня
Opis odcinka
Перегляд тыжня
Automatyczna transkrypcja
Перегляд тыжня порталю Лем фм Субота <unk> червця юнія <unk> р Гмер Ярослав Сисак вызначна особност русиньского театру і возродного руху Автор вісти Петро Медвідь Як інформувал Театр Александра Духновича в пятницю <unk> юня <unk> р добыло серце Ярослава Сисака бывший актор директор театру режысер і перекладатель пєс на русиньскій язык але і возродний діятель вмер у віціх років Ярослав Сисак был не лем вызначном особностю русиньского театру але і нашого возродного руху по <unk> р Належал ку основаючым членам русиньской оброды на словеньску єден час был і председом Чытал текст выголошыня кодифікациі русиньского языка Реформатор нашого театру Народил ся Ярослав Сисак <unk> мая <unk> р в селі Пыхні сниньского окресу По абсольвуваню середньой освіты на педаґоґічній школі в Пряшові наступил як <unk> річный у <unk> році до драматичного колективу втовдышнього Украіньского Нацийонального Театру в Пряшові де был актором аж до <unk> р Сисак был єдным із першых котры ішли студиювати на Театральный Інститут Карпенка Карго в Кыєві Там пізнійше выштуювала ціла ґенерация акторів котры в <unk> роках перебрали в театрі штафету по своіх старшых колеґах І з студиі акторства переступил на режыю і кєд в році <unk> вернул до украіньского нацийонального театру профілювал ся уж головно як режысер В роках <unk> аж <unk> был умалецкым шефом драматичного колективу украіньского нацийонального Театру Пак аж до <unk> р был на посаді директора театру Поджас свойой акторской і режыйной карєры зробил десяткы інсценізаций окрем іншого стоял як спілтворця при премєрі Карля Liра в украіньскым Нацийональным Театрі што было перше на студиюваня того твору од Шекспіра на театральных сценах на Словакі обще У р приходит до товдышнього Украіньского Нацийонального Театру в Пряшові на посаду драматурґа Василь Турок Гетеш Турокови якій мал підпору директора театру Ярослава Сисака подарило ся такє мале чудо У фебруарі <unk> р театр одпремєрувал пєсу сенс нон сенс експериментальну інценізацию за котром як драматурґ стоіт турок і режыю робит благоуглар Вызначный словацкій режысер і драматурґ Родак із Пряшова Што є вынятковым на тій інсценациі окрем того же товдышній украіньскій Театр зачынат робити Експериментальный театр Турок з уваром просадили же в пєсі бесідує ся цитуальнику на діалекті значыт так як акторы бесідуют медже собом по русиньскы В тым самым році в дальшій театральній сезоні у децембрі <unk> р на сцену театру приходит дальша премєра роблена на русиньскым языку Была то інсценация оцет котра є дефініювана як експериментальный творчый варштат котру ся знова підпише Турок Гвар і Мілош Карасык А то был власно початок русиньского театру Діятель русиньского руху Ур приходит у товдышній Чехословакіі ку політичным змінам вдяка котрым почал і процес русиньского возроджыня Ярослав Сисак то друг од початку підтримувал Дотовды украіньскій театр мінит назву і народносну орієнтацию під веджыньом Сисака театеры рішыньом Міністра Культуры Словацкой Републикы од <unk> октобра <unk> р стал русиньскым театром Александра Духновича Наперед хоснує як русиньскій язык так і украіньскій на пізнійше переходит лем на русиньскій язык у своіх пєсах Послідня украіньска премєра была в році Пак ся украіньскы пєсы до театру вернули на приказ зряджувателя Пряшівского Самосправного Краю Аж о <unk> р Театр під веджыньом Ярослава Сисака был вынятковий не лем свойом власном специфічном поетиком але і тым же з театру стала інституция котра помагала Русинам в іх еманципачным процесі Ярослав Сисак был єдным з основаючых членів русиньской оброды і в тій орґанізациі мал важну ролю был то як раз він котрий в театрі дал ку диспозициі єдну канцелярию з бутором і типоґрафічныма машынками про нововы зникнуты редакциі часопис Русин і народны новинкы такой по першым сеймі русиньской оброды в <unk> році стал сисак членом Координачного Выбору за Пряшів у функциях в орґанізациі был долшый час Од юна <unk> до юна <unk> р был председом русиньской оброды на словеньску Цитуваня Русины на Словакі не могли долгы рокы офіцияльно ужывати свій материньскій язык розвивати го і довести аж до такой подобы жебы ся го могли учыти діти в школах жебы на ним могли быти выдаваны новинкы часописы і книжкы жебы на ним мож было слухати высыланя з радия і телевізиі жебы на ним грал русиньскій театр так дале Переважна част Русинів не приняла адміністративно наряджений украіньскій язык за свій материньскій конец цитуваня То част деклярациі і святочного выголошыня кодифікациі русиньского языка на Словакі котра одбыла ся <unk> януара <unk> року в Братиславі Деклярацию прочытал товды як раз директор Театру Александра Духновича в Пряшові Ярослав Сисак активний до высокого віку І кєд Ярослав Сисак у <unk> р скінчыл на посаді директора театру з театром не розлучыл ся і дальше мож было видіти на сцені театру Александра Духновича пєсы під котре підписал ся як режысер ци драматурґ Але што найголовнійше Ярослав Сисак был автором десяток перекладів пєс на русиньскій язык У <unk> році вышла книжка під назвом Театер Александра Духновича о перекладах Ярослава Сисака котру редаґували Валерий Падяк і Михал Павлич і в котрій є выбер із богатой перекладательской творчости Сисака Переклады до театру робил до высокого вікун до недавна Послідній його переклад котрый грає ся на сцені театру є пєса Меркуйте на <unk> з <unk> року Смертю Ярослава Сисака страчаме вызначну особніст русиньского театру і нашого возродного руху Вічна є памят неділя <unk> червця юнія <unk> р Одбуде ся VI Русиньска Ватра на Малым Липнику Автор вісти Петро Штефаняк Фольклорный Фестіваль Русиньска Ватра отворит своі браны уж <unk> раз Нашлівници фестівалю можут зажыти культуру на власній скорі в прекрасным оточыню приграничного села Малый Липник коло рікы Попрад <unk> рочник має інтересный супроводный проґрам котрый збогатит проґрамовы бльокы Фестіваль одбуде ся традично поджас <unk> юлявого вікенду в днях <unk> аж <unk> юлия <unk> р Єднако як перед роком подія буде проходити на луці о протифутбальового грізка Простор має ліпшый потенциял про розшырюваня активности і споіня спаліньом ватры По успіху <unk> рочника буде пятницьовий проґрам збогаченый о два проґрамовы бльокы Фестіваль одкрыют дітячы фольклорны колективы котры ся на головній сцені представлят в проґрамі Світ дітей По ним по ним буде наслідувати концерт з танц Півым городу в котрым заспівают лавреаты або участници послідніх рочників того конкурсу якій орґанізує русиньска оброда на словеньску Пятницьовый проґрам завершыт ся концертом русиньской співачкы Іваны Брільовой народной музыкы Матея Тополовского і клявіристы Петра Шаришского Тото одбуде ся в рамках проґраму Вечур русиньскых голосів на головній сцені о <unk> <unk> годині Проґрам пак буде продолжувати Школу Народного Танця яка буде скапчана і з забавол котру буде грати народна музыка Матея Тополовского В суботу фестіваль одкрыє своі бране о друг пополідны ґазтрофестівальом під назвом З реґіональной кухні і двома выставами в окремых шатрах В тот ден нашлівници будут годны видіти три фольклорны проґрамы котры уж де кілько років сут постоянном частю фестівалю представлят ся на них колективы з близкой околиці але і з Бардийова Свидника Баньской Быстриці ци Братиславы Назвы трьох суботніх проґрамів сут Мозайка Реґіону Вытайте Сусідове і Перелет пташку Мозайка реґіону тот рік буде рекрутком тематиком В рамках тых трьох проґрамів буде мож видіти м ін Марию Мамрьову Барвінок Кечеру Маковицю Фольклорный Ансамбль Рутеня але і дальшых В третім проґрамі буде выступати Університный фольклорный колектив Младост Ізбаньской Быстриці котрый одпрезентує танечный і музичный репертуар і з горы Гроня де колись жыло русиньскє населіня На своє собі придут і діти орґанізаторы про них поджас цілого фестівалю приготовили активности атракциі і творчы дільні Што до супроводного проґраму і тот є богатий Можете ся тішыти на танечного лектора Штефана Ганзелія з партнерком Геленом Копчовол котре в пятницю научат вас танці з Шаришского Ястрабя Подчас суботньой школы лектор Славомір Ондейка з партнерков Аґатов Кравсовол буде учыти танці з тихого потока Штельбаху Чекат вас і бесіда зо зберательком і фольклористков Домініком Сакмаровол котра приближыт традичну русиньску одежу і єй специфікы Почас цілого фестівалю буде проходити і выстава репродукциі творів Енді Ворголя а в суботу на вшівникам ку тому дає выклад директор Музея Модерного уміня Енді Ворголя в Меджлябірцях Мартин Цубяк То лем час із того што Вас чекат на русиньскій Ватрі в Малым Липнику Фестіваль в неділю до полідне закінчыт свята Літургія на церковнославяньскым языку в містным грекокатолицкым храмі св Космы і Домяна І з концертом Духовной Пісні ся представит литманівка з Литмановой Одбыло ся другє засіданя Рады Влады Словацкой Републикы про Народности Меншыны Пілип остал председом меншыновой палаты Автор вісти Петро Медвідь В пятницю <unk> юнак <unk> р проходило в Братиславскым Владным Хотелі Боріґ I засіданя Рады Влады Словацкой Републикы про народности меншыны Было то перше засіданя з новыма членами за меншыны котры были выбраты в меншыновых вольбах Свого представителя уж в раді мали і ґуралі Председа Рады котрым є подля штату Премєр Словацкой Республикы на засіданю не был участный Засіданя вюл підпредседа Рады уполномоченой Влады Словацкой Републикы пронарности меншыны акож горонь На засіданю обговорило ся В Цтем медже котрыма был меншыновий фонд школьство ци музеі Представителі меншын перебрали декреты і зволили Пилипа Представителі народносных меншын собі на засіданю наперед з рук уполномоченого перебрали декреты котрыма іх прецеда Рады прем Роберт Віцо минує за члена Палаты Народносных Меншын Рады Влады Словацкой Республикы про народносны Меншыны справом голосувати пак наслідували вольбы прецеды меншыновой палаты Перед ом приголошены были двома кандидаты Давід Нальд котрого номінувала мадярска народноста меншына і Милянян Пілип котрый был номінантом русиньской жыдівской і ромской народносной меншыны Передвод был ся мадярскій кандидат з рік кандидатуры і не одпрезентувал ся Пак наслідувала презентация Міляна Яна Піліпа члена Рады за русиньску меншыну котрий курто представил себе і свій погляд на роботу предцеды Палаты Піліп уж в минулости был підпредцедом Выбору продности меншыны і Етнічный ґрупы Рады Влады Словацкой Републикы про Людскы права Народности Меншыны і родову рівност І кєд был лем єден кандидат мусіл здобыти надполовічну векшыну голосів членів палаты народносных меншын Вольба проходила тайным голосуваньом Милянян Пилип здобыл <unk> і <unk> голосів двома были занадя і кєд не кандивал а штырьоми членове палаты не голосували Русины котры мают в раді трьох членів так здобили і посаду прецеды палаты народносных меншын Директорці меншынового Фонду кінчыт функцный період В проґрамі засіданя была окрем інчого справа о діятельности Фонду на підпору Культуры Народносных Меншын Інформацию подавала директорка Алена Котфанова Окрем приготовленого материялу котрий дал членам рады точну інформацию о сучасным стані директорка припоминула два важны факты На кінцю місяця Юль кінчыт директорці функчный період Як сама повіла кандидувати на дальшый період не буде Так само в Юлі кінчыт мандат майже вшыткым членам справной рады єдна членка абдикувала а так зістане лем єден член справной Рады Міністерство Культуры Словацкой Републикы затля не выписало конкурс на директора Фонду на підпору Культуры Народносных Меншын як інформувал представитель резорту Деніс Валент поджас засіданя Директор є статутайом той інституциі котрий окрем інчого підписує зумувы і з жадателями якым были схвалены дотациі Без зумувы не мож выплатити схвалены грошы Но Валент припомяну же Міністерство Культуры може повірити покля не настане період без директора дакотрого робітника фонду жебы выконувал дочасно функцию директора і міг підписувати змувы Процес выплачаня грошей котрый уж традично пізнит і тот рік бы так не мал быти цалком перерваний і кєд не буде о функциі директор Говорило ся і о тым же фунґує робоча ґрупа котра має приготовити новелізацию закона о фонді в тым мают своіх представителів і меншыны За Русинів є в ґрупі Петро Штефаняк Ґрупа засідала затля лем раз Реалістично ся констатувало же тот рік в Осени як бач зробит ся лем мала новелізация того закона жебы придати ґуралів до меншынового фонду і могли чырпати дотациі уж в слідуючым році Векша новелізация як барз буде знова одсунута на пізнійший термін Тотрі Ґлосены так само бы мали одбыти ся новы вольбы до фаховых рад окремых меншын кєд же сучасным членам буде кінчыти дворічный період В нарносных музеях ся не рыхтуют орґанізачны зміны Членове рады мали ку диспозициі материял о вырочных справах і діяльности Народносных Музеів на Словакі за рік <unk> Хоц материял мала притипрезентувати Ґенеральна Директорка Словацкого Народного Музея Андрия Преденьова наконец была на засіданю Лем повірена робітничка Словацкого Народного Музея котра акцентувала же материял може прочытати але не буде знати одповідати на вопросы Подля даного материялу Словацкій Народный Музей Музей Русиньской Культуры в Пряшові здобыл в оцінюваным періоді <unk> фалатків предметів культурной цінности Русиньскій музей має технічны недостаткы не диспонує наприклад електронічном пожарну сиґналізацийом В році <unk> господарил Музей із розрахунком <unk> ев На приорідны проєкты наш Музей два рокы по собі не дістал материялі вырахуваны были вшыткы выставы і подіі котры Музей за даный період зреалізувал Представителі русиньской меншыны звідали ся при тым пункті і на вопрос орґанізачных змін в Народносных Музеях в рамках консолідациі публичных фінансий о чым ся публично бесідувало уж долше Деніс Валент і з Ресорту Культуры пояснял на засіданю же пляны на орґанізачны зміны в народносных музеях ся дали боком і нич такє бы ся в Народносных Музеях не мало натепер реалізувати Наперек тому Петро Медвід член за русиньску меншыну пожадал жебы Палата Народносных Меншын приняла узнесіня в котрым жадат Ґенеральну Директорку Словацкого Народного Музея о скликаня засіданя Рады Пронародности Музеі Словацкого Народного Музея порадного орґану Ґенерального Директора Словацкого Народного Музея котрий не засідал од септембра <unk> року Членове того орґану ани не знают ци іщы тота Народносна Рада істнує Представителі народносных меншын як раз на засіданю того орґану хотіли бы дістати ясну одповід на вопросы котры дотуляют ся консолідациі в рамках Народносных Музеів Представителі народносных меншын дали в своім узнесіню термін до кінця септембра того року малорусиньскых школ Дора Канічка Белян і з Одділіня Розвитку Народностного Школьства Міністерства Школьства Баданя Вызвоня і Молодежы Словацкой Республикы одпрезентувала на засіданю інформацию о стані Народносного Школьства за рокы <unk> і <unk> Русины мали в роках <unk> і <unk> Дві основны школы з навчальным языком русиньскым а штырі матерскы школы Основных школ з навчаньом русиньского языка было пят Но подля народности ку в котрій голосят ся школярі або студенты ріжных типів школ было в році <unk> такых дітей а в році <unk> <unk> то може быти потенциял жебы навчаня русиньского языка розшырити і на дальшы школы Кєд же лем ден перед засіданьом Рады міністер школьства Томаш Друкер авізувал же малы школы бы ся могли в будучности спаяти з векшыма припадно творити консорциюмы з боку представителів русиньской меншыны пришол вопрос Ци в рамках такого пляну думат ся на то жебы не были звучуваны школы де є навчальный язык народносной меншыны або ся там учыт язык народосной меншыны і з словацкыма школами Припадно ци знат ресорт школьства в такым припаді ґарантувати же діти не прийдут о навчаня в материньскым языку або о навчаня материньского языка Як повіла представителька ресорту плян міністра має быти лем можностю прошколы не обовязком Ґарантувала же нихто не буде примушати школы жебы ся злучували Народносный закон в процесі творіня На засіданю рады бесідувал ся і о леґіслятивных процесах во области прав народносных меншын Інформацию подал підпредседа Рады А кож Горонь Горонь вернул ся на тото же в октобрі <unk> р было оголошене же Міністерство Культуры Словацкой Республикы рыхтує новелізацию закона о державным языку Уполномоченый Горонь стрітил ся з Міністерком Культуры в новембрі минушого року на стрічы познакомил ся з материялом Пак загнал припоминкы кустановліньом закона Міністерство наконец пожадало Прецеду Влады о одклад терміну приправы закона до кінця <unk> року Як інформувал на засіданю Акож Горонь дальшы консультациі односно того закона моментально не проходят Мінил ся в апрілю того року і компетентный закон кєд же Рада Влады Словацкой Республикы про Народносны Меншыны по схваліню і штату Словацку Владу стала офіцияльным порадным орґаном Влады Словацкой Республикы Горон інформувал і о тым же кінцьом апріля того року одбыла ся перша стріча робочой ґрупы котра має приготовити закон о поставліню народносных меншын В тій робочій ґрупі так само мают члены і Русины Як інформувал уповномочений до осены бы хотіли мати новый леґіслятивный замір котрый подля його слово выходит із попереднього заміру але має рефлектувати актуальны потребы і має мати можливост здобыти шыршу політычну підпору Передложыня пропозициі того закона є плянуване найпізнійше до кінця <unk> рока То выкликує вопросы ци закон прийме іщы тота влада і тот парлямент кєд же рік <unk> бы мал быти волебным роком і меншыновий закон при компаніі не мусит быти пріоритов Уряд Уповномешного Влады Словацкой Републикы Прородности Меншыны спілпрацує на основі узнесіня Влады і на пропозициі новелизациі закона о хоснуваню языків народносных меншын котрой цільом є розшырити права на хоснуваня меншыновых языків і на реґіональній уровни Пропозиция новелізациі бы мала быти передложена до кінця того року На засіданю были обговорены і дальшы пункты медже котрыма были інформация о рыхтуваню справы о поставліню і правах членів народносных меншын за період років <unk> аж <unk> яку рыхтує Уряд уповномоченого інформацию о полніню задач котры выходят із Акцного Пляну охороны прав особ якы належат ку народносным меншынам і етнічным ґрупам на рокы <unk> ци інформацию о полніню знесінь Влады Словацкой Републикы в области поставліня і прав народносных меншын Дальше засіданя Рады як інформувал уполномоченый Акож Горонь є напляноване на місяц новембер того року В понедільок <unk> червця юнія <unk> р Президент Пелеґріні стрітил ся і з представителями меншын Автор вісти Петро Медвідь Розмаітост посильнює Словацку Републіку і Народносны Комуніты бы в краіні мали жыти в мірі і синерґіі Повіл то на прес конференциі Президент Словацкой Републикы Петер Пелеґріні Тота одбыла ся по скінчыню округлого стола з представителями народносных меншын якій проходил у понедільок <unk> юния <unk> р в президентскым палаци Інформувала о тім Аґентура ТаС За окремы меншыны были участны поєдным членове Рады Влады Словацкой Респубкы Проднародносны Меншыны За русиньску меншыну взял участ Мартін Караш котрый є і предцедом русиньской обродыны на слованьску Президент апелювал жебы народносна приналежност не была причыном на звады або поляризацию Підкрислил же гражданами Словацкой Республикы сут і тоты котры мают інчу народност Народносный закон є вызва цитуваня Не дозволиме переносити великы конфлікты і загранича медже нашы народносны комуніти котры ту жыют без огляду на тото што діє ся довкола у світі в мірі покою і хотят так фунґувати і дальше повіл Пелеґріні кликал за тым жебы конфлікты не односили ся до людей котры з нима нич не мают довєдна цитуваня То люди котры жыют на Словакі котры ту штудуют выховлюют своі дітей честно працюют або пережывают уж заслужену старіст дополнил Голова державы звернул увагу на проблемы і з котрыма люди інчой народности на Словакі стрічают ся Вызвал зато зліпшыти процесы Пелеґріні авізувал же слідуючый тыжден має стрітити ся і з Міністерком Культуры Мартіном Шімічковом хоче і тлумачыти і пропозициі ку з Ефективніню Фонду на Підпору Культуры народносных Меншын цитуваня жебы вшыткы тоты котры орґанізуют прекрасны фестівалі або подіі выдают публикациі иы орґанізуют ріжны проєкты дістали ся ку грошам о много скорійше повіл Пелеґріні Завизул означыл і приправу нового закона о поставліню народносных меншын Звернул увагу на тото же меншыны долго тот закон жадают Предметом дискусиі мусит подля нього стати і закоснуваню языків народносных меншын а зако державным языку Апелювал на вшыткых котры будут творити або управлювати леґіслятиву яка дотулят ся народносных меншын жебы до процесу залучыли і представителів меншын Рішыти треба еміґрантів Президент думат же треба рішыти і ситуацию еміґрантів Вказал на тото же представителі народносных комуніт котры жыют на Словакі цілы десяткы років сут залучены до общества але тоты новы все стрічают ся з барєрами Бесідувал і о долгым тырваню адміністративного процесу ци о здобытю терміну на амбасадах ку злучыню родины а візувал же о тым буде бесідувати з Міністерством заграничных діл Стрічу орґанізувал урадник президента Принародности Меншыны Кристян Форро На округлым столі окрем представителів меншын взяли участ і уполомачена влады про розвиток гражданьской сполечности Симона Захарова уполномеченой влады про народности меншыны Акож Горонь а уполномеченой влады проромской комуніти Александер Дашко Беатифікация Петра Павла Ороса одбуде ся в септембрі Автор вісти Петро Медвідь Як інформувала у віторок <unk> юлия <unk> року на своім офіцияльным сайті Мукачоловска Грекокатолицка єпархія Дікастерия у справах вызнаня святых офіцияльно встановила дату коли одбуде ся беатифікация священномученика Петра Павла Ороса Беатифікация одбуде ся в селі Білкы на Підкарпатю в суботу <unk> септембра <unk> р Писмо в котрым Дікастерия інформувала о новій даті было адресуване мукачовскому єпархови преосвященному Теодорови Мацапулов Торжественну Божественну літурґію і з обрядом Беатифікациі очолит його еміненция кардинал Ґжегош Шрись Лоцкій архієпископ котрый є призначений папскым леґатом про тоту подію Він так само выголосит декрет од свого отця о зарахуваню отця Петра Павла Ороса до лику блаженых католицкой церкви Припоминаме же беатифікация мала одбыти ся <unk> мая того року лем пару днів перед товдато <unk> апріля было мукачовском єпархіом оголошене же беатифікация ся мусит перенести цитуваня Поджас остатніх днів од смерти папы аж до вечора середы мы вели постоянный і завзятий діалоґ і з апостольском нунциятіру нунциятуром на Украіні котрій подарило ся сконтактувати і з одповідніма особами з колеґіі кардиналів інформувала товды єпархія Поджас тых консультаций дізнали сме ся же даякы з потрібных документів котры мал підписати святійший о Франциск про завершальне потверджыня беатифікациі не встиг підписати поджас жывота Повязаню з тым проведжыня торжества беатифікациі на даній етапі стало неможливым Чытали сме в апрілю в офіцияльным выголошыню Мукачовской єпархіі Як сме вже інформували скоріше буде то першый раз в істориі Підкарпатя же буде чловік із той землі выголошений за блаженого як раз на домашній землі Папаримскій Франциск іщы <unk> авґуста <unk> року приял на авдиєнциі кардинала Марчеля Семераро префекта Дікастериі у справах вызнаня святых поджас котрой потвердил декреты якы дотуляют ся беатифікацийных процесів Першым в тым списку был декрет вызнаня мучеництва слугы Божого отця Петра Павла Роса русиньского священника мукачовской грекокатолицкой єпархіі тайного єпископа Єпархія інформувала же проґрамы беатифікацийных торжест будут публикуваны в найблизшым часі Ішли в незнане Лем як ся звали Авторы допису Севериян Косовскій Лемковину зачали выселяти <unk> квітня апріля <unk> рока Лем было то на східніх єй крайцях західню част часто называну Сандецком Русю приблизно выганяли од <unk> червця юнія маючы ту на мысли околичны до Ґрибова села Чом о тым припоминаме чом в тым контексті важна є як раз тота західня част Лемковины отже Стоваришыня Саґа Ґрибів якє уж не раз не два вказало на свою великодушніст Як іде о нашы справы фурт глядат потомных люди якы перед <unk> роками были увічнены на двох фотоґрафіях фотоґрафіях знятых вчас выганяня Ішли в незнаны Дескаль якій видите горі то дальша робота Аркадиюша Андрийкова нашол він місце в білій нижній польскым селі недалеко од Лемковины в загороді Юзефа Свідерского єдного з теперішніх жытелів місцевости Ян Свідерскій дідо властителя Стодовы на якій розмалювано Дескаль вчас акциі Вісла был примушений польскым войском перевозити фурманком выганяных Лемків Як ся по роках вказало Ян Свідерскій якій выконувал заряджыня власти єдну русиньску родину переночувал на своій ґаздівці в Білій Нижні Як раз ґазда Свідерскій знял лемківску родину яка была обнята акцийом Вісла Фотоґрафія была зроблена уж вчасі выселінь в Загороді Свідерского в Білій Нижній І то о тоту родину ся розходит глядаме потомных увічненых на фотоґрафіі в судный ден А може жыє іщы чловек якій на знимці был малым хлопцьом цитуваня Чом Ян Свідерскій рішыл увічнити на знимках лишыли ся дві барз подібны фотоґрафіі траґічну хвилю в жытю своі гости Чом чул потребу запрошыня фотоґрафа і запозуваня разом з Лемками якых гостил не знаме быти може знали ся з Ярмаку може вели спільны інтересы а може служыли разом в австро мадярскым войску в І світовій войні можливе тіж што были цілком му чужы были припадково стріченыма в выселяным селі людми якых на росках войска забрал фурманком до Ґрибова Ци Ян думал або чул што має можливіст удокументувати переломний момент в діях невеликого карпатского народу Вкінци же пят років перше виділ певно выгнаня і смерт ґрибівскых Жыдів Ци достерігал аналоґію в моменті загыбаня Лемків з краєвиду рідных гір Задумуют ся творці саґы Грибів якы од даякого часу глядают потомных видных на знимках жытелів єдного з західніх лемківскых сел Но і як раз Аркадиюш Андрийков зробил іщы єден дескаль на дошках бойска Свідерского в Білій Нижній То продолжыня акциі яку Саґа Ґрибів і Андрийков ведут од парох років Попередньо кєд іде о дескалі упамятнюючы лемківскых жытелів был зроблений дескаль в давній загороді Анны і Василя Романяків выселеных до Михалова на Нижнім Шлеску днес приналежній фамилиі Стеців во Фльоринці а іщы перше увічнено м ін давных жытелів Команчы Ци найдут ся потомны Ян Свідерскій одвозил выганяных лемківскых жытелів з іх села на стацию до Ґрибова одкале пак одходили потягы Штобы заузити гляданя вартат припомнути якы села были выселяны зо стациі в Ґрибові лем не єст то такє просте як ся дакотрым здає Предовшыткым не маме стислых джерел штобы знати якы точно села были вывожены з желізницьовой стациі в Ґрибові Остают нам лем поєдны спомины выселенців а при тым некомплетны наднес документы хоц може і комплетны але нияк неопрацуваны так тіж при нагоді гев той темы родит нам ся плян на дальшу роботу опрацуваня спису русиньскых сел з Лемковины подля місця одосланя транспорту вчас Акциі Вісла Знатя што з Ґрибова одходили транспорты з Русинами з сел якы мали ближе до Ґрибова ниж до інчых стаций примірно до Заґужан Ґорлиц Словом поясніня чытаючы слухаючы споминів выселенців часто можеме мати проблем зо зрозумліньом як іде о подаваня повіту в якым жыли А причыном є тото што на обшыри Лемковины в роках <unk> істнувал окремий ґрибівскій повіт якій дньом <unk> квітня апріля <unk> был знесеный а села што го творили были приділены до новосандецкого ґорлицкого і тарнівского то достатні очывидно не обнимал лемківской териториі Так тіж в людскій свідомости часто в споминах старшых осіб закодувал ся ґрибівскій повіт як повіт котрым обняте было дане село Можеме додати што од <unk> рока до новосандецкого повіту долучыли такы лемківскы села Берест Білцарева Боґуша Чырна Фльоринка Камяна Королева Руска Перунка Полянкы і Вавка Окрем них в склад новосандецкого повіту входили дальшы рускы села Зас ґорлицкій повіт складал ся з такых рускых сел як Баниця Білична Брунария Нижня Брунария Вишня Чарна Чертіжне Ізбы Яшкова Ставиша і Снітниця і подібні як выже окрем них в склад ґорлицкого повіту входили дальшы рускы села якы были до него дуже скорше зачыслены З доступных і провіреных в часі писаня гылсой статіі Джерил знаме што з ґрибівской стациі в червци юнію і липци юлию <unk> рока одходили транспорты з выселенцями м ін з Фльоринкы Лавкы Білцаревы Боґушы Королевы Руской Береста Полян Брунариі Вышньой і Нижньой а тіж сел на полудни входячых в склад новосандецкого повіту як мохначка ци поворозник То очывидно лем поєдны приміры тото розділіня на стациі не было такє очывидне не все оддзеркаляло адміністрацийны поділы ци лоґічну близкіст до найблизшой заладовчой стациі бо приміром Ізбяне Біличняне Баничане і Снітничане были завезены аж на стацию до Ґорлиц Зо стациі в Ґрибовій одыслано<unk> транспорты выселяючы <unk> родин то є <unk> осіб цитуваня Хотіли бы сме познати мена і істориі Лемків з фотоґрафіі од родины свідерскых Не знаме іх фурт апелюєме о розповсюджаня жебы хтоси іх розпознал голосит комунікат Саґы Ґрибів Самособом треба подякувати внукови Юзефа Свідерского за одкрытіст на нашу тернисту історию за одкрытіст без упереджынь за зрозумліня і пошану Середа <unk> липця юлия <unk> р В річницю смерти Богдана Ґамбаля Запрошыня на стрічу Автор вісти Наталия Малецка Новак Днес <unk> липця юлия минят докладні пят років одколи бурсяне жытя замерло По короткій хвороті одышол блаженой памяти Богдан Ґамбаль Не были сме товды готовы на факт же дале дорогом котру нам вызначал будеме мусіти іти самы без його підповіди без його шаленых думок просто без него Пят років по смерти Богдана Ґамбаля єдной з найбарже характерных фиґур соспільного жытя Лемків в послідніх десятках років Запрашаме до спільного упамятніня його особы і доробку Стріча має быти нагодом не лем до припомніня його біоґрафіі нашых споминів але тіж до рефлексиі над сучасным розумліньом лемківской достоменности котрой будуваню посвятил значучу част жытя Богдан Ґамбаль вродил ся <unk> лютого фебруара <unk> рока в Польковицях на Нижнім Шлеску в родині выселенців з Чарной і Одырного В Лемковині і нашым справам оддал своє серце і заанґажуваня але то на проклятым заході як мал в озвыку ни то в жартах ни на поважні бесідувати был похоронений пару днів посмерти в липци юлию <unk> р рішыньом загального згромаджыня Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях з <unk> рока будинок достал мено Богдана Ґамбаля і так отримал він своє тырвале місце в улюбленых горах Был єдным з тых котры в <unk> році реактивували Руску Бурсу і дали єй другє жытя Роками был ведучым Заряду Бурсы інституциі выняткового значыня для культуры і едукациі Руска Бурса была головным простором діяльности Богдана а заєдно особливо близкым мумістьом Лемківскы справы зачал ся анґажувати уж за студентскых часів в Кракові Спілорґанізувал стрічы будувал реляциі на діяня переносил возродны думкы Был серед членів основателів Стоваришыня Лемків орґанізациі котра як перша по <unk> році піднимала діалоґ з державныма властями і старала ся выпрацувати тырвалы рамы фунґуваня лемківской меншыны в Польщы Богдан Ґамбаль был вымагаючым і безкомпромісовым лідером Выкликувал емоциі і горячы диспуты аж і звады Знал анализувати неуспіхы вытігати одповідны высновкы был прихыльником будуваня свідомой лемківской достоменности выходячой за рамкы фольклору і символичных споминів минулого Дал початок лем фм котре грат цілу добу а порталь Фурт і фурт приносит новы вісти з общерусиньского світа Хочеме вернути до його думок діянь і присутности не лем як до споминів але як пункты однесіня для днешніх і будучых бесід о лемківскій ідентичности З той причыны хочеме запросити Вас на дві стрічы якы будут присвячены його памяти В суботу <unk> липця юлия о <unk> стрітиме ся на богослужыню на Св Горі Явір якє буде правлене в місцевій каплици Пак о <unk> просиме вшыткых на споминову стрічы до Руской Бурсы в Ґорлицях де будеме споминати спільны моменты з Покійным Богданом Ґамбальом В полонинах перебыли дальшы кільометры біциґльовых стежок Автор вісти Петро Медвід В полонинах <unk> юлия <unk> р передали до хоснуваня біциклистам дальшы кілометры біциґльовых стежок Пряшівскій Самосправный Край выбудувал в рамках циклоокругу полонины Трайль <unk> і <unk> кмых цикльостежок Стежкы прибыли в селах Стащын і Влич Самосправа в них вдяка власным і европскым грошам проінвестувала <unk> мілийона евро Інформувала о тім Леа Легоцка і з одділіня комунікациі ПСК В Стащыні прибыло цілково <unk> кілометрів біциґльовых стежок і з трьома лавками єдным мостом і двома альтенками тоты мают і електричны ладуваня стояны на біциґлі лавочкы стіл огниско До рока і піл хоче ПСК добудувати іщы два кома <unk> кілометра долгу част в Снині і то так жебы біциґлісты без перервы дістали ся до біциґльовой стежкы і Снины аж на рускє сідло Новозбудувана част в Сащыні прямо надвязує на циклотрасу Старина бывше село Рускє в должці <unk>кри км котру край передал до хоснуваня рік тому Цитуваня Моім стом є жебы сме скапчали цілы полонины з окресным містом Снина Жебы люде ту могли комфортно прийти по циклотрасі а не мусіли ходити помедже авта Інтересно і розумно бы сме правдоподобно знали вырішыти іспоіня медже земпліньскыма гамрами а Стащыном Тота територия Народного Парку має величезный потенциял але потребує мати добрі выбудувану інфраструктуру о што будеме і дальше намагати ся Актуально до нас ходит вельо Поляків і Чехів но нашым цільом є звидительнити полонины про цілу Словакію повіл предцед ПСК Мілян Маєрскій З новой біцикловой стежкы можут тішыти ся і в селі Влич де прибыло <unk> і <unk> кілометра В рамках циклотрасы В Лич Кривий найдете і <unk> метрів долгу циклолавку ци альтанук Проінвестуваных было <unk> мілийона евро Ґувій трасі В лич Кривий хоче іщы крайска самосправа добудувати <unk> кілометра долгу част так само активно приготовлює і третю етапу до будуваня части Влич Березовец Кална Ростока в долшці <unk> кілометра цитуваня Інтенсывно робиме і на дальшых частях цикльотрасы Поленины Трайл Лем в найблизшых трьох роках будеме намагати ся збудувати в тым реґіоні коло <unk> а <unk> кілометрів цикло трас уточнил директор справуваня і утримуваня драх Марцель Горват Полоніны трайл то унікатный проєкт реализуваный в рамках ініциятивы <unk>rea<unk> спілпрацы з Европском Комісийом і Світовом Банком котрый заміряный є на выбудуваня ціклю округу в долшці <unk> кілометрів і з перепоіньом на Польщу і Украіну бы мал мати довєдна аж <unk> км на словацкым боці границі має іти катастра мысел Стащын Рунина Рускій Потік Кривий Влич Березовец Руска Воля Кальна Ростока і Стащыньска Ростока Замениці кличут на лемківскій кєрмеш Автор вісти Севериян Косовскій уж в найблизшу суботу <unk> липця юлия в Заменицях на Нижнім Шлеску одбуде ся лемківскій Кєрмеш подія орґанізувана місцевом грекокатолицком парохійом святого Йоана Крестытеля Хоц тогорічне престольне свято земеницка парохія уж одсвяткувала ХХ чертя юнія за тзв новым календарным стильом то лемківскій кєрмеш одбуде ся дальшый раз в часі близкым до праздника святого Йоана за юлияньскым рахуваньом што того рока выходит в понедільок <unk> липця юлия Традицийно земеницкы кєрмешы одбывали ся як єдна з товаришучых полій в рамках Медженародного Фольклорного Фестівалю Світ під Кычером і тым разом буде дакус подібні кєд же в проґрамі выступлят два колективы участникы тырваючого як раз паралельно фестівалю то ґрупы з Арґентины і Македоніі Кєрмеш зачне ся о <unk> <unk> годині богослужыньом за мир на світі пак буде зложене квітя під памятником Лемківскых жертв Акциі Вісла якій был одкрытий в <unk> році в <unk> річницю выгнаня О <unk> <unk> годині буде початок культурного проґраму Выступлят м інківскій Ансамбль Пісні і Танця Ластівочка з Пшемкова Розтока CОС Лемко Тавер зо Стрелец Краіньскых Ансамбль Украіньской Школы з Ліґниці а тіж польскы колектывы з сусідніх сел Під вечер буде палена ватра В вечерній части выступлят забавовы ґрупы Троянда і Лем Кус як Кєрмеш Оркєстра Товаришыти будут і другы акциі як выстава лемківского облечыня і архівальных фотоґрафій буде мож тіж попрібувати лемківской кухні Стоваришыня Лемків упамятнило Покійного Богдана Ґамбаля Автор вісти Севериян В річницю смерти блаженой памяти Богдана Ґамбаля Стоваришыня Лемків оддало чест Покійному Богдан Ґамбаль одышол до ліпшого світа <unk> липця юлия <unk> р Місце спочываня Покійного найчастійше одвиджают члены Кружка Стоваришыня Лемків в Любіні котрого Богдан Ґамбаль был долголітнім членом Вчера в річницю смерти Квітя і Світило Памяти за Стоваришыня Лемків положыл Павел Сафыняк член любіньского Кружка і заєдно член Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Пару дни перше <unk> червця юнія на любіньскым цмонтери присутный был секретар Головного Заряду Стоваришыня Лемків та член Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Севериян Косовскій Богдан Ґамбаль был єдным з членів основателів Стоваришыня Лемків в <unk> році Хвилю пізнійше бо в <unk> році стоял при реактивациі Ґорлицкой Руской Бурсы якій якій посвячал своі пізнійшы рокы Любіньскы члены Стоваришыня Лемків на Гріб Покійного приходят каждого рока <unk> грудня децембра в нацийональне свято Лемків Ден Русинів Польщы Тото днес як раз традиция стало ся по смерти Богдана Ґамбаля якій для лемківской соспільности был вызначным діячом єдным з думкодавців спільнотовых святкувань нацийонального свята основательом першого лемківского радия Лем фм Выслухали сте дописів якы публикуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак