Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Перегляд тыжня
Odc. 182

Перегляд тыжня

•

Opis odcinka

Перегляд тыжня

Automatyczna transkrypcja

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Неділя <unk> мая <unk> рока Вел до <unk> річниці народин байкаря Миколая Буряка автор допису з істориі Наталия Малецка Новак Причыслят ся го до творців народного нурту поколіня тых што іщы цілым серцьом годны были найкрасшы рокы пережыти на Лемковині коли традицийна культура была том природном была просто штоденністю І хоц доля не дала Миколайови Бурякови жытелі лем гын то заєдно до ней вертал а мы можеме вертати до його байок вершів і оповідань Цитуваня Я ся ховалам в великій тузі родичів за горами Дітино оповідали няньо Красне небо то лем в Карпатах Тым в горах то грибы так пахнут вшытко в горах ліпше вода квіткы повітря Так мі оповідали бесідує Мария Ґоч дівка Миколая Буряка Миколай Буряк вродил ся <unk> мая <unk> р в селі Смеречне што находило ся в мальовничій долині оточеній Прекрасныма горами такыма як Бердяла Блудна Вапно Дів і Никык Ловец Чытаме в споминах Миколая Буряка про рідне село Дальше цитуваня На гірскій невроджайній земли а іщы при стародавным способі ґаздуваня тяжко было людям жыти Тому дорабляли собі в лісах выізджали до мадярскых панів на Жнива вывозили дирла на продаж і тым способом помагали До І світовой войны без труду можна было іхати до Америкы то уж праві з каждой хыжы молодіж еміґрувала за море глядати ліпшой долі Чытаме слова буряка просмеречне І писменника не минула доля еміґрацийного жытя за великом водом але перед тым пришло му жыти і в Росиі Маючы тото в памяти одраджал пак своім краянам іти там де гейбы на плотах мали вісіти кобасы Ле за порядком Отец Миколая Буряка вмер коли тот мал лем девят років выховували го мама і старша сестра Як раз з сестром мама хвора остала в селі втекли до Русиі перед репресиями австро угорского войска вчас І світовой войны Жыли там пару років вчас котрых недост же молодий хлопец якым был товды буряк мусіл робити жебы мати з чого жыти то іщы конечно хтіл ся вчыти цитуваня а то вшытко в чужій державі серед чужых люди Споминат Александер Худик приятель Миколая Буряка Сестром мешкали перше в пензеньскій ґуберни пак на Волини де прожывали тіж інчы біженці ци то Зманы ци Тылавы Миколай Буряк скінчыл там пару кляс основной школы Цитуваня Новины жыли пару років добрі ся вчыли крас каліґрафували Мене як малу дівчынку тіж того вчыли Памятам як бесідували же горі треба тонько тягнути перо а долу грубо оповідат Мария Ґоч В <unk> році Миколай з сестром вертают в рідны горы Назад Буряк привозит не лем добре знаня росийского языка але і захопліня творчістю писменників Антония Чехова Николая Ґоґоля ци байкаря Івана Крилова котрым ся пак інспірує цитуваня Тяжкы то были повоєнны часы але было і радісно бо ся война скінчыла і воякы з ріжных сторон світа вертали домів Напр Марко і Михал Буряк повернули аж з Ташкєнда Ваньо Пихач з Сибіра з міста Омска Фетьо Бугель і Михал Куцирка повернули з Італиі аж з Сицилиі а Петро Гончар з Альбаниі Єдны другым о своіх пережытях оповідали Не бракувало при тым і музикы часто приводили циґанів котры за каждым разом як хто приходил грали Пише в споминах Миколай Буряк На початку <unk> років ХХ ст Миколай Буряк еміґрує до Америкы Там через три рокы не лем імат ся ріжных робіт але і зачынат публикувати своі першы вершы друкує іх в ґазеті Карпатска Русь під псевдонімом Залісян Вертаючы привозит столярскы нарядя і ріжны новинкы машынку до стрижыня фотоґрафічный апарат та патефон з платнями з лемківскыма піснями Цитуваня Як вернули то побудували нову хыжу Перша жена похворіла вмерла лишыла двоє діти Тато ся зас оженили і нас іщы двоє мали споминат Мария Ґоч Цитуваня Буряк был в селі значучом особом До каждого поважного громадского або приватного рішыня был прошений як остаточний дорадця З його опінійом каждый ся рахувал Парунадцет років писал людям поданя зажаліня одповіди на урядовы писма В селі Смеречне і на околицю был великым авторитетом оповідат худик Буряк в меджевоєнным періоді як єдиный в селі чытал пресу Цікавыма і важныма відомостями ділил ся зо вшыткыма жытелями Дементувал розмаіты забобоны і чары котры так міцно были закорінены споминат дале приятель Буряка Коли в селі не могли рішыти ци перше побудувати церков ци школу послідній голос оддали як раз Бурякови цитуваня Хлопы дайме дітям можніст наукы поможме ім ся вчыти а они самы побудуют церков Споминат слова Буряка його приятель Дальше цитуваня Няньо николи не перешли коло антикваряту жебы книжкы не купити барз за науком были Дівка буряка Мария Ґоч оповідат про час коли мешкали іщы на выселіню Бо і выселіня не оминуло родины буряків Нич пришло выселіня была очывидно война цитуваня Моі няньо з родином втекли перед фронтом на Словацию Бідували сме там пару місяців Як сме вернули то ниякой хыжы в селі уж не было споминат дале Мария Ґоч Вшыткы хыжы в Смеречным згоріли іщы в першый ден фронту Цитуваня Приватні підпераны через нашых словацкых Лемків уникнули сме голоду в <unk> році Споминал сам Буряк тот час <unk> родин пішло одраз по войні на Украіну десят оселило ся в сусіднім селі Мшана в хыжах по тых родинах што пішли на схід серед них і бурякы Два рокы был Буряк шолтысом в Мшані Сам нияк не хтіл піти з Лемковины цитуваня Зараз по войні в <unk> році одраджал выізд до Радяньского Союзу Знал тот край і остерігал каждого Споминат Смеречнян Худик Недолго пришло тішыти ся спокойом по скінченій войні в <unk> році в рамках акциі Вісла выгнали буряків і решту лемківс іх рідных стран Мешканці мшаны трафили в Щесіньскє до Осіна коло Новоґарду цитуваня Мали сме лем єдну корову і не джвеце а нас ціла родина споминат Мария Ґоч Щестливі Миколай Буряк здібний бо і все наука была му близка достал роботу в державным рільничым господарстві Цитуваня Были няньо головном книговодом в там доставали грошы і было за што жыти бесідує Мария Ґоч По переході на пенсию в <unk> р Миколай Буряк послідній уж раз вертат на Лемковину Вертат до дівкы до Зындрановы котра замешкала гын з мужом вызначным Лемком Федором Ґочом основательом Музею Лемківской Культуры Не міг Буряк вернути до рідного села по обох войнах выселінях уж ся не одродило цитуваня Днес уж нихто в селі Смеречне не мешкат Заросло лісом так же трудно познати де і чыя хыжа стояла Записал в споминах Миколай Буряк Поворот в улюблены Карпаты был стимулюючий для писаня цитуваня Ту взяли ся веце за писаня за спомины оповідат Мария Ґоч то была наша мрия з братом жебы выдати вшытко што няня написали А было того вельо не лем байкы але і вершы оповіданя спомины Барз мі шкода же мій брат того не дожыл бо сме то разом робили і барз му залежало Повело ся вкінци Маме памятку оповідат дівка писменника В <unk> році стараньом Товариства для Музею Лемківской Культуры вышла друком книжка під наголовком Байковий світ Миколая Буряка в котрым Мария Ґоч зобрала доступны вершы байкы оповіданя фраґменты споминів няня Публикацию прикрашают рисункы Мариі Янко та Наталиі Ґоч Цитуваня Некотры вершы были писаны на основі пережыть його або сусідів В байках ся старал жебы все был морал дополнят Мария Ґоч Творчіст Миколая Буряка друкувана была головні на лемківскій сторінці в Нашым Слові в номерах друкуваных в <unk> і <unk> роках ХХ ст нашла тіж своє місце в публикациі Мамко Кубні книжку Антолоґія дітячой поезиі під редакцийом Петра Трохановского з <unk> рока та в книжці Ци то лем туга ци Надія Антолоґія повыселенчой лемківской літературы під редакцийом Олены Дуць Файфер з <unk> р Миколай Буряк вмер <unk> вересня септембра <unk> р Понедільок <unk> мая <unk> рый слідник має уж про туристів і провідників Вкажут і околицю Автор вісти Петро Медвід Цертифікуваны службы проводників запровадил в тых днях Туристичный Інформачный Центр Свидник Як аґентуру ТаС інформувала говорґыня міста Крістина Тхірова такы службы дотепер в реґіоні не были Туристичный Інформачный Центр Свидник уж нову службу і спробувал кєд же місто на початку туристичной сезоны нащівила <unk> членна ґрупа туристів Цитуваня Нащівници мали інтерес о переглядку дукляньского перевалу і дальшых воєнных памяток деревяного Храму в Влядомирові записаного в Світовым Списку Дідовины ЮНЕСКО і хотіли веце дізнати ся о нашым місці істориі і інтересностях а о ділах зо жывота повіла Мартина Лезенґова котра є цертифікуваным провідником Туристичного Інформачного Центра Свідник З єй словами туристы о Свіднику і околиці мают дяку обявлювати унікатну дідовизну і історию Воєньска істория вєдно з карпатском деревяну стежков котра є характеристична про реґіон стає штораз веце выгляданом локалітов і атракцийов не лем про нащивників і Словакі але і зо загранича Туристичный Інформацный Центр Свідник уж од початку реґіструвал інтерес о службы проводників но так само собі усвідомляли проблему з тым же бракуют цертифікуваны особы в реґіоні Цитуваня На выконуваня такой роботы треба здобыти цертифікат о абсольвуваню акредитуваного навчального проґраму Уфагу выданий освітньом інституцийом акредитуваном Міністерством Школьства Наукы Баданя і Спорту Словацкой Республикы допомнила Лазенґова Інформациі о новых службах про туристів мож найти на вебсайті Міста Свідник но мож ся о них дізнати і на социяльных сітях міста телефонічно ци прямо в інфоцентрі Юрий Новосільскій та Лешек Можыр остали лавреатами Нагороды Академіі Любраньского Автор допису Наталия Малецка Новак Вызначный артиста лемківского походжыня Юрий Новосільскій посмертно і вірту фортепану Лешак Можыр отримали нагороду признавану Фундацийом Академія Яна Любраньского в познані Премія єст признавана за выдатны осягніня в обшыри культуры штукы наукы социяльных та гуманістичных і реліґійных справ за знаня фантазию поставу котра перекрачат што звычайне очывидне і загально приняте лавреатами сут люде котры выпередили і перевышыли своі часы о котрых мож речы што сут людми ренесансу Нагорода для тых што лучат Земск єст Божественным Юрий Новосільскій артиста педаґоґ теоретик і критик штукы філософ і православный теолоґ єст узнаваный за єдного з найвызначнійшых сучасных малярів і іконопистів Нагороды были вручены вчера <unk> мая підчас Свята Академіі Любраньского лавдацию вчест Новосільского выголосил знаный православный теолоґ і дипломата Михал Клінґер Як мож чытати в поясніню капітулы Нагороды Новосільскому медаль признали м ін з причыны того же в часах коли культура неохочо звідує о сенс жытя і смерти а ідеалізує неглубокы ексцентризмы його малярство і мысли можут ся вказати спасительныма Лешек Можджер то єден з найвыдатнійшых польскых джазовых музиків віртуоз фортепіану композитор і аранжер творця джазовой імпровізуваной фортеяновой клясичной та фільмовой музыкы піяніста світовой клясы Лавдацию в чест Мождера выголосила Аґнєшка Дучмаль выдатна польска дириґентка перша жена дириґент котра выступила на сцені ЛАска в Міляні знана в цілым музичным світі Нагороды Діні <unk>em Едгумані <unk> признали другій раз в минулым році отримали іх філософ природы о проф Михал Геллер та архітект проф Славомир Жосольскій Фундация Академія Яна Любраньского Фундация Академія Яна Любраньского в познані была покликана до жытя в <unk> р жебы цитуваня вести культурну артистичну едукацийну наукову і благодійну діяльніст основану на християньскых вартостях підпераючых розвиток чловека В своій діяльности Фундация одкликує ся до особы жытя і діла єпископа Яна Лобраньского З той інспірациі зродила ся ідея шторічной нагороды Діні <unk>ene Медаль запроєктувал і зробил краківскій артиста Мацій Зыхович інспіруючый ся фреском А фіньска школа Рафаеля Санті Театра Александра Духновича одпремєрує вісем жен Роберта Томаса Автор допису Петро Медвідь Детективну історию і мозаіку людскых характерів в ґротесковых ситуациях публиці принесе нова пєса вісам жен котру драматичный колектив Театру Александра Духновича в Пряшові одпремює в пятницю <unk> мая <unk> року режіі нового представліня в русиньскым театрі хопил ся гостюючый режысер Михал Бабяк Переклад до русиньского языка зробил Валерий Купка Режысер з Воєводины Михал Бабяк того часу доцент на катедрі естетикы і Філософічной Факульты Університу Коминьского в Братиславі походит із Сербской Войводины Його словацкы предкы там мали майже тристарічну історию Потім як зачала ся война початком <unk> років переселил ся з родином на Словакію В театрі Александра Духновича робит першый раз на своім конті режізера має <unk> драматичных і коло <unk> оперных представлінь Як додал русиньскій язык в котрым ся буде <unk> грати є за порядком XVII язык в котрым дотепер реалізувал свою режійну роботу Наперед посербскы пак по хорватскы словацкы словіньскы і мадярскы Цитуваня Поетика драматичных текстів Роберта Томаса барз ся мі любит уж єм дакотры режірувал текств є барз файный підклад про скапчаня важного в подобі детектівкы і забавнійшого в подобі чорного гумору повіл курыхтуваній пєсі Бабяк Томас тоту пєсу написал у <unk> р а окрем театральной має і фільмову подобу На режысер прозрадил же фільм не виділ і так ся не зохабил ничым інспірувати Принципяльно змінул єй локалізация пєсы В ориґіналі ся дія одбыват в богатій паньскій резиденциі на Французскій землі В пряшівскій інценізациі Михал Бабяк котрый є так само драматурґом представліня і автором сцены змінил місце на тутешнє оточыня зачатку девятдесятых років Великы принагоды про акторкы Цитуваня была вам тым елементом котрый просаджувал жебы до нашого репертуару дістала ся пєса з великыма принагодами про акторкы Єм рада же ся так діє повіла умелецка шефка драматичного колективу Людмила Лукачікова котра в пєсі іграт Думат же вісем жен буде з часом вдячна участю репертуару русиньского професийонального театру Дальшу роль в рыхтуваній пєсі має Владиміра Штефанікова котра робила і асистента режіі Окрем споминаных акторок дальшы в інцинизациі грают Зденка Кваскова Зузана Ковальчыкова в Альтернациі І Світлана Шковранова Ярослава Сизакова і Данієля Лібезнюк Віторок <unk> мая <unk> рока в Новым Саді і в Вербасі одпрезентуют русиньскы книжкы Автор допису Петро Медвід Як інформувал Михайло Фейса прецеда орґанізациі Руска Матка у Войводині сут наплянуваны дві подіі на якых будут ся презентувати русиньскы книжкы котры там были выданы У віторок <unk> мая одбуде ся презентация книжкы зос поштаравой торбы котрый автором є Дюра Салонтай Подія буде проходити у выдавательскым домі Прометей Як раз тото выдавництво выдало книжку нашого автора публикация єст бірком гуморесок бывшого русиньского поштаря На подіі будут участны і бывшы колеґова автора Новосадскы поштарі вдяка чому буде нагода спознати роботу поштарів у Новым Саді в другій половині ХХ столітя коли поштарі мали безпосередній контакт з людми На презентациі буде представлена і лавреатка за карикатуру на конкурсі Коцурска Чутка <unk> а орґанізаторы обіцяют і безплатны фалаткы презентуваной книжкы про участных У четвер <unk> юна одбуде ся у публичній бібліотеці Данилу Кыш у Вербасі презентация двох капітальных творів русиньской лексикоґрафіі і то правопису з правописным словником од Михайла Фейси і Гелены Медєші анґлицко русиньского словника якій был приготовленый Михайлом Фейсом Марином Шлемендер і Славицьов Чыловскій У Вербасі участным буде представлена і мала істория Русинів книжкы Івана Попа котра была в минушым році выдана і убачманьскым штандарді русиньского языка Презентация у Вербасі орґанізує ся при нагоді сторічниці публикуваня першой ґраматикы русиньского языка під назвом Граматика бачваньско рускій бешеды котрый автором є Гавриі Костельник і <unk> річниці од народжыня Гавриіла Надя наслідника автора першой ґраматікы В Давидовій посвятили памятну Ізбу Василя Гопка Автор вісти Петро Медвід В неділю <unk> мая <unk> р проходил у грекокатолицкій парохіі в селі Давидів одпуст з нагоды праздника Вознесіня Господа на котрий принял позваня владыка Петро Руснак апостольскій адміністратор пряшівской архієпархіі і братиславскій єпарха Одпуст был збогаченый о посвячыня будовы бывшой фары в котрій одкрыли памятну ізбу Василя Гопка блаженого священномученика якій был помічным єпископом товдышньой пряшівской єпархіі будову посвятил владыка Петро котрый был і головным служытельом торжественной літургіі Будинок в котрым тепер находит ся памятна Ізба был наперед Грекокатолицком Народном Школом а пізнійше служыл як парохіяльный уряд Як раз тота будова была свідком великых моментів церкви Насильного одведжыня священника Юрия Буйняка державныма властями у <unk> році коли уж была церков ілеґальна але і його навернутя по обновліню грекокатолицкой церкви у товдышній Чехословакі в <unk> р За часів коли в Давидові был дуж пастырьом отец буйня часто там приходил священномученик Василь В памятній ізбі в котрій часто перебывал находят ся ориґінальны артефакты з його жывота писменности фотоґрафіі його єпископскы різы вязненьскій мундур крест подаруваный його родаками але і інчы цінны артефакты Оскар для Юлиі Дошни Автор допису Наталия Малецка Новак Юлия Дошна остала лавреатком престіжной нагороды IV называной Оскаром Фольклору Піснярку доцінили м ін за ціліст артистичной діяльности Вручыня нагорід прошло <unk> мая того рока в Сатумары в Румуниі на Ґали IP <unk>r<unk>o<unk>art Не сподівала єм ся Бесідує нам скромні Юлия Дошня Неєдна особа повинна достати такых як Яєвеце дополнят Світова Федерация Фольклору рішыла єднак доцінити лемківску артистку за єй вклад в промуваня рідной культуровой спадковины В поясніню нагороды чытаме што признана была цитуваня за ціліст артистичной діяльности підпераня баданя і промуваня на державным і медженародным рівни вартости традицийной культуры Амбасадорка Лемківской Співанкы Не мож одмовити тому правды Юлия Дошна долгы рокы не будеме писати же од парудесятьох жебы не звертати увагы на рокы жытя присутна є на вшыткых бо не лем лемківскых сценах на якых презентує музичну спадковину Лемків О єй выступ просят орґанізаторы розмаітых імпрез од фестівалів через вернісажы упамятніня по перегляды і інчы Роками была солиском ансамблю Пісні і Танця Лемковина пак анґажувала ся в чысленны музичны проєкты напр не так давно Лемковина Лем але найбарже знана єст сольовых выступів Стоваришыньом Акомпаніятора найчастійше Мирослава Боґоня на Акордеоні або на клевішах ци Антония Пільха на Лютни Голос Юлиі Дошни вызвучал і в нагороджуваным фільмі Зымна Война в режысериі Павла Павліковского Продукция была аж і номінувана до фільмового Оскара Початково сцена як Юлия Дошна Штефанія Фельцюх та Штефанія Бортничак співают пісню під облачком мала быти вказана в фільмі Остаточно остал сам звук Артистка вельократні вела як конферансієрка ріжны концерты і подіі спілорґанізувала чысленны кєрмешы вела варштаты спіл все пошырюючы лемківску культуру Як повіла в єдным з інтервю цитуваня барз шаную польску ци украіньску культуры але в серці і душы чую ся Лемкыньом Роками артистка вела дітячый ансамбль Веретено В остатнім часі Юлия Дошна заанґажувала ся в два проєкты котрым посвячат тепер найвеце увагы Першым з них є співоча ґрупа Руты то парунадцет жен якы співают акапеля народны лемківскы пісні Ґрупа уформувала ся як наступство варштатів веденых в конвенциі мастер традициі Хоц тепер репертуар пошырюют уж і о інчы співанкы Другым проєктом є племя Меджепоколіньова Театральна Ґрупа Світова Федерация Фольклору На майовій Ґали вручыня Оскарів фольклору в Румуниі Світова Федерация фольклору передала нагороды іщы в рукы артистів і популяризаторів фольклору з Румуниі Іспаниі Литвы Ізраіля Італиі і Кіпру Світова Унія Фольклору то орґанізация основана в <unk> році найстарша на світі серед орґанізаций пропаґуючых традицийны культуры Місом основаня Уніі была Франция а днес зосереджат уж <unk> держав з ріжных континентів Єднат фольклористичны стоваришыня і ґрупы зо світа Місийом ІІ є підперати і пошырювати універсальны вартости што выникают з фольклору уміцняти реляциі медже нациями через целебруваня ориґінальности і окремости локальных культур світа промувати ріжнорідніст Членами заряду <unk>r<unk>e<unk> ra<unk>o<unk>ran сут лідеры культурного і соспільного жытя своіх держав і реґіонів якы орґанізуют фестівалі і подіі о промоцийным характері Чынкыньом зо страны Польщы є Малґожата Брода директорка Інституту Нематерияльной Спадковины Карпатскых Громад яка товаришыла Юлий Дошні вчас ґаліі вручаня тогорічных Оскарів Юлий Дошні сердечні ґратулюєме Середа <unk> мая <unk> роканді Ворголь єднак нарушыл авторскы права Автор допису Наталия Малецка Новак Найвысшый Суд в США <unk> мая того рока рішыл што Енді Ворголь нарушыл авторскы права коли зробил серию серіґрафік на основі знимкы вокалисты Прінса Засуджыня підперло семох з девятьох судів Найвысшого суду Фундация Енді Ворголя підтримувала што образы зробленых вмерлым в <unk> р артистом так значучо змінили знимку Прінса што не підлігала на правній охороні Сутці одшмарили тоту арґументацию Семох за двох проти цитуваня Ориґінальна фотоґрафія авторства Лін Ґольдсміт Подібні як роботы інчых фотоґрафів підлігают правній охороні в примірі схоснуваня іх інчыма артистами Тіж знаныма така охорона обнимат тіж переробкы ориґінальных робіт Написала в поясніню Соня Сотомайор котру підперло іщы <unk> сутців Зас суддя Елена Каґан котра не згодила ся з засуджыньом написала што здусит тото всякого рода креативніст буде гамувало нову штуку музыку літературу та знеможнит высловлюваня новых ідей Тото рішыня спричынит што світ буде біднійший В справі уважні призерал ся світ штукы котрий ждал конкретного правного становиска на тему свободы артисты до запожычаня з істнуючых творів Для найвысшого суду основне было окрислити цілы роголь творячы серию <unk> штук нарушыл авторскы права Ґольдсміт Проблематичном квестийом было право честного хоснуваня котре в даякых условіях і в окрисленій обшыри дозвалят хоснувати творы хоронены авторскым правом <unk>em де Справа тыкала образів котры Ворголь зробил в рамках замовліня для часопису В <unk> в <unk> р Ворголь схоснувал єдну зо знимок Лінґольдсміт як выхідный пункт тзв однесіня до артисты ВеніТІ заплатило за ліценцию до фотоґрафіі до того єдного з хоснуваня Лінґольдсміт Сфотоґрафувала принса в <unk> р на замовліня ґазетин <unk>Źропис Веді рішыл выбрати пурпурову версию ґрафікы Ворголя По роках в <unk> р інчый часопис Конде НАСКОСК схоснувал оранжеву версию переробленой воргольом фотоґрафіі і подал авторскы права выключні Фундациі Енді Варголя Аж товды фотоґрафка дознала ся про інчы неавторизуваны примірникы переробленой до ґрафікы єй знимкы і звернула ся до Фундациі о вынагороджыня Справа перенесла ся до суду По минулотыжньовым засуджыню найвысшого суду фотоґрафа Лін Ґольдсміт написала в посвідчыню што єст барз задоволена рішыньом і вдячна судови за выслуханя єй версиі істориі цитуваня то великій ден для фотоґрафів і інчых артистів якы утримуют ся з ліценцийонуваня свойой штукы повіла Джол Вагс презес Фундациі Ендіворголя скоментувал што цитуваня з цілом пошаном але не згаджат ся з засуджыньом суду што ліценцийонуваня оранжевого принса не было хоронене правом дозволеного хосну З задоволіньом єднак принимаме поясніня суду што його рішыня ограничат ся до той поєдной ліценциі і не квестийонує леґальности творіня ворогольом цілой сериі Прінса в <unk> р В будучности дале будеме боронити прав артистів до творіня трансформацийных творів Чытаме в офіцийным освідчыню Чер мая <unk> рока Музей в монастырисках отримал колекцию лемківскых кроів Автор вісти Севериян Косовскій Як інформувал Музей в Монастырисках на Украіні Тернопівска област його колекция збогатила ся о дальшы елементы традицийного лемківского народного крою передал іх Вілиям Василь Джула бывшый голивудскій проєктант Кроів і колекцийонер давного лемківского облечыня якій сам по роді має лемківскє походжыня Не был то першый раз коли передал він до монастырского Музею елементы лемківского облечыня Перед том было то в січни януари <unk> рока Товды до монастыри скрафили не лем ориґінальны часто маючы більше як <unk> років але тіж такы котры Джула запроєктувал на основі архівальных Подібні єй тым разом музейна колекция збільшыла ся м ін о новы вырыхтуваны крыулькы але тіж стары елементы такы як запаскы кошелі пацюркы ци жіночы ґорсеты Дарунок якій пришол з Америкы од Вільяма Джулі было поченый при помочы Владка Максимовича за што директорка музейного комплексу Лемківскє село высловила офіцияльну подяку котру можеме чытати в фіти Фейсбук Монастыриска і околичны місцевости то місце де доднес прожыват великє чысло потомных переселенців з Лемковины Як раз ту был основаный музейный комплекс Лемківскє село што зберат материялы і експонаты якы были привезены Русинами з Лемковины кєд в добровільно примусовый спосіб были они переселяны на радяньску Украіну Підоком музею сут тіж реконструуваны будівли якы мали бы навязувати до лемківскых што ся находят на поли де одбыват ся фестіваль Дзвоны Лемковщыны Монастырскій Музей находит ся прото серед тых музеів в якых мож обзерати народне лемківскє облечыня В Польщы долгы рокы кроі зберал забезпечал і выставлювал выдатный діяч і етноґраф Павел Стефановскій Найбільше чысло ориґінальных кроів днес мож видіти в Музею Лемківской Культуры в Зындрановій Ориґінальны кроі сут тіж в посіданю Кычера Народносный Выбор Меншыны хотят мати голос при можливій реорґанізациі діліня Словакі Автор вісти Петро Медвід В середу <unk> мая <unk> року одбыло ся <unk> Засіданя Выбору про народносны меншыны і етнічны ґрупы Рады Влады Словацкой Републикы про людскы права народносны меншыны і родову рівност Засіданя вже традично проходило в Братиславскым Владным Хотелі Борік Представителі меншын обговорили веце концепчных материялів але так само рішыли діла котры вказали ся в остатнім часі і прямо дотуляют ся народносных комуніт на Словакі Русиньскій Музей потребує реконструкцию В проґрамі майового засіданя был єдным з найважнійшых пунктів інформация о річных оцінках роботы Народносных Музеів на Словакі за <unk> рік Тот концепчный материял предкладал Враніслав Паніс Ґенеральный директор Словацкого Народного Музея під котрый належат Народности Музеі Паніс особно одпрезентувал споминаный материял на засіданю выбору Мож сконштатувати же Словацкій Народный Музей Музей Русиньской Культуры В Пряшові за послідні рокы здобыват позитивны результаты што до його цілковой діяльности хоц іщы все мусит робити на підниманю чысла навщівників ци на научно бадательскій роботі в котрій дотепер зостават за інчыма Народосныма музеями Так само з оцінкы за <unk> рік видіти же дакотры научно бадательскы проєкты нашого музея Не были схвалены дальшы котры дістали підпору мают на плянуваный выступ з проєкту аж на конец рока <unk> ци на слідуючы рокы Зато мож очыкувати же і в тій области Музей рушат ся допереду Нарусиньскы представителі у народносным выборі котрыма сут Петро Медвід і Мілянян Піліп Звернули в дискусиі увагу і на тему реконструкциі музея котра є потрібна і помале безодкладна Будова в котрій были даколи касарні не є добра про выставны просторы але і про інчы потребы музея Навеце є уж і в планным технічным стані Хоц сучасній директорці Любі Кральові подарило ся зреконструвати просторы на приземнім штоці і выникли досправды репрезентативны просторы ґалерийной сали склепу ци тоалет потрібна є ґенеральна реконструкция цілой будовы Ґенеральный директор был згодный з тым же Словацкій Народный Музей Музей Русиньской Культуры потребує перейти цілково реконструкцию і повіл же то єдна з пріоріт Словацкого Народного Музея Як повіл паніс грошы на реконструкцию русиньского музея не могли быти жаданы з пляну обновы Бо Словацкій Народный Музей міг з того пляну жадати лем на будовы котры сут історичны памяткы што бывшы касарні не сут Но схоснувала ся інча вызва в котрій был поданый проєкт на <unk> тис евр З того проєкту бы ся мала зробити технічна документация потрібна ку реконструкциі і мал бы ся выписати архітектонічный конкурс Тот проєкт Міністерства Культуры Словацкой Республикы як заряджуватель Словацкого Народного Музея подало на Міністерство Фінансий Покляторезорт Фінансий Схвалит зреалізуют ся споминаны активности і пак буде Словацкій Народный Музей жадати за словами Паніса <unk> мілийонів на реконструкцию русиньского музея Тепер залежыт на тым жебы міністер фінансий підписал першу потрібну суму іншак ся не може робити другій крок реконструкция Народносны Музеі одділены од Словацкого Народного Музею Паніс так само в дискусиі повіл же з часу на час все верне ся дискусия о тым під кым бы мали быти Народносны музеі Ци мают зістати під Словацкым Народным Музейом або бы ся мала створити яка нова інституция еквівалент Словацкого Народного Музея котра бы здружувала лем Народносны музеі Паніс сам є того погляду жебы Народносны Музеі мали зостати під Словацкым Народным Музейом і жадал жебы меншыны высловили ся ку темі Дискутуючы з боку меншын были згодны з тым же Народносны Музеі бы мали зостати під Словацкым Народным Музейом а то звеце причын Окрем іншого і зато же Словацкій Народный Музей має своє реномеі в заграничу а одділены Народносны Музеі бы знова мусіли наново здобывати своє імено Словацкій Народный Музей наперек вшыткому Пронародносны Музей представлює тепер якусь континуальност і стабільност В дискусиі одзвали ся і представителі Сербів а Поляків котры своі музеі дотепер не мают Ґенеральный Директор повіл же Словацкій Народный Музей не є проти того жебы такы музеі были реально на то не мат грошы і зато лобувати треба на владі До кінця очекує злу ситуацию в тым і будучым році бо розрахунок Словацкого Народного Музея не має грошы на плачыня енерґіі котрых ціны підняли ся а тот рік не были Прословацкій Народный Музей ани схвалены грошы на будякы аквізациі Маєме <unk> матерскы і дві основны школы Народносный выбор занимал ся на засіданю і інформацийом о стані народносного Школьства Тот материял выпрацувал Кальман Петоц Ґенеральный Директор Секциі Народносной і Інклюзивной Освіты Міністерства Школьства Наукы Баданя і Спорту Словацкой Републикы Репрезентувати го пришла робітничка секциі Ґабріеля Кочкович Із статистичных даных в материялі знаме же в тым школьскым році маєме штырі матерскы школы і дві основны школы з навчальным языком русиньскым на Словакі в тым чыслі не сут школы де є навчальный язык словацкій але є там навчаня русиньского языка Такы школы веце напр має місце медже Лябірці єдну радвань над лябірцьом Цілково мают дві основны школы в котрых є навчальный язык русиньскій <unk> двоє школярів у тым школьскым році середні школы русины не мают В материялі находит ся рекомендация жебы розшырити понуку русиньского языка в предшкольскій і примарній уровни освіты а так само сприступнити основну част освіты по русиньскы в секундарній технічній і фаховій освіті Рекомендує ся на прикладі то жебы в реґіонах населеных Русинами істория ци даякы выховны предметы были повязаны з русиньском культуром а припадно были і по русиньскы Уполномоченый інформувал о своіх материялах Предцеда выбору котрым є уполномочены Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны Лазльо Буковскій познакомил участных о материялах котры мал обовязок выпрацувати Першым материялом была інформация о актуальным стані хоснованя языків народносных меншын Буковскій зрекапітулювал свою роботу і активности в В тым ділі за остатній період але так само в документі мож ся дочытати о ділах котры вырішуют ся тепер і котры бы знова мали розшырити языковы права народности Як ся в материялі пише в тым часі проходит інтенсывна робота на приправі новелизациі закона о хоснуваню языків народносных меншын Цільом новели є розшырити языковы права в уряднім контакті і на высшы територияльны цілкы значыт на крайску уровень Уполномоченый в тым році мал обовязок так само приправити справу о постановліню і правах народносных меншын за період років <unk> Так комплексный материял котрый має <unk> сторінок плюс дальшы десяткы сторінок приложеных документів был схваленый іщы перед засіданьом выбору його членами голосуваньом Ролям Цілый єк диспозициі на офіцияльным сайті Уряду Уполномоченого Буковскій на засіданю інформувал же в тых днях ся материял мал дістати на владу котра буде вырішувати о його схваліню Припоминаме же тот рік будут подобный документ за єднакій період приготовлювати і представителі народносных меншын котры оцінюют ситуацию і з свого погляду Меншыны хотят мати голос при Новым діліню Словакі Іщы перед засіданьом з боку представителів русиньской народносной меншыны было пропонуване жебы на засіданю проіднал ся і плян реформы верейной справы котрий може обплывнити народносны права якы тепер меншыны мают В апрілю дістали ся до словацкых медий материялы котры были з концепциі яку приготовило Міністерство Внутрішніх Справ і котра рахує з можливым новым адміністративно територияльным діліньом Словацкой Републикы Подля материялів котры здобили медиі бы мало быти меньше окресы і краів окресы і краі бы ся мали звучувати Русиньскы представителі звернули увагу на тото же при звучуваню окресів можут меншыны прийти о языковы права котры днес на окресні уровні мают Членове выбору дістали ку тій темі перед засіданьом документ під назвом Інформация о плянуваній реформі верейной справы Зарезерт внутрішніх справ была участна на выборі Зузана Мадярова котра материял одпрезентувала но тота не знала одповідати на конкретны вопросы котры представителі меншын в тій справі клали Членове выбору наконец приняли узнесіня в котрым жадают Міністерство жебы до Комісиі про реформу веренной справы был признаный і уполноможеный про народности меншыны а так само жебы ся при тій реформі респектували медженародны обовязкы Словацкой Републикы в области поставліня і прав членів народносных меншын Із засіданя был по голосуваню выбору выгобленый пункт о роботі Фонду за підпору культуры народносных Меншын кєд же директорка Фонду не могла з обєктивных і важных причынын брати участ на засіданю хоц материял ку тому пункту членове перед засіданьом од директоркы дістали Слідуюче засіданя выбору є наплянуване по вакациях на септембер <unk> року на ним бы ся мал обговорити і выхабленый пункт о фонді Лемківскій Ансамбль Пісні і Танця Ластівочка з престіжном Нагородом Кольберґа автор вісти Севериян Косовскій Сут такы оцініня котры конечно треба рахувати як вынятковы і таком престіжном нагородом оцінена была наша лемківска Ластівочка Ансамбль Пісні і танця якій хоц наштоден діє на чужыні презентує культуру Русинів з Лемковины Ансамбль в текучым місяци был оголошеный лавреатом <unk> едициі Нагороды імени Оскара Кольберґа в катеґориі да Фольклорных ґруп Самооцініня все признаване єст ріжным колективам і творцям за вклад в плеканя і розвиток народной культуры В примірі нашого ансамблю оцініня такє єст доказом на утырваляня автентичной культуры етнічной меншыны Кольберґ на королівскым замку Што значыт тото оцініня Найліпше оддзеркалят то самый патрон Оскар Кольберґ польскій етноґраф і фольклориста якій ХХ столітю сходил м ін лемківскы села де записал великє чысло родимой культуры Члены ансамблю Ластівочка можут быти горды кєд же оцініня того рода єст вынятковым доказом на узнаня через капітулу досягнінь колективу і вартости його творчой працы загалом Нагороды імени Кольберґа являт ся єдном з найважнійшых признаваных в Польщы за заслугы для народной культуры Орґанізатором шторічных выборів єст Міністер Культуры і Нацийональной Спадковины Конкурс і святочна Ґаля реализуваны сут Нацийональным Інститутом Музикы і Танця во спілпраци з Музейом радомского села в Радомі і його одділіньом Музейом імене Оскара Кольберґа в Пшысушы Фундаторами Нагорід сут Міністерство Культуры і Нацийональной Спадковины та самоуряд мазовєцкого Воєвідства То вкінци тіж найстарше того рода выріжніня кєд же было встановлене в <unk> році а не забывайме што першыма лавреатами серед лемківскых творців культуры были представникы найстаршого поколіня лемківскых вудаків В <unk> р капітула доцінила капелю ЛАПіТ Кычера з Ліґниці Ґрупу творили гудакы м ін Михал Олесньєвич Петро Гойняк Семан Гопей і Михал Коляр якы музыкуваня зазнали іщы дома на Лемковині а пак по <unk> р грали на землях выгнаня творячы весільны народны капелі Сам ансамбль Кычера оціненый был в <unk> році Серед інчых лавреатів нагороды звязаных з лемківском культуром спомянути мож на проф Романа Райнфуса др Уршулю Янічку Кшывду Етноґрафічный Музей ім Северияна Узілі в Кракові ци Оркєстру святого Миколая Як інформувал Ведучый Кружка Стоваришыня Лемків в Пшемкові і Євген Габура офіцийне переданя нагороды буде <unk> липця юлия о <unk> <unk> годині на королівскым замку в Варшаві Три поколіня Днешню Ластівочку творят три поколіня Лемків наймолодше складат ся на дітячый ансамбль Ластівчата пак середуще і найстарше творит властивый колектив Тоты три поколіня такой од <unk> двох років плекают рідну лемківску культуру спераючы ся на тым што переказали ім іх родиче і дідове уроджынці і жытелі Лемковины якы в наслідстві Акциі Вісла нашли ся в околицях понімецкого Пшемкова Ансамбль был основаный в <unk> році при Кружку Стоваришыня Лемків в Пшемкові Початково ґрупа называла ся Кружок Через вшыткы рокы в свойой активности з камерального дітячо молодіжного колективу Ластівочка выросла до єдного з найбарже ціненых лемківскых фольклорных ансамблів в Польщы і поза єй границями Як стоваришыньовий ансамбль Ластівочка є дорічном ґаздыньом осінной подіі стрічы трьох поколінь з лемківском культуром Уж перше была оцінена престіжныма Нагородами В <unk> р отримала цертифікат СІ на ріжных фестівалях і концертах в котрых брала дотепер участ отримувала ріжны выріжніня приміром на загальнопольскым Фестівали Капель і Народных співаків в Казімєжу і на загальнопольскым Співочым Фестівалі Земля і Пісня в Шпротаві До шумного доробку мож додати іщы бронзовый топорец з <unk> Медженародного Фестівалю Фольклору Гірскых Земель в Закопаным По отриманю радісной інформациі о признаню нагороды імени Оскара Кольберґа в суботу <unk> мая <unk> рока ансамбль мал ґрупову фотоґрафічну сесию Был то проґрам Перегляд тыжня порталю Лем фм в котрым прочытано дописы публикуваны на портали протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак