Архів
лемківского радия

Перегляд тыжня порталю Лем фм понедільок <unk> жолтня октобра <unk> рока Лавреатом ціны ПСК Тодрік і Юрий Штеньо Автор вісти Петро Медвід В понедільок <unk> октобра <unk> року проходило <unk> засіданя Заступительства Пряшівского Самосправного Краю ПСК Депутаты зышли ся на остатнім засіданю в такым складі крайского парляменту кєд же суфаків чекают крайскы комунальны выборы На проґрамі засіданя было аж <unk> пунктів окрем іншого вырішувало ся о лавреатах ціны Пряшівского Самосправного Краю за <unk> рік медже лавреатами є і русиньскій неврохірурґ Юрий Штеню Трьома лавреаты На ціну ПСК котра ся вже буде передавати <unk> раз можут номінациі посылати як приватны особы так і орґанізациі тот рік пришло <unk> номінаций з того вшыткы в слові на номінацию сполняло <unk> На засіданю крайского парляменту пряшівскы депутаты вырішыли же трьома лавреатами тогорічной ціны ПСК станут умелецкій скульптор Ян Лесняк камераман і режысер Ладислав Чікій ІІМА і вызначний русиньскій неврохірурґ Юрий Штеньо Штеня на ціну ПСК номінувал віцежупан Мартін Якубов Ціну дістане за вынятковы долгорічны заслугы і вызначный фаховий вклад до розвитку неврохірурґіі на Словакі і в заграничу Лядіславчікій котрый вмер лем тот рік по долшій хвороті так само єст знаний Русинам на Словакі бо десяткы років окрем іншого приготовлювал у словацкій телевізиі пак в радию і телевізиі Словакі русиньскій маґазін Юрий Штеньо проф др Юрий Штеньо доктор наук рожений <unk> р є родаком з русиньского села Кленова сниньского окресу Є цілостіво познатым і узнаваным неврохірурґом ціле жытя присвятил тій дисципліні як лікар і науковий робітник У своій долгій карєрі його можеме знати і на вызначных посадах як декана Лікарской Факульты Університету Коминьского в Братиславі ци долгорічного предносту Неврохірурґічной Клінікы Лікарской Факульты Університету Коминьского Выпрацувал методу мапуваня невровых драх електричном симуляцию підчас мікрохірурґічных операций Мозґу Выпрацувал і клясифікацию туморів мозґу котра є цілостьово принята Є автором дакілько <unk> фаховых публикаций і дакількосто лекций по цілым світі В році <unk> Юрия Штеня президент Словацкой Республикы Іван Ґашпарович нагородил Прибыньовым Крестом І клясы за розвиток неврохірурґіі Як єдному з найвызначнійшых фаховців у области Неврохірурґіі деканови Лікарской Факульте і бывшому предностови Неврохірурґічной Клінікы му было у <unk> році уділене оцініня крішсальове крыло Был оціненый і честным узнаньом Світовой Федерациі Неврохірурґічных Обществ за Розвиток Неврохірурґіі на благолюдства У <unk> році был зарахуваный медже <unk> найвызначнійшых неврохірурґів на світі Найвысшы крайскы оцініня ПС ся будут лавреатам передавати в рамках ґаля проґраму в децембрі на великій сцені Театру Йонаша Заборского в Пряшові Віторок <unk> жолтня октобра <unk> рока Ведеме кампані хочеме жебы інчы нас познали Автор вісти Севериян Косовскій То же о нас чути хыбаль ясне польскы жытелі Лемковины добрі знают же на тій обшыри жыли і жыют Лемкы Корінны населіня той землі гірше з деталями такыма як знаня о достоменности Лемків іх істориі ци культурі Прото ведеме кампаніі в парох просторах цілю тых діянь єст інформувати сусідів Поляків і інчых громадян але і туристів што хоц сме невеликым народом то духом сме богаты і маме ся чым похвалити Таблиці в Ґорлицях і Білянці Літом перша таблиця была одкрыта при історичній будівли Руской Бурсы в Ґорлицях Предовшыткым інформує она о діяльности найстаршого лемківского Общества Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Найдеме на ній одповіди на звіданя кым сме што робиме по што тото робиме і якыма ме мриі На таблици находят ся основны інформациі о Лемках і нашій орґанізациі што основны при цілій кампаніі інформуючы тексты сут поміщены в лемківскым языку а на другым місци в анґлицкым як шыроко хоснуваным языку Зато же присутніст лемківского языка єст в публичным просторі невелика цілю того проєкту было вказати го на таблицях поміщеных на обшыри Лемковины в місцях якы мают історичне культурове і духове значыня для Лемків І такым місцьом певністю є ґорлицка бурса Зас друга таблиця перед парома днями была поставлена в Білянці символичным селі кєд іде о одроджыня Лемковины То як раз ту найскорше зачала ся одбудова знищеной культуровой лемківской достоменности Таблиця станула при хыжы родины Трохановскых вызначного роду якій цілістю посвятил ся культурі Поміщены на ній тексты подібні як на ґорлицкій таблици в першій черзі по лемківскы пак по анґлицкы Інформуют о тым што в Білянці вродил ся пак по выгнаню вернул і долгы рокы творил вызначний соспільно політычный діяч поета і етноґраф Павел Стефановскій З таблиці дознате ся што в <unk> році был в Білянці основаный Маестром Ярославом Трохановскым Репрезентацийный Ансамбль Лемків в Польщы Лемковина То неоціненой вартости центр лемківскости в роках коли Лемкы не были вызнаны польском державом І хоц Лемковина спит то єй основатель і думкодавця надале творит чысленны шедевры якы збогачают нашу музичну культуру В кінци дознате ся што в <unk> році як раз в Білянці поставлено першу двоязычну польско лемківску таблицю з назвом Місцевости Было то можливе на основі записів уставы з дня <unk> січня януара <unk> рока о нацийональных і етнічных меншынах і о реґіональным языку Таблиця з двоязычном назвом села в Білянці то дотепер єдиний такій примір на обшыри ґміны Ґорлиці вісем дальшых таблиц з назвами сел по лемківскы і по польскы введено в <unk> році на обшыри ґміны Устя Рускє То не вшытко зазрійте до Санча При нагоді вартат спомнути што окрем проєкту з таблицями в нашым языку што ся находят в важных даных місцях ведеме тіж другу шыршу кампанію під назвом Лемкы сут Лемковиска <unk> яка має за ціль пропаґувати знаня о Лемках кым сут де іх грід та м ін тото чым ся наштоден занимают В рамках реченой кампаніі перед парома днями выстартували автобусы в Новым Санчы якы оклиєны сут в промоцийны материялы Іґнорантия Юрісноцет Слатины незнаєміст права шкодит тота юридична параменія пасує як раз до той справы А то зато што інформацийны тексты на санчівскых автобусах походят з так званого меншынового закону якій ясно окрислят статус Лемків в Польщы Лемкы сут ґрупом польскых громадян меншом од решты жытелів Польской Республикы Єдном з признаных в Польщы етнічных меншын і мают свій язык культуру традициі Коротко і на тему а до того переказ дотре до парох може і парунадцетьох тисячів осіб рахуючых хоцбы самых офіцийных жытелів Нового Санча А то неконец Неодолга принесеме дальшы вісти о материялах якы зрыхтуваны сут в рамках акциі Лемкы сут Полонійны трейль наберат реальны контуры Зачынают будувати першы части Автор вісти Петро Медвід Проєкт Пряшівского Самосправного Краю Полоніны Трай <unk> наберат реальны контуры Край зачынат з будуваньом першых двох части біциґльового округу од Сташтіна коло водного резервуару Старина аж по бывше село Рускє Як інформувала говоркыня ПСК Даша Єленьова край здобыл фінансыі з інтеґруваного реґіонального Операчного проґраму а вложыт до реализациі і власны грошы Контракт з фірмом котра буде цикльостежку будувати підписали в понедільок <unk> октобра <unk> року Першы дві цикльотрасы В рамках проєкту Полоніны Трейль ПСК зачне реализувати выбудуваня двох цикльо трас должков <unk> кілометрів Має схвалены фінансиі в сумі майже <unk> мілийонів евро на добудуваня цикло інфраструктуры в части Старина бывше село Рускє і дальшых <unk> і <unk> мілийона про част Стащін На проєкті в цілковій сумі <unk> і <unk> мілийона евро Пряшівскій Самосправный Край бере участ <unk> процентовым спілфінансуваньом Карпатска мобіліта Розвитку туристичного руху в реґіоні Снина і в локаліті Народного Парку Полонины поможут подля єленьовой і дальшы активности Єдном з них є проєкт Карпатска Мобіліта в рамках мадярско словацко румуньско украіньского Коперачного Проґраму з розрахунком <unk> кома <unk> мілийона евро де партнерами сут села Стащын і Уліч лісогосподарскій маєток Уліч а на украіньскым боці село Великій Березный і Меджереґіональный Центер через граничной спілпрацы з Перечына Цитуваня Карпатска мобіліта є якось першу фазом проєкту і приносит першы реальны крокы тым є модернізация драгы Рускє Берестова Полянка на біциґльову стежку здолшколо <unk> і <unk> км котра спаят полонины трейль і історичну трасу Порта Русика в словацко польскым приграничу Повздовж циклотрасы в Улічу і Стащыні так само выбудуют ся елементы дрібной інфраструктуры а приготовлює ся і технічна штудия проходник полонины з напоіньом на граничний переход убля Повіл ведучий одділіня проєктового ряджыня уряду ПСК Ян Коцак З імплементацийом карпатской мобільти ПСК зачал уж в місяці юн <unk> року моментально є в першій половині реалізациі Як част проєкту Полоніны Трей котрий бы мал представлювати <unk> кілометрів долгый біциґльовый округ в Народнім Парку Полонины має забезпечыти якосну циклоінфраструктуру про розвиток туризму Середа <unk> жолтня октобра <unk> року Ци помнеш Лемку Автор допису Наталия Малецка Новак Гей як раз слова ци помниш Лемку авторства Павла Стефановского як імено самого автора вельократні вызвучали на тогорічным святі лемківской літературы <unk> лемківскій творчій осени І докладні так треба называти тоту подію як свято як штоси важне і цінне з гордістю бо і гордити єст ся чым На стрічу посвячену творам высокой культуры пришли жытелі і міст і сел і обшыри помедже помедже і ріжныма языками нашли ся участникы лемківской творчой осени яка прошла <unk> і <unk> жолтня октобра того рока Чути бо мож было не лем лемківску бесіду Десяткы артистів слова образу звуку Тогорічна ювілейна бо аж <unk> лемківска творча осін посвячена была особі Павла Стефановского поеты драматурґа етноґрафа політика соспільно культурного діяча што жыл діял та похованый є в Білянці Зложыньом квітя і запаліньом світила на гробі вмерлого лем перед роком блаженой памяти Павла Стефановского зачали сме стрічу Пак перенесли сме ся на салю Сельского Дому Культуры в Білянці бо як раз в тым селі проходил першый ден подіі Згідні з принятом традицийом же першый ден одбыват ся в місци звязаным з покровительом даной осени а другій в просторах Руской Бурсы в Ґорлицях При чысленній згромадженій публиці др габілітувана Олена Дуць Файфер проф Ягайлоньского Університету і Петро Трохановскій одкрыли осін Пак выслухали сме цілый должезный шор назвиск артистів поетів писменників тлумачів фотоґрафів малярів перфомерів співаків і назв ансамблів словом розмаітых творчых осіб і ґруп што через тридцет років орґанізуваня осены прикрасили єй свойом участю Были то творці жыючы наштоден в ріжных державах жебы вымінити лем Польщу Украіну Словацию Сербію ци Мадяры Стефановскій і Никыфор Проф Олена Дуць Файфер розповіла пак о жытю і діяльности Павла Стефановского якому <unk> річницю народин посвячена была подія Выступліня проф Дуць Файфер дополнила дівка Павла Стефановского доктор габія Стефановска Оповіла она м ін о публикациі посвяченій няньови котра на днях буде доступна Найдеме в ній вершы архівальны фотоґрафіі ци документы якы через жытя згромадил Павел Стефановскій Медже нима акт хрещыня Епіфана Дровняка То як раз Павел Стефановскій одкрыл правильны персонали Никыфора Ци договаріня медже ним а Никыфором про зорґанізуваня під конец <unk> років ХХ столітя выставы творчости Никыфора Матейка Печатку з такым іменом видиме на документі Окладинку до книжкы зробил выдатный артиста Леон Тарасевіч схоснувал на ній характеристичны для свойой творчости кольоровы паскы в тым примірі жолтосині котры за словами Стефановской навязуют і до русиньского гербу Дальше до голосу допустили творців і артистів Ґрупа Барвінок з Камюнкы під ведіньом Мартіна Караша захопила зобрану публику міцный спілчленів ансамблю нюс ся по верхах і долинах гейбы голос дзвону Польскы для офіциялів по лемківскы для серця Другій ден Лемківской творчой осени зачал ся одкрытьом в просторах Руской Бурсы выставы фотоґрафіі Петра Басалыґы презентуючых західню Лемковину Петро Трохановскій розповіл не лем о авторі знимок але і посвятил долшу хвилю на спомины про інчы річниці якы припали на тот рік а бесідувал конкретні про Івана Мациньского Василя Сочку Боржавина Семана Мадзеляна та Теофіля Качмарчыка Староста ґорлицкого повіту Мария Ґубала Заступця бургомайстра Ґорлиц Лукаш Балаєвич та ведучый Рады Міста Ґорлиці Роберт Риндак з заінтересуваньом выслухали польскоязычной доповіди проф Дуць Файфер о Павлі Стефановскым Пак віриме што так само добрі розуміли презентуваны творчы стихы і ленійкы прозы од запрошеных творців дебютанткы ліцалисткы Юстины Михаляк постійных участників лемківской творчой осены Павлак Сенича Петра медвідя Олены Дуць Файфер Стереотипове выображыня про шлезскій язык што є то лем Ґотка Копальників переламувал Варфоломій Ванут котрый презентувал вершы Петра Мурянкы в авторскым перекладі на язык Шлезаків Пак проф Юстина Олько зреферувала діяльніст выділу <unk>a<unk>enu<unk> Limer<unk>o<unk>r Варшавского Університету з обшыри борбы о охорону загыбаючых языків досліджаня про переношыня языковой травы ци того як хоснуваня меншынового языка влият на добростан Кєд іде о діяня направлены на лемківску меншыну то конечным є надмінити што завдякы спілпрацы проф Олько зо Стоваришыньом Руска Бурса в Ґорлицях повело ся м ін печатати робочий зошыт до лемківского языка авторства Варвары Дуць книжочку з оповіданями приповідкы на кажду пору рока ци поставити дві таблиці для сохраніня памяти о великых людях і ділах По італияньскы для душы Досправдовым обявліньом тогорічной лемківской творчой осены была презентация збіркы лемківской поезиі тлумачена на італияньскій язык Антолоґія поезиі з назвом Риторині повроты вертаня торжество про нашу літературу Як ствердил в коментари з циклю Вступне до контроли Петро Медвід Авторком перекладів є Римлянка Сільвія Бруні котра была присутна на обох днях лемківской творчой осены і просто зачарувала публику Не знатя было ци то за справом вынятковой мельодикы языка ци высокой вражливости і вычутя з якым переклады чытала Сільвія а може спричынил тотой факт што лемківска поезия порушат серця і душу Чловек не хотіл жебы тому был конец А на конец вызвучали і пісні в выконаню Юлиі Дошны моментами в дуеті з Петром Мурянком при акомпаніяменті Мирослава Боґоня Наступна така гостина жде нас о рік Театр імен Александра Духновича одпремєрує жебрацку оперу Автор допису Петро Медвід В пятницю <unk> октобра <unk> року в Театрі Александра Духновича в Пряшові на великій сцені одбуде ся перша премєра в тій театральній сезоні Театер свій репертуар збогатит о жобрацку оперу котру режійно приготовил Каміль Жішка Жобрацка опера як комедия анґліцкого драматурґа Джона Ґея была написана як пародия на великы оперы знаных театральных сцен котра здобыла величезний успіх В інсценізациі русиньского театру ілюструют оперету в середовиску злочынців як андерґрандовий кабарет де ся Мекіт званий капітан воч банды бандитів і Фраір Кош дістане до Любовного трикутника Текст є інспіративний По тексті анґлицкого автора Джона Ґея театр сягнул зато бо є інспіративний цитуваня Жыє є вітальний Первістна пародия на великы оперы мала уж при своій премірі у <unk> році великій успіх і мы сяли по первістным тексті Повіл на прес конференциі театру котра одбыла ся <unk> октобра режысер Назначыл в тым же не преферували адаптациі той пєсы од Бертольда Брехта або Васлава Гавля цитуваня Окрем комедиі є то і сатіра жывота верхных верств а змаганя двох служебниц одбыват ся в оточіню орґанізуваного злочыну в товдышньой добы Дістал єм ся ку тексту до котрого маю полну довіру підкрислил Жіжка Головну роль має молодий актор Цитуваня Давно сме так не грали будеме видіти як то приме наша публика реалізуют ся молоды акторы што співают повіла Людмила Лукачікова умелецка ведуча драматичного колективу Головну роль капітана дістал Володимір Рогач представитель наймолодшой ґенерациі акторів нашого професийонального театру цитуваня Єм в театрі Александра Духновича пяту сезону і тота співанкова Веселогра є Новотов В пєсі є доста композиций і кажда має інакшу подобу Навеце рушат з історийом пєсы Моя ролі є пестра зноблесов у каждым социяльным середовиску де ся найде сконштатувал рогач Режысер Зіжка робил і сценоґрафію а компонувал музыку до інсценізациі цитуваня В тым припаді ся мі музика на тексты в русиньскым языку компонувала добрі язык ня веде гармонічным напрямом Повіл На сцені собі в пєсі жебратска опера заграт довєдна <unk> членів драматичного колективу значыт його фундаментальна част Переклад пєсы робил Валерий Купка Жобрацка опера є у <unk> сезоні театру за порядком його премєрів Четвер <unk> жолтня октобра <unk> рока Лемкого Гол і його лемківскій кєрмеш подія уж в найблизшу неділю Автор допису Севериян Косовскій Йонкерс не лем в минулости был сильным лемківскым осередком за великом Молаком але такым він остає і днес Єст так за справом парох одданых діячів якы хотят продолжати добру традицию лемківской еміґрациі Єдном з ініциятив што пару років тому реактивувала ґрупа лемківскых діячів якій проводит Андрий Медвід єст орґанізуваный каждого рока Лемківскій Кєрмеш в Йонкерс штат Ню Йорк і того рока подія одбуде ся осінньом пором Уж в найблизшу неділю <unk> жолтня октобра прожываючы головно в штаті Нюйорк Лемкы зыйдут ся святкувати а при тым бавити О тым інформує нашу редакцию як раз родак зо Ждыні Андрий Медвідь якій уж вельократно приносил нам інформациі о культурным жытю Лемків на східнім берегу в ЗША Цитуваня Кєрмеш буде тырвал од <unk> до семой годины пополудни Запрашам вшыткых будеме мати нагоду стрітити ся в нашій лемківскій родині Реляцийонує медвід З причыны того же сме розшмарены по цілым світі як ядра маку буде то неможливе жебы сме ся вшыткы стрітили припс редакциі Лем прошу Вас будте хоц думком з нами а духом будеме разом Орґанізатор радіє што завдякы лемківскым медиям вшыткы по цілым світі можеме ся віртуально чути і бити разом на того рода подіях Вступне є платне але в його рамках буде жыва русиньска музыка од ґрупы ЛЕК <unk>rNІ <unk> Йонкерс і його околиці являют ся поднес великым скуписком русиньской еміґрациі То там назвамі ХХ столітів родила ся лемківска діяльніст серед товдышньой інтеліґенциі Топонім Йонкерс в Старым Краю тямит ся як раз з американьскым Карпаторусиньскым центром Лемко Голь якій по роках постепенно одраджат свою діяльніст Выслухали сте дописів што публикуваны были на портали ЛЕМ фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак