The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> вересня септембра <unk> рока Єдна одповід з Права і Справедливости єдна з громадяньской коалициі слабо Автор коментария Наталия Малецка Новак Неодолга <unk> жолтня октобра <unk> р в Польщы одбудут ся парляментарны выборы до сойму і Сенату Будеме выберати тых котры через найблизшы <unk> рокы будут рішати о вшыткых аспектах нашого жытя Каждий хоче выбрати мудро бо прицін од того залежыт ци буде легше ци тягше наштоден ци як польскій в значыню громадянства выборця а єдночасно член меншынового соспільства мам на кого голосувати Хотілам ся дознати як своіх меншыновых выборців трактуют тоты на котрых буде мож оддати свій голос пофатиґувалам ся і порозсылам десяткы майлів з трьома звіданями Два з них были заперты на котры мож было легко одповісти так або ні Єдно тыкало стисло лемківской меншыны третє было одкрыте барже загальне Конклюзия наконец є смутна Меншыны най останут в куті Меншыновій выборця є істо меншыновым або інакше марґінальным меньше важным і меншецінным Чом Но не лем зато же як меншыновий выборця звідуючий о меншыновы справы остала м властиві без одповіди Проанализувалам выборчы проґрамы стартуючых комітетів В контексті креуваня меншыновой політикы той же політикы в реченых проґрамах неє А меншыновых выборців вцалі не єст так мало Подля даных з <unk> вересня септембра тых што задеклярували в повселюдным списуваню <unk> інчу як польска нацийональніст є докладні <unk> мілийон <unk> <unk> Вшыткых жытелів Польщы є <unk> мілийонів <unk> <unk> осіб з чого лемківску ідентифікацию задеклярувало <unk> осіб Повісте же мало но гей вымірні є то мало але і єден голос може переложыти ся на посольскій мандат або його брак Систем принялам такій же мо і три звіданя послалам індивідуальні на адрес соймовой майовой почты до каждого з тепер урядуючых посланців посланкынь котры хотят продолжыти свій мандат Зосередилам ся на тых округах в котрых є найвеце Лемків округ нр Нижньошлезскє воєвідство округ нр <unk> любужскє округ нр <unk> малопольскє та округ нр <unk> підкарпатскє То означат што звіданя послалам м ін до Барбары Бартусь Ельжбєты Зєліньской Аркадиюша Мулярчыка Едварда Сяркы Пьотра Бориса Криштофа Кубова Йоанны Фридрих і вельо вельо інчых Кєд іде о решту кандидатів што не сут актуальныма послами посланкынями то в звязку з браком доступу до офіцийных майовых адресів послалам майлі до каждой з партий майовы адресы сут доступны на сайті даной партиі з вычысліньом назвиск осіб до котрых звертам ся зо звіданями а котры то стартуют з рамена даной партиі То были соткы мен Звіданя Три Одповіди дві Звіданя посыла вам не як приватна особа але як ведуча Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях выдавця радия Лем фм і інформацийного порталю В вімости зазначыла вам што одповіди будеме представляти лемківскым выборцям на антені радия і порталю Моі звіданя были такы <unk> Ци сте за обнижыньом порогу з <unk> процент до <unk> процент чысла жытелів приналежных до меншыны взглядом загального чысла мешканців дозваляючого на хоснуваня прав выникаючых з уставы з дня <unk> січня <unk> рока о нацийональных і етнічных меншынах і о реґіональным языку Медже інчыма в квестиі присутности языка меншыны в публичным простори напрязычны таблиці з означыньом назв нацийональным і етнічным меншыном барз тяжко є осягнути речений поріг <unk> процент особливо розметаной в наслідстві выселінь лемківскій меншыні што значучо ограничат можливости хоснуваня прислухуючых нам прав Постулят обнижыти реченый поріг находит ся серед актуальных рекомендаций Комітету експертів поміщеных в Хевалюацийным рапорті з реализациі Польщом постану Европейской Карты Реґіональных або Меншыновых Языків зрыхтуваным для Рады Европы Лемківскій язык находит ся на списку загороженых языків атлясу загороженых языків <unk>VP<unk> Другє звіданя Ци сте за утворіньом Лемківского Інституту державной інституциі о едукацийно бадавчым характері што буде занимал ся документацийом архівізацийом та розвитком лемківского языка істориі культуры і третє звіданя яка єст Ваша думка на поправу стратеґіі Польщы в квестиі промуваня позитивных громадяньскых постав взглядом культурной ріжнородности польского соспільства Пьотр Борис Ельжбєта Зєліньска Одраз одповіл послов Пьотро Борис з парляментарного клюбу Громадяньска Коаліция кандидат з выборчого округу нр <unk> ліґниця цитуваня Так єм за вашыма пропозициями представленыма в звіданях Вельократно вчас Ватры в Ждыны та Михалові брал єм участ в дискусиях о захованю і плеканю лемківского языка і культуры конец цитуваня Тым разом дарую си коментувати тото якы то сут стараня орґанізаторів Ватры в Ждыны в плеканю лемківского языка Ідме до другой одповіди По тыжни як раз до тыжня попросилам о зворотны відомости одповіла посланкыня Ельжбєта Зєліньска з Парляментарного Клюбу Праву і Справедливіст кандидатка з выборчого округу нр <unk> новый Санч Прислала передуманы одповіди видно было же посвятила тому кус часу На перше звіданя одповіла што не єст за обнижыньом процентового порогу до <unk> процент цитуваня бо нашы терены вылюднюют ся не лем з лемківского населіня але взагалі з мешканців особленных місцевостях могло бы то быти тото же парунадцет осіб єст в силі змінити структуру людности в такій спосіб же вымагало бы то зміны назвы подала посланкыня Зєліньска додала єднак што цитуваня вартат підперати політику памяти о нашых вельоетнічных теренах бо є то цінный туристичний вальор та част нашой спільной спадковины Конец цитуваня Ци найдеме на тото потверджыня в проґрамі партиі котру репрезентує Проґрам долгій на веце як <unk> сторін кладе великій натиск на польскіст реализувану во вшыткых обшырях фунґуваня державы Хоц штоправда в дефініциі народу котру найдеме в проґрамі пишут же цитуваня Наш нарід віками ся формувал і дозрівал через влучыня ся ріжнорідных етнічні люди во спільноту а дале Польска культура язык і істория складают ся на нашу унікальну достоменніст котра становит джерело перетырваня народу його силы і шанс поводжыня в будучности цитуваня Пропозицию утворіня Лемківского Інституту посланкыня Зєліньска поперла аж і веце подала што така єдиниця винна найти своє місце в Ґорлицях цитуваня бо є то важне місце для Лемків Вала што одповідньом формом такой пляцівкы был бы музей котрий міг бы ся стати частю сіти сучасных музеів і заєдно підперати господарчый потенциял реґіону цитуваня Така єдиниця могла бы мати не лем едукацийний реферат але спілпрацувати з етноґрафічныма і історичныма выдівами польскых і заграничных учелен при нагоді вести самодільну бадавчу роботу Конец цитуваня Кєд іде о третє звіданя то посланкыня подала же єст прихыльничком мягкых діянь а не змін в праві цитуваня Зміны в праві уважам за вельо меньше успішны написала Як приміры мягкых діянь вымінила цитуваня підпертя вчыня лемківского языка підпертя меншын ґрантами на розвиваня культуры і штукы спільны подіі напримір дни лемківской і погіряньской культуры угоноруваня осіб што мают заслугы для Поляків а єдночасно діют для меншын конец цитуваня Лем лівиця Признаю одверто нияк не повіл ся мій плян жебы через безпосередній контакт з кандидатами на послів познати іх погляды односно меншын Зато буде мусіл мі старчыти посередній спосіб чытаня выборчых проґрамів Іх анализа принесла мі єднак тоту саму одповід што браґы одповіди на моі майлі Партиі нияк не мают в своіх проґрамах пропозиций діянь односячых ся до меншын а вписуваня госел ключів типу вельокультуровіст вельоетнічніст меншыны дало результаты лем в примірі проґраму безпартийных самоурядовців На ранті лем додам же вписуваня слова культура для проґраму конфедерациі дало єден результат культура оружа Безпартийны в своіх выводах тыкаючых корысти якы ідут за жытьом в отвертым соспільстві одкликуют ся на історичну ріжнорідніст соспільства Польщы цитуваня як державы з вельолітнім досвідчыньом функцийонуваня вельокультуровости і віроісповідань конец цитуваня Вынятком є єден з пунктів проґраму Выборчого Комітету Нова Лівиця під назвом Польща сильна ріжнорідністю та єден з постулятів <unk> конкретів на першых сто днів урядуваня громадяньской коаліциі В рамках пропозициі громадяньска коаліция подає што узнают шлезскій язык за реґіональный цитуваня черговый раз зложыме уставу котра даст шлеззкому языкови статус реґіонального языка што буде одповідю на очыкуваня шлезаків чытаме в проґрамі громадяньской коаліциі Лівиця похылят ся над Шлезаками Кашебами і Вілемівянами цитуваня Надаме Шлезакам і Кашебам статус етнічных меншын а тым самым шльюнска Ґотка буде обнята охороном так само як кашебскій язык Вільямівскій язык достане статус реґіонального языка задбаме о охорону культурного і языкового богатства Польщы передаючы середкы на ревіталізацию і промоцию культуры і баданя над языками меншын што мешкают в Польщы привернеме належыте фінансуваня для вчыня языка нацийональных меншын Конец цитуваня Додатково Лівиця хоче розвязати Інститут НП передаючы архівальны материялы Державным Архівам А за меджом Для порівнаня єдна зо словацкых політычных партий на Словациі выберати будут тот вікенд зрыхтувала окремий проґрам напрямений на меншыны проґрам складат ся з <unk> пунктів односячых ся до проблемів з якыма міряют ся гын меншыны і пропозициями розвязань Не дост же такій проґрам мают то перевели го на три меншыновы языкы мадярскій словеньскій і русиньскій На Словациі мают уж выборчу тишу та напиште доня кєд хочете знати котра то партия системово думат о меншынах бо в Польщы то дале не знам неділя <unk> жолтня октобра <unk> р Бесіда Вересен Жолтин Автор вісти Севериян Косовскій тогорічный номер двомісячника Стоваришыня Лемків Бесіда чысло <unk> за місяці вересен жолтень <unk> вышол уж з друку талицкой печатні і доступний є до придбаня Часопис просит нас до участи в ближучій ся <unk> І лемківскій творчій осени В найсвіжым номері прочытаме м ін статі Наталиі Малецкой Новак буде задбана Дариі Кузяк Лемковина в вічным місті Петра Трохановского і серед соспільности Курпів Наталиі Малецкой Новак Была Ватра была я Андрия Копчы в новым саді обрадувал ХІХ Світовый Конґрес Русинів Павла Коробчака Третя част статіі під нацлавскы студенты на практиці в Пряшові Северияна Косовского Памяты на стара репелы якого голос одтамали почули мы як першы Наталиі Малецкой Новак <unk> років од народжыня Матвія Астряба Аполоґеты лемківского языка і Петра Трохановского а Вісла дале плыне Традицийно в часописі запознати ся з частю новин не новины не лем з Лемковины де поміщено спис найважнійшых подій за період двох остатніх місяців значыт літній період сес якій є бодай найбогатший в подіі в нашым лемківскым світі Дальше познаме пару статій з інчых редакций урывків з польской і словацкой пресы В бесіді поміщена фотореляция з тогорічной ґожівской подіі орґанізуваной тамтышнім Кружком Стоваришыня Лемків I стріч з Лемківском Культуром Як видно о рік буде ювілейна едиция подіі Окрем реляциі ведучого Стоваришыня Лемків з Посліднього Світового Конґресу Русинів редакция помістила і саму резолюцию яка была принята делеґатами Єй зміст тыкат ріжных соспільно політычных положынь Русинів Понедільок <unk> жолтня октобра <unk> рока Біла Вода Забыте село на шляку волошской Культуры премєра фільму Автор допису Наталия Малецка Новак Цитуваня Вшыткым єднакы нас пан Бог дал при вшыткых хто є єдно ци будут католикы ци будут руснакы грекокатоликы ци якы будут мі то єдно Бесідує Русинка з малых пєнін участничка проєкту Біла Вода забыте село на шляку волошской культуры Од парох місяців тырвали роботы над реализацийом фільму о істориі культурі і вынятковых природничых і краєвидовых приметах Білой Воды єдного з сел Шляхтівской Руси Цитуваня Фільм дедикуваный є бывшым і уж нечысленні замешкуючым тот реґіон руснакам єст одповідю на збільшаючу ся протягом послідніх парох років потребу ожывляня памяти о істориі і культурі того мікрореґіону Пєнін о його бывшых жытелях а тіж повороту до коренів што служыт локальній і понадлокальній інтеґрациі соспільности Особливо Русинів якы чуют потребу вертати до своіх коренів котры были розбиты вчас выселінь в роках <unk> і <unk> оповідают Юстина і Пьотр Клапиты дослідникы заанґажуваны в проєкт Документ з елементами реконструкциі В рамках ініциятивы прошло м ін архівальне документуваня нагрываня бесід з давныма жытелями сел што памятают іщы своє а тіж з дослідниками што бадают тоту обшыр Награли тіж історичны реконструкциі з пробом одтворіня унікальной на скалю Карпат музичной традициі котра коренями сіхат до волошско балканьскых традиций Ефект Тых діянь буде мож видіти на премєрі фільму котра одбуде ся в неділю <unk> жолтня октобра <unk> р о годині <unk> в будинку протиогньовой стражы в Явірках Ден перше <unk> жолтня октобра о <unk> правлена буде грекокатолицка літургія в церкви святого Йоана Крестителя в Явірках Фільм реализували Кыштоф Кыжановскій піонер етнічных фільмів посвяченых Русинам якы реализувал в рамках телевізийного циклю Всебе та др Юстина Чонстка Клапита бадачка культуры в тым музыкы Карпат В фільмі выповідают ся м ін науковці і бадачы реґіону Барбара Венґляш кєрівничка пєніньского Музею в Шляхтові одділіня Округового Музею Новым Санчы Др Пьотр Клапита з Ягайлоньского Університету Домініка Цєпляк і Каміль Федериґа авторы проєкту Едукацийно туристичной стежкы в долині Білой Воды реализуваного в рамках маґістерской розправы на выділі архітектуры краківской політехнікы Гірскы провідникы Анджей Дзіна Вівер і Казіміш Ліжка В фільмі участ берут тіж акторы аматоры з реґіону Пєнін Проєкт Біла Вода Забыте село на Шляку волошской Культуры то свого рода продолжыня реализуваного перед парома роками інчого проєкту Музика без границ Товды то Юстина і Пьотр Клапиты документували музичну культуру жытелів Шляхтівской Руси та серед Русинів по другій страні границі медже інчыма в селах Литманова Камюнка Великій Липник Співаня на голосы од Балканів Покарпаты Цитуваня Біла Вода находит ся на єдній з найцікавшых в Карпатах обшыри погранича ріжных культур етносів і етноґрафічных ґруп Бесідуют Юстина і Пьотр Клапиты Біла Вода то єдна з давных місцевости локуваных на волошскым праві З початком в столітю єй заселіня Карпатскыма Русинами звязане є з фазом волошского осадництва вчас климатичной кризы малой ледовцьовой епохы вчас котрой фурт зазначал ся сильний модель культуры з видимыма влиянями елементів балканьского походжыня пояснюют дослідникы Серед тых елементів вычысляют тип ґаздуваня облечыня будівництва вірувань обрядів і музыку а особливо потребу і знаня співати на голосы з вродженым гармонічным слухом чым выріжняют ся тіж вшыткы волошскы ґрупы што тепер мешкают на обшыри Балканів і Румуніі Цитуваня Доказали того результаты Медженародного бадавчого ґранту во Волохы в Европейскым і Польскым Культурным просторі Міґрациі Осадництво Культурна спадковина реализуваного на університеті імени Адама Міцкєвича в Познані Арґументуют науковці Волошскій характер білой воды то не лем одкликаня до істориі осадництва локуваня села Сучасні біла вода становит резерват природы а од вісемдесятых років ХХ столітя найважнійшу обшыр тзвого культурового выпасу на Підтатры Фунґує гын цільово перенесене з реґіону Підгаля гірскє пастырскє ґаздуваня получене з сезановыма пастырскыма вадрівками підгаля біла вода выпасом на полянах та выробом і продажом кляґаного сира і інчых продуктів звязаных з волошском господарком напр бунс Жынтиця Цитуаня то обшыр што находит ся в місци крижуваня ся ріжных весняных і осінных пастырскых шляків з Низкого Бескіду і Бєщадів на Підгаля В заховану памят краєвиду вписуют ся меньше або барже схованы в просторі сліды господарчой діяльности чловека навязуючы до волошской спадковины Біла Вода і дальшы села Шляхтівской Руси становили найдале высуненый на захід в Польщы кінчык Етні волошско руского населіня додают бадачы Орґанізатором проєкту Біла Вода Забыте село на Шляку Волошской Культуры сут Неформальна Ґрупа Карпатской Локальной Ініциятивы Юстина і Пьотр Клопити та Анна Миколайчык Шарек Польскє Туристично Краєзнавче Товариство Шавниця та Пєніньскій Музей в Шляхтові Патронат над проєктом Тримат Фундация Забытый Світ Сявірок Фільм реализуваный є в рамках Карпатской локальной ініциятивы з середків Урядового Проґраму Фундуш Громадяньскых Ініциятив Новове Фіо на рокы <unk> за посередництвом Стоваришыня Прокарпатя Пряшівскій Край є найвекший но буде мати лем <unk> депутатів у парляменті Люди в ній найвеце голосували на <unk> Автор вісти Петро Медвід В суботу <unk> септембра <unk> р проходили выборы до Народной Влады Словацкой Републикы Участ на выборах была <unk> кома <unk> процента Выграл смерезды трикратного премєра Роберт Тафіца Посмотрили сме ся як голосували окресы в пряшівскым Самосправным краю в котрых находят ся у векшым чыслі і русиньскы села Хоц є край найвекшый і што до териториі і што до чысла жытелів в новым функцын періоді го буде врепрезентувати в словацкым парляменті лем <unk> і <unk> депутатів До парляменту дістало ся <unk> субєктів До Народной Рады Словацкой Републикы дістало ся сім політычных субєктів На першым місци скінчыла партия С за котру голосувало <unk> кома <unk> процент люди на другым місці є партия проґресивне Словеньско із <unk> кома <unk> процентами третя скінчыла партия Л котрий дало свій голос <unk> процента участи на выборах Потрібный <unk> процентный кворум на вступ до парляменту іщы досягла коаліция Оляно Крестаньска Унія за люди в скорочыню Оляно підверджіньом бывшого премєра і міністра фінансий Ігора Матовича і з вісем кома <unk> процентами Кристаньско демократіцкє гнутє Ка і з <unk> а<unk> процентами партя Слобода а Солідаріта ся за котру голосувало <unk> а<unk> процент людей і Словеньска Народна Страна СНС котра здобила <unk> кома <unk> процента голосів Подля результатів выборів ся мандаты розділили также смерезде буде мати <unk> депутатів ПС буде в парляменті представляти <unk> двох депутатів <unk> членів народной Рады буде мати гразесде Оляно здобыло <unk> мандатів <unk> депутатів будут мати християньскы Демократы з Клібералы із САС і <unk> депутатів буде в парляменті за СНС Як голосували жытелі окресів і з Русинами Посмотрили сме ся як голосували жытелі в Пряшівскым Самосправным Краю ПСК В рамках результатів за цілый Край так само бы ся дістало до парляменту сім політычных субєктів но з тым же в рамках ПСК бы до парляменту не перешли лібералы із Сас а дістали бы ся там екстремісты із партиі Републіка котры на цілословацкій уровни не досягли <unk> процент і сут мімо Народной Рады В рамках цілого ПСК была на першым місци партия Сі і з <unk> процентами за ню гы і з <unk> процентами Дальше Оляно при чым тота коаліция здобила <unk> кома <unk> процент голосів ПАД і з <unk> ПС здобило <unk> процент голосів а на остатніх двох місцях над <unk> процентами іщы скінчыла Снес за котру голосувало <unk> процента голосуючых і република котрий дало голос <unk> кома <unk> участных на выборах Як то было в окресах де у векшым чыслі жыют і Русины в окресі бардею бы до парляменту перешло лем <unk> субєктів партия <unk> там здобила <unk> кома <unk> процента Л <unk> <unk> кома <unk> а Кнат кома <unk> процента голосів Оляно підпорило <unk> процента люди ПС і тісно над границьом было іщы СНС за котру голосувало <unk> зеро <unk> процента Окрес гуменне аж з <unk> кома <unk> процентами голосил послал Смерес де <unk> на перше місце Насліднє ЛАСд і з <unk> процентами К і з <unk> коаліция Оляно там здобыла вісем кома <unk> процента ПС процента і екстремістична република дістала в тым окресі <unk> кома <unk> процент голосів Окрес Межля Бірці котрый є векшыново русиньскій так само голосувал найвецет за Смерезд і партия Роберта Віцата мала <unk> кома <unk> процентну підпору на другым місци є ЛАСде і з <unk> кома <unk> процентами пак наслідує Оляно і з <unk> процентами СНС і з <unk> кома <unk> Партя ПС дістала в окресі кома <unk> процент голосів а Кма з <unk> жаден дальшый субєкт там не перекрочыл <unk> процентный кворум В окресі Сніна має смерездерекордну підпору голосувало в нім за тоту партию аж <unk> кома <unk> процента люди Партія ФЛЗСД на другым місци здобила <unk> кома <unk> процента К процента ПС і Оляно єднако опома <unk> процента а СНЕС та мала підпору <unk> кома <unk> процент голосуючых Старолюбовняньскій Окрес підпорил смерезде <unk> кома <unk> процентами голосів на другым місци ЄКєд там християньскы демократы здобили <unk> кома <unk> процента за гляз д голосувало <unk> кома <unk> процента людей Коаліция Оляно там дістала підпору <unk> кома <unk> процента ПС і СНС <unk> кома <unk> процента голосуючых Другій міцный русиньскій окрес на Словакі є Свидник а і там выграла партия Смерезде што іншак было єднакє майже у вшыткых окресах на цілій Словакі і з <unk> кома <unk> процентами а засде на другым місци і з <unk> процентами пак наслідує Оляну і <unk> а К з <unk> процентами Партія ПС скінчыла і з <unk> процентами а СНС там дістала підпору <unk>кома <unk> процент галосів Посліднім окресом на котрый сме посмотріли то окрес стробків де выграла партия Ce<unk>P <unk> і з підпорол <unk> кома <unk> процент голосів за ню є <unk> де і з <unk> кома <unk> процентами К там підпорило <unk> кома <unk> процента люди <unk> процент голосовало за оляно СНС дістала підпору <unk> процента ПС а окрес стробків бы послал до парляменту і Партиі Републіка котра ся там тісно дістала над потрібну границю і здобила <unk> кома зе процента голосів ПСК буде мати <unk> депутатів Пряшівскій Самосправный Край буде мати в ново выбратым парляменті довєдна <unk> депутатів найвеце депутатів має Смерезде і К За Смерезде ся до парляменту дістали Мариян Салон і Старой Любовні Петер Шуца із новой Лесной Яна Вальова із Гуменного і Станіслав Кубаник котрый є і з Пряшова Проґресивне словеньско буде за ПСК репрезентувати в парляменті лем єдна депутатка Даріна Лущікова із Гворкы Гля Зд буде мати трьох депутатів з ПСК Будут нима приматор Кєжмарку Ян Ференчак фаховец на самосправу бывшый кандидат на прецеду ПСК Михал Калиняк котрый є познатий і з русиньского руху а крайскій шеф партиі Ріхард Ельяш і з Пряшова Депутатами за Оляно стали Михал Шіпош і з Старой Любовні Петер Поляк і з Левочый і Лукаш Бужо і з Яздрябя над Топлов Послідні двоми з ромской плятформы пачівали Рома Християньскых демократів котры ся дістали до парляменту по двох функчных періодах коли были мимо парляментну партию будут в парляменті представляти прецеда Кадеха і пряшівскій жупан Мілян Маєрскій його оминовец Франтішек Маєрскій із Попраду Мартин Шмільняк із Бардьова як і бывша приматорка Пряшова Андрея Турчанова Лібералы і Сас мают за ПСК двох депутатів Владиміра Ледецкого і Шпішкого Гыргова і його дівку Владиміру Марцінкову СНС ся дістала до парляменту але з членів партиі словацкых Нацийоналистів до парляменту поступил лем предцеда партиі Андрий Данко Решта депутатів котры дістали преференчны кружкы сут і з інчых політичных субєктів а были на кандидатным списку СНС З ПСК до парляменту ідут отец і сын Штефан і Філіп Куфови членовы партиі Жывот Народна Страна Хто має меншыновий проґрам Посмотрили сме ся на проґрамы політичных субєктів котры ся дістали до парляменту з тых котры перекрочыли <unk> процентный кворум мали реальный проґрам пронародности меншыны лем лібералы і Сас Меншыновый проґрам на Веце окремо одпрезентували <unk> септембра на прес конференциі де о ним бесідували Абель Равас і Мілян Ян Піліп обдвомы не сут членове партиі але роблят просас в рамках народносной політикы як експерты Равас до кінця кандидавал на списку Лібералів як непартийный Решта політычных партий котры дістали ся до парляменту быт не мали народносну політику підхоплену нияк або лем в даякых малых пунктах Партия зараз выдала окремий проґрам пронародности меншыны котрий дефініює <unk> найважнійшых проблематичных областий а так само рішыня котре бы хотіла партия просадити кєд бы была по выборах в Новій Владі Проґрам вышол по словацкы по русиньскы по ромскы і по мадярскы і є в нім видіти же авторы знают проблематику народносных меншын і то што меншыны в остатнім часі долго добо рішают На розділ од зас найсильнійша політычна партия по выборах з Марезде Не лем не мала жаден проґрам про меншыны але навеце в своім проґрамі деклярувала інвентуру народносных школ жебы каждий словацкій граждан мал забезпечене навчаня по словацкы што в перекладі може значыти і запераня народносных школ Покля владу поскладат Смерес сас зістане в опозициі значыт є вопросом ци в дальшым функцим періоді будут даякы вопросы меншын рішены а кєд будут ци на благо меншын або на іх шкоду Віторок <unk> жолтня октобра <unk> р Округлый стіл з нагоды сторічниці выданя русиньской граматікы Автор вісти Петро Медвід Як інформувала аґентура Рутен Прес септембра <unk> року в просторах Заводу про культуру Войводиньскых Русинів у Новым Саді одбыл ся округлый стіл з нагоды Округлого Ювілея Сторічниці выданя ґраматикы бачваньско русиньской бесіды в ориґіналі Ґраматика бачваньско руской Бешеды Граматику в <unk> році в стримскых карловцях выдал єден з найвызначнійшых просвітителів Русинів на Нижній Землі Гавриіл Костельник Округлый стіл орґанізувало дружство про русиньскій язык літературу і культуру В рамках подіі одпрезентувало своі рефераты дакілько науковців котры занимают ся то вариянту русиньского языка м ін Михайло Фейсаци Юлияна Рамач Як інформувала аґентура рефераты котры были одпрезентуваны будут надрукуваны в <unk> чыслі научного журнала Студия Рутеніка котрого выдавательом є дружтво про русиньскій язык літературу і культуру Як было повіджено на округлым столі Костельник усвідомлювал собі же як раз народна бесіда має быти то основом на котрій має ся штандаризувати і кодифікувати язык бачманьско з римскых русинів Процес котрый наштартавал костельник выданьом граматікы был процесом не лем еманципациі языка але і самой русиньской комуніти на нижній землі цитуваня Хоц костельникова ґраматика у дакотрых областях не была найконзистентнійша веце як <unk> років в періоді ключовых культурных і нацийональных здобытків русиньской комуніти на тій териториториі была фундаментом на котрым є кодифікуваный наш язык пише Ред пізнійше была костельникова ґраматика актуалізувана на головны основы зістали недотулены дотепер На основі ґраматікы Костельника повстал літературный русиньскій язык в тамтешній вариянті В округлым столі были одпрезентуваны і новы публикациі Директор Дружства про Культуру Войводиньскых Русинів Саша Сабадош подарувал част тіражы правопису русиньского языка з правописом словником котрый выдали жебы передовшы з кым каждий учытель русиньского языка мал свій фалаток Середа <unk> жолтня октобра <unk> рока Через конечну підеме лем піше Автор вісти Наталия Малецка Новак Вчера то є <unk> жолтня октобра <unk> р Міністерство Внутрішніх Справ і Адміністрациі подало комунікат што днес од пілночы часово вертат гранична контроля на польско словацкій граници подібні в Чехах од пілночы в середу На граници зо Словацийом вели вырывковы контролі Цитуваня Контролі будут ведены лем в напрямі візду до Польщы Границі буде мож перекрочыти лем вызначеных місцях подал міністер МВСіА Мариюш Каміньскій вчас вчерашньой пресовой конференциі Цитуваня Гранична контроля буде привернена на основі <unk> артику Iчного кодексу Шенґен котрый бесідує што в пильным трибі мож привернути контролю в першым періоді на <unk> днів Мож єй однавляти на черговы періоды не долше як <unk> днів подал головный комендант граничной стражы Згідні з реченым арткулом цілый період приверніня граничной контролі не може быти долшый як два місяці Особы ци поізды будут типуваны до контролі на основі анализы ризыка Цитуваня Цілю введіня граничной контроли є протидіяня нелеґальній еміґрациі з балканьского шляку Падат арґумент в комунікаті МІ В примірі контролі необхідным буде вказати документы подорожы особистий довід або пашпорт Цитуваня Обсервуючы звекшаючу ся міґрацийну пресию на балканьскым шляку м ін через Мадяры Словацию Польщу до Німец наш уряд рішыл ввести зінтенсифікуваны діяня служб ін Граничной стражы Поліциі і Інспекторату Дорогового Транспорту на границях зо Словацийом і Чехами повіл міністер Каміньскій Контроля потырват до <unk> жолтня октобра з можливістю продолжыня на черговый період В розпоряджыню котре выдал міністер окрислены были переходы через котры мож леґальні переіхати або перейти границю Границі мож переіхати через вісем дороговых переходів Радошыці Барвінок Мушынка Пивнична Юрґів Хыжны Корбілів з Вардонь та через три потягові Лубків Мушына з Вардонь пише але выключні громадяны Евросоюзу мож перейти на словацку страну на переходах ожын на конечна Висаполяна Хоховіл Вынярчыків Уйсовы Бур з Вардонь Яворынка <unk> жолтня октобра <unk> рока стрічых поколінь уж не лем пшемківскы Автор вісти Севериян Косовскій Місяц жолтан октобер дост богатый в чысло полій орґанізуваных Стоваришыньом Лемків Уж в найблизшый вікенд на Лемковині одбуде ся <unk> лемківска творча осінь а о два вікенды пізнійше в днях і <unk> жолтня октобра на Нижнім Шлеску пройдут стрічы Трьох поколінь з лемківском культуром што основне при тій подіі другій раз запоряд потырват аж два дни а місце єй одбываня буде не лем в Пшемкові Стрічы трьох поколінь з Лемківском культуром то найважнійша подія орґанізувана каждый рік Кружком Стоваришыня Лемків в Пшемкові і єдна з найважнійшых для цілого Стоваришыня Лемків Ци подія приняла уж модель дводньовой імпрезы Через такой першых <unk> едиций стрічы проходили все єдного дня і переважно в Пшемківскым Осередку Культуры за вынятком рока коли проходил ремонт його просторів Голони на ювілейну <unk> едицию орґанізаторы задумали провести першы раз дводньовы стрічы котры одбыли ся в першый ден в Пшемкові в субота а в другій ден в Бруталі неділя Того рока буде подібні хоц в другій ден подія перенесе ся до гейбы недалекых од Пшемкова Радваниц Подібні як воны на тот момент знаме што певністю єдного і другого дня запрезентуют ся Ґаздове ЛАПі Танця Ластівочка і його діточа ґрупа Ластівчата Хоц орґанізаторы мают уж цілый проґрам рішеный несподіванком буде якы ансамблі гості Ґаздів будут презентувати ся на пшемківскій і радваницкій сценах Стрічы трьох поколінь то подія яка каждого рока громадит великє чысло Лемків з Пшемкова і околиц та іх польскых приятелів Тым разом окрем Пшемкова де жыє вельох Лемків подія загостит і до Ґмінного Осередка Культуры в Радваницях місцевости в котрій так само прожывати гідині Лемків а в місцевій школі ведены сут лекциі лемківского языка Был то проґрам Перегляд тыжыня в котрым прочытано дописы опубликуваны на портали Лем фм протягом посліднього тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак