The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю Лем фм понедільок <unk> мая <unk> р Папа в Мадярску стрітил ся з грекокатоликами Спомянул і мученика Теодора Ромшу Автор вісти Петро Медвід В днях <unk> аж <unk> апріля <unk> р был на своій Апостольскій пути в Мадярску папа римскій Франциск Селяньскій архієрей стрітил ся окрем іншого з найвысшыма представителями краіны президентком Каталін Новаковол ци премєром Віктором Рыбаном В суботу другій ден на Вшівы Мадярска в дополіднійшых годинах папа по стрічы з украіньскыма біженцями і убогыма клієнтами Харіты яка одбыла ся в храмі св Єлізаветы Угорской в Будапешті пішол до недалекой грекокатолицкой церкви Покровы Пресвятой Богородиці де проходила курта стріча з грекокатоликами Дихаме двома пуцами В церкви торжество зачало іщы перед приходом папы віруючы котры ся там зышли вєдно і з водиками а священниками молили ся акафістку при святій Богородиці і то перед чудотворном іконом Маря Полчаньской богородиці Акафіст был перерваний приходом папы Франциска котрого при дверях окрем домашнього пароха Шандора Яцка привітал архієпископ і митрополита Гайдудорокскій Філип Кочыш пак вєдно ішли перед іконостас де был пропапу Франциска приготовленый Седес перед іконостасом Там го поздоровили і владыка Атанаса Ороз мішкольскій єпарха і редгаскій єпарха владыка Авельсочка і емерітный владыка Сілярдкы Рестеш цитуваня Од папы Йоана Павла ІІ зме ся на Чіли важну правду же Христова церков дыхат двома плуцами Духом Востока і духом Западу котры вєдно ожывлюют містичне тіло Повіл у приговорі митрополіта Філіп Дальше цитуваня Про нас грекокатоликів є приналежност до Католицкой церкви вынятково важно і много сме про ню вытерпіли нашы ученици вмерли не лем за свою християньску віру але предовшыткым за вірност католицкій церкви намісто того жебы ся підпорядкували диктату комуністичного насильства зістали вірны католицкій церкви і вмерли за ню продолжывал голова грекокатолицкой церкви в Мадярску Дальше цитуваня Коло себе стоят два храмы коло себе жыют дві комуніты римокатолицка і грекокатолицка Днешньом наштів кєд до нашого скромного восточного храму пришла голова церкви дістали сме величезне потверджыня же і мы сме рівноцінныма членами католицкой церкви Обіцяме же будеме глядати і оголошати Христа будеме носителями і будователями єдности Зазвучало зуст митрополиты на стрічы з папом Франциском Папа взял на ся епітрахіль і дістал чоткы Мадярскы грекокатолици про папу приготовили дакілько дарів медже нима была ікона ци золото білы ручні выроблены чоткы котры хоснуют ся в восточній церкви при Ісусовій молитві На руку му іх навлік митрополіта Філіп По переданю дарів владыка Авель дал до рукы папови єпископскій крест і митрополіта Філіп му дал Єпітрахіл символ восточного священства Вєдно помолили ся як денію замір поній вселеньскій архієрей дал своє благословліня участным по латиньскы і наконец ся грекокатолици з папом попрощали пасхальным тропарьом Пак продолжали в молитві акафісту ку пресвятій Богородиці Спомянул і владыку Ромжу В тот самый ден проходила і стріча молодежы з папом Франциском Як інформувал владыка Мілен Лах помічный єпископ братиславской єпархіі папа на тій стрічы взбудил у своім приговорі молодых жебы подля взору блаженого єпископа моченика Теодора Ромжы цитуваня Не жыли сме лем напіл про Христа Блажений священномученик Теодор был мукачовскым єпископом русиньского походжыня котрый стал жертвом комуністичных репресий проти грекокатолицкой церкви Грекокатолицка церков в Мадярску рахує понад <unk> тисяч віруючых Є то митрополітна церков свого права котра поступно формувала ся одділіньом той териториі од мукачовской грекокатолицкой єпархіі За митрополітну церков была выголошена Папом Франциском о <unk> році Творят єй гайдудорокска архієпархія і дві єпархіі з центрами в Міретгазі і Мішкольці Списуваня в Сербіі вказало же з державы одходят люди і Русинів є меньше Автор вісти Петро Медвід В четвер <unk> апріля <unk> року Сербскій Републиковый Уряд про Статистику опубликувал першы результаты списуваня жытелів якє в Сербіі проходило в осени минулошого року З результатів мож видіти же Сербія вылюднює ся Вшыткых жытелів Сербіі было подля списуваня о <unk> році <unk> мілийонів <unk> тисячы троє Іщы <unk> років тому то было <unk> млийонів <unk> обывателів Подобне чысло населіня як тепер мала Сербія в далекым <unk> році коли офіцияльны даны бесідуют о <unk> млийонах <unk> жытелях Іщы о <unk> р мала Сербія понад <unk> мілийонове населіня Чысло жытелів знижує ся од <unk> р Значыт од часів войны континуально З меншын найвекшы Мадяры Ку майорітному народу сербскому приголосило ся в минушым році <unk> мілийонів <unk> <unk> люди Де <unk> років тому то іщы было <unk> млийонів <unk> <unk> особ Значыт економічным выселенством потерпіл і майорітний народ Ани меншыны над тым самособом не сут добрі найвекшом народносном меншыном сут Мадяры котрых ся приголосило <unk> на у <unk> р іх іщы было <unk> За нима слідуют боснякы котрых є <unk> <unk> І тоты собі парадаксно поліпшыли ся за <unk> років бо в списуваню з <unk> р іх было <unk> <unk> <unk> найвекшом меншыном сут Ромове приголосило ся іх <unk> Но з попереднім списуваньом і они стратили бо в році <unk> іх было іщы <unk> тис <unk> По Ромах слідуют Альбанці в кутрым приголосило ся <unk> <unk> осіб Іх было в році <unk> лем <unk> Але то зато бо альбаньска меншына товды бойкотувала з політычных причын списуваня В році <unk> іх было <unk> Зато мож конштатувати же тота комуніта утримує собі своі чысла а зата не страчат Росияне значно наросли Не поліпшыла собі ани украіньска меншына Іщы у <unk> році сяку Украінцям голосило <unk> особ минувшый рік уж лем <unk> родей значыт стратили коло <unk> процент свого населіня за <unk> років Но як уж было спомянуто майже вшыткы меншыны єднако як і майорітный народ в списуваню з минулошого рока стратили Вынятком є росийска меншына Тота в <unk> році рахувала лем <unk> особ Минувшый рік уж то было <unk> люди котры ся приголосили куті народности Подля публикуваных даных є іх найвеце у столиці в Бельграді а пак у Войводині І в столиці і в Войводині іх жыє майже єднако коло <unk> особ Русиньска комуніта з нова менша Неґативний тренд запричынений асиміляцийом і выселенством вказал ся і при русиньскій народносній меншыні В списуваню з <unk> року ся ку Русинам приголосило <unk> особ Русиньска комуніта континуально зменшує ся уж <unk> років В списуваню з <unk> р іщы рахувала <unk> осіб В порівнаню з минулорічныма результатами так Русины стратили понад <unk> процент населіня <unk> особ Найвеце особ по русиньскій народносній меншыні подля публикуваных результатів проголосило ся в році <unk> коли іх было <unk> Одтовды было при каждым списуваню все меньше Русинів у Сербіі Під <unk> особ ся дістали в році <unk> коли іх было <unk> Запубликуваныма даныма русиньску комуніту творит в Сербіі <unk> жен і <unk> хлопів Найвеце Русинів жыє в Обштыні Самосправна єдиниця куля коло <unk> тис осіб пак слідує Обштына Вербас і з <unk> тис Русинами В столиці автономной Покраіны Войводі на Новым Саді жыє понад <unk> Русинів Общына Жабель має дакус меньше як <unk> Русинів а общына Шыт понад <unk> членів русиньской народносной меншыны Великы чысла неідентифікуваных За Югославянів в році <unk> приголосило ся <unk> люди і тота народност стратила в році <unk> іх было іщы <unk> а в році <unk> до кінця понад <unk> тис Увагу треба звернути і на то же у великого чысла люди ся не зістила народност Свою народосну приналежност не хотіло деклярувати <unk> особ дальшых <unk> жытелів має подля даных непознату народност Тоты дві чысла так само могли пошкодити і народносным меншынам Середа <unk> мая <unk> рковскій вызыват самосправы одсторонити недостаткы в области языковых прав Автор вісти Петро Медвід Уполномоченой влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны Лазло Буковскій вызвал писмом меншыновы села і міста одстронити недостаткы в области дотримуваня меншыновых языковых прав реаґувал тым на результаты справы о хоснуваню языків народносных меншын за період років <unk> Інформувал о тім офіцияльный сай уполномоченого Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны у віторок <unk> мая <unk> р цитуваня Зіщены і конкретизуваны недостаткы сут векшыном справны делікты на основі котры може зачати ся справный процес і уділіня фінансного штрофу інформувал уряд Як ся дале пише на сайті на основі писемной вызвы мают села і міста інформацию о способі і терміні одстороніня недостатків загнаты до кінця мая при чым уполномоченый ім дал основны інформациі о додаваній фаховій і методичній помочі при аплікациі меншынового языкового закона Послідня оцінка Уряду Уполномоченого Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны потвердила довговый тренд подля котрого росне чысло меншыновых сел і міст котры в максимальній мірі дотримуют языковы права Тоты інформациі выходят із самосправы выполненых анкєт в котрых одповідали на округы вопросів якы дотуляют ся меншыновых языковых прав Покля в попереднім періоді з цілковой кількости <unk> меншыновых сел і міст было без недостатків <unk> з чого было <unk> мадярскых і <unk> русиньскє у <unk> році кількост наросла на <unk> з того <unk> мадярскых і <unk> русиньскых Піднимат ся і чысло прикладных сел і міст котры законы повинности і можливости аплікуют в максимальній можливій мірі Припоминаме же од <unk> марця того року звекшыло ся чысло меншыновых сел і міст подля нового наряджыня Влады кєд дотепер было на Словакі сел міст де мож было хоснувати меншыновый язык тепер є іх о <unk> веце Русины мают дотепер <unk> селы міст дві з того судрусиньскы міста Меджілябірці і Свидник дотепер мали <unk> з чого єдно было місто Меджілябірці В Кошыцях припомянули собі ліквідацию грекокатолицкой церкви Автор вісти Петро Медвід В неділю <unk> апріля в Кошыцях одбыла ся споминова стріча при нагоді річниці траґічной діі ліквідациі грекокатолицкой церкви убившой Чехословакі Вєдно з кошыцком єпархійов єй орґанізувала Конфедерация Політичных Вязнів Словакі Общество святых Кірила і Метадия Інформувал о тім Пресовый Центер Кошыцкой Єпархій Перед <unk> роками <unk> апріля <unk> р одбыл ся комуністичныма властями зорґанізуваный тзв Пряшівскій Собор на котрым дакілько грекокатолицкых священників і лаіків выголосило зрушыня ужгородской Уніі і навернутя до православной церкви Товдышні власти схоснували результаты того згромаджыня дали мімо закон грекокатолицку церков і цілий маєток перевели до власництва православной Церкви Нихто з ґрекокатолицкых єпископів не перешол на православія была то лем мала част священників і віруючых Єпископы были у реконструуваных процесах одсуджены на долгорічный арешт понад <unk> священників з родинами было выселеных до чешского пригранича Споминова стріча зачала архірейском літургійом в грекокатолицкым Катедральным Соборі Рождества Пресвятой Богородиці в Кошыцях котру одслужыл владыка Кірил Василь архієпископ кошыцкій єпарха Вєдно з ним служыло веце священників переважно внуци або правнуци ґенерациі переслідуваных священників з <unk> року Медже віруючыма были потомковы веце як <unk> грекокатолицкых священників котры приняли позваня на тоту стрічу По літургіі участны пішли на Домініканьску площу де є на бывшій будові єпархіяльного уряду од року <unk> наінсталювана памятна табля переслідуваным священникам і лаікам грекокатолицкой церкви По пєтным акті кладжыня вінців приговорил ся Петер Сантер представитель конфедерациі політичных Вязнів і о Михал Господар председа общества св Кірила і Методія Наслідно вєдно передали участным потомкам грекокатолицкых священників памятну грамоту і автобіоґрафію владыкы Йоана Гіркы з назвал під Покровом Мариі На кінцю помолили ся панахіду за переслідуваных котру одслужыл владыка Кіріл мая <unk> р вымер Димитрий Русинко єден з основателів Стоваришыня Лемків Автор вісти Севериян Косовскій З жальом інформуєме што <unk> квітня апріля <unk> р на <unk> році жытя вмер Димитрий Русинко участник в історичных подій кінця вісем <unk> років ХХ ст якы довели до основаня першой повыселенчой лемківской орґанізациі в Польщы Стоваришыня Лемків блаженой памяти Димитрий Русинко был при тым і долголітнім ведучым Кружка Стоваришыня Лемків в Ліґници такой через <unk> літя полнил ріжны функциі так на рівни Кружка як і в головным заряді орґанізациі З поколіня Перунчан Димитрий Русинко вродил ся <unk> вересня септембра <unk> рока в Перунці Як штлітній хлопец вєдно з родином і інчыма своіма краянами был насильно выгнаний з Лемковины і оселений на Нижнім Шлеску На чужыні початково прожывал в підпшемківскым Вывількоціні В <unk> році оженил ся з Розалийом Чырняньском Зпочатку перенесли ся жыти до Хоця нова де зачали свою професийну роботу гнет в першій половині <unk> років ХХ ст подали ся до більшого міста Ліґниці в тым же часі фабрика Леґмет глядала охочых працівників оферуючы при тым можніст оселити ся в місті В леґметі разом з женом Розалийом переробили аж до пенсиі там тіж вчыл молодшых знаня професиі Отец основатель Стоваришыня Лемків Як раз присутніст в Ліґници справила што Димитрий Русинко на фоні демократичных перемін зачал барз активно анґажувати ся товды іщы в напіллеґальну соспільно культурну діяльніст Повідат ся што сут люде якыма доля так кєрує што находят ся в даным часі і в одповіднім місци Так же ся стало з Димитрийом Русинком <unk> грудня децембра <unk> р з його ініциятивы в Ліґници одбыла ся єдна зо стріч посвяченых лемківскій культурі яка конец кінцьом стала ся місцьом де рішено о о о о о основаню першой повыселенчой лемківской орґанізациі Єдна з тых історичных стріч одбыла ся в світлици православной парохіі Воскресіня Христового в Ліґници Прошла она в неістнуючым днес будинку при улиціво <unk> на запрошыня Димитрия Русинка о лемківскій культурі оповідал Ярослав Горощак Участ в стрічы брал тіж Андрий Копча пізнійшый ведучый Стоваришыня Лемків котрый на стрічы одчытал фраґменты свойой пєсы Одяты корені Товды тіж першый раз серед згромадженых высловлены были пропозициі покликаня лемківской орґанізациі Цитуваня На єдній з першых проб підышол до мене митр Русинко і бесідує Слухай може бы сме даку лемківску орґанізацию основали може тото може тамто Я му одповіл так зробме ной сме зрыхтували такій список осіб котры были присутны в тот ден уж не памятам ци єм ся першый вписал в каждым разі З митром сме ся на початку вписали но і так тота листа ішла же практично вшыткы што были на пробі в тым дни ся на ню вписали Споминал по роках Андрий Копча Тот початковый етап рыхтуваня ґрунту під основаня першой лемківской орґанізациі одбывал ся при заанґажуваню і детермінациі Димитрия Русинка Стоваришыня Лемків родило ся вчас театральных проб до одтятых коренів <unk> січня януара <unk> р вчас третьой пробы Димитрий Русинко дал як тему до дискусиі можніст покликати орґанізацию Товды тіж першу як ся пак вкаже вступну листу підписали вшыткы присутны <unk> осіб I<unk> марця <unk> р вошол до істориі як вызначна дата прошло товды в Ліґници основательне забраня першой повоєнной русиньской орґанізациі в Польщы якій дано назву Стоваришыня Лемків Схвалено статут і покликано основательный заряд до котрого вошол як раз Покійный Димитрий Русинко окрем него Андрий Копча Ведучий Петро Трохановскій Штефан Косовскій Заступникы Ведучого Ярослав Горощак секретар Штефанія Дубец Скарбник Владимір Горбаль Богдан Ґамбаль Штефан Дичко Ярослав Зволіньскій Тома Молотчак Миколай Падухович і Ярослав Хомяк члены Димитрий Русинко записал ся в нашій найновшій істориі як єден з отціл основателів Стоваришыня Лемків котрому через дальшы рокы посвячал гідні свого жытя Конечно адміністрацийный выділ воєвідского уряду в Ліґници зареґіструвал нашу орґанізацию <unk> квітня апріля <unk> рока Будучы активным членом Стоваришыня Лемків Покійный заграл в парох пєсах Театру Стоваришыня Лемків Одтяты Корені роля Сафата На чужыні Роля Лозіцкого Поляка з Забуґа Вертеп в Карпатах Свосиф Фільм Акция Вісла <unk> на чужыні Роля Інтересанта Заграл епізод разом зо свойом женом Розалийом Через такой наступных <unk> років Димитрий Русинко полнил ріжны функциі в Стоваришыню Был долголітнім ведучым Ліґницкого Кружка Стоваришыня Лемків Як делеґат з Ліґниці вельократно брал участ в Конґресах Стоваришыня Лемків В головным заряді был в своім часі його членом а тіж мал функцию секретаря В <unk> році был выбраний на Ведучого Головной Ревізийной Комісиі Стоваришыня Лемків Залежало му на тым жебы Стоваришыня Лемків ся розвивало жебы ішло добрым путьом Часом мал інчый погляд на даякы справы часом не во вшыткым згаджал ся з товдышнім зарядом але все близка му была добра доля його орґанізациі Як скрупулятный чловек все честно вюл книговоды і справописы Стоваришыня Лемків Як делеґат за Лемковину был участником ІІ Світового Конґресу Русинів якій проходил в <unk> р в Креници Мож сміло повісти што ліґницка сідиба Стоваришыня Лемків была його другом хыжом Коли лем дозваляло на тото здоровля часто бывал в будівли при улиці Косак То з його ініциятивы в Сідибі Кружка была основана Лемкознавча Бібліотека З Беродоній книжкы описал іх і старал ся жебы было то місце де мож ся зыйти і побесідувати на лемківскы темы Архівізувал тіж часопис Стоваришыня Лемків Бесіда Завдякы ньому в Кружку Стоваришыня Лемків в Ліґници находят ся вшыткы чысла выданя Членом ліґницкого кружка была тіж його покійна жена Розалия Русинко яка все при ним стояла і підперала його діло Вірний Перунці В <unk> році на <unk> річницю акциі Вісла Димитрий Русинко во спілавторстві з Адамом Барном выдал моноґрафію рідного села під назвом Пьорунка Перунка і єй мешканцы Покійный зберал материялы стары фотоґрафіі і інтервю од найстаршых жытелів свого села якы по выгнаню оселены были головно в околицях Пшемкова Рудной і Студьонок в днешнім нижньошлезскым воєвідстві Початково книжка явила ся в невеликым тиражы зато в <unk> році Димитрий Русинко з помочом своіх діти додрукувал другє выданя Вірніст Перунці обявила ся конечно і одкрытьом місця памяти на давным цмонтери Головным орґанізатором і ініциятором поставліня таблиці на прицерковным теметові был Покійный Метро Русинко Подія одбыла ся <unk> липця юлия <unk> р Слово од себе Пана Митра познал єм ближе коли м скінчыл <unk> років Товды за його ініциятивом записал єм ся за згодом родичів як неполнолітні до Ліґницкого Кружка Стоваришыня Лемків Было то в <unk> році Од тамтой поры влучыл єм ся в соспільну культурну діяльніст Стоваришыня Лемків Коли лем была нагода дебатували сме о тым Што мож зробити в котру страну іти з діяльністю Як старати ся розвивати ліґницкій кружок В тамтым періоді дост часо одвиджал єм Покійного і його жену Розалию в іх ліґницкым мешканю Всеня тепло принимали Стало ся так што за справом пана Митра зачал єм на поважні занимати тым што наше то был мій початок І зато Вам пане Дмитре днес дякую Вічна Вам памят Был то проґрам Перегляд тыжня порталю Лем фм в котрым прочытано дописы публикуваны на портали протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак