The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Понедільок <unk> лютого фебруара <unk> рока Горонь Меншыновый фонд зістане захованый Автор вісти Петро Медвід Окремий Фонд на Підпору Культуры Народносных Меншын зістане захованый Інформувал о тім в понедільок <unk> фебруара <unk> року уполномоченой Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны Акож Горонь на своім офіцияльным профіли на сіти Фейсбу Міністерка Культуры Мартина Шємковичова на четверговым засіданю Влады фебруара позначка редактора зняла з леґіслятивного пляну пропозицию на злучыня фондів Написал уполномочений Припоминаме же словацка влада в децембрі минушого року публикувала Плян леґіслятивных задач Влады Словацкой Републикы на рік <unk> в котрым ся рахувало і з злучыньом Фонду на Підпору Культуры Народносных Меншын і з Фондом на Підпору Уменя чым бы ся створил новий Фонд на Підпору Культуры Проти того озвали ся представителі меншын была списана громадна припоминка а проти такого злучыня высловил ся і упономочений акож горонь цитуваня Поджас мого куртого урядуваня єм зреалізувал і з дотуленыма дакілько стріч чого цільом было скапчати силы просохраніня фонду Такой по новым році написал єм писмо пані міністерці высловил єм не згоду із злучыньом фондів а ініциювал єм голосуваня меншынового выбору в котрым меншыны узнесіньом одшмарили пропозицию злучыня і жадали зміну леґіслятивного пляну Написал дальше меншыновий уполномоченый Наше цитуваня Наслідно єм узнесіня передложыл і Нарад Влады Словацкой Републикы про людскы права народности Меншын і родову рівност котра з тотожнила ся з голосуваньом выбору Завершыньом цілого процесу была особна стріча з Міністерком Культуры і Премєра на котрій сме ся добесідували на зрушыню той задачы інформувал Горонь Уполномочений Влады Словацкой Республикы подякувал вшыткым котры підписали петицию за захованя Фонду так само членам выбору пронародносны Меншыны і Етнічны ґрупы але і предцедовы партиі Мадярска аґєнция Крістянове Фор котрий подля хороня одкрыл тоту тему на стрічы з премєром Подякувал і представителям Міністерства Культуры Словацкой Републикы цитуваня за конструктивный діалоґ і выслуханя пожадавок меншын Цитуваня Продолжуєме в роботі і будеме спілпрацувати на новелизациі закона так жебы был Фонд на підпору культуры народносных Меншын пружнійший і жебы працувал про векшу спокійност народносных меншын То задача котра нас тепер чекат Культ мінору тепер грозит уж лем єдна справа буде мусіти працувати ефективнійше закінчыл уполномочений Горонь Так для охороны природы в Карпатах Автор вісти Наталия Малецка Новак Загальнопольскє Товариство Охороны Птахів просит підписувати петицию для новых обшыри охороны природы в полудньово східній Польщы Іде головні о терены найстаршых карпатскых лісів долин потоків і жытлискы рідкых звірят і рослин Бракує іщы коло <unk> підписів то невельо бо зобрали уж веце як <unk> голосів під своім апельом цитуваня Сут такы місця в Польщы о котрых оддавна відомо што сут барз природничо цінны мимо то не сут одповідньо хоронены подає Загальнопольскє Товариство Охороны Прахів Орґанізатор Петициі Залежыт нам жебы зробити гын резерваты природы што будут хоронити найстаршы ріжнорідны карпатскы лісы долины потоків жытлиска рідкых звірят і рослин Зато урухомили сме петицию до Реґіонального Директора Охороны Середовиска в Ряшові жебы обнял охороном найціннійше місця в Підкарпатскым в Бєщадах Низкым Бескіді і на Погірях Чытаме дале Єдине таке місця прожываня для вельох ґатунків Лісы Підкарпатского Воєвідства особливо тоты што злокализуваны в Пасмі Карпат то природнича перлина не лем в скели Польщы але тіж Европы гірскы Пасма Бєщалів Низкого Бескіду Солон Ныгір ци Перемешского Погіря Фурт скрывают добрі захованы обшырны фраґменты Карпатской пущы цитуваня то гел в вельох місцях лісы заховали натуральный характер а в іх гущовинах жыют вшыткы великы драпіжникы якы іщы фурт мож стрітити в середущій Европі медвідь волк рысь і жбік подає природнича соспільна орґанізация Старо Лісы Підкарпатя то тіж місце жытя вельох інчых вынятковых ґатунків тых добрі знаных як жубр Ескуляпів Гат Крикун передні але і тисячів інчых подают Што треба підкрислити для вельох ґатунків то єдине місце выступуваня в Польщы В оціні орґанізациі Лісы Карпат в Підкарпатскым воєвідстві не сут достаточно хоронены цитуваня Звекшат ся тиск на підкарпатскы лісы в векшости Надлісництв В послідніх роках обсервуєме збільшене позыскуваня дерева і збільшаня долгости лісовых доріг Фраґменты лісів о натуральным характері котры давнійше не были доступны тепер сут вытынаны Лемково <unk> процент лісів в тым реґіоні єст хороненых в резерватах і нацийональных парках Єдночасно протягом послідньой декады не звекшыли обшыри ниякого з місцевых нацийональных парків а основали лем єден резерват природы Алярмує Стоп для вытинкы так для охороны Розвязаньом є подля Загальнопольского Охороны Птахів пасивна Охорона одповідньо великы фраґменты заросненых теренів лишат ся без господарчого хоснуваня В стислі хороненых обшырях сут захованы натуральны процесы котры в такых условіях можут ся тіж одтворити звекшат ся чысло великорозміровых дерев а тіж мертвых дерев і тых што замерают вертают ґатункы котры ховают ся перед людми і што сут залежны од высоконатуральных лісів Тоту є і барз ефективне розвязаня подає орґанізация Дальше цитуваня Знаме де сут улокуваны найціннійшы фраґменты Карпатской пущы котры треба хоронити ґарантуют Пропозициі такы обшыри з природничом документацийом парократні складали тіж Фундация Природнича Спадковина до Реґіональной Дирекциі Охороны Середовиска в Ряшові разом зідентифікували коло <unk> такых обшыри о просторі парунадцетьох тисячів гектарів Карпатскы лісы потрібуют охороны апелюют природникы жебы підписати ся під петицийом старчы войти на сайт з мотузком поданым в дописі і пересылати підпис цитуваня Твій голос тіж ся рахує вкаж же тобі тіж залежыт на захованю карпатской природы Лемківского навчыш ся на Ягайлоньскым Університеті Автор вісти Севериян Косовскій лемківского языка мож ся буде вчыти на Ягайлоньскым університеті поінформувала о тым др габ Олена Дуць Файфер выкладавчыня і навчыня з обшыри лемківского языка Уж о хвилю на найстаршым польскым університеті выстартує лекторат з лемківского языка якій буде нагодом для вшыткых што хотят ближе познати тот східньославяньскій язык По лемківскы годен каждый Лектора лемківского языка ведений буде в Інституті Східньославяньской Філолоґіі Ягайлоньского Університету Занятя поведе іх думкодавчыня проф Дуць Файфер яка в своій долголітній науковій праци вельо місця посвячат як раз основам вчыня лемківского языка ци тіж досконаліня його знаня цитуваня Першый лекторат лемківского языка реализуваный был уж голоны Товды взяло в ним участ шіст осіб якы хосенно завершыли навчаня Розповіла професор Дуць Файфер Звідуючы о проґрам вчыня лемківского в рамках електорату отримали сме одповід што часто є то максимально іммерсийне вчыня Кєд є така потреба участникы лекторату початково познают лемківску асбуку а пак мож перейти до дальшых етапів Як підчеркнула професор Дуць Файфер лекторат є для каждого незалежно од того ци даколи мал справу з лемківскым бесідом і писаным лемківскым словом Явили ся уж першы звіданя од осіб якы были бы заінтересуваны участю Предовшыткым о чым писало ся на фанпеджы Інституту Східньославяньской Філолоґіі на сіти Фейсбу Занятя направлены сут для студентів докторантів і науковых робітників Ягайлоньского Університету Але не є то перешкода жебы в лектораті взяли участ інчы особы адже і тоты нияк не звязаны з краківскым університетом прото запрошены сут вшыткы Єдина така можніст вчыня Лекторат складат ся з трьох семестрів три разы по <unk> годин Занятя зачнут ся в ближучым літнім семестрі академіцкого рока Навчаня буде в будинку при улиці Інґардена <unk>raturТТы в Кракові дві тіркы і четвергы хто охочий мож ся записати через студентскій секретарят Дорота Крапка Краковска малпа УV циту Протягом трьох семестрів мож ся навчыти свобідні бесідувати і писати по лемківскы а для тых осіб што знают з хыжы лемківскій тоты занятя будут практикуваньом языка на вельох полях і взором для інчых як треба вчыти меншыновых языків пояснює Дуць Файфер Припомнийме што лемківскій язык в краківскых університетскых порогах завитал першы раз в <unk> році коли то на Педаґоґічным університеті товды Педаґоґічна Академія в Кракові стараньом професор Дуць Файфер была основана Лемківско русиньска Філолоґія Специялізация фунґувала до <unk> рока І так хоц на жаль уж не фунґує як окремий напрям університетского вчыня лемківскій язык вернул тепер в університетскы просторы Одвоны є навчаный в рамках лекторату на Ягайлоньскым Університеті в Кракові де як професорка працує проф Олена Дуць Файфер Віторок <unk> лютого фебруара <unk> ры архієпископ митрополита Йона завитал до родной Ольшавиці Автор вісти Петро Медвід До свого родного села Ольшавиця левочского окресу завитал в неділю <unk> фебруара <unk> року высокопреосвященный Іона Максим архієпископ митрополита Пряшівскій жебы одслужыл в містным храмі першу свою архієрейску літургію Новый голова грекокатолицкой церкви на Словакі одслужыл торжественну літургію в храмі св Чудотворця Николая котрый єй з <unk> р Інформацию про Інформачный Центр Пряшівской Архієпархіі подала Мария Дудова Башістова За владыком пришло много народа На торжественній літургіі в родным селі Владыкы і они брали участ предовшыткым священици із попрацкого протопресбітерияту нос митрополитом служыли священници котры деколи діяли в тій парохіі або і з інчых области архієпархіі Молити ся і своім новым митрополітом пришло дакілько сто віруючых не лем домашніх але і з дальшых русиньскых сел околиці Нижній Репашы Торискы Штельбах і дальшых Капацита містного храму ани не выстарчыла про вшыткых котры пришли на богослужыня з новым митрополитом Пришол як родак жебы благословил В проповіді котру тримал Владыка Йона участным приговорил ся як тот котрый єдным з них цитуваня Пришол єм до Вас як ваш родак пришол єм жебы м благословил повіл владыка Просвященый Йона акцентувал жебы ся люде взаємно благословили значыт жебы добро благо бесідували благо желали Я сам пришол жебы м благословил благе слово говорил жебы м за тото добре што мі стало ся і з глубины серця вєдно з вами бого благословил Боже дякую за благословліня зато же і з твойой милости єм тым ком єм Конец цитуваня Хочу жебы сме знова нашли добро Участным владыка припомяну і зміну людей в большовиці О ґенерациях головно з <unk> і <unk> років мало ся бесідувати же же много кляли То ся пак за словами владыкы змінило головна вдяка отцьови Михалові Мажляйови котрый был адміністратором парохіі Ольшавиця в роках <unk> і <unk> і мал на людей великій вплыв Просвященый і она так само припомянул часы коли люде в Большавиці зрозуміли што то значыт выдіти Христа в другых людях і помагали Жыдам поджас переслідуваня цитуваня Знали приняти чуджых люди скрыти іх зробили іх членами своіх родин перешли на добру сторону повіл владыка у проповіді з тым же може і його священство є тот благодатьов котру Ольшафчаны выпросили через то же знали приняти чужых людей одышли од того жебы мали зло серце мысли на языку і перешли на добру сторону цитуваня Хотіл бы єм жебы сме знава нашы тото добро і пестили го Най нам Господ дає силу робити тото што нашы предкы Нашу задачу є продолжати в штафеті жебы веце добра розшырило ся ся дель там де сме До того мы вшыткы сме покликаны На торжественній літургіі был приговореный в культурным добі святочный обід де был і простор на розговоры з владыком Проґрам збогатила і містна фольклорна ґрупа Ялинка четвер <unk> лютого фебруара <unk> рока <unk>em Шанса для лемківскых капличок і крестів Автор вісти Севериян Косовскій Традицийно уж Заряд Малопольского Воєвідства оголосил дальшу едицию конкурсу для самоурядовых територияльных єдиниц якы піднимают консерваторскы і реставраторскы роботы при памятковых капличках То конкурс завдякы котрому вдає ся модернізувати а часто і ратувати од пропасти старовинны капличкы в тым і на обшыри Лемковины Тогорічный буджет одкрытого конкурсу выносит <unk> тис зл Уряд інформує што цілю є захованя для будучых поколінь вартости сакральных обєктів якы творят культурове богатство Малопольщы Цитуваня Обєкты при котрых будут ведены працы не мусят быти вписаны до реґістру памяток малопольского воєвідства або до ґмінных евіденций забытків але повинны характеризувати ся артистичныма і історичныма вартостями пише ся в оголошыню О дофінансуваня можут ся старати тіж особы на приватных ділянках якых находят ся капличкы кєд разом з даным самоурядом ґміном або повітом навяжут в тій справі спілпрацу Єдін внескодавця може зложыти єден внесок максимально мож отримати дофінансуваня в сумі <unk> тис зл але не більше як вшыткых коштів реализациі ремонту Внескы приниманы будут до <unk> лютого фебруара До внеску треба предложыти кошторис і фотоґрафіі капличкы Цитуваня Памятковы капличкы од віків творят важну част культурового краєвиду Малопольщы Сут доказом реліґійности жытелів нашого реґіону Капличкы были часто фундуваны в подякуваню або в прошыню та тіж для упамятніня важных історичных дій або осип Неєднократно сут тіж фактором будуваня локальной достоменности лучат минуле з будучністю пояснює малопольскє воєвідство Так і на Лемковині нашы предкы ставляли вельо капличок і придорожных крестів якы в наслідстві выселінь часто были зруйнуваны і приречены на загыбель Тоты котры перетырвали днес часто вымагают скорых діянь штобы сохранити іх будову і культурове значыня До той поры більше як <unk> капличок было выремонтуваных завдякы тому проєктови в тым капличкы з Лемковины Першы ремонты в рамках того конкурсу на Лемковині зреализували в <unk> році в Ждыни Выремонтували товды дві капличкы Пак в черговых роках выремонтували капличкы ци кресты Глосы ріжны обєкты Устю Рускым два обєкты Ганчовій Чарні Бодаках Березці Віковій Могначні Вижні А Глоны в Ліщынах і Клемківці Патріотична стріча в Йонґерс Автор допису Севериян Косовскій Карпаторусиньскій Америцкій Центр Lemko<unk> Йонкерс хоче упамятнити а при тым і спопуляризувати знаня о періоді Руской Народной Республикы Лемків Інформує о тым наш еміґрацийный діяч Андрий Медвід Подія одбуде ся в давным значучым осередку лемківской еміґрациі в США в Йонкерс тематична стріча буде <unk> марця <unk> року о <unk> годині в парохіяльных просторах місцевой православной церкви Головну доповід на тему істориі Лемківской Республикы выголосит доктор Богдан Горбаль Єден з теперішніх діячів реактивуваного давного Лемко Союза в ЗША і Канаді Хоц як заявляют орґанізаторы а і сам доктор Горбаль подія має мати форму одкрытой дискусиі так штобы каждий присутный міг дати своє звіданя поділити ся своіма спостережынями Вступне на подію дармо Орґанізаторы просят жебы поінформувати іх скорше о своій участи пишучы на миou ет Ягум За справом діяльности такых орґанізаций як Лемко Голь ци Лемко Союз од парох шумных років в ЗША і Канаді оджыват соспільне жытя лемківской еміґрациі Днес уж в більшости потомных тых якы перед роками еміґрували до Старого Краю Стріча посвячена як раз істориі Руской Народной Республикы Лемків є певністю результатом того што орґанізаторы знают же історична памят є необхідна в будуваню ґруповой достоменности нациі Так тіж окрем розрывковых подій як хоцбы пікнікы забавы Лемка Голь штораз частійше старат ся запрашати до участи в подіях на тему істориі і культуры Лемків Стріча буде нагодом почути о істориі періоду лемківского політичного в здвигу од вызначного знавці той тематикы Доктор Богдан Горбаль то доднес ци неєдиный лемківскій дослідник якій не лем занял ся в <unk> роках ХХ стріджаньом істориі Республикы але його книжка з <unk> рока під наголовко Дяльностыня Лемкови на Лемковщыні <unk> остає основом до дальшых розважань Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня на портали ЛЕМ фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак