Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 273
Перегляд тыжня
Episode description
Перегляд тыжня
Automatic transcript
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> марця <unk> ры Грекокатолицкы єпископы з Мадярска і Словакі вєдно засідали в Маря Полчы Автор вісти Петро Медвід Як інформувал пресовый Центер Кошыцкой єпархіі грекокатолицкой єпархіі з Мадярска <unk> марця <unk> р стрітили ся в Маря Полчі жебы вєдно з єпископами з Словакі засідали на раді єрархів і одсвяткували тым <unk> річницю зряджыня митрополиі Вечур заполнили Базиліку в Маряполчі віруючы і священници на літургіі оперед посвяченых дарів на котрій брали участ і єпископы <unk> років митрополиі Перед десятьома роками <unk> марця <unk> р папа римскій Франциск основал грекокатолицку митрополию в Мадярску Головны святкуваня мают одбыти ся в авґусті підчас великого одпусту в Маря Полчы Маря Полч є єдным з найвызначнійшых історичных одпустовых місц грекокатоликів русиньской традициі З нагоды річниці в ден зряджыня Митрополиі стрітили ся єрархы на меморядным засіданю Ради єрархіі верховного орґану Митрополітной церкви на котрым брали участ і представителі грекокатолицкой церкви на Словакі Дискутували о важных вопросах котры дотуляют ся обыдвох церкви цитуваня Обидві церкви в собі сут барз близкы Грекокатолици на Словакі стали окрему митрополию о <unk> років скорійше значыт выміна скушености при формуваню новых пасторачных і теолоґічных приступів была барз хосенна Окрем ґеоґрафічной близкости наскапчают і історичны коріня і актуальны социяльны выкликы котры выжадуют собі сполочний поступ повіл о Іштван Шестак протосинкєль гайдудорокской Архієпархіі Літургічны тексты і жывот священників Дополідне дискутувало ся о хоснуваню літурґічных текстів і публикаций при уділюваню ініциячных тайн як і о односинах медже причащаньом дітий і Першым святым причастом Пополітні єпископы дискутували о вопросах якы дотуляют ся священьского жывота іх молитовного рітма формациі семінаристів літургічной освіты священників і віруючых як і о дальшых темах На сполочным засіданю за мадярску сторону брали участ высокопреосвященный Філіп Кочыш архієпископ і митрополіта Гайдудорокскій преосвященный Атанас Орос єпарха Мішкольцкій і преосвященный Авель Сочка єпарха Ніредгаскій і Словакі пришли высокопресвященный Йона Максим архієпископ і митрополита пряшівскій архієпископ Кірил Василь кошыцкій єпарха і преосвященный Мілян Лах помічный єпископ братиславской єпархіі Завершыньом дня была вечур літургія оперед посвяченых дарів в рамках котрой єпископы з Мадярска і Словаків єдно подякували за десят років митрополиі в Мадярску Высокопреосвященный Філіп припомянул Ужгородску Унію На літургіі тримал проповід высокопросвященный Філіп голова грекокатолицкой церкви в Мадярску Владыка вказал на то же в історичным контексті <unk> років може здати ся як долгій період але в порівнаню з <unk> роками од ужгородской уніі з <unk> року то лем куртий момент І кєд на тій подіі не был участний ани мукочовскій єпарха Теодор Мацапула ани помічный єпископ мукачовскій Ніль Лущак владыкове загнали митрополітови Філипови з нагоды ювілея основаня митрополиі поздравне писмо Кір Філип так само припомянул ключовы історичны діі котры формували тамтешню грекокатолицку церков котра є наслідником ужгородской уніі і мукачовской єпархіі Владыка припомяну перше слизиня ікони богородиці в Маря Полчі в <unk> році Великє згромаджыня в гайдудорозі в році <unk> путь до Рыма в році <unk> коли пят <unk> мадярскых грекокатоликів принесло своі пожадавкы прямо в селеньскому архієрейови ци основаня гайдудорогской єпархіі в <unk> році Ку тым історичным меджам тепер належыт і основаня митрополиі в році <unk> На кінцю Кір Филип припомянул же ікона Богородиці в Маря Полчі є символом єдности грекокатоликів без огляду на границі В понедільок <unk> марця <unk> рока Зборнике доступный в друкуваній і онляйн версиі Автор вісти Петро Медвід <unk> і <unk> септембра <unk> року на Пряшівскій Університі в Пряшові проходила медженародова научна конференция під назвом Камогрядешы Дінамічны процесы в сучасній карпаторусиністиці Цільом конференциі была аналіза сучасного стану карпаторусиністикы на Словакі за послідню декаду значыт од <unk> Медженародного Конґресу Русиньского Языка котрый одбыл ся в Пряшові у <unk> році В тых днях дістала ся нам до рук нова публикация зборник котрый обсягує рефераты якы одзвучали на даній конференциі Едіторами зборника Камо Грядешы Динамічны процесы в сучасній карпаторусиністиці сут Валерий Падяк котрый был ініциятором конференциі і Михал Павлич обыдвома робітници Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові Зборник выдало выдавництво Пряшівской Університи Як раз Валерийови Падякови є присвяченый і вступ до зборника спера проф Павла Роберта Маґочія Кєд же наш літературознатель высокошкольскій педагоґ минулый рік одсвяткувал пілокруглый ювілей <unk> років а конференцию робил при тій нагоді В зборнику котрый має нецілых <unk> сторінок є напечатаных <unk> статей од авторів і Словакі Украіны Мадярска Канады і Споєных Штатів Америкы Медже авторами сут такы познаты і з карпаторусиньскых научных кругів як уж споминаний Павел Роберт Маґочій Анна Плішкова Володимір Фенич ци Мариянна Лавене з Украін але і дальшы В зборнику мож найти і медияльны выступы з конференциі котры появили ся в пресі ци фотоґрафічне здокументуваня той подіі окрем того же книжку в котрой тираж є двіста палатків мож здобыти у орґанізатора конференциі Валерия Падяка Зборник є доступный і в електронічній формі на сайті Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові середа <unk> марця <unk> рока І Конвент Війтів і Бургомайстрів Ґорлицкого Повіту Автор вісти Наталия Малецка Новак В Каштели в Шымбарку одбыл ся І Конвент Війтів і Бургомайстрів Ґорлицкого Повіту Головныма темами першой такой стрічы были м інчыма квестиі проблемового доізду до автострады А<unk> ци обводниця Ґорлиц На запрошыня старости Мирослава Вальонґа на конвент пришли м ін Лукаш Смулка маршалок малопольского воєвідства і самоурядовці ґорлицкого повіту Стріча была нагодом жебы омовити актуальны справы потребы і выкликы з якыма наштоден міряют ся локальны самоуряды На подіі присутна была тіж посланкыня Барбара Бартусь віцеведуча соймику малопольского воєвідства Ядвіґа Вуйтович і радный соймику малопольского воєвідства Томаш Платек Особливу увагу дослідникы посвятили квестиі поправы получыня Ґорлиц з автострадом <unk> і модернізациі істнуючой дороговой інфраструктуры Тепер доізд до автострады в страну Кракова заберат вельо часу В плянах є побудувати лучник Дорогы <unk> котрый скоротит переізд і поправит комфорт подорожы Єдном з основных тем была плянувана до будовы обводниця Ґорлиц Підкрислено што забезпечены сут середкы высокости <unk> і <unk> мілийона злотых на рокы <unk> на актуализацию концепциі вєдно з позысканьом рішыня о середовисковых обставинах Конкурс оферт передвидженый єст на першу другу четвертину <unk> рока то актуализация дотеперішнього проєкту і анализа новых можливости вариянтів трасы Омовлено тіж розвиток роверовой інфраструктуры в тым трасу <unk>reo Закінчено етап збераня материялів што тыкают концепциі наступным кроком буде здобыти одповідні схваліня і ґрунты під будову Дискусия обняла тіж розвиток желізниці і конечніст модернізациі штрек номер <unk> і <unk> Самоурядовці внескували о дальшы анализы і конкретны діяня в тій обшыри жебы поправити транспортову доступніст в реґіоні і злегшыти подорожы На конвенті присутна была Катажына Венґжын Мадея директорка заряду воєвідскых доріг в Кракові котра представила пляны дороговой інфраструктуры в поєдных ґмінах ґорлицкого повіту Катажына Антош з маршалківского уряду малопольского воєвідства запрезентувала інформациі о актуальных наборах з европейскых фундушів Вышол новый зборник <unk> Автор вісти Петро Медвід В тых днях достала ся нам під рукы нова публикация з выдавательства Пряшівской Університы і Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе выдал Науковый Зборник Карпато Русин <unk> То вже CЦник студиі Скарпаторусиністикы головном едіторком і одповідньом редакторком зборника є Кветослава Копорова робітничка русиньского Інституту в Пряшові Зборник традично в попередніх роках обсягувал тексты рефератів якы одзвучали в даным році в рамках циклю Семінарів Карпаторусиністикы котры Інститут орґанізує То долгорічна активност нашой університной інституциі Зборник векшыном был дополнений і о даякы дальшы научны статі студиі Тот рік єст борник дакус вынятковым Інститут Русиньского Языка і Культуры в минушым році зорґанізувал лем єден семінар карпаторусиністикы і так векшыну статий творят авторы котры не выступали знаным материялом в рамках семінарів Єдином выступаючом на семінари Карпаторусиністыкы в минулшым році была докторантка нашого Інституту Домініка Новотна котра обробила тему під назвом Ґуґенезі еміґрантской літературы Карпатскых Русинів з братств і обществ літературным творам Зборник обсягує сім статій при чым ся в ним чытателям научного часопису Стуm Карпат Conum представит веце дебютантів Медже них належыт Давід Франта і Западочевской Університи в Пильзні якій занимат ся у своім материялі темом рутеністичного діла Антоніна Гартла головно в контексті звязів на Владислава Ванчуру З той самой університі є і Анастазия Франта котра обробила тему заникнутя і вокалізациі ієрів в русиньскым языку на материялі найстаршых памяток Карпатской Руси О асиміляциі русиньского населіня на выходній Словакі в другій половині ХХ столітя на прикладі села Баньскє пише дальшый дебютант зборнику Тимофей Федор якій є етноґрафом Словацкого Народного Музея Музея Русиньской Культуры в Пряшові A<unk>J дальше найдеме статі Кветославы Копоровой Анны Пряшковой ци Михала Павлича котры діют на Інституті Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університет в Пряшові Антоний Крог Почестным Амбасадором Сандецкого Штетля Автор вісти Севериян Косовскій Антоний Крог щырый приятель Лемків отримал званя Почестного Амбасадора Сандецкого Штетля То соспільна орґанізация яка веде діяня в обшыри плеканя історичной памяти о меншынах прожываючых на Сандецчыні цитуваня Мы абсолютно горды што нашу номінацию принял Антоний Крог выдатный писменник етноґраф історик культуры публициста тлумач і куратор вельох выстав Написал Сандецкій Штетль Знаня Почестного Амбасадора є признаване особам та інституциям якы заанґажуваны сут в меджереліґійный діалоґ плеканя традиций і вельокультуровости на Сандеччыні Сам Сандецкій Штетль то соспільна орґанізация якой головным цілю є приближаня культуры реліґіі і істориі сандецкых Жыдів та представляня іх материяльной і духовой спадковины як вкладу в розвиток Нового Санча Але як сме уж рекли Штетль веде тіж активны діяня в обшыри шыріня істориі і традиций інчых нацийональных меншын заселяючых Сандецчыну або як звыкли гварити Лемкы Сандецкой Руси Тыма меншынами окрем Жыдів сут очывидно Лемкы Циґане але і населіня протестантскых віроісповідань Ведучым орґанізациі є др Лукаш Поломскій історик учытель і публициста Кінцьом грудня децембра <unk> рока Антоний Крог был оціненый Нагородом Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины за роботу для народной культуры товды тіж прикликали сме найважнійшы епізоды професийной і творчой працы лавреата яка односила ся до лемківской народной культуры Як куратор был одповідальный за орґанізацию славной выставы Лемкы яка зорґанізувана была в <unk> році в Ґалериі давна синагога в Новым Санчы Была то переломна выстава бо перша яка без стереотипів і тенденций представляла Лемків в Польщы Шырше о успішній творчости Крога чытайте в статі з грудня децембра Наданя званя Почестного Амбасадора Сандецкого Штетля одбуде ся вчас зобраня членів орґанізациі О даті подіі будут іщы інформувати Выслухали сте дописы якы опубликуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак