Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Перегляд тыжня #258–259

Перегляд тыжня #258–259

•

Опис епізоду

Перегляд тыжня #258–259

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> грудня децембра <unk> рока Рада Партнерства Пряшівского Самосправного Краю схвалила проєкты за веце як <unk> мілийонів евро Автор вісти Петро Медвід Пряшівскій Самосправный Край має схвалены дальшы атрактивны проєктовы заміры котры творили ся на териториі краю і поможут розвитку реґіону Проєкты за веце як <unk> мілийонів евро схвалила Рада Партнерства Пряшівского Самосправного Краю котра є реґіональну плятформу спілпрацы його партнерів і вырішує о перерозділіню фінансий з Проґраму Словакія проСКА суд фінансыі в тым проґрамі в сумі <unk> мілийонів евро Актуальны заміры котры были підпорены сут окреміньшого в области модернізациі драх обновы народных культурных памяток ци области розвитку туристичного руху Цитуваня То сут дальшы проєкты котры вышли прямо з нашых реґіонів од старостів приматорів і містных жытелів значыт із самосправ повє в понедільок <unk> новембра <unk> р по засіданю Рады Партнерства ПСК пряшівскій жупан Мілян Маєрскій Дальше цитуваня Інтеґруваны територияльны стратеґіі то добрый і головно адресний концепт як ефектівно і добрі перерозділити фінансы з проґраму Словакія Европского Фонду Реґіонального Розвитку і як як як як як як як як як як якосно черпати Еврофондовы грошы <unk> проєктів єдне з уфазі коли собі жадателі вже можут подавати жадости на Міністерстві Інвестиций Реґіонального Розвитку і Інформатизациі Словацкой Републикы о ненавернутельну фінансну дотацию пояснил прецеда ПСК Маєрскій В рамках підпореных проєктів буде ся реализувати наприк і простор коло малого каштеля в Снині ци околиця Музея Модерного Умя Енді Варголя в Меджелабірцях У великій мірі попорил ся і туристичний рух на Вышнім Семпліні і в околиці Домашы а полонин Цілково є в тій области підпореных <unk> із <unk> проєктів Тамо в тій области был підпореный проєкт якій дотулят ся Музея Ворголя в Меджелабірцях але і Музея котрый має русиньскє село з Бой Єдночасно на список прятных замірів ПСК Рада придала три десяткы новых проєктів в цілковій сумі <unk> мілийонів евро Іде о проєкты цикло туризма і туризма в реґіонах Спиш і Шариш ци о проєкты реліґійного і воєньского туризма Часовы рамкы реализациі схваленых проєктів сут в горизонті років <unk> аж <unk> Рада Партнерства ПСК має <unk> членів і є то реґіональный орґан котрого задачо є координувати розвиток териториі за помочы фінансных средств із проґраму Словакія а посередництвом інтеґруваных проєктів выбраных субєктів Конференцию припомянули собі <unk> років од народжыня Григория Тарковича Автор вісти Петро Медвідь <unk> новембра <unk> року в просторах ґімназиі в селі Пасіка Поляньской територияльной громады на Підкарпатю одбыла ся конференция котра была присвячена <unk> річниці народжыня свого родака Григория Тарковича першого єпископа пряшівской єпархіі Як інформувал Юрий Шыпович на конференциі своі рефераты презентували представителі русиньскых орґанізаций Русиньскій Культуролоґічный Клуб і Карпатскій Русин дальше професор Ужгородской Нацийональной Університе Мариян Токар доцент Ужгородской Нацийональной Університі Михайл Зан Краєписец і Зглубеного Микола Ріжко і дальшы гості На конференциі брали участ студенты учытелі ґімназиі при чым на конференциі выступила і директорка школы Ольга Дуда Григорий Таркович Першый пряшівскій єпарха Григорий Таркович народил ся в селі Пасіка <unk> новембра <unk> року Штудивал на єзуітскій ґімназиі в Ужгороді і на Великоварадиньскій Академіі штудиі закінчыл увідню на Карловскій Головній Грекокатолицкій Семинариі По рукоположыню на священника служыл од <unk> до <unk> року в Ужгороді Спілпрацувал і з єпископом Андрийом Баччыньскым в роках <unk> аж <unk> был цензором книжок друкуваных кірилицьов котры друкувала карловска друкарня в Пешті В роках <unk> аж <unk> представлял мукачовску грекокатолицку єпархію на засіданю угорского Сейму в Братиславі Од <unk> р был вікарьом кошыцкого вікаряту Мукачовской єпархіі <unk> новембра <unk> р была цисарьом Франтишком І зряджена на основі патронового права пряшівска єпархія котра была територияльно одділена од мукачовской єпархіі Урсар выменувал за першого єпарху Тарковича Папа римскій пі канонічно ериґувал пряшівску єпархію аж в році а товды і потвердил призначыня Григория Тарковича за єпарху Рукоположеный на єпископа был Таркович у стародавным русиньскым монастырю в Красным Роді в році Гіротонів приял од мукачовского єпископа Алексия Полча Окрем іншого был першый пряшівскій єпарха і літературно полодным чловіком Таркович вмер <unk> януара <unk> р в Пряшові Віторок <unk> грудня децембра <unk> р Фірцак продолжує в румуньскым парляменті як депутат за Русинів Автор вісти Петро Медвід В неділю <unk> децембра <unk> р проходили в Румуні парляментны Волбы Гражданы выберали собі новых представителів Сенату і посланецкой Сеймовні двох палат парляменту Румуніі Окрем <unk> політичных партий і аліянций котры змагали ся окресла в парляменті На Вольбах брало участ і <unk> орґанізаций котры представлюют народносны меншыны якы жыют в Румуні і сут офіцияльно признаны Народносны меншыны мают своіх представителів як раз в посланицкій сеймовні Аж <unk> народносных орґанізаций при тым в Сеймовні могло здобыти од <unk> до смандатів За русиньску народносну меншыну у Вольбах подало кандидатчый список Культурне Товариство Русинів Румуніі якє є і членом Світового Конґресу Русинів за орґанізацию кандидавал Юлиюс Мариян Фєрцак котрый был русиньскым депутатом і в двох попередніх періодах Дальше на списку были Францис Оскар Ґал Марияна Светлана Мурешан Кармен Светлана Бойчук Габріеля Хрістина Боднарюк і Мария Бочікор Мандат члена парляменту за русиньску меншыну обгаіл Юліус Мариян Фєрцак Цитуваня Дякуєме сердечно за довіру і підпору яку дали сте Культурному Товариству Русинів Румуниі написал Фірсак на сіти Фальше цитуваня Вдяка Вашому голосуваню дістали ме чест гордо репрезентувати дальше русиньску народносну меншыну і мати депутата у парляменті Румуніі сохраняты значыня традициі і права Русинів Мы выражаме наше анґажуваня быти сильным голосом принести нашу активну контрибуцию розвивати нашу державу Соєдинену і богату Румунію дякуєме за підпору і активност Вєдно зробиме ліпшу будучніст про нас вшыткых продолжал Фірцяк Юліус Мариян Фірцяк вродженый в <unk> р є родаком із міста Дева Абсольвувал студиі на Фізикальній Факульті Западной Університі в Темершварі пак продолжывал штудувати Публичну політику і европску інтеґрацию на Нацийональным університі політичных студий і публичной адміністрациі так само закончыл Нацийональну Університу Обороны Од <unk> р є депутатом Парляменту Румуніі за Русинів В тым часі вечерял парляменті свого отця Ґеорґія Фірцяка голову Культурного Товариства Русинів в Румуні долгорочного члена Світовой Рады Русинів Юлию Мариян Фірцяк поджас свого діяня в парляменті был секретарьом парляментной ґрупы про народносны Меншыны і членом пізнійше секретарьом Комітету про Буджет Фінансы і Банкы Подчас мандату в роках <unk> стал так само членом Специяльной Комісиі посланицкой Сеймовніі і Сенату про підпору приступового процесу Румуніі до орґанізациі про господарску спілпрацу і розвиток За офіцияльныма даныма і списуваня жытелів <unk> р в Румуніі жыє віце <unk> Русинів Хоц чысло не є великє но за списуваньом із <unk> р іх было лем <unk> О <unk> р в Бухаресті буде проходити засіданя Світового Конґресу Русинів котрого головным орґанізатором буде як раз Культурне Товариство Русинів Румуниі Середа <unk> грудня децембра <unk> рока Вел Антоний Крог з Нагородом Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины за роботу для народной культуры Автор допису Наталия Малецка Новак Антоний Крог выдатный етноґраф писменник і популяризатор народной культуры остал лавреатом престіжовой Нагороды Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины Тото выріжніня єст выразом узнаня для його вельолітнього вкладу в документуваня охорону і популяризацию культуровой спадковины Лемків та інчых ґруп в Карпатах Єст єдным з найвыдатнійшых в Польщы знавців народной культуры Карпат головні Лемковины Татер і Підгаля Єст автором парудесятьох науковых робіт а тіж популярнонауковых робіт з обшыри народной культуры і істориі тых реґіонів Сердечний приятель Лемків і знавця нашой культуры Крог посвятил велику част жытя на баданя і промуваня лемківской культуры Як єден з першых в повоєнній Польщы вюл тереновы баданя на Лемковині В своій роботі і через свою діяльніст вказувал богатство лемківской культуры традиций языка і штукы так само як інчых марґіналізуваных соспільности Карпат Єст автором м ін книжок Склеп культурных потреб ци За тамтом гором в котрых в субтельный спосіб лучыт особисты досвідчыня з історично культурном анализом В примірі першой з выміненых публикаций є то насвітліня ситуациі на Підтатрю а в примірі другой автор оповідат о Лемковині Підкрислят значыня материяльной і духовой культуры в будуваню достоменности ділит ся своіма споминами зо стріч і перебываня медже Лемками За тоту книжку был єй автор нагородженый Історичном Нагородом Політикы <unk> Заінтересуваня Лемковином принесли наслідок в формі великой выставы Лемкы яка зорґанізувана была в <unk> р в Ґалериі Давна Синагоґа в Новым Санчы Была то переломна выстава котра вказала не лем давну культуру Лемків але єй тырваліст і продолжаня Лемкы доказали што не піддали ся асиміляциі На выставі нашли ся м ін експонаты з колекциі Музею Лемківской Культуры в Зындрановій ци з колекциі Павла Стефановского На вернісажы выступил Репрезентацийный Ансамбль Лемків в Польщы Лемковина Через рокы Антоний Крог анґажувал ся в чысленны ініциятивы жебы привернути памят о траґічній доли Лемків Завдякы його роботі были зорґанізуваны выставы культурны подіі опубликуваны были дописы Крог є постійным спілпрацівником найважнійшого в Польщы наукового етноґрафічного часопису Польска Народна Штука Контексты Єст тіж автором великой колекциі знимок од <unk> років ХХ ст фотоґрафувал можливі дуже вчас тереновых бадань Тота фотоґрафічна документация має неповторный артистичный характер але предовшыткым єст етноґрафічным джерелом о великым архівальным значыню Нагорода Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины Тогорічна ґаля вручаня нагорід одбыла ся в минулу середу <unk> листопада новембра в краківскым студию телевізиі <unk>r<unk>i Выріжніня особисто вручала міністра Ганна Врублевска Нагороды признаны были творцям аніматорам і людям культуры якы причыняют ся до розвитку популяризуваня і охороны культуры і нацийональной спадковины Антоний Крог достал нагороду в катеґориі Народна Культура цитуваня Угонорували сме особы котры лучыт незвыкла пасия одданя віра в значыня красы і особливо цінный вклад в нашу культуру креуют хоронят промуют діют жебы культура была доступна а не зашыта в рамы Выразы узнаня і найглубшой пошаны передают вшыткым лавреатам і лавреаткам дорічной Нагороды Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины <unk> Быти з вами на сцені то чест підсумувала міністра Ганна Врублевска Словаци мают дальшый запис ЮНЕСКО Вдяка Войводині Автор вісти Петро Медвід На Нижню Землю до Войводины одходили Русины і Словаци з Угорска в єднакым часі Тепер войводиньскы Словациі з своім інсітным уменьом дістали ся до Репрезентативного Списку Нематерияльной Культурной Дідовисны Людства ЮНЕСКО Словацка культура обще тепер вже має девят записів у тым списку О записаню ковачіцкого інсітного уманя вырішыло ся у віторок <unk> децембра <unk> р на <unk> засіданю Меджевродного Комітету на охрану Нематерияльной Культурной дідовины ЮНЕСКО в параґвайскій столиці цитуваня Ковачіцкє інсітне уменя є унікатным доказом словацкых краянів у Сербіі котры перед веце як <unk> роками пришли на нижню землю Іх унікатне вджыня світа пересягло словацкы і сербскы границі і днес то офіцияльно стало дідовисном цілого людства Выголосил при тій нагоді Міністер заграничных Діл Европскых Прав Словацкой Республикы Юрай Блянар Ковачіскє інситны вытравны уменя є характеристичны хоснуваньом олійовых фареб ясныма одтинками і зображуваньом традичной культуры історичных общественных і моральных цінностий комуніти Характерово зображує сельскє оточыня і штоденний жывот Ку словацкій меншыні в Сербіі голосит ся понад <unk> тисяч люди жыют єднако як Русины головно у Войводіні Місто Ковачыця од котрого має дане уменя і назву было населене в році <unk> В апрілю <unk> року Нацийональный Совіт Словаків і Нацийональный Совіт Русинів підписали Меморандум о спілпрацы Меморандум має в цілях розвиток односин медже словацком і русиньском меншыном у Сербіі медже культурну спілпрацу признаваня традичных історичных цінности двох народів Войводины як і выміну скушенности в области культуры освіты інформуваня і урядного хоснуваня языка і писма четвер <unk> грудня децембра <unk> рока Переселили нас мусово Листы Лемків з років <unk> Промоция публикациі Автор допису Наталия Малецка Новак В Осолінеум во Вроцлаві в понедільок <unk> грудня децембра <unk> р одбуде ся стріча промуюча публикацию Переселили нас мусово Листы Лемків з років <unk> выдану в двох томах в роках <unk> і <unk> То цінны книжкы важне документацийне джерело Публикация вказує драматичну долю Лемків звязану з насильным выгнаньом передовшыткым в рамках Акциі Вісла цитуваня Печатаны в тым выдавництві материялы становлят безцінне джерело знаня не лем о самій акциі Вісла на Лемковині але тіж о емоциях учутях і меджелюдскых односинах якы товаришыли выселіню і першым місяцям побыту на Західніх Землях Пише во вступі Юрий Стариньскій редактор і ініциятор выданя Приватны листы сут додатково неоціненым джерелом знаня о языку Лемків стверджат Переселили нас мусово Листы Лемків з років <unk> то двотомова колекция автентичных листів головні реляций з самой выселенчой акциі та споминів з часу зараз по трафляют ся тіж урядовы писма Листы в одкрытым доступі архіву ґазеты Карпатска Русь Речены листы походят з ґазеты Карпатска Русь яка печатана была од <unk> р в США В ґазеті была рубрика в котрій поміщано надсыланы через чытальників листы од іх родин з Польщы В <unk> році Юрий Стариньскій отримал на мікрофільмах копіі ґазеты Карпатска Русь По парунадцетьох роках лідер Лемківского Ансамблю Пісні і Танця Кычера рішыл передрукувати листы і печатати іх в книжковій формі Структура выдавництва є така же перше поміщеный єст ориґінал листу писаного кірилицьом а наступні находит ся тлумачыня на польскій язык даного листу ци писма В обох в томах Формату повекшеного А<unk> по около <unk> стран каждий поміщено по <unk> листів ци інчого рода писм В дальшій части книжок сут чысленно надрукуваны архівальны знимкы В першым томі занимают <unk> обємости публикациі а в другым половину Знимкы представляют портреты Лемків цілых родин сценкы з жытя архітектуру краєвиды трафляют ся тіж урядовы документы ци інчого рода зоскануваны текстовы архівалиі Книжкы печатало Стоваришыня Лемківскій Ансамбль Пісні і Танця Кычера в роках <unk> В меджечасі американьска орґанізация Лемко Союз заняла ся діґітализуваньом і публикуваньом сіти вшыткых архівальных номерів Карпатской Руси писали сме о тым на нашым портали В одкрытым доступі мож по них сіхати уж од <unk> рока Найдете іх за мотузком якій подаєме в дописі Можете легко найти і прочытати вшыткы споминаны листы а і з наступных років і то в такій формі як были надрукуваны в ґазеті Част з них переписали та публикували протягом <unk> рока і мы на портали в закладці з архівной пресы прочытати напримір лист Збортного Ґладышова Полян Святоня ци Зослідниці Для тых котры хотят познати і зрозуміти Публикация переселили нас мусово Листы Лемків з років <unk> буде цінным джерелом інформаций особливо для польскоязычных чытачів а такых на жаль є штораз веце і серед лемківской соспільности Книжкы переселили нас мусово можут быти способом на привертаня памяти о найбарже болячым розділі лемківской істориі в польскій історичній свідомости Завдякы записаным споминам переведеным на польскій язык самых участників Акциі Вісла публикация являт ся не лем як свідоцтво прошлости але і голос тых котрых істория прібувала і фурт прібує смопр справа рішыня ІНПымазати Акция Вісла єст траґедийом не лем для Лемків то тіж щаст векшой тяжкой спадковины повоєнной Польщы Припомина тых подій позвалят на глубше розумліня наслідств выселіня будуваня діалоґу опертого на знанях і емпатиі В контексті вельолітньой марґінализациі і асиміляцийных заходів Припоминаня о нашій окремости і вкладі в культуру Карпат та культуру Нижнього Шлеска має не лем едукацийный але і еманципацийный характер Стріча вченых Бесіда о публикациі одбуде ся в понедільок <unk> грудня децембра <unk> рока в Рефектажы Нацийонального Закладу ім Соліньскых во Вроцлаві Участ в подіі заповіли м ін проф др габ Григорий Грицюк др габ Павел Коробчак і др габ Маґужата Місяк Стрічу вюл буде проф др габ Ростислав Жерелік по бесіді о книжці одбуде ся концерт ґрупы Н од народжыня владыкы Нові Є одсвяткували в Рускым Крестурі і Новым Саді Автор вісти Петро Медвід В октобрі того року минуло <unk> років од народжыня грекокатолицкого єпископа крижевацкого єпархы Діонізия Нєрадія Святкуваня о кругой річниці проходили в Рускым Крестури і в Новым Саді поджас вікенду <unk> новембра і <unk> децембра <unk> року Владыка Діонізиі был у першій половині ХХ ст вызначном особностю про грекокатоликів у <unk> р свишый престол призначыл го за апостольского адміністратора пряшівской єпархіі В тым самым часі вюл паралельно і свою крижевацку єпархію а то аж до <unk> р В роках <unk> а <unk> місяці был іщы апостольскым адміністратором в Хусті То был результат окупациі части Підкарпатской Руси Мадярском І вдяка тым фактам на святкуваня до Сербіі приняли позваня представителі грекокатоликів і Словакі Підкарпатя Польщы Хорвати і Македоніі В суботу <unk> новембра святкуваня почали дополідне в Катедральным соборі св Никола Япрускым Крестурі архієрейско літургію котру служыл домашній єпарха Кірил Ґеорґій Джурар вєдно з ним служыли апостольскій нунций в Сербіі Санторок Коґанчемі архіпископ Кірил Василий кошыцкій єпарха Кір Мілян Вах братиславскій помічный єпископ і апостольскій візитатор про грекотоликів у Западній Европі і владыка Кіро Стоянул єпархіяльный єпископ з Труміцископія в Македоні Своіх делеґатів на святкуваня послали і пряшівска архієпархія мукачовска єпархія і крижевацка єпархія політурґіі наслідувала молитва панахіды за владыку Діонізия а так само участны пішли до крипты де сут уложены остаткы єпископа Пополіднє в душпастырскым центрі єпархіі одбыл ся медженародной науковой симпозий владыка Діонізі Няді Жывот і діло на котрым окрем домашніх реферуючых выступили і фаховці з Польщы Хорвациі Македоніі Словакі В неділю проґрам продолжывал в Новым Саді В конкатедральным храмі св Апостолів Петра і Павла єпископы до Полідне служыли архієрейску літургію в пополіднійшых годинах продолжывал симпозий котрый другій ден проходил в просторах будовы Заводу про Культуру Войводіньскых Русинів Русиньскы вчены взяли участ в конвенциі Асоциі Славяньскых східньоевропскых та евразийскых досліджынь в Бостоні Автор вісти Севериян Косовскій В днях од <unk> до <unk> листопада новембра в Бостоні в ЗША проходила шторічна конвенция Асоциі славяньскых східньоевропскых та евразийскых досліджынь взяли в ней участ дослідникы з русиньского світа наукы Загалом в тых днях одбыло ся понад <unk> ріжных панелів серед них были тоты што тыкали ся русиньскых тем Участниками конвенциі были русиньскы вчены м ін з Польщы Словациі і США З Польщы участ брали др Марта Ватраль і проф Олена Дуць Файфер з Інституту Східньославяньской Філолоґіі Ягайлоньского Університету За Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівского Університету присутны были Зденка Цітрякова Домініка Новотна і Михал Павлич Очывидно присутны были і вчены з Америкы м ін проф Павел Роберт Маґочій Карпаторусиньскы темы В конференциі брало участ близко <unk> тис участників з цілого світа Серед панелів нашли ся і тоты котры тыкали русиньскых темп панель посвячений проблематиці нацийонального Будительства на Карпатскій Руси одбыла ся тіж презентация осягнінь Карпаторусиньского Дослідничого Центра Як інформувал Пряшівскій Інститут Русиньского Языка і Культуры в <unk> річнику Асоцияциі славяньскых східньоевропскых та евразийскых досліджынь брали участ Зденка Цітрава Домініка Новотна і Михал Павлич якій представил свій реферат на тему русиньской літературы цитуваня Тото Штут Русиньского Языка і Культуры Пряшівского Університету в Пряшові Є вынятковым місцьом працы потверджат тіж дуже заінтересуваня участників подіі його діянями і проєктами З дакотрыма з них будеме мати змогу видіти ся на <unk> річнику Літньой Школы Русиньского Языка і Культуры Стурпатору <unk>epo на Пряшівскым Університеті Красні дякуєме Карпаторусиньскому Дослідничому Центрови за запрошыня інформувал Інститут Лемківскій світ наукы репрезентували дві дослідничкы лемківской літературы Др Марта Ватраль представляла результаты досліджынь котры вела в рамках докторской роботы Єй реферат присвяченый был парадиґмам будительства в лемківскій літературі а особливо авторскій концепциі будительского колективу яку др Ватраль опрацувала в своіх досліджынях зосереджал ся на двох лемківскых писменниках Владимірових Хыляку і Прохановскым Мурянці Анґлоязычній моноґрафіі проф Олены Дуць Файфер під голов <unk>ar<unk>ajtum ratura IV Была посвячена окрема стріча при округлым столі Четверо американьскых дослідників выповідало ся на тему публикациі котра є тлумачыньом на анґлицкій язык книжкы під наголовко Li<unk>era<unk> на початку <unk> віку Стрічу в Копеньскій з Академіі Повітряных Сіл ЗША серед дистутуючых были др Богдан Горбаль лемківскій еміґрацийный діяч працівник Нюйоркской Публичной Бібліотекы Аґнєшка Єжык з Вашынґтоньского Університету Елейн Русинко з Університету в Марилянд і Девід Повельсток з Університету в Брандейс Інтеґрация представників русиньского світа наукы Стріча в Бостоні была нагодом не лем брати участ в престіжній конвенциі Асоциі словяньскых східньоевропскых та евразийскых досліджынь Але самособом з огляду на присутніст науковців занимаючых ся проблематиком Русинів Лемків з ріжных части світа нагодом інтеґрувати ся Як реляцийонувала проф Дуць Файфер окрем участи в офіцийных панелях был час на русиньску інтеґрацию Русиньска ґрупа взяла участ в цікавій прогульці по Гарварді Была тіж спільна вечеря і долгы інтересуючы дискусиі Упамятніня Дня Русинів Польщы Автор вісти Севериян Каждого рока члены Кружка Стоваришыня Лемків прилучают ся до спільнотовых Упамятнінь Дня Русинів Польщы якій призначеный є на ден <unk> грудня децембра як памятка по славетным всенародным віче што было в <unk> р во Фльоринці Любіньскы одзначыня свята сут все отілько вынятковы што сходят ся такой зо св Копальників якє каждого рока припадат на <unk> грудня децембра За східнім календарьом то ведіня во храм при св Богородиці За західнім то памят св Варвары Серед Любінян є вельо копальників в тым чыслі і серед самых членів любіньского кружка Стовариш Лорічны упамятніня нацийонального свята Лемків для членів любіньского кружка были інчы кєд же перед місяцьом Любіняне попращали єдного зо своіх камаратів блажено Януша так тіж з нагоды Дня Русинів Польщы члены оддали чест двом важным особам бывшым членам Кружка блаженой памяти Богданови Ґамбальови і блаженой памяти Янушови Квоці покійны спочывают на любіньскым теметові Святкуваня Дня Русинів Польщы серед Членів Кружка С Лемків в Любіні сігат його початків од часу коли свято было признане Світовым Конґресом Русинів на пропозицию лемківской делеґациі По смерти Богдана Ґамбаля традицийом в Любіні стало ся што каждого рока стоваришакы ішли на цмонтір штобы оддати чест покійному вызначному лемківскому діячови Єдному з думкодавців спільнотовых святкувань нашого нацийонального свята основателя радия ЛЕМ фм одданого справам Руской Бурсы в Ґорлицях Серед тых осіб дотля все был Януш Квока якій пак передавал нашій редакциі інформациі з одзначыня свята Покійный Януш Квока вмер <unk> листопада новембра <unk> р Любіняны тогорічны спільнотове одзначыня Дня Русинів Польщы зачали <unk> грудня децембра уж в найблизшу суботу <unk> грудня децембра центральны святкуваня пройдут во Фльоринці і Рускій Бурсі в Ґорлицях Пятниця <unk> грудня децембра <unk> рока Свято Копальників Лемківску делеґацию поздоровил владыка Юрий Автор вісти Севериян Косовскій Традицийно <unk> грудня децембра вшыткы копальникы і працівникы повязаны з компаніями од угля і міды празднували своє найважнійше свято Ден Копальників якій призначеный єст в Ден Покровителькы Копальників св Варвары Серед лемківскых копальників свято є все шыроко припоминане кєд же вельо з Лемків жыючых на обшыри Нижнього Шлеска робит на штоден в компаніі <unk> Традицию святкуваня возродила православна парохія св Тройці в Любіні місцевый парох о протоєры Богдан Репела в <unk> році был призначеный владиком вроцлавско щеціньской єпархіі Польск Анрийом за православного капеляна Копальництва в Вроцлавско щеціньской єпархіі Тогорічны святкуваня зачали ся уж <unk> грудня децембра коли лемківска делеґация копальників на запрошыня владыкы Юрия брала участ в стрічы в єпископ резиденциі во Вроцлаві окрем цо Богдана Репелы присутны были лемківскы копальникы Мариян Шкурат Любомір Горощак і Адам Гербут Владыка поздоровил копальників з іх святом Репрезентация любіньскых копальників высловила желаня взяти участ в будучым поломничестві і празднуванях свята преображыня Господнього на Св Горі Грабарці долучаючы тым самым до другых делеґаций мундуровых служб <unk> грудня децембра в любіньскым храмі были одслужены святочны богослужыня в тым дни за східнім календарьом то праздник ведіня выхрам пресв Богородиці за західнім то як раз памят св Варвары В тогорічных православных святкуванях взяли участ м ін начальный директор Км до справ Копальництва Криштоф Поремскій директор до справ Продукциі Рафал Пепковскій директор до справ працовничых з Одділіня Польковиці Сєрошовиці Йоан Козубскій ци помічник до справ спілпрацы з самоурядами Теодор Габура Окрем выміненых присутны были дальшы представникы ріжных копальняных функций а тіж репрезентанты локальных самоурядовых власти як війт Ґміны Любін Тадеуш Кєлян телевізия Км вела трансмісию тогорічного свята Копальників Проповід выголосил Капелян Копальників о Репела В храмі был одчытаный лист од архієпископа Юрия Отец Богдан Репела як православный Копелян Копальників і ґенеральный гонорый нижньошлезкій директор православных Копальників брал участ в подіях святкуваня Дня копальників якы в компаніі Км зачали уж <unk> листопада новембра В проґрамі одбывали ся ріжного рода акциі як Святочна Академія ци барбурковый похід улицями Любіна Одкрытя руды міди в любіньскым реґіоні в марци <unk> р спричынило што вельо Лемків выгнаных з Лемковины на західній землі В <unk> р зачало діяльніст в любіньскым медьовым комінаті на ріжных становисках В радию Лем фм мали сте нагоду стрітити ся з копальниками Марияном Шкуратом Любомиром Горощаком ци Адамом Гербутом Рождественный вечур в Музею Автор вісти Петро Медвід Послідню тогорічну подію о Словацкым Народным Музею Музею Русиньской Культуры в Пряшові буде Рождественный вечур котрый одбуде ся в пятницю <unk> децембра <unk> р Як за музей інформувала Яна Трущыньска на вщівників подіі чыкат концерт Рождественных коляд в інтерпретациі хору св Романа Сладкопівця якій буде дополненый духовным словом архімандриты Марка Дурлака празосінкєля пряшівской архієпархіі Хор св Романа Сладкопівця творят богословы Грекокатолицкой Священьской Семінариі блаженного Павла Петра Ґойдича в Пряшові выникнул іщы в <unk> р В Хорі од його основаня вычеряло ся множество членів і вело го дакілько дириґентів Того часу дириґентом Хору є о Томаш Пецух Хор поджас свого веце як <unk> річного існуваня выдал три альбумы як Крим Словакі выступал і в Польщы Чешскій Републиці Австриі Німецку Франциі Португаліі Італиі Мадярску на Украіні і в споєных Штатах Америкы В понедільок <unk> грудня децембра <unk> рока На Лемковині одсвяткували Ден Русинів Польщы Автор допису Петро Медвід <unk> децембер Світовым Конґресом Русинів выголошеный был за Ден Русинів Польщы Своє нацийональне свято Русины в Польщы припоминают собі вєдно з дньом коли в <unk> р делеґатів і з <unk> сел Лемковины зышло ся в селі Фльоринка де была выголошена Руска Народна Республика Лемків На Лемковині вже традицийно головным орґанізатором святкувань Диня Русинів Польщы є Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях і тот рік тота русиньска орґанізация приготовила почас вікенду проґрам жебы торжественно припомянути собі свій праздник Конференция в Шымбарку Святкуваня тот рік почали власно уж в пятницю <unk> грудня децембра <unk> р Руска Бурса в спілпрацы з дальшыма партнерами зорґанізувала наукову конференцию під назвом Талергоф першый лаґєр інтернуваня в Европі Тот рік припомянули сме собі <unk> років од основаня талергофского лаґра в котрым терпіло много Русинів з Ґаліциі але і інчы народы Конференция одбыла ся в каштелю в Шымбарку недалеко Ґорлиц Прекрасны історичны просторы каштеля привитали участників і з Польщы і Словакі Саля в котрій конференция проходила заполнила ся майже до посліднього місця Довєдна девят рефератів заміряных предовшыткым на тему Талергофа але і русиньской істориі обще могли участны выслухати в трьох панелях В першых двох выступали головно польскы учены м ін проф Андрий Зємба но представителя Тамала і Словакія бо і з своім рефератом на тему тзв руской краіны выступал проф Петер Шворц із Пряшова Третій блок належал русиньскым ученым православный священник з Ґорлиц др Роман Дубец бесідувал о талергофскых споминовых подіях в селі Чорне котры орґанізували ся в меджевойновым періоді Выступала з рефератом і проф Олена Дуць Файфер з Яґалоньской Університе в Кракові У своім материялі занимала ся темом вплыву Талергофа на переміны усвідомліня лемківской інтеґрациі на основі літературных жыдел Посліднім в тым блоці і на конференциі обще выступал Петроновскій котрый обробил тему по ета і вязня Талергофа Михаіла Нестерака на основі свідчынь вызначного лемківского діяча Симеона Пыжа О тым же конференция мала смысель і позорного заінтересуваного слухача свідчы тото же майже по каждым рефераті лекторы одповідали на вопросы публикы Конференция зорґанізувана в Шымбарку стала достойным вступом до святкувань нацийонального праздника У Фльоринці нас мило привитали В суботу <unk> децембра вже продолжало ся традичныма святкуванями Дня Русинів Польщы Початок святкувань был як каждый рік в серци выголошеной о <unk> р Русиньской Републикы У Фльоринці На фундушы днешньой римокатолицкой парохіі найсвятійшого серця Господа Ісуса бывшой грекокатолицкой парохіі привитал участників святкувань отец Маріш Вжесіньскій вікарі парохіі Як раз на тій фарі коло котрой стоіт бывша церков св Михайла архістратига одбыла ся святочна громада на котрій выголошена была републіка Отец Мариюш гостів взял до храму котрый днес служыт римокатоликам і участны вєдно з грекокатолицкым священником із Розділя Григорийом Пацаном могли одспівати одчынаш і курто ся помолити в храмі коло котрого одбывали ся на кінцю великой войны вызначны історичны діі про Русинів Лемковины Пак же перенесли ся участници перед будову Фары де з куртыма проговорами выступили Олена Дуць Файфер і Петро Мурянка Потішуючым фактом было же перед фаром о Мариш Ресіньскій так само приговорил ся святкуючым Русинам Бесідувал і о тым же він сам бере каждый рік дітей зо села жебы з нима походити по Фльоринці і жебы при старых хыжах котры по Русинах якых насильно выселили в рамках тзв Акциі Вісла зістали в селі пояснити ім історию русиньского населіня На кінцю так само проявил охоту рішыти одкрытя памятной таблі присвяченій сторічниці выголошыня републикы Таблю было плянуване одкрыти в <unk> році на будові фары но не были товды на то згоды з боку церковных власти В Бурсі потішыла Нас терочка і Петро Мурянка По нашіві Фльоринкы вже люди почали сходити ся в просторах Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях де был приготовленый торжественный концерт Святкуваня одкрыла голова Общества Наталия Малецка Новак На концерті выступал дітячый ансамбль Терочка котрый діє при Стоваришыню Руска Бурса і якій веде Андрий Трохановскій Терочка заспівала народны і авторскы співанкы но кєд же ближыт ся рождественый час публика могла выслухати уж і пару колядок По терочці по долшым часі мал свій сольовый концерт Петро Мурянка Лемківскій барт котрый потішыл участник своім репертуаром в супроводі акордеону на якым го допроводил Ігор Трохановскій Русины на Лемковині і тот рік достойно одсвяткували свій праздник за што подяка належыт Стоваришыню Руска Бурса в Ґорлицях голові орґанізациі Наталиі Малецкій Новак і вшыткым котры помогли при орґанізуваню конференциі і святочного проґраму в суботу Літературный Фонд Нагородил Марияна Марка за ціложывотне діло Автор вісти Петро Медвід В понедільок <unk> децембра <unk> р Літературный Фонд передал нагороды за ціложывотне діло і вырочны нагороды в области радия театру телевізийной творчости і забавного уменя Як інформувала аґентура PÀ особности театральной добінґовой радийовой телевізийной і театролоґічной творчости в собі оцініня перевзяли в палаци Зичія в Братиславі Председа комітету секциі про творчу роботу в области радия Театру і Забавного умыня Святозарс Прушаньскій В приговорі на святочній подіі повіл же за попередню сезону уділили <unk> нагород за ціложывотне діло <unk> вырочных нагород і <unk> преміі Медже нагородженыма сут і директор Театру Александра Духновича Мариян Марко а член драматичного колективу Театру Александра Духновича Євгеній Либезнюк Марко дістал нагороду за ціложывотне діло Либезнюк собі перевзял вырочну нагороду за роль Ромула Великого в інценізациі з єднаком назвол Якізероль попца в пєсі Чеканя на Ґодота Як раз в пєсі Ромул Великій на сцені Театру Александра Духновича грают обыдвома нагороджены Мариян Марко почынал в аматорскым драматичным колективі Думка в Кошыцях В <unk> році наступил як елев драматичного колективу товдышнього Украіньского Нацийонального Театру в Пряшові Днешній Русиньскій Театр Александра Духновича в роках <unk> аж <unk> был посланый на студиі Акторства до Кыєва де закінчыл Кыівскій Державный Інститут Театрального Уменя Карпенка Карого По студиях стал урядным членом Драматичного колективу Ур был выменуваный на посаду директора театру і в тій функциі єд од нас Подчас свого професийного жывота спілпрацувал з аматерскым драматичным колективом Миля Бірцях Учыл на консерваториі был основательом Меджнародного Театратрального Фестівалю Карпатфест ци членом Парадного орґану директора Словацкого Народного Театру в Братиславі є так само долгорічным прецедом жырі на дикломачным конкурсі Духновичів Пряшів котрый орґанізує Руска Оборода на Слованьску В януарі того року Президентка Словацкой Республикы Зузана Чапутова уділила Мариянови Маркови Прибынів Крест ІІ Класы за вынятковы заслугы о культурный розвиток Словацкой Републикы Середа <unk> грудня децембра <unk> р Партнерскы реґіоны пригранича бесідували о продолжаню спілпрацы На Уряді Пряшівского Самосправного Краю ПСк в четвер <unk> децембра <unk> р стрітила ся Словацко Польска Комісия про черезграничну спілпрацу ПСК привитал представителів малопольского і Підкарпатского Воєводства Ґенерального Консутату Словацкой Републикы в Кракові Сполочного Технічного Секретаряту Краків жіліньского Самосправного Краю і дальшых партнерів На стрічы занимали ся веце темами м ін сполочно через граничном стратеґійом і дальшыма проєктами В центрі інтересу были головно медженародны дроговы коридоры і публичный транспорт в приграничу Участны засумаризували дотеперішні активности в рамках свойой спілпрацы і реализацию проґраму Інтерреґ Польща Словакія <unk> Включно Фонду малых проєктів заміряли ся так само на приправу проґрамового періоду по <unk> р Транспорт медже головныма темами Увага была присвячена і черезграничному транспорту ци медженародным капчаням драг як сут напр найкрутша драга з Северу Европы на юх Вія Карпатя котра буде мати понад <unk> кілометрів і автострада <unk> жылі на Польщы котра є частю головной трасы паневропского коридору В рамках публичного транспорту в Приграничу і з цільом підпоры туристичного року одкрыла ся тема желізничного і автобусового транспорту але і біциґльового транспорту а модерной транспортовой системы по обыдвох боках татер Окремо занимали ся на робочій стрічы желізничым споіньом на трасі Будапешт Кошыці Косак Пряшів Плавич Мушына Краків котре є означаване як Вія Карпатя Словацко Польска Комісия так само дефініювала сполочны задачы обыдвох краін при обнові Украіны Концентрувала ся і на тему европского зґрупуваня Евромонтана і на карпатску стратеґію тота є інструментом про розвиток шыршого реґіону і заміряньом на сполочны вызвы а так само на піднятя поставліня краін середньой і выходньой Европы в рамках Европскіі Єден і з науспішнійшых проґрамів Проґрам Інтериґ бере ся за єден з наюспішнійшых і наєфективнійшых операчных проґрамів на Словакі Од <unk> року посередництвом нього до розвитку словацко польского пригранича інвестувало ся понад <unk> мілийонів евро з европскых фондів В Пельска лем в рамках проґрамового періоду котрый кінчыт інтерреґ <unk> зреализувало ся аж <unk> мікропроєктів за <unk> комаж <unk> мілийона евро В новым проґрамовым періоді <unk> хоче Пряшівска Жупа приорітно заміряти ся на поселіня спілпрацы медже жытелями і інституциями пригранича як і на проєкты котры туристично іщы веце піднимают реґіоны <unk> грудня децембра <unk> р Выстава цінных візантийскых ікон в Римі Автор вісти Петро Медвід В <unk> році буде Католицка церков святкувати Святый Рік Ювілейный Рік <unk> з мотом Путници надіі был выголошеный бульом папери римского франциска і єм рядным ювілейным роком в істориі Католицкой Церкви другым вчасі понтифікату сучасного селеньского Архієрея Дікастерия про євангелизацию секция про основны вопросы євангелизациі в світі котра є одповідна за орґанізацию ювілейного Року <unk> вєдно і з ватиканьскыма музеями одкрыват тепер пяту подію в рамках циклю Ювілей є культура і то тыжден перед одкрытьом святых Дверей Базиликі святого Петра Од <unk> децембра <unk> року до <unk> фебруара <unk> року буде в костелі св Аґнесы в Аґоне в Римі приступнена выстава ікон підназвал іконы надіі пут віры у ватіканьскых музеях котру кураторскы вєдно приготовили Анна Під Самано і Петро Береж родак із Підкарпатя якій долгы рокы є робітником ватиканьскых музеів В прикрасным бараковым храмі на пятця Новона будут нашлівници годны безплатно обдивлювати <unk> цінных візантийскых ікон котры были выбраны з збірок ватиканьскых музеів Іконы походят і з Грециі Булгариі Украіны Росиі і Сєверной Македоніі Выставлены іконы выникли в періоді од <unk> до початку ХХ столітя Вызначно є і іх тіполоґічна розмаітост вотівны іконы літурґічны образы трі птихы минолоґіі Збірка ікон Ватиканьскых музеів котра є моментально дочасно неприступна выдыкала столкы літ вдяка дарункам ци аквізациям Од року <unk> почали ся тоты іконы зачленувати до понтифікальных збірок конкретно до святого Музея Апостольской Ватиканьской Бібліотекы котру оставал папа римскій Бенедикт <unk> Тепер выбер цінной збіркы буде мож видіти в рамках выставы іконы надіі Пут віры в ватиканьскых музеях Каждый ден од <unk> <unk> годины рано до самой вечор Вступ є безплатный добыло серце Івана Дзядика Вічна Йому Памят Автор допису Севериян Косовскій Іщы нецілы два місяці тому публикували сме ювілейный текст з нагоды <unk> народин Днес зо жальом і смутком інформуєме што <unk> грудня децембра <unk> рока добыло серце Івана Дзядика долголітнього члена Стоваришыня Лемків Писменника участника культурного жытя Лемків в Польщы Іван Дзядик належал до поколіня люди якым хотіло ся діяти і творити дашто цін не добре на благо лемківской культуры Лемківскым руху присутный был уж під конец <unk> років ХХ ст маючы неполных <unk> літ Покійный вродил ся <unk> жолтня октобра <unk> р во Фльоринці Дзядиків як і дальшы <unk> фльориньскы родины оселили на понімецкых Пісках в селі Михалів Днишнього любіньского Повіту Маю <unk> р оженил ся з Яніном Святківском Породіі з Бянком Покійный робил в Ланковости перешол вшыткы ступені од референда аж до становиска директора Західнього Банку в Злоториі котру то функцию полнил од <unk> р через дальшых <unk> років Активно спілдіял при орґанізуваню найперше огниск а пак Лемківской ватры на Чужыні в Михалові коли в <unk> р основане было Стоваришыня Лемків влучыл ся в його діяльніст На зламі вісемдесятых і де <unk> років видіти мож го было на дощках Аматорского Театру Стоваришыня Лемків на сцені і попри ній вчас Лемківскых Ватр в Михалові першых Медженародных Бієнале Лемківской Русиньской Культуры в Креници зындранівского Русаль до Яна на вшыткых тых подіях радо выступувал в роли конферансєра гумористы был участником Світовых Конґресів Русинів як член делеґациі Стоваришыня Лемків Выступил в роли УБ двох частях фабулярного фільму Андрия Копча Акция Вісла Выгнаня і Акция Вісла на чужыні Через рокы публикувал на лемківскій сторінці Ґазеты Наше Слово в Союзівскых выданях Карпатской Руси Календарях альманах часописі Стоваришыня Лемків Бесіда Загороді Музею Лемківской Культуры в Зындрановій і Ґазеті Ватра Писал о ріжных справах здавал реляциі описувал культурне жытя Лемків ци іх історию тексты вказували ся тіж в православным перегляді і украіньскоязычній ґазеті Нове Жытя на Словациі Выдал дві збіркы жартів і оповідань В <unk> році опубликувал книжку під наголовком Свята Земля яка была особистым репортажом автора з поломництва проведеного в <unk> році За одданіст і вірніст православній церкви был нагородженый церковныма одзначынями З його ініциятивы в <unk> році на двох фльориньскых цмонтерях были одкрыты пропамятны кресты припоминаючы о битности Русинів в рідным селі В <unk> році Капітула Стоваришыня Лемків нагородила Івана Дзядика нагородом імен Никыфора Епихана Друняка за труд жытя одданый для лемківской культуры В липци юлию <unk> р попращал свою дорогу в супругу блажен памты Яніну Дзядик вмерла <unk> липця юлия В <unk> році як староста мал чест класти огын вчас розпаліня <unk> Лемківской Ватры на Чужыні в Михалові Там при нагоді Ватры серед приятелів одсвяткувал свій ювілей народжыня Шыршу біоґрафію Покійного прочытате в ювілейній статіі з жолтня октобра того рока Постскриптум На початку мойойой пригоды з радийом ЛЕМ фм за ініциятивом Яна Дзядика прібували сме награти пару короткых авдиций до циклю Гуморескы Пак тіж мал єм нагоду зробити з ним інтервю З нагоды <unk> уродин написал єм <unk> жолтня октобра <unk> рока Пану Ваньови лист в котрым пожелал єм вшыткого што лем найліпше одписал жаль же тото вшытко ся уж скінчыт для мене Пане Ланю жаль вічна памят Выслухали сте дописів якы публикуваны были на портали Лем фм протягом двох послідніх тыжнів Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак были кли