Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 260
Перегляд тыжня
Episode description
Odcinek jest przeglądem tygodnia i opisuje spotkanie w Ruskiej Bursie w Gorlicach poświęcone kolędowaniu oraz tradycjom łemkowskim i huculskim. Druga część dotyczy wręczenia nagrody Kraju Preszowskiego wicemarszałkowi Małopolski za długoletnią współpracę i wspólne inicjatywy obu regionów.
Automatic transcript
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Неділя <unk> грудня децембра <unk> рока Гуцульскє колядуваня Святочный мікс в Бурсі Автор допису Наталия Малецка Новак Послідня того рока подія в Рускій Бурсі в Ґорлицях заповідат ся вынятково Велийна стріча буде получыньом традициі з жывом культуром подія котра пройде в приязній одкрытій і святочній атмосфері обнимат ріжны пункты проґраму Вказане буде богатство лемківскых і гуцульскых різдяных традиций Стріча одбуде ся в суботу <unk> грудня децембра <unk> р початок о <unk> <unk> годині Головным пунктом буде доповід др Юстины Чонґскы Клапиты знаной етномузиколожкы і антроположкы культуры з Ягайлоньского Університету авторкы выдатной моноґрафіі Колядуваня на Гуцульщыні Єй баданя тыкают унікальных колядничых звыків того реґіону котры мимо сучасных змін заховуют вельо первістных елементів духовости і традицийной обрядовости Прелекция приближыт музичны та соспільны аспекты колядуваня вкаже як вельовіковы звыкы фурт влияют на достоменніст локальных соспільности Цитуваня Николи дотепер основна част традицийной культуры яком сут коляды і колядуваня не была так всестранно удокументувана і збадана Написал в науковій рецензиі книжкы Колядуваня на Гуцульщыні др габ Пьотр Даліґа проф Варшавского Університету Др Юстина Чонстка Клапита вєдно з мужом дослідником Пьотром Клапитом активні занимают ся тіж пропаґуваньом волошской культуры Серед іх досліджынь особливе місце занимат Шляхтівска Русь В остатнім часі спілреализували проєкт Біла Вода забыте село на Пути Волошской Культуры Ефектом проєкту была м ін реалізация фільму о селі ци одкрытя в жолтни октобрі того рока двох таблиц посвяченых істориі і культурі села Біла Вода Перше зреализували проєкт Музика без границ котрого цілю было удокументувати музичну культуру Русинів зо Спиша польско словацкого погранича Вечер прикрасит выступ дітячого ансамблю Терочка котрый запрезентує традицийны лемківскы коляды Буде то выняткова нагора жебы почути музыку яка од поколінь товаришыла різдяным святам на Лемковині По артистичній части участникы подіі будут мочы покоштувати лемківскы велийны стравы м ін кєселицю грибы бобалькы горох фізолю юху Не бракне тіж перогів Вечер закінчыт спільне колядуваня Стріча в Рускій Бурсі буде не лем нагодом до звекшыня знаня о богатстві гуцульской і лемківской культуры але тіж до пережытя милых хвиль в передсвяточным часі в атмосфері спільноты і радости Вступне на подію дармо Доповід буде выголошена в польскым языку Віторок <unk> грудня децембра <unk> рока Віцемаршалок Малопольского Воєвідства з Нагородом Пряшівского Самосправного Краю Автор вісти Наталия Малецка Новак В часі торжества в Театрі ім Йонаша Заборского в Пряшові віцемаршалок Малопольского Воєвідства Вітольд Козловскій одобрал з рук пряшівского жупана Міляна Маєрского Нагороду Пряшівского Самосправного Краю <unk> нагорода признана для малопольского Воєвідства як доказ вдячности за долголітнє партнерство і спільны ініциятивы Обі самоурядовы єдиниці од <unk> років успішні реализуют спільны проєкты в тым тоты котры промуют туристику і культуру Делеґация з Малопольского Воєвідства была особисто присутна на Ґали вчас котрой вручано Нагороды Самосправного Пряшівского Краю Цитуваня Барз дякую за признаны выріжніня то черговый доказ і знак нашой приязни Предовшыткым дякую за барз добру спілпрацу протягом вельох років за чысленны стрічы і бесіды котры будуют добры реляциі Єм переконаный што наша досконала спілпраца буде продолжана з корыстю для жытелів Малопольщы і Пряшівского Краю бесідувал Вітольд Козловскій Пряшівскій Самосправный Край єст єдным з головных заграничных партнерів Малопольщы Минулого рока проходило ХХлітя спілпрацы Цитуваня Лучыт нас не лем територияльна і языкова близкіст але тіж культурна і соспільна Думам што неє другой так подібной до Польщы державы в культурным і меджелюдскым контексті як Словация Чуєме тоту близкіст і жычливіст все коли приходиме до пряшівского краю підкрислял віцемаршалок Оба реґіоны богаты сут в мальовничы краєвиды унікальны памятникы такы як замкы монастырі музеі ци курорты цитуваня Завдякы спілпрацы можеме ефективнійше промувати реґіон як ціліст притігати туристів з ріжных части Европы і світа Такы діяня як творіня спільных туристичных пути ци орґанізуваня культурных подій будуют атракцийніст обох реґіонів і підперают реляциі медже мешканцями Ствердил Припомнийме што минулого рока в жолтни октобрі в пряшівскым краю прошло сильне землетрясіня Катаклизм лишыл по собі великы знищыня Самоуряд Малопольского воєвідства передал мілийон золотых на поміч в одбудові цитуваня послідні рокы принесли вельо вызвань і надзвычайных непредвидженых ситуаций але все сме показували же можеме на ся рахувати подал віцемаршалок Козловскій Нагороды Пряшівского Самосправного Краю признаваны сут од <unk> років особам і інституциям якы заслужыли ся для розвитку реґіону в державі і заграницьом в ріжных обшырях жытя Минулого рока єдным з лавреатів было м інкарпатскє воєвідство доцінене за заанґажуваня в розвиток трансграничной спілпрацы і підпераня реґіону Карпат Нагородом Пряшівского Самосправного Краю є твір штукы в формі Ґотицкой брамы Зас Нагорода Предцеде Самосправного Пряшівского Краю припоминат людскє серце з крылами Авторком нагорід єст Різбярка Ева Фішерова Чер грудня децембра <unk> р Беатифікация Петра Павла Ороса одбуде ся в Білках Автор вісти Петра Медвід Як інформувал офіцияльный сайт Мукачовской Грекокатолицкой Єпархіі <unk> децембра <unk> р Дікастерия у справах вызнаня святых інформувала о даті і місцю святочной беатифікациі выголошыня заблаженого отця Петра Павла Ороса Слуга Божый Петро Павел Орос якій жыл в роках <unk> был священником мукачовской грекокатолицкой єпархіі якій был убитий совітскым міліцийонаром Святочна беатифікация одбуде ся <unk> мая <unk> р в селі Білкы на Підкарпатю Як раз село Білкы было про о Петра Павела Ороса послідньом офіцияльном парохію на котрій служыл перед ліквідацийом мукавской грекокатолицкой єпархіі комуністичныма властями Інтересным фактом є і то же дікастерия в справах про вызнаня святых тото оголосила <unk> децембра В тот ден у <unk> році мал подля слідоства отця Стефана Бендаса блаженый священномученик Теодор Ронжа і єпископ мукачовскій тайно рукоположыти отця Ороса на єпископа Торжество очолит його еміненция кардинал Ґрегош Рись архієпископ і митрополита Лоцкій Польща Як припоминат мукачовска Грекокатолицка Єпархія буде то першый раз в істориі Підкарпатя же буде чловік із той землі выголошеный за блаженого як раз на домашній землі Папа римскій Франциск іщы <unk> авґуста <unk> року принял на авденциі кардинала Марчеля Семераро префекта і Кастериі у справах вызнаня святых поджас котрой потвердил декреты якы дотуляют ся беатифікацийных процесів Першым в тым списку был декрет вызнаня мучеництва слугы Божого о Петра Павла Роса русиньского священника мукачівской грекокатолицкой єпархіі тайного єпископа Веце о жывоті Петра Павла Ороса можете дочытати в статіі за мотузком поданы в дописі Професор Капраль нагородженый Нацийональну Премію <unk> У четвер <unk> децембра <unk> року Єднако як каждый рік в тот ден припоминули собі в Мадярску Ден Народностих Меншын Як підкрислила підпредсідателька парляменту Мадярска Дора Дуров <unk> децембра <unk> року была принята деклярация орґанізациі Зєднаных Народів о правах народносных або етнічных реліґійных і языковых меншын Примарным цільом того документу є хранити ідентичност народносных меншын В Мадярску є <unk> децембер Дньом Народносных Меншын од <unk> р Цілково є в Мадярску вызнаных <unk> народносных меншын включно Русинів При нагоді того свята і тот рік одбыло ся в Будапешті передаваня нацийональных премій за <unk> рік котрыма ся нагороджуют особности посеред народносных меншын Тот рік было нагородженых <unk> особности і єдна орґанізация медже оціненыма є і професор Михаіл Капраль русиньскій лінґвіста головний кодифікатор русиньского языка в Мадярску котрый перевзял нагороду за Русиньскій Научный Інститут ім Антония Годинкы Цитуваня Сполочна робота влады і народности за послідніх десят років принесла плоды в школьстві выхові культурі самосправі і системы підпоры В мадярску єст сильна народносна політика а сильны суд і народности Написал на своім офіцияльным сайті на сіті Фейсбу Міклош Шолтес державный секретар Одділіня Народности по церковных і Етнічных капчанях при канцеляриі Премєр міністра якій на церемоніі брал участ Шолтес заґратулювал нагородженым і додал же народности в Мадярску можут сполігати на то же мадярска влада буде продолжати в роботі При списуваню жытелів у <unk> році ся кудакотрий і з <unk> офіцияльно вызнаных народносных меншын приголосило понад <unk> процент населіня <unk> тис люди ку дальшым народностям приголосило ся коло <unk> тис люди Офіцияльно вызнаны народносны меншыны мают од <unk> р забезпечену можливост мати посланця або говорцю в парляменті Представительом Русинів в мадярскым парляменті є Віра Ґіріц Михаю Капраль Др Михайл Капраль кандидат наук є родаком із села новины товды Совітска Украіна но пізнійше выростал і жыл на Підкарпатію Походжыня має в русиньскым селі Оструня на выходній Словакі Належыт медже найвызначнійшых сучасных русиньскых лінґвістів є головным кодифікатором русиньского языка в Мадярску Од <unk> половины <unk> років жыє в Мадярску Учыл як доцент на катедрі украіньской і русиньской філолоґіі высшой Педаґоґічной школы в Біні Редгазі котра была в <unk> році зрушена Од <unk> р є ведучым Русиньского Научного Інституту ім Антонія Годинкы якій діє під вседержавным русиньскым самосправуваньом Михал Капраль є повязаный з ґазетом Русиньскій Світ яка ся печатат в Мадярску і котрой был єден час шефредактором но так само в ній робил редактора ци языковы коректуры Капраль єст пладным автором ріжных науковых і популярно науковых робот Подчас свого наукового діятельства написал столкы одборных статей котры вышли в ріжных медженародных зборниках русиньскых і нерусиньскых часописах і новенках Так само є автором або спілавтором дакілько учебників і словарів котры вышли в мадярску едитувал дакілько зборників Капраль так само приготовлювал кодифікачну літературу што завершыло ся <unk> новембра <unk> р святочным выголошыньом Кодифікациі русиньского языка вариянт прорусинів в Мадярску в Будапешті Уседержавне русиньскє самосправуваня нагородило Михайла Капраля премійом ім Антонія Годинкы У <unk> році му была уділена як лавреатови незалежна Літературна руская премія Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня На портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак