Archiwum
łemkowskiego radia

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм неділя <unk> січня януара <unk> рока Президент нагородил русиньску участничку словацкого народного повстаня Анну Береґову і Економа Сібка Автор вісти Петро Медвідь В суботу <unk> януара <unk> р в будові словацкой фільгармоніі одбыла ся святочна церемонія уділюваня державных нагород з нагоды <unk> річниці выникнутя Словацкой Републикы котру собі Словакія припомянула <unk> януара Тотрік першый раз у функциі державны ордены уділювал президент Петер Пелеґріні Президент нагородил <unk> особности з того половину інморіям Пят нагородженых было залученых до словацкого народного повстаня або протифашыстичного одбоя Пелеґріні не нагородил особности народносных меншын Попередня президента Зузана Чапутова підчас свого функного періоду выберала при тій нагоді все і особности спосеред народносных меншын котры пак были нагороджены при річниці Републикы як раз за свою роботу і успіхы повязаны з даном народносном меншыном Петер Пелеґріні в тій традициі не продолжавал народносны меншыны не были спомянуты ани в його проговорі на початку церемоніі Орден Людовіта Штура про Берґерову і сібка Наперек тому нагороду президент уділил і двом Русинам Першол єй родачка з габуры русиньского села в меджелябірскым окресі Анна Берґерова Берґєрова была прямо участничком Словацкого Народного Повстаня Президент Словацкой Республикы Берґеровій уділил Орден Людовіта Штура І класы гражданьскій тіп Імориям за вынятковы заслугы о демокрацию і єй розвиток людскы права і свободы і єй охрану На святочну церемонію пришла Орден з рук президента перевзяти дівка Анны Берґеровой Нагородженый был орденом Людовита Штура ІІ клясы гражданьскій тип і економ родак із камюнкы русиньского села Старолюбовняньского Окресу проф Юрий Сіпко Тот был нагородженый за выняткове шыріня доброго імя Словацкой Републикы в заграничу Його брат проф Йосиф Сіпко лінґвіста є познатый і в Русиньскым Русі Анна Берґерова Народила ся Анна Берґерова роджена Даньова <unk> марця <unk> р в Габурі Мала двоє братів котры діяли в протифашістичных ґрупах на териториі Чехіі Початку войны жыла з мамом Юлийом і сестром Марийом Кєд ся ім до обистя населили німецкы вояци втекли ку партизантам В партизантскій ґрупі чапаєв Анна Берґерова помагала дрови Ґуберови власне імя Йозеф Долина як здравотничка Єдночасно в єдной з сестров робили спойкы нелеґально возили муніцию ходили вызвідувати По перерваню німецкого фронту в новембрі <unk> р при Каленовій дальше робила як стравотничка при вояках і партизантах котры вертали з фронту і коло пропущеных вязнів і сконцентрачных лаґрів По войні выштувала Руску ґімназию в Гуменнім пак Правницку факульту Університету Коменьского в Братиславі де зістала жыти Была функцийонарком Словацкого Союзу Жен посланкыньом Народного Выбору активно анґажувала ся в обшественным і політичным жывоті до кінця і в часі коли была вжена пенсиі вмерла <unk> фебруара <unk> року Душов і серцьом Русинка габурчанка В рамках святочной церемоніі котра была высылана і державном телевізийом могли зрітели видіти і архівный запис із Анном Берґєровом міцны были єй слова кєд повіла же свобода є про ню свята заповід Анна Берґерова ниґда не забыла на своє походжыня Ур в розговорі про деннык Корзар позвідала ся берґеровой редакторка Яна Отрьова ци ся і цне за родным крайом кєд же понад <unk> декат жыє в Братиславі Анна Берґерова одповіла Тілом єм братіславчанка але душом і серцьом єм Русинка габурчанка Міністер Томаш Сємоняк Устава о меншынах Хочеме єй достосувати до сучасности Автор вісти Наталия Малецка Новак Цитуваня Двадцет років тому была схвалена устава котра здефініювала реляциі Польщы з нацийональныма і етнічныма меншынами устава принесла вельо важных розвязань Повіл шеф Мініства Внутрішніх Справ і Адміністрациі Координатор специяльных служб Томаш Сємоняк вчас прес конференциі в пятницю <unk> січня януара того рока В подіі участ взяли тіж віцеміністер Томаш Шыманьскій та др Григорий Куприянович Спілведучий Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Европейскы стандарды цитуваня Двадцет років то барз вельо зато бесідуєме о потребі новелизациі уставы о нацийональных і етнічных меншынах та о реґіональным языку Хочеме достосувати єй до сучасности до очыкувань і потреб меншын бесідувал міністер Не через припадок Устава была принята пару місяців по тым як Польща влошла до Евской Уніі бо навязує до европейскых стандардів демократичных держав правоурядных держав котры в такій спосіб реґулюют своі реляциі з меншынами Продолжал Підкрислил же устава принесла вельо важных розвязань котры тыкают хоц бы хоснуваня языка меншын в урядах ци двоязычных таблиц Заґарантувал же теперішній уряд хоче вказувати же розвязуєме вшыткы проблемы в згідні В згідны з правом спосіб і з максимальном отвертістю на проблемы нацийональных і етнічных меншын Припомну же єдным з першых рішынь было приверніня дотациі на вчыня языка для діти з німецкой меншыны цитуваня Дискутуєме тіж о потребі новелизациі той уставы жебы достосувати єй до сучасности до очыкувань потреб меншын тота дискусия в рамках Спільной Комісиі зачне ся о хвилю Повіл Віцешеф Мініства Внутрішніх Справ і Адміністрациі Томаш Шыманьскій підкрислил же Спільна Комісия Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын єст консультацийно порадительным тілом але тіж властивым місцьом до того цитуваня жебы ся гын формували найважнійшы справы з пункту пізріня очыкувань меншыновой стороны але і можливости публичной адміністрациі На жаль через минулых вісем років так не было были звады легковажне трактуваня представників нацийональных і етнічных меншын неєднократно являли ся сильны емоциі котры не были потрібны звертал увагу Шыманьскій Нове тіло експертів припомнул што вчас посліднього засіданя Спільной Комісиі вєдно з єй спілведучым Григорийом Куприяновичом рішено жебы покликати ансамбль котрий має збадати што треба змінити жебы цитуваня наново промувати ідею достоменніст вельокультуровіст так важну для захованя традициі Григорий Куприянович вчас конференциі вказувал же ден схваліня уставы цитуваня был епоховом подійом кєд іде о нацийональны і етнічны меншыны в Польщы принятя уставы было першым в істориі уставовым уреґулюваньом прав меншын в Польщы Тота устава была єдном з найдолше процедуваных устав в І Польскій Республиці але єй принятя мало далеко ідучы правне наслідства бесідувал Подал тіж што річниця схваліня уставы єст добром нагодом до рефлексиі над єй записами Додатково меншыны постулюют о покликаня Рады Нацийональных і Етнічных Меншын Григорий Куприянович звернул тіж увагу на квестию політичной репрезентациі меншын цитуваня В теперішній каденциі парляменту перший раз од десяток років не засідат ниякій представник парляментариста котрий деклярує свою приналежніст до єдной з нацийональных і етнічных меншын спосерів Спільна Комісия Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын <unk> січня януара <unk> р Минуло <unk> років од схваліня Уставы о нацийональных і етнічных меншынах на реґіональным языку То основный закон котрый уможнює охорону прав нацийональных і етнічных меншын в польскій державі Устава єст найважнійшым з нормативных актів котры тыкают охороны прав меншын в Польщы Переписы обнимают дефініцию нацийональной і етнічной меншыны девят нацийональных і <unk> етнічны та реґіонального языка Послідня походит з Европейской Карты Реґіональных і Етнічных Языків Згідно з законом основана была Спільна Комісия Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын консультацийно порадительный орґан Презеса Рады Міністрів Дотепер одбыло ся <unk> засідань Комісиі Перше засіданя одбыло ся <unk> вересня септембра <unk> р Рівноправныма спілведучыма Спільной Комісиі сут представникы Міністра Властивого до справ Реліґійных Віроісповідань та Нацийональных і Етнічных меншын та представник меншын і соспільности хоснуючой реґіональний язык В понедільок <unk> січня януара <unk> рока Філип звертат увагу на огорожыня існуваня русиньскых школ Автор вісти Петро Медвід цитуваня Нова версия школьского закона котра діє од <unk> януара <unk> року може огорозити істнуваня русиньского школьства значыт двох школ з навчальным языком русиньскым Пше Мілянян Білип член Рады Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны і член Президиі Округлого Стола Русинів Словакіі Писмом в тым діли звернул ся в понедільок <unk> януара <unk> року до уполномоченого Влады Словацкой Републикы про Народносны меншыны Акоша Гороня Школы котры днес Русины на Словакі мают і з навчальным языком русиньскым сут в кленовій і кальній Рыстоці Дальшы школы де днес учыт ся русиньскій язык не сут і з навчальным языком але з навчаньом русиньского языка По новому треба учыти вшыткы предметы по русиньскы Пилип в писмі пише же нова дефініция школу з навчальным языком народносной меншыны дефініює як школу цитуваня в котрій цілый выховно освітный процес окрем навчаня словацкого і чужых языків реалізує ся в языку народносной меншыны Подля дотеперішньой версиі закона народносном школом была така в котрій найменше в єдній клясі выховноосвітній процес окрем навчаня чужых языків реалізує ся в языку народносной меншыны або школа в котрій у вшыткых клясах процес реалізує ся найменьше в двох областях в языку народносной меншыны Як раз друга можливост є хоснована і в русиньскых школах в Кленовій і Кайній Ростоці по русиньскы учыт ся русиньскій язык і література як і дві цілы дальшы области Решта предметів учыт ся по словацкы школы тым подля попередньой версиі закона сполняли условя быти народносном школом значыт школом і знавчальным языком русиньскым Як звернул увагу Піліп нова версия закона значыт же покляш школы в Кленовій і Кальній Рыстоці не почнут учыти вшыткы предметы по русиньскы цитуваня Міністерство Школьства Словацкой Републикы іх зліквідує Піліп буде то значыти конец Піліп при тым акцентує же покляны школы мали почати учыти і дальшы предметы в русиньскым языку буде треба створити учебникы котры днес не сут цитуваня Єдночасно то значыт же родичы возмут своі діти з русиньскых школ бо не будут приготовлены в словацкым языку на дальше студиюм на серед ніх наслідно на высокых школах пише Пиліп котрый припоминат же Русины не мают на Словакі середнє школьство од його ліквідациі комуністичным режімом Дальше цитуваня Обидві можливости в одношыню ку новій леґіслятиві будут значыти конец школ і з навчальным языком русиньскым на Словакі закінчує Пилип Припоминаме же покля школы в Кленовій і Кальні Рыстоці стратят статус школы з навчальным языком русиньскым і будут по новому лем з навчаньом русиньского языка буде означыти і то же дістанут меньший норматів на школяря будут так господарити з меньшым розрахунком Тот факт може о вплывнити і рішыня старостів ци школы в селах зохоблят або іх запрут цалком Томаш Квока здобыл ступінь габілітуваного доктора автор допису Наталия Малецка Новак Перед двома місяцями Рада Дисципліны Языкознавство Ягайлоньского Університету єдноголосно підняла рішыня надати др Томашови Квоці Ступінь габілітуваного доктора в обшыри гуманістичных наук в дисципліні языкознавство ґратулюєме тото престіжне рішыня єст выразом узнаня для выдатных науковых осягнінь Томаша Квокы його вкладу в розвиток языкознавчых бадань і заанґажуваня в популяризацию наук Габілитацийный процес обнимал оціну наукового доробку кандидата в тым його публикаций бадавчых проєктів та участи в медженародных конференциях Наукова стежка др габілітуваного Томаша Квокы Др габілітуваный Томаш Квока єст абсольвентом Сербской Філолоґіі Ягайлоньского Університету де в <unk> році зачал докторскы студиі під опіком профєслава Борися Його докторска робота оборонена в <unk> році тыкала істориі словництва з обшыри соспільных односин в Сербіі і Чорногорі Од <unk> р робит як адюнкт в Інституті Славяньской Філолоґіі Ягайлоньского Університету в закладі Сербской Філолоґіі Веде там баданя над семантиком і етимолоґійом полудньовославяньскых языків з особливым увзглядніньом сербского языка Єст членом Комісиі Культуры Славян Польской Академіі Знань та членом Комісиі Славянознавства Польской Академіі Наук в Кракові Науково занимат ся історийом і специфіком войводины языками меншын той обшыри та языковом політиком в Сербіі Окрем того історичном ґраматиком і історийом сербского языка сучасным станом сербского языка та постсербско хорбатскых языків народном і сучасном культуром Сербіі популярном культуром в Сербіі Серед його заінтересувань сут і русиньскы языкы в Середній Европі ци лемківска русиньска культура в Польщы і Войводині Єст бы др габш Квока Лемком з Ґорлиц по родах з Ізб і Ліщын Заанґажуваня в захованя і розвиток лемківской культуры Уж в молодости брал участ в неофіцийных занятях лемківского языка веденых вєдно з реліґійом орґанізуваных в Ґорлицях де творила ся православна парохія будувана была церков Занятя реліґіі языка для діти і молодежы а тіж богослужыня для лемківской спільноты в Ґорлицях Одбывали ся в заступчым будинку Старій хыжы при новобудуваній церкви Занятя вюл нацийональный учытель парох поколінь Лемків і сучасный Будитель Петро Трохановскій якій анґажувал молодіж в авторскы театрально музичны видовиска в котрых так само активну участ брал Томаш Квока Представліня тыкали історичных тем звязаных зо спадковином Лемків Вказуваны были лемківскій спільноті при нагоді пропамятных стріч і церковных торжеств Выдовиска мали влияня на культурну свідоміст так публикы як і самых выступуючых Заінтересуваня лемківскым языком продолжало в роках дальшой науковой і позанауковой карєры доктора габілітуваного Томаша Квокы Як коректор текстів спілпрацує з выдавництвом Лемко Тавер при выдавничій сериі Ґо лем в рамках котрой печатаны сут тлумачыня на лемківскій язык світовой клясикы і інчых літературных творів м ін звіряча Фарма Джорджа Урваля Бомбель Брослава Нагача авторства брата Томаша Квокы Петра Криницкого Ци з Фундацийом Стара Дорога яка печатат едукацийный часопис для діти Лемколянд Як редактор робит при печатаню книжок посвяченых лемківскій культурі реализуваных через выдавництво Жызновскій напр Лемківскы приповідкы і приказкы зо святковий великой околиц ци лемківскы співанкы зо святкови великой співник Долгы рокы Томаш Квока вюл тіж занятя в Інституті Неофілолоґіі Педаґоґічного Університету в Кракові на напрямі специяльности Росийска Філолоґія з русиньско лемківскым языком Єст автором вельох книжковых публикаций десяток науковых і популярнонауковых дописів тлумачынь медже інчыма є спілавтором публикациі Бесідуйме по лемківскы ци <unk> і <unk> томів праславяньского словника В <unk> році опубликувал книжку під наголовком Войводина єй Русины о языку культурі і істориі Войводиньскых Русинів котра є обшырным і ретельным компендиюм о бачманьскых Русинах Полный спис публикаций найдете за мотузком поданым в дописі Сердечні ґратулюєме Томашови Квоці ступени доктора габ і желаме дальшых успіхів в професийній обшыри Дальшы крокы науковой роботы певністю причынят ся до пошыріня доробку Ягайлоньского Університету польского языкознавства та захованя лемківской спадковины Віторок <unk> січня януара <unk> рмер пражскій єґзарха Ладислав Гучко Автор вісти Петро Медвід Як інформувал на офіцияльным сайті Апостольского еґзархату Грекокатолицкой Церкви в Чешскій Республиці Протосінкєль Василь Сливоцкій дня <unk> януара <unk> р вмер у шпиталю на Франтішку в Празі по куртій хвороті владыка Влатислав Гучко пражскій апостольскій еґзарха титулярный єпископ орейскій Владыка Ладислав народил ся <unk> фебруара <unk> р в Пряшові в родині русиньского грекокатолицкого священника В <unk> році голосил ся на штудиі на Кірило Методийску Римокатолицку Богославску Факульту в Братиславі В тым часі была грекокатолицка церков у Чехословакі ілеґальна але і Римокатолици мали лем єдну позволену семінарию а державом обмеджены квоты кілько богословів можут прияти Тоты квоты были глубоко під границьом реальных потреб Церкви Будучого єпископа не прияли і так пішол штудувати експериментальну фізыку на природознавчу факульту Університи Павла Йозефа Шафарика в Кошыцях де у <unk> році оборонил дизертацию і здобыл титул доктора Природничых наук З причыны свого реліґійного пересвідчыня не міг зыстати робити на факульті Мусіл глядати собі інчу роботу Ур здобыл на высокій школі Баньскій в Остраві титул кандидата Ґеолоґічных наук Кєд о <unk> р дішло в Чехословакіі ку по політичным змінам де кілько місяців робил редактора в ґазеті Католицкы новіны Пак в роках <unk> а<unk> был выконанным секретарьом Конференциі Єпископів Словакі у <unk> р был посланый до Рима на теолоґічны студиі на Папску Латераньску Університу котру закінчыл у <unk> році докторатом Темом його докторской роботы были космолоґічны ідеі у росийскых реліґійных мыслителів ХХ струкоположыня на священника принял <unk> марця <unk> року з рук товдышнього крижевацкого єпархы кір Славоміра Міклеуша кєд в <unk> році вернул з Рима зачал учыти доґматичну теолоґію на Теолоґічным Інституті в Кошыцях рік был і спіритуалом в священьскій семінариі св Кароля Бороминьского в Кошыцях Папа римскій Йоан Павел ІІ Ледислава Гучка <unk> апріля <unk> р призначыл апостольскым еґзархом прокатоликів візантийского обряду в Чешскій Республиці а єдночасно титулярным єпископом Орейскым на посаді вычерял першого прашского еґзарху владыку Івана Лавинця котрый же мал высокій вік Єпископску хіротонію приял владыка Ладислав <unk> мая <unk> р в Празі з рук теперішнього руско кариструского єпархы Кір Ґеорґія Джуджара В році на Теолоґічній факульті в Кошыцях габілітувал ся на доцента в области доґматичной теолоґіі В роках <unk> <unk> был Ґенеральным секретарьом чешской єпископской конференциі в чешскій єпископскій конференциі был членом Комісиі про віролучыня і Комісиі про католицку выхову За інформациями од родины Владыкы Ладислава похоронны уряды одбудут ся в Празі де собі желал быти похованый Вічная Памят Владико Середа <unk> січня януара <unk> р Триябка Куртый нарис Апокаліпси Автор допису Петро Медвід Послідні місяці <unk> року просторы Руской Бурсы в Ґорлицях реґулярно мінили ся на театральну сцену Як раз там проходило наштуваня новой театральной пєсы в русиньскым языку під назвом Три ябка Автором пєсы є Станіслав Білий котрый так само хопил ся як уж язвыком при його авторскых текстах режіі Білий в пєсі одкрыват універсальны вопросы но делікатно іх прифарблює лемківскыма реалиями Наперша спілпраца з Русинами Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях о <unk> році в рамках свойой діятельности вырішыло збогати лемківску драматурґію і ословило Станіслава Білого ци бы написал пєсу котра бы ся пак в Рускій Бурсі наштувала Білий єднес уж етаблюваний словацкій автор окрем роботы педагоґа на кошыцкій консерваториі є режысером літературно драматичных проґрамів в словацкым радию в Кошыцях Веде свій незалежный театр діведенный ґабінет выходня котре грає його авторскы пєсы Русиньскы темы сут моблизкы і до тых вод тепер не вступил першый раз Уж про свій театр написал пєсу Лe<unk>a котра ся грала по русиньскы і частково словацкы і занимала ся сутьбом трьох молодых жен якы походят з малого русиньского села В словацкым радию і в народосным высыланю так само підписал ся під режыю радийовых пєс котры ся робили по русиньскы В <unk> році першый раз як гостюючый режысер спілпрацувал і з Театром Александра Духновича в котрым робил Духновичову пєсу головный тарбанщык Зато пропозицию котру дістал принял Кєд же вчасі коли почал писати три ябка уж знал хто в пєсі буде грати міг окремы поставы в інсценациі писати на конкретны акторкы Гей тепер сме прозрадили дашто што сте дотепер не знали білого три ябка сут пєсол про три акторкы Біла чыстота з червеном скверном В пєсі Три ябка публика знайде ся в білій містности з простол сценом на котрій як могыла але і місце одпочынку Яка лавка медже реальностю і сном будучностю і минулостю нами і нима Неінсталюваный є білий деревяний обєкт А пак там сут ябка вельо тых плодів і з дерева жывота причыны первістного гріха червеных плодів коло котрых як кєд бы вшытко кортило ся Проста сценоґрафія тіпічна про білого пєсы Але на фоні той білой просторы і чыстоты одбыват ся драма котра одкрыват важны вопросы чорны сторінкы дотулят чутливых тем місцями ідеаж до філософічной губкы хоц білый і ту потвердил же будякы тяжкы темы знат запаковати до корабкы котру превяже пантликом банальности Просто так як то в жывоті є Віст о тым же хто с дакого застрілил процін не приходит ґалянтно Не приправлює ся на ню жебы то легше приняти она приде товды кєд пєде чай і бавити ся о тым яка єднас хвиля на дворі Але жебы ся не забыло в тій білій чыстоті котру собі выбрал режысер при сценоґрафіі не будут світити лем червены ябка Сцена як кєбы символізувала неє не лем ізбу но цілу лінеарну краіну непознату а при тым нам так добрі познату краіну На фоні той білой краіны інтенсивно мож чути червены скверны скверны покровли скверны смерти котруй з собом приносят ґвалт война убийство Война не має початку ани кінця Три ябка перенесут публику додому в котрым жыют три сестры Олена Галина і Уля в тій білій містности продолжат медже сном і реальностю медже любов і ненавистю споминами і теперішностю банальностю і тыма найтяжшыма оковами котры може чловіку судба навлечы на рукы і ногы жебы дальше гнала го до не знаме де до завтрашнього дня без будякой певности в тым ци буде ліпше Білий не специфікує простор ани час Знаме же сме в домі з великым садом полным яблінок знаме же то дім в котрым жыли і іх родичы де мают спомины на іх бабу з дідом Але автор не малює в тексті пункт на мапу Не знаме де на Лемковині власно сме а ани то не треба Істория котру нам розповідат не потребує такы границі як є конкретне місце Може одбывати ся всядиль так само не обмеджує ся тым жебы історию трьох сестер засадил до конкретного часу Сме в якымсь ближе неспецифікуваным світі деє по войні А може властиво ани неє або є і неє Бо як повіст єдна єст протаґоністок война є все Цитуваня не мала початку ани кінця лишыла ся в нас дусими єй в собі рыхтуєме ся на принагоду жебы знола мати свій погляд Ясне діло же білий реаґує і на ситуацию котру моментально пережыват світ на ризика котре той з собом несе Но неє в тым першопляновий Зохаблят і з цілой той ситуациі на сцені лем войну як якысий момент силу котра рушат цілом історийом яку нам автор розповідат посередництвом трьох жен міцных і крехкых люблячых і твердых боячых ся поламаных і вырівнаных но з незломнол тугол спасти себе і своій сестры Тото єдине што іщы мают І єден з головных мотивів пєсы намага каждой сестры є єднака урятувати ся найти урятуваня про вшыткы три Но через складны родинны односины через таємниці недоповіджены слова внутрішні зраніня любов і недовіру нихто не повіст веце як треба Напругы так до обистя не входят лем споза облака де іщы все можут воювати сині руды і так Незнесительну тяжобу ситуациі підкріплюют самы медже собом свойом некомунікацийом Білого триябка ци власно сестры находят ся в якым апокалиптычным світі в котрым на фоні войны іде о тото найважнійше Ограницю за котрого страчаме людскост і міниме ся на дикы звірята Тоту границю не мож видіти оком не мож єй чути Є тонька а і перекрочыня є фатальне Хыба іщы сме не звірята Хыба іщы сме сестры Чуєме на сцені Вопросом при білого неідентифікуваным часі зистає лем то ци його апокаліпса уж была Іщы лем приде або іщы лем приде або його апокалипса є простор і час в котрым уж жыєме А ци при апокалиптичных обставинах споминана границя грубне і мож зайти кус дальше або єднако тонька І перекручыня є все єднакій ненаправительный крок як крок Адама Євы Гей тото порівнаня є адекватне бо ябка сут в пєсі як бы четвертым протаґоністом символом деколи аж розповідачом і мотором дій котры ся одбывают Білый одкликує ся при них на біблічны мотивы дає ім нове значыня напр страты і болісты грає ся нима а грати ся з нима і рушати нима дію зохоплят і акторкы Жебы мож вернути треба одыйти Як сме вже спомянули наперек тому же три ябка не сут першопляновом лемківском драмом білый чутливо дотулят ся лемківскых реалий Гуморно і важно Марґіналівы лены о тым же під постелю Улі выкоплют лічыве джерело і будут ся о него судити вшыткы секты бо тобі ся снило як бач не треба лемківскій публиці поясняти Не лемківска публика собі то може дати пояснити но моментів котры в пєсі барз природно грают ся з тым што повязане з лемківском історийом є веце наконец і Галина Алена Ауля мусят вырішыти про одход як єдину можливост Тотраз не женут іх вояцы жены іх страх страх і з того жебы вояцы могли прити страх і з того што буде кєде зостали Муся додийти жебы могли вернути цитуваня жебы могли сме вернути товды кєд будеме чути же знова смету дома кєд будеме мати доста грошей жебы сме собі могли купити назад на власний Дім Білого паралеля котру засаду до апокаліптичного часу є ясна а єдночасно нас вертат ку вопросу ци його апокалипса уж была іщы лем приде або його апокаліпса є час і простор в котрым уж жыєме в котрым жыєме все Без того жебы сме давали на тот вопрос одповід ци лем сконстатуєме же білого триябка сут куртым але міцным нарисом апокалипсы котра не представлює лем даяку фатальну войну зо збройом у Руці але і войну боротбу о тото найосновнійша людскост о можливост зістати чловіком жыти по людскы і в тых найскладнійшых обставинах Придте до бурсы на три ябка В новій пєсі представлюют ся в окремых ролях Івана Іскара Криницка Галина Наталия Малецка Новак Олена і Моніка Тылявска Уля Драматурґію пєсы робил Петро Медвідь котрий текст переклал на русиньскій язык Адаптацию тексту на лемківскій штандард зробил познатий тлумач літературы Петро Криницкій Музику до інсценізациі скомпонувал Матуш Павлик і зо сценоґрафійом поміг Мірко Пелехач Найблизше публичне представліня одбуде ся <unk> фебруара <unk> р в просторах Руской Бурсы в Ґорлицях о <unk> <unk> годині Придте посмотрити на три ябка і кєд правду є же іх там буде о много веце Пєса трияпка могла быти зреалізувана вдяка підпорі Міністерства Внутрішніх Справ і Адміністрациі Драматичний твор выражат лем погляды автора авторів і не може быти сприниманый як офіцияльне становиско Міністра Внутрішніх Справ і Адміністрациі Вел президент гостил реліґійных представників та нацийональны і етнічны меншыны Автор вісти Севериян Косовскій <unk> січня януара Президент Польской Республикы Анджей Дуда і перша дама Аґата Коронгаусер Дуда приняли в Президентскым палаци в Варшаві представників ріжных церкви і вызнаньовых звязків та нацийональных і Етнічных Меншын Президент оцінил што то барз символична стріча і зазначыл што участ в ній взяли представникы вшыткых найважнійшых реліґій і вызнань в Польщы Дуда звернул увагу што присутны сут вшыткы якых предкы через столітя будували Польску Республику і влияли на єй подобу тіж товды коли Польщы на картах не было Президент припомнул што два рокы тому Польща припоминала <unk> років варшавской конфедерациі закону якій вводил загальну реліґійну свободу та рівніст громадян до права В новорічній стрічы участ взяли представникы римокатолицкого костела репрезентанты віроісповідань што входят до Польской Екуменічной Рады і другы Серед них присутный был владыка Юрий архієпископ вроцлавско Щеціньскій єпархіі Польской Автоклав Цовославный ординарий польского войска ци єпископ Аркадий Трохановскій владыка ольштиньско ґданьскій украіньской грекокатолицкой церкви в Польщы Окрем президента і інчых зо своім словом выступил Григорий Куприянович Спілведучый Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын якій припомнул што тогорічна стріча подля юлияньского календаря припала як раз на першый ден рока Цитуваня Про вшыткы нацийональны і етнічны меншыны в Польщы та соспільніст што хоснує реґіональный язык тот рік вяже ся з надзвычайно важным ювілейом Хлітя схваліня закону о нацийональных і етнічных меншынах та реґіональным языку бесідувал Того рода новорічна стріча президента з представниками ріжных конфесий і нацийональных і етнічных меншын є уж традицийом на остатній раз орґанізувал єй як ґазда президентского палацу Анджей Дуда якій в текучым році кінчыт свою другу каденцию Четвер <unk> січня януара <unk> рока Почал рік русиньского языка Русины припоминают собі <unk> років од кодифікациі языка Пряшів Братислава <unk> січня януара <unk> р Русины на Словакі собі у <unk> році припоминают <unk> років од святочного выголошыня кодифікациі русиньского языка Тота про Русинів важна історична дія одбыла ся <unk> януара <unk> р в Братиславі З той нагоды округлый стіл Русинів Словакі о Своголосил на своім посліднім засіданю в октобрі <unk> р <unk> за рік русиньского языка В деклярациі зо святочного выголошыня кодифікациі русиньского языка окрем інчого пише ся цитуваня Русины на Словакі не могли долгы рокы офіцияльно ужывати свій материньскій язык розвивати го і довести аж до такой подобы жебы ся го могли учыти діти в школах жебы на ним могли быти выдаваны новинкы часописы і книжкы жебы на ним мож было слухати высыланя з радия і телевізиі жебы на ним грал русиньскій театр і так дале Переважна част Русинів не приняла адміністративно нарядженый украіньскій язык за свій материньскій Почынаючы днешнім дньом русиньскій язык ся стават літературным языком Русинів на Словакі Конец цитуваня <unk> януар <unk> р тым стал важным історичным мільником котрый потвердил самобитност і посильнул еманципацию Русинів Вдяка кодифікациі днес русиньскій язык є языком театру пресы медий хоснує ся в реліґійній сфері Русины мают своє власне радийове і телевізийны высыланя Власний Інститут на Пряшівскій Університі а русиньскій язык має своє місце і у освітным процесі на школах З другого боку ОС усвідомлює собі же результаты списуваня жытелів <unk> року потверджуют неґативны тренды по як є чысло гражданю Словацкой Республикы котре голосят ся ку Русиньскій Народности Звекшыло ся але кількіст тых котры записали собі русиньскій язык за материньскій знижыла ся І зато тота русиньска плятформа вырішыла же в році коли припоминаме собі округу річницю кодифікациі будут членскы орґанізациі ОС і партнеры цілити своі подіі на припомянутя собі того ювілея і на цілкову пропаґацию русиньского языка так внутрі русиньской комуніти як і на прямом кругу остатнім гражданам Словацкой Републикы Представителі Сі партнеры плятформы собі річницю припоминают <unk> януара в пополіднійшых годинах подію в при памятній таблі котра кодифікацию припоминат на інтернатах Дружба в Братиславі Як раз в конґресовій салі в рамках просторів дружбы перед <unk> роками одбыло ся выголошыня кодифікациі Уж в пятницю <unk> януара собі Русины в просторах Театру Александра Духновича в Пряшові припомянут річницю Святочно Академію котру приготовлює русиньска Брода на словеньску Тота орґанізация найстарша русиньска пореволючна была ініциятором і має неоцінительну заслугу при кодифікациі русиньского языка на Словакі На Академіі одпрезентуют ся і умельці професийональных русиньскых тілес Театру Александра Духновича і Піддукляньского Умелецкого Людового Собору На <unk> януар приготовлює Словацкій Народный Музей Музею Русиньской Культуры в Пряшові Фахову Бесіду під назвом Як дале русиньскій язык яка є про тых котры професийонально занимают ся русиньскым языком Темом русиньского языка і річницьом кодифікациі занимати ся буде в тым році і русиньскы высыланя в рамках словацкой телевізиі і радия конкретно в радию ПАПЦыланя в Кошыцях Перша дискусия о кодифікациі є наплянувана на фебруар Рікы русиньского языка свойом обсягом будут в тым році припоминати і дальшы русиньскы медиі як радийо Русин доти <unk>eture<unk>ntkaX ци часопис Русин Основна школа з матерском школом з навчальным языком русиньскым в Кленовій приготовлює в місяці май так само подію котра присвячена буде річниці кодифікациі Продіти приготовлюют ріжны активности квізы а ословити столу подію хотят і дальшы школы в русиньскых реґіонах В септембрі в Пряшові одбуде ся <unk> Медженародный Конґрес Русиньского Языка котрый орґанізує Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університеты в Пряшові Як раз перший такій конґрес котрый одбыл ся о <unk> році в бардьовскых купелях наштартувал процес кодифікациі на Словакі але пізнійше і в Польщы а Мадярску Вєдно з Конґресом Русиньскій Інститут приготовлює першу конференцию Молодых Карпаторусиністів Русиньска Орода на славеньску так само приготовлює научно практичну конференцию з назвом Русиньскій язык на Словакі в практиці Обчаньскє Здружыня Лабірскы Русины плянує лекциі на основных школах в окресім РыЛАбірці на котры будут познаны академіци бадателі і особности котры заслужыли ся розвиток русиньского языка за остатніх <unk> років Так само тота орґанізация приготовлює святочну Академію русиньскых особности в Чертижным на котру хотят запросити вызначны особности русиньской культуры писателів редакторів новинарів членів вызначных русиньскых орґанізаций Року русиньского языка будут присвячены і дальшы подіі котры членскы орґанізациі ОС і партнеры реализуют шторік ци то конкурс в Деклямациі Духновичів Пряшів русиньскы фестівали в Свиднику Малым Липнику Баєрівцях вличу Кошыцях або шторічный Табор з молодыма по русиньскы ОС вірит же і активностями в ювілейным році поздвиґнеме свідомост о нашым прекрасным языку і спомалиме процес його щезнутя Автор выголошыня Петро Медвід пресовый говорця Округлого Стола Русинів Словакі Пятниця <unk> січня януара <unk> рока Ден Русинів Сербіі Автор вісти Севериян Косовскій <unk> січня януара <unk> р Радник Мариі Терезины і адміністратор Краловско Державного Барчского Дистрикту в Зомборі Франц Йосиф Дередль підписал першый документ о населюваню <unk> русиньскых грекокатолицкых родин до товдышнього великого Керестура як раз на памятку той подіі каждого рока Русины з Сербіі празднуют своє нацийональне свято Ден Русинів Сербіі Як языком што былый глони покля Ден Русинів выходит на робочый ден так як і днешню пятницю центральны святкуваня сут пересунены на найблизшый свобідный Так тогорічны святкуваня Дня Русинів в Сербіі пройдут в найблизшу суботу <unk> січня януара Центральны праздваня одбудут ся в Сримскій Митровици Святкуваня зачнут ся од архієрейской Божеской літургіі в церкви Вознесіня Господнього котру одслужыт владыка Георгій Джуджар грекокатолицкій кристорскій єпарха Пак в парохіяльным домі буде выставленый етностіл якій зрыхтуют члены здружыня Жен Быкечанкы Тогорічны святкуваня будут вынятковы з той причыны што участникы припомнут <unk> річницю од першого выданя Рускых новинок і <unk> років новинарско выдавничой установы Рускє слово значыт русиньскых медий в Сербіі В рамках святкувань будут выступувати як раз представникы робітникы руского слова О <unk> <unk> годині зачне ся Святочна Академія в великій сали театру Добриця Милютинович в котрій запрезентуют ся русиньскы колективы і солисты Ту запрезентуют ся м іншана Співоча Ґрупа Руского Культурного Центра з Нового Саду Нацийональна Оркєстра під руководством Мирослава Папа і вокальный солиста Євген Найд Будут тіж дальшы як мішана співоча ґрупа Рускы Соловиі Дружства Русинів в Сримскій Митровици Сербскы Русины своє святкуваня каждого рока орґанізуют в інчым селі або місті в котрым жыє русиньска комуніта Традицийом є што на ріжных урядах школах ци культурных домах святочно выша вывішаны сут русиньскы фаны Дата Дня Русинів Сербіі была офіцияльно призначена в <unk> році Першы празднуваня одбыли ся в січни януари <unk> р Театр Александра Духновича одпремєрує монодраму о шкодливости табаку Автор допису Петро Медвідь Зкапчаня двох тем суть маленького чоловіка і чоловіка котрый в своім жывоті страчат вшыткы ілюзиі З тым приходит нова пєса в репертуарі Театру Александра Духновича в Пряшові Має назву о шкодливости табаку і текст є автором Антона Павловича Чехова В новій монодрамі буде мож видіти Євгенія Лебезнюка Інсценізацию режійно приготовил гостюючый режысер Радислав Балек Драматурґію і переклад на русиньскій язык робил Валерий Купка Нову пєсу Театр одпремєрує в пятницю <unk> новембра <unk> р на малій сцені Радо смотриме на чуже нещестя Як на прес конференциі куновій премірі повіл драматурґа Купка споминаны темы сут типічны і всеактуальны в росийскій літературі ку єдно актовці придал іщы пару мотивів і з ґротесковых гуморесок о ріжных типах людей і зраньой творчости Чехова В інсценізациі выступат єдина постава курячий і Спаси Іван Іванович Нюхын Цитуваня Даєме зрітельовы психолоґічний портрет боязливого чловіка Боягуза назвал єм го типічний підпапучник котрий не має силы высвободити ся спід надвлады свойой пановачной жены Помочы му лем чудо сконштатувал драматурґ Як признал режысер Балек монодрама є його облюбленым жанром і зато радо принял пропозицию продолжувати у своій долгорічній спілпрацы з Пряшівскым Театром Александра Духновича Цитуваня Не знам чом але про публику сут найвдячнійшы поставы неґативны боягузы Радо в театрі смотриме на чуже нещестя Бавиме ся на людскых недостатках тота інсценізация то дає в поставі Нюхына а найвеце іде о профайну акторску принагоду грати чоловіка од будливого додал Ратіслав Балек Образ цілой Росиі О шкодливости табаку буде по долгым часі першом премєром на малій сцені Театру Александра Духновича Цитуваня На такій сцені тяжко діє ся зрітель о циґаниты єст так близко актора же тот не має де скрыти ся повіл головный протаґоніста Євгеній Либезнюк На сцені тот раз у годиновій пєсі Либецнюк не буде мати жадного партнера Монодраму буде грати перший раз у своій карєрі Подля нього образ роздвоєного чловіка якым є нюхын котрый має проблему з тым жебы зошмарити з себе арабску покору є образ цілой Росиі де панує традиция зробити маленькых людий барз нещастливыма і невалушныма взяти свою долю до власных рук Як інформувал директор Театру Александра Духновича Мариян Марко в дальшым періоді малу сцену чыкат частійше вжываня Цитуваня Мі представліня на тій сцені люблят ся будеме ту грати о двох ґенералах Пісовиско а спробуєме ту дістати і дальшы пєсы з нашого репертуару повіл Марко О шкодливости табаку є в <unk> сезоні Театру Александра Духновича за порядком <unk> перш премєрів першов у тым календарным році Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня на портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак