Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Перегляд тыжня
Ep. 249

Перегляд тыжня

•

Episode description

Перегляд тыжня

Automatic transcript

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Віторок <unk> вересня септембра <unk> р Озвена з Волчых Гор Автор допису Мартна Сівчола Озвенас Волчых Гор переношує ся не лем простором але і часом з ґенерациі на ґенерацию передає традициі нашых предків Назва Волчы Горы на мапах і з стороча означує реґіон теперішнього Народного Парку Полонины на Словакі До того реґіону належыт єй село Влич унікатник окреміньшого і найдолшу традицию орґанізуваня фольклорного фестівалю в окресі Снина Є то фестіваль русиньскых традиций і культуры репрезентуваных посередництвом музыкы танця співу ремесел а так само особности з умелецкой ци культурной сферы Ехо фестівалі ся реґулярно несе шырокым простором і притігує великє множество людей Поджас подіі ся ту сходят місны жытелі люде з околиці родаци з родинами котры уж жыют мимо реґіону але і туристы заінтересуваны як простором полонин так і нашом культуром Орґанізатором є традічне село Влич а уже рік є до орґанізуваня звоєны і здружыня Русин Фольк котре заступує Домініка Новотна сучасна директорка фестівалю Під єй веджыньом переходит фестіваль позитивну трансформацию Того року під ново назвал Озвены Волчы Горы то вже был <unk> рочник Тогорочна участ не сподівала і орґанізаторів подля котрых до влича пришло понад <unk> тисяч вщымників Унікатну атмосферу ся вєдно з выступаючыма заслужыли і вшыткы участници Фестівальовый вікенд ся зачал у пятницю вернісажу выставкы фотоґрафіі під назвом Навернутя до бывшых часів полонин Авторка молода вличанка Патриция Ґошані посередництвом членок фольклорной ґрупы Полонина вытворила фотоґрафіі на котрых інтерпретувала розлічны моменты зо жывота русиньскых жен в давных часах Везе о своім проєкті повіла авторка поджас бесіды котра была частю проґраму Вечур был обогоченый співом дівчат з полонины а тіж модерном інтерпретацийом людовых співанок в поданю Домінікы Новотной котру на клявірі допроводжувал Петро Адамкович Проґрам продолжало перед культурным домом промітаньом фільму Полонины о звены минулости Карпат Лекцию одборного працовника Вігорлятской Звіздарні в Гуменным на тему Світельный смок Вечер участници закінчыли позорованьом місяця В суботу іщы перед обідом зачал сопроводный Культурный Проґрам Одборну Лекцию Етнолоґічкы Карінны Марчаковой на тему Традична культура Русинів вличкой долины Духова культура родинны обряды і ритували О <unk> <unk> годині продолжывал проґрам Отворіньом выставкы творчости родаків з Велича Мали сме можливіст видити малюваны портреты Мариі Цинґельовой іконы Томаша Кєриша ци фоткы Петрициі Ґошані Емілія Січа Бля <unk>em ту репрезентувала свою книжку Коріня а цілу подію модерувала Оліджу Пінкова Головный проґрам котрый зачал о <unk> <unk> годині на сцені коло рыбника был розділеный до двох бльоків Першый проґрамовый блок был присвяченый наймолодшым выступаючым ані з назвы діточкы квіточкы Родпрезентували ся на нім дітвачы колективы з фольклорных колективів Полонина з Влича ци з Снины дітвачый колектів Бінчых з Кленовой а так само діти з особных школ Влич і Вубля Другій бльок мал назву мозайка русиньского фольклору частю той мозайкы был обряд свадьбы а і дньому повязаны пісні рефлектуючы традициі вличкой долины котрій нам за музичного до проводу людовой музикы сорочка репрезентувала місна фольклорна ґрупа Полонина вєдно з фольклорным колективом стожытя Наслідно выступили Шамбрінці і Шамброна страдичным многолосным співом Русинів з під Леворскых Гор а вынятково по пятьох роках выступило на фестівальовій сцені і русиньскє тріо котрого членков была і Домініка Новотна теперішня директорка фестівалю Головный проґрам закончыл концертом Веліканорусиньской пісні Штефан Штец точком за офіцияльным проґрамом была запалена ватра коло рыбника а забава вшыткых участників довєдна при тонах і співі людовой музыкы сорочка Послідній ден <unk> рочника фольклорного фестівалю зачал свято Літургійов в грекокатолицкым храмі св Николая в рамках котрой выступили Шамбрінці з Шамброна з духовыма піснями Сопроводный проґрам іщы рахувал спознаваючу екскурсию по околицній природі лем же про недобру погоду тота не была реалізувана За тоты три дни ся волчыма горами несла озвена музыкы співу бесіды але і сміху а позитивной енерґіі а буде іщы долго звучати в мыслях вшыткых котры до влича пришли Середа <unk> вересня септембра <unk> рока Умеры русиньскы лавреаты конкурсу Книга Рока Пряшівского Самосправного Краю <unk> Автор допису Мартіна Сівчола Дебют Петра Медвідя Збірка поезиі Синьом Краіном інтенсывно резонувал на конкурсі Книга Рока Пряшівского Самосправного Краю <unk> в катеґориі Украіньска і русиньска література В понедільок <unk> септембра <unk> року одбыло ся в просторах Центра Реґіональных Документів Бібліотекы Павла Орґаса в Вездеслава в Пряшові славотне выголошыня результатів Црочника конкурсу Книга Рока Пряшівского Самосправного Краю <unk> рочнику і катеґориям до котрых было мож приголосити книжну публикацию повязану з пряшівскым Самосправным Крайом прибыла катеґория Украіньска і Русиньска Література зато одборна порота оцінювала книжкы публикациі в пятьох катеґориях Белетрия про діти і молодеш Белетрия про дорослых Научна література популярнонаучна література а украіньска і русиньска література По успіхах книг повязаных з Русинами а русиньском культуром в минулых роках то є дальшый крок в популяризациі русиньской літературы а мотивуваню авторів писати а выдавати новы книгы Довєдна было в тій катеґориі оцінюваных <unk> книг з чого дванадцет репрезентувало русиньску літературу а єдна украіньску Причым заступлены были вшыткы літературны катеґориі В окремых катеґориях были як звычайно выголошены і результаты чытательской анкєты Спіголос могли чытателі давати фаворитам посередництвом інтернетового формуляря Медже номінуваныма творами была і книга Синял Краіном котра є поетичным дебютом русиньского новинаря Публицисты а члена редакциі радия ЛЕМ фм Петра Медвідя Публикация была ведена Стоваришыньом Руска Бурса в Ґорлицях Праві тот поетичный дебют як повіла Валерия Юрічкова членка одборной пороты цитуваня медже нима членами пороты найвеце резонувал і правом здобыл найвысшу оцінку Асоциятивна поезия Петра медвідя конструвана глубокыма образами до світочного контексту дотігує сучасну русиньску поезию на плятформу світовой поезиі Порота оцінювала як текстову част так і ґрафічну обробку Книжка є укашков симбіозель літературного а вытравного уменя Автором ілюстраций є вытравник Юрий Червеный а публикацию ґрафічного обробила Наталия Малецка Новак Дальшы дві оцінены публикациі были оцінюваны як популярно научны і перекладовы Єдным з головных критерий пропороту была свідома робота авторів як в терені так в архівах пригляданю і комплетізуваню фактів а материялів на взник тых конкретных публикаций І місце порота уділила публикациі Театр Александра Духновича о перекладах Ярослава Сисака котра є проєктом доцента маґістра Валерия Падяка кандидата наук вєдно з маґістром Михалом Павличом Публикация цитуваня репрезентує важну част перекладового наслідства Ярослава Сисака <unk> драматных творів із словацкой чешской украіньской польской французской росийской і другых літератур а тіж языковы адаптациі войводиньско русиньскых драматичных творів Конец цитуваня На третє місце порота оцінила публикацию Івана Чыжмаря Народной співанкы Русинів котрый єм позберал грал і співал Єто <unk> років бадань і роботы у сфері етноґрафіі і етномузиколоґіі записаных в книжній формі а єдночасно барз цінна робота про захованя нашой русиньской дідовизны у формі народной співанкы В анкєті чытателів здобыла найвысшу кількіст голосів публикация про діти і молодеж мамы Дома Псика котрой авторком є популярна писателька Людмила Шандальова Книжку творит <unk> куртых легкогуморных оповідань десятручного хлопця о веселых моментах звязаных з приходом нового члена родины псика і з жывотом з ним Образ характеристичной русиньской родины одказує на позитывне одношыня авторкы кувіздні родинным цінностям ци материньскому языку што в формі творчости передає молоді ґенерациі Ціла творчіст авторкы є про русиньску сучасну літературу барз важна бо є єдном з мала котры творят про діти і молодеж Нагороду за авторку перевзял маґістерка Мільбенько директор Піддукляньской Бібліотекы у Свиднику Нагороды про першы три місця сі были перевзяты авторы публикаций особно На святкуваня річниці карпатодукраньской операциі піде майже мілийон евро Автор вісти Петро Медвід Міністерство Обороны Словацкой Републикы плянує на <unk> октобра <unk> року святкуваня <unk> річниці карпато дукляньской операциі котры шторік проходят на Дуклі і в Свиднику В рамках святкувань має одпрезентувати ся воєньскій Музей котрый є у Свіднику і Авіацийна техніка Озброєных сил Словацкой Републикы Як выходит з двадного материялу на святкуваня піде тот рік майже мілийон евро Словацка влада тот документ схвалила в середу <unk> септембра Інформує аґентура ТР Точна сума яка піде на святкуваня річниці є <unk> тисяч евро тисяч евро із приділеных на святкуваня фінансий має дістати прямом місто Свідник Карпатодукляньска операция была найвекшом і найкырвавійшом битво в линіі выходного фронту котра є повязана з териториторийом Днишньословакіі Войска Червеной Арміі і чехословацкого Армадного Корпусу під веджыньом ґенерала Людовіка Свободы Поджас ньой вели тверды воі з німецкым войском Офенсивна операция котра мала споіти повстанецкы силы словацкого народного повстаня і з совітскыма войсками тырвала од <unk> септембра до <unk> октобра <unk> року <unk> октобер є на Словакі Ден героів Карпато дукляньской Операциі записаный в календарі як памятный Ден В тот ден ся першому Чехословацкому Армадному Корпусу подарило перекрочыти по тяжкых боях через дукляньскій перевал чехословацкы границі Поворот домів Ольгы Бознаньской Автор допису Наталия Малецка Новак Ольга Бознаньска то найвыдатнійша польска малярка періоду молодой Польщы світова артистка Вродила ся в Кракові вмерла в Парижы творила в Мюнгені долгы рокы в Парижы кус в Кракові Был момент же жыла на Лемковині Малярка выпрацувала ориґінальный портретовый стиль єй образы окрисляны сут шедеврами портретовой штукы В роботах зосереджала ся на твари моделя оддавала стан його психікы на стрій хвилі і приметы характеру інтимніст атмосфера мелянхолиі з єдной страны а з другой непокій емоциі учутя Портреты бознаньской от все інтриґували Не вказуют банальной красы а емоциі і характер особы правду о ній Знала высвітлити цілу психіку моделя через схоснуваня малярскых середків портретувала своіх ближніх стілом і душом оддавала портреты явиска Ціны за образы Ольгы Бознаньской ідут сучасні в десятках аж і сотках тисячів золотых А в часах коли была молода не могла ани студиювати на Краківскій Академіі Красных Штук За высоком школом мусіла іти до Мюнгену Нич пришло самодільне жытя в популярных европейскых містах артистів было іщы дітиньства під крылами Опікунчых надопікунчых родичів Адама Бознаньского і Євгеніі Мондан Французскы Отец Маляркы был інжынєром будівництва Ольга Бознаньска вродила ся в <unk> році в Кракові Два рокы по єй народинах отец выбудувал для них в Кракові хыжу Вєдно з матірю Євгеньом дбали о едукацию Ольгы і єй о три рокы молодшой сестры Ізабелі Першом іх учытельком была матір Была дипльомуваном ґувернантком рисувала для приємности Атмосфера родинной хыжы помогла будучій артисті в єй розвитку Родиче Ольгы были выедукуваныма людми з пошаном для артистичной і науковой роботы Адам Познаньскій радо смотрил на заінтересуваня штуком малой Ольгы Сам был членом Товариства Приятелів Красных Штук в Кракові Професийні занимал ся будівництвом Медже інчыма кєрувал будовом кругового пеца в плазі але скорше в сімдесятых роках ХХ столітя был заанґажуваный при будові лупківского тунелю што лучыт русиньску полату з лупковом Цитуваня Санок Шавны Куляшне Лубків Тоты місцевости Ольга запамятала з дітиньства пише в автобіоґрафіі Бознаньской Анжеліка Кузняк Дальше цитуваня Адам Бознаньскій робил товды як інжынєр при будові першой угорско ґалицийской желізниці Лучыла австо угорскы провінциі по двох странах Карпат під самым гербетом гір выбрали тунель долгости <unk> метрів До кінця жытя Адама на стінах його ґабінету вісіло вісем фотоґрафій лопківской желізниці Чытаме По закінчыню будовы Транскарпатской желізниці бознаньскы вернули до Кракова Ольга Бознаньска жыла пак уж уж уж уж уж уж медже Краковом Мюнхеном а Парижом Вмерла в <unk> р в Парижы Ци епізод прожываня бозданьскых на Лемковині мал даякє влияня на творчіст великой маляркы Радше вантпливе хоц трафляют ся в доробку бозданьской тіж пейзажы што цікаве то не творила іх на замовліня і не на выставы І зато композициі сут свобідныма експресийныма роботами в котрых артистка могла сой позволити на векшу свободу і творчу одвагу Може то ехо легкости бескідскых вершків тремтячых потоків безстарунковых дітячых років прожытых близко натуры особливым поворотом домів Головно портреты серед них і тоты што добрі знаны шырокій публиці але тіж натюморты невеликы ескізово малюваны композициі виды квітя за котрым артистка пропадала і котре все было в єй працовни мож обзерати в ґорлицкій Ґалериі Штукы Двір Карвациянів іщы до <unk> жолтня октобра того рока в рамках выставы Ольга Бознаньска выстава з Нацийонального Музею в Кракові Ольга Бознаньска была членкыньом Товариства Польскых Артистів Штука Соці НАСBого Limно Артистичного Товариства в Парижы а тіж в Ліні Своі роботы за жытя презентувала в Польщы ЗША по цілій Европі м ін в Берлині Мюнхені Празі Лондоні Парижы Відны Амстердамі Венециі Вельократно была гонорувана нагородами м ін медальом на Медженародній выставі в Мюнгені французскым Орденом Почестного Леґіону Ґранд Ґрисся на выставі ËPu в Парижы ци Ордером Польоня Рести четвер <unk> вересня септембра <unk> рока Якостнійшы драгы в словацко польскым приграничу Автор вісти Петро Медвід Польско словацкы пригранича в околиці Дуклі і Выходных Карпат будут капчати выновлены драгы Як інформувало одділіня комунікациі Пряшівского Самосправного Краю край в тых днях почынат вызначны ставебны акциі за пілийона евро Пряшівскій Самосправный Край собі при обновліню драг в окресах Стропків і Свидник поможе европскыма фінансами і з проґраму Інтерреґ Новый асфальт буде одсела Ладомирова Свидницкого окресу аж по границю з Польщом і на трасі Мала Полянка Гаваль з стропківского окресу ПСК може черпати на тоты драв фінансы з проґраму Інтерреґ дяка польско словацкій спілпраці В рамках реконструкциі Драгы в Окресі Свідник буде одновленый і міст в екстравіляні села Шеметківці Оправлят ся заставковы нікы в селі ци Нівелета вышкы Драгы за селом Ваґринец Драга медже Малополяном і Гавайом перейде комплексном реконструкцийом Цитуваня Реализацийом споминаных інвестичных акций зліпшыт ся комфорт участників дрогового транспорту на предметных комунікациях Скоротит ся час переізду і підвышыт безпечніст надразі Пише одділіня комунікациі ПСК Єдночасно зліпшат ся услові дрегового транспорту про жытелів обыдвох окресів Зрабків і Свидник Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня На портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак