Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 120
Послухай порталю ЛЕМ.фм
Episode description
Automatic transcript
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм В понедільок <unk> лютого фебруара <unk> рыня <unk>or<unk>e <unk> роками выникнул кошыцкій апостольскій еґзархат Автор вісти Петро Медвід <unk> фебруара точно <unk> років од часу што был зряджений у <unk> році кошыцкій апостольскій езархат попередник днешньой кошыцкой єпархіі Територия кошыцкого Самосправного Краю тым была одділена од пряшівской грекокатолицкой єпархіі першым еґзархом стал владыка Мілян Хавтур котрый довтовды был помічным єпископом пряшівской єпархіі Історичны причыны Як пресовый центр кошыцкой єпархіі інформувал отец Мартин Браз рішыня Апостольского престола зрядити еґзархат было обливнене вецефактами цитуваня Тоты історичны мают свій початок на кінцю ХХ столітя в тым періоді про западну част мукачівской єпархіі владыка Андрий Баччіньскій створил <unk> юлия <unk> р вікарят в Кошыцях і за першого вікариями нового каноника Йоана Пастелія інформувал браз Вікарий мал мати резиденцию в монастырі Домініканів но тот в тым часі служыл на цивильны справы зато мал іти до монастыря Францисканів але в тым такой зряду як гєрскій римокатолицкій єпископ мал семінарию Дальше цитуваня Тоты барєры з неготели Пастылія на і на свій уряд резигнувал На його місци был <unk> януара <unk> року іменованый вікарий Михал Брадач котрий по неуспішных пробах здобыти резиденцию в Кошыцях переніс вікарят до Пряшова Перенесіня было схвалене в році <unk> і поклало фундаменты пряшівской єпархіі котра была зряджена у в <unk> р конецитуваня Окрема адміністратура поджас войны Дальше діліня мукачівской єпархіі одбыло ся в році <unk> кєд по розпаді Чехословацкой Републикы і Окупациі Підкарпатской Руси і части Словакі Мадярами част парохіі мукачівской єпархіі зістала на териториі словацкого штату Цитуваня Прото єпархіі была <unk> апріля <unk> р зряджена апостольска адміністратура мукачівской єпархіі на Словакі котра была прямо підпорядкувана святому престолу Спробувати адміністратуру было приділене товдышньому пряшівскому владыкови Павлови Петрови Ґойдічови Донек літар провардятур значыт покля ся не вырішыт інишак Така ситуация зістала і по войні кєд же Підкарпатска Русь была анектована Совітскым Союзом так то было і в році <unk> коли была грекокатолицка церков у Чехословакіі державныма властями зрушена А такый стан продолжувал і по єй обновліню о <unk> році Ситуация по році <unk> цитуваня уж поджас комуністичного режіму на основі тых історичных і юридичных фактів просили грекокатолицкы священици мигалівского деканату апостольскій престол жебы з тых парохій было зряджене на Словакі дальше єпископство Тоту просьбу повторили в році <unk> такой попаді комуністичного режіму пояснює отец Мартін Враз В дальшых роках были до Рыма загнаны і дальшы подобны просьбы котры до кінця підпорил і владыка Йоан Гірка товдышній пряшівскій єпарха но в них уж жадали і реорґанізацию грекокатолицкой церкви на митрополітну цитуваня Зряджыньом грекокатолицкого апостольского еґзархату в Кошыцях так было створене специяльны церковноправны поставліня котре холем в основных чертах одповідало специфічному поставліню земпліна і абова в істориі мукачівской єпархіі Конец цитуваня Были і дальшы причыны про выникнутя еґзархату Отец Мартін Раз описує і дальшы причыны котры стояли за выникнутьом еґзархату цитуваня політичны обставины на Словакі другой половины <unk> років не річыли выникнутю нового грекокатолицкого церковного субєкту єдночасно выникнутя перешло почас комплікуваной внутрішньоцерковной ситуациі в пряшівскій епархіі Тоты вшыткы обставины довєдна запричынили же выникнутя еґзархату было в тым часі єдиным можливым рішыньом Владыка Йоан Гірка у своім приговорі в ден інтронізациі нового еґзарху <unk> марця бесідувал о неприязных сиґналах котре мало выкликати тото рішыня апостольского престола Гірка при тым лем тісно перед тым <unk> фебруара <unk> р пришол до Кошыц де інтронізувал єпископского вікаря новозрядженого кошыцкого вікаряту Дальшы вікаряты Гірка зряду у Пряшові Стропковій і Братиславі але іменуваня єпископскых вікарів было з причыны зряджіня езархату одложене і пак уж нереалізуване Зряджіня еґзархату стало товды першым кроком кузряджіню Митрополиі і створило услові про дальше інституцийональне розснутя грекокатолицкой церкви на Словакі без материяльного забезпечыня Початкы еґзархату были складны кєд же нова структура не была достаточно материяльно забезпечена Першы просторы єпископства творили дві комнаты з кухньом і выбавліньом на фарі котры ся увольнили по перебраню ся отця Павла Ребка до Пряшова Як раз він был минуваный лем пару днів перед зряджыньом еґзархату закошыцкого вікария по зміні ситуациі одышол до Пряшова на посаду єпископского і вікария Цитуваня Будову на нову резиденцию подарило ся купити вдяка щырости добродителів такой в першых місяцях істнуваня єпископства Купліня выпратаня попереднього маітеля адміністративный перепис і реконструкцию ся подарило зробити через літо і <unk> септембра <unk> р владыка Мілян по святі літургіі посвятил нову і на дакілько років провізорну резиденцию еґзархату на домініканьскым намістю конец цитуваня Днес стоіт вже нова будова резиденциі такой коло Катедрального собору Апостольскій еґзархат в Кошыцях был <unk> януара <unk> року реорґанізуваний на кошыцку єпархію і приєднаний до кладу пряшівской митрополітной церкви В рамках той реорґанізациі выникла товды і Братиславска єпархія Дня <unk> юна р папа римскій Франциск принял зречіня ся уряду єпархального єпископа передлужены владыком Міляном Хавтуром і єдночасно призначыл за нового кошыцкого єпарху архієпископа Кірила Василя владыка Кіріл Рядил єпархію уж од януара <unk> р коли был призначеный за апостольского адміністратора Річник Руской Бурсы <unk> Автор вісти Наталия Малецка Новак Кінцьом <unk> р явил ся дальшый Річник Руской Бурсы то єдиний науковий лемківскій періодик а выдаваный Стоваришыньом Руска Бурса в Ґорлицях од <unk> р Штовеце находит ся на списку науковых часописів пунктуваных Міністром Едукациі і Наукы Книжку можете придбати в інтернетовым склепі нашого порталю а дол публикуєме вводне слово головной редакторкы выданя проф Олены Дуць Файфер Вступ <unk> чысло Річника Руской Бурсы за <unk> рік посвятили сме лемківскому русиньскому просторови Простір єл розумленый головні як єдна з основных культуровых катеґорий стисл повязаных з етнічном достоменністю і ріжныма взорами орієнтациі якы сут соспільні творены през лемківску русиньску спільноту Уж в самым названю Карпатскых Русинів містит ся безпосереднє просторове однесіня до конкретной териториі яка остала міцно усимволічнена в етнічным культуровым дискурсі Статі што насвітляют в сесым чыслі річника тоту тему односят ся до ріжных аспектів розпознаваня знакуваня дискурсу діянь стратеґій творіня простору і в просторі В сталым укладі чысла сохранями введеный од початку выдаваня часопису порядок головну част дискурс попереджают документы де заміщаме парунадцет писм односячых ся до єдного з головных лемківскых місц памяти Фльоринкы і старань Стоваришыня Лемків і Стоваришыня Руска Бурса о поставліня в місци історичного віче пропамятной таблиці Стараня тоты тырвают од <unk> р а писма документуют пройдену дотепер дорогу впертого добиваня ся позірні ґарантуваных меншынам громадяньскых прав до власной спільнотовой памяти Дискурс творит сім науковых текстів якы сут одповідю на звіданя о зміст форму методу і ціль лемківского просторового дискурсу Текст авторства Генрика Фонтаньского Лемківскы просторовы выражыня в системі і в тексті концентрує ся на просліджуваню языковых форм якы творят і выражают просторову уяву Хоснователи лемківского языка на ґраматично синтактичным рівни і способів іх фунґуваня в текстах Текст мого авторства Заспівати свою пісню на своім подвірю Достоменніст простору Достоменніст в просторі єст представліньом концепциі динамічной реляциі простору і достоменности спричыненой ґрунтовом деструкцийом лемківского етнічного простору по <unk> році реінвенцийний міф праґматичный простір ритуальне мігруваня до достоменностьовы стратеґіі основаны на просторовых вартостях безпосередні і посередні залежности храніня і ревіталізациі рідного языка одданого типу лемківского простору то інчий вказаный в статі аспект повязаня простору з достоменністю Наступный текст Зміны локалізациі обєктів церквевных на Лемковині в <unk> і віку выбраны приклады авторства Дамияна Новака лучыт в собі підхід архівісты документалісты і антрополоґа в розпознаваню причын і принципів подля якых доконувано на Лемковині змін місц будовы храмів аналіза історичных мап писаных документів і даных опертых на сучасных документацийных техніках Вказує нам на выбраных примірах найчастійшы причыны зміны положыня церкви якыма были натуральный будовляный рух просторове розвитя села і зміны в адміністрацийных границях парохіі Статя Анджея Зємбы Дідіцтво культурове Лемковив яко проблем бадавчы в гуманістици і тема дискурсу в Польсцы Дискутує два аспекты повязаны з культуровом спадковином Лемків Першый то одношыня ся Поляків до лемківской спадковины якє остало оддзеркалене в публичным дискурсі розумленым не лем як выповіды але тіж як ініциятивы другій то спосіб аналізуваня долі той спадковины в гуманістиці без порівнуючой перспектывы Зємба піддає оба критичній аналізі і формує дослідничы внескы Пак заміщена єст статя Данієля Новака Устя Рускє в лятах <unk> в светле метрыкі Юзефіньскій На основі першого ґрунтового катастру Галициі тзв юзефиньской метрыкы Устя Руского проведена остала просторово ґаздівска характеристика місточка в другій половині вісемдесятых років ХХ ст автор узнає што характеристика місточка в тым періоді може быти принимана як примір специфічного характеру заселеной през лемківску соспільніст місцевости што бере ся з того же на цілі в праві обшыри товдышньой Лемковины фунґувала подібна ґаздівска система Дальша статя Вєс запамятана Реконструкция Лемковскій Спящені культуровый спредвыселіня на прикє всі Бартне Авторства Клавдиі Новак єст частю маґістерской працы авторкы опрацуваном на материялі проведеных в терені інтервю На основі устных нарраций сучасных Бортнян в статі принята остала проба одтворіня бортняньского культурового простору сперед выселіня Ефектом єст накрислена мапа ріжных части села така яка хранена єст в памяти його мешканців Перед остатнім текстом в части дискурс єст статя Богдана Горбаля Лемківскы ґенералы і высшы офіцеры яка є одповідю на запрошыня до публикациі в чыслі Річника посвяченым просторови м ін тексты вказуючых усимволічніня просторовых катеґорий в етнічным дискурсі Достоменніст выражаючу ся на релятивізувану през тоты катеґориі етнічне завлащаня знакуваня простору мітизуваня містифікациі Горбаль заміщаючы біоґрафічны інформациі о парох высшых офіцерах в тым ґенералах о якых споминано же были Лемками вказує же сут серед них і такы якых хымківского родоводу і приналежности выказати нияк ся не даст Завершат дискурс уж традицийні тлумачыня на лемківскій язык одповіднього до моноґрафічной темочысла шыроко знаного наукового тексту Тым разом переведеный остал єден розділ з розславленой книжкы основателя тзв гуманістичной ґеоґрафіі і футуана простір і місце В части інспірациі чытатель найде сиґнальну інформацию о двох інтересуючых трансляторскых проєктах якы ся довершыли в <unk> році заміщены остали примірны урывкы з тлумачынь лемківской повыселенчой поезиі на італияньскій язык выконаных через Сильвію Бруні подібні тіж запрезентувано другій проєкт тлумачыня вершы Петро Мурянкы на шлезскій язык довершене через <unk>a<unk>or<unk>o<unk> З обшырного выбору переведеных вершы вказаны остали два примірны тлумачыня В части рецензиі і справозданя нашол ся єдиный всесым чыслі річника текст з русиньского простору по полудньовій стороні Карпат Єст то рецензия збіркых гуморесок і фельєтонів русиньского автора Міра Жолобанича написана през Петра медвідя Рецензент не лем презентує тоту публикацию але тіж представлят єй критичну оціну І текст заміщеный в тій части возник з нагоды ХХ річниці основаня вынятковой для цілого еманципацийного процесу што зачал ся розвивати в просторі лемківской культуры уж дес од половины XXI столітя едукацийной єдиниці Припомніня основаной в <unk> році і фунґуючой до <unk> рока на Педаґочным Університеті в Кракові Росийской Філолоґіі з русиньско лемківскым языком названой Лемківском Філолоґійом завдячаме Моніці Тилявскій абсольвентці той філолоґіі тепер учытельці лемківского языка в Загальноосвітным ліцею ім Кромера в Ґорлицях Як выникат з цесого короткого пересмотру змісту <unk> чысла річника Руской Бурсы повело ся і тым разом приготовити моноґрафічне чысло часопису з цінныма статями і документами што найменше в <unk> процентах лемківскоязычныма Варт зазначыти же часопис ся фурт розвиват так мериторичні як і формальні Днес єст уж высоковыспециялізуваным науковым інтердисциплінарным часописом лемкознавчым з медженародном засягом До того часу єст індексуваный в выбраных базах а од того рока находит ся тіж в выказі науковых часописів пунктуваных Міністра Едукациі і Наукы Міністерство Культуры материньскій язык має незаступну роль Автор вісти Петро Медвідь Двадже першый фебруар каждый рік святкуєме як Меджнародный Ден Материньского Языка Тот цілостьово знаный ден выголосила <unk> Ґенеральна Конференция Орґанізациі Споєных Народів про Выхову науку і Культуру в новембрі <unk> року Медженародный Ден першый раз припоминал ся в роцім Імпульсом жебы выголосити свято было захованя памяти геройства бенґальскых студентів котры <unk> фебруара <unk> р демонстрували в місті Дака Днес столиця Банґлядешу товды належало Пакістану котры хотіли жебы іх материньскій язык бенґальскій был признаный як другій офіцияльный язык товдышнього Пакістану Поджас демонстрациі іх застрілила поліция Має незаступну роль При нагоді Медженародного Дня Материньского Языка Міністерства Культуры Словакі написало на свій офіцияльный фан пеіч на сіти Фесбук же є то добра принагода звекшыти свідомост о ролі яку материньскій язык має при освіті в формуваню і ідентичности особы але і при сохраніню нематерияльной культурной дідовисны Міністерство одкликало ся і на результаты минулорічного списуваня жытелів цитуваня З його результатів вышло же окрем словацкого гражданы Словацкой Республикы голосят ся ку дальшым материньскым языкам Думаме же і тото чысло сиґнализує потребу припоминати на заступну роль материньского языка в жывоті чоловіка Пише резерт культуры Міністерство так само припомянуло же хоц на світі істнуют тисячы языків іх чысло безпристанно знижує ся в дослідку тиску котрый нам меншы языкы роблят векшы господарскы міцнійшы языкы цитуваня Каждый язык обсягує ориґінальный способ думаня пише Міністерство з тым же сохранити мож тото богатство лем товды цитуваня поклялы языкы будеме цінити собі єднако як великы Материньскій язык не є важный за тото же є народний Хоц ся даколи Медженародный Ден Материньского Языка може розуміти як демонстрация народного чутя подля Юлиі Холевы з языкознавчого Інституту Словацкой Академіі Наук Материньскій Язык не є важный зато же є офіцияльный векшыновий ци до кінця народ Подля холевы треба зато пояснити термін материньскій язык так жебы сме не оближували не затіняли його фундамент цитуваня Придавник материньскій неоцінюючым і не дотулят ся колективу державы і його гражданів дотулят ся чловіка його когнітивных зручности успішности в школі і можливости опплывувати будучност пояснює Холева Материньскій язык припоминат першу найміцнійшу комунікацию в жывоті чоловіка його Медженародный Ден зас важност здобываня освіты в материньскым языку цитуваня Фундамент вчыня ся в материньскым языку і то єдно ци іде о словацкій мадярскій ромскій або інчы языкы є в ефективным розвитку розумовых і арґументачных зручностий і має величезний вплыв на вчыня ся з порозумліньом а пізнійше і вчыня ся другого ци чужого языка говорит Юлия Холева Русиньскій язык <unk> найвекшый на Словакі Подля остатніх результатів і списуваня жытелів є на Словакі словацкій язык материньскым про майже <unk> процент жытелів <unk> особ собі записало іншый язык як материньскій і на Словакі жыют люде котры голосят ся цілково кум материньскым языкам Найвекшым меншыновым языком за остатнім списуваньом был мадярскій за ним ромскій русиньскій язык был тр найчастійше записуваным в рамках меншыновых материньскых значыт цілково єтвертым найвекшым на Словакі Віторок <unk> лютого фебруара <unk> р Школе в Рускым Керестурі одпразднували Ден материньского языка Ден материньского языка одпразнували школяры русиньской основной і середньой школы Петро Кузьмак в Рускым Керестурі Святкуваня прошли во вшыткых одділінях од найнизшой до найвысшой клясы Рыхтувати зачали ся іщы початком місяця з огляду на пандемію святкуваня проходили окремо в каждым одділіню і не просили ниякых гостів Традицийно старшы школяры в ґімназиі під кєрунком професоркы русиньского языка Любкы Маляцко зрыхтували выставу під назвом Язык наш насущний З примірами добрых практик але і языковых блудів якы сут стрічаны в социяльных медиях оголошынях в реклямовых місцях ци арі офіцияльных названях Молодшы ученикы під опіком учытелькы русиньского языка Каролины Джуджар зрыхтували плякаты з прислівями языковыма зга загадками ци наголовками русиньскых книжок а старшы школяры од учытелькы та марехомы выслухали прелекцию о значыню языка і о його правильным хоснуваню Пак была дискусия Середа <unk> лютого фебруара <unk> р Креничане не годят ся на масове вытынаня дерев Автор вісти Наталия Малецка Новак Жытелі Крениці підписуют онляйнову петицию проти масовій вытинці дерев в місті Подают што курорт замінят ся в пустиню а під сокыру ідут здоровы дерева Місцевый активіста Анджей Частонь бесідує што дерева вытинают в ріжных місцях Крениці примірно на Парковій Горі значыт там де дерева повинны быти особливо хоронены В писмі апелюют до радных курорту жебы тоты зажадали од бургомайстра поясніня і зарекомендували контролю цитуваня Як то є можливе жебы нараз соткы як най тисячы дерев стали ся загорозом для жытелів Чытаме в писмі Бетоноза Бургомайстер Пьотр Рыба пояснят што кажде дерево призначене до вытинкы было досліджене експертом і мусит быти усунене з оглядів безпекы цитуваня Достаєме інформациі од ріжных люди што дерева сут вытынаны тіж в місцях котры не становили загорозы подає Анджей Частонь котрый веде фанпейч крениця факту в сіті Фейсбу Жытелі Крениці думают што місто замінят ся в бетонову пустиню а цілю вытинкы є дополнити буджет ґміны Авторы писма подают што треба провести авдит лісників котры евентуальні потвердят конечніст вытинкы Інтернетову вытинку на днес підписало близко <unk>ро осіб серед котрых находят ся не лем теперішні жытелі міста але і тоты якы ся выховали а днес жыют в ріжных частях Польщы В петициі звертают ся о інтервенцию цитуваня просиме застопувати дальше вытинаня просиме высофати ся з піднятого рішыня і зажадати од бургомайстра переданя інформациі про скалю дотеперішньой вытинкы і плянів в тій обшыри просиме допильнувати жебы были радикальні ограничены чытаме во фраґменті апелю Необхідна вытинка Бургомайстер Крениці ґарантує што не є то рабункова вытинка а контролюване необхідне вытинаня цитуваня Маме позволіня на кажде притинаня і вытынаня дерев як не од консерватора памятників бо находят ся по захороненым тереном то позволіня старости В примірі дерев што находят ся при дорозі маме опінію Реґіональной Дирекциі Охороны Середовиска пояснят Пьотр Рыба Окрем вытинаня дерев в місті вытинкы в лісах затвердженой староством на обшыри Крениці вытинают тіж дерева якы порастают рільничы поля жебы привернути такы ґрунты до рільничого призначыня Вытынаты кінчат в будучым тыжни в звязку з тым што од початку марця зачынат ся період розмножуваня Лекция професора Фейсы у Пряшові Автор вісти Петро Медвід В середу <unk> фебруара <unk> року в бібліотеці Карпаторусиністикы котра належыт під Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університеты в Пряшові Студенты але і вшыткы заінтересуваны мали можливіст выслухати собі лекцию професора Михала Фейсы із Сербіі Професор Фейса чытат лекциі з морфолоґіі і лексиколоґіі русиньского языка на одділіню русиністикы Філософічной Факульте Університети в Новым Саді до Пряшова пришол із лекцию під назвом Русиньска меншына у Войводіні Язык культура реалиі Фейса участным зробил шырокій історичный екскурс до реалій нашой найстаршой русиньской діаспоры котра і Скарпат одышла на територию днешньой Сербіі в столітю Підкрислил же права народносной меншыны Русинам были на тых териториях признаны о <unk> р по выникнутю Кралевства Сербів Хорватів і Словенів з чого пізнійше была Югославія Так само зверну увагу на то Русины у бывшій сут Югославіі як єдины офіцияльно істнували і мали вшыткы своі права і інституцийональне забезпечыня вчасі коли в дальшых краінах совітского бльоку сме были выголошены за Украінців і народност Русин не еґзистувала Як сам повіл мали Русины в Югославіі <unk> рочну выгоду коли могли ся розвивати покля мы были украінізуваны і стояли сме на місци На другым боці вказал і на факт же покля Русины в Карпатах по <unk> році прожывают ренесанс русиньство на Нижній землі потерпіло вдяка войні в Югославіі Планній социяльно економічній ситуациі што вело ку выселенству і зменшуваню чысла русиньского населіня Наперек тому комуніта котра днес рахує коло <unk> тис люди має і дальше од сербской державы ґарантуваны своі народносны і языковы права фінанчне і інституцийональне забезпечыня і того часу як раз в Войводині єдина русиньска ґімназия у світі Профейса перед лекцийом передал Валерийови Падякови з Пряшівского Русиньского Інституту і найновійшы выданя з котрыма ся Русины в Войводині можут похвалити так само передал і великій подарунок про Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університі коло <unk> фалатків русиньскых книжок котры были в Сербіі выданы і якы збогатят пряшівску бібліотеку русиністикы четвер <unk> лютого фебруара <unk> р Як можу помочы в Украіні Част перша Автор вісти Наталия Малецка Новак Свою незгоду на войсковый атак Росиі на Украіні высловили уряды орґанізациі і громадяны по цілым світі і мы высловуєме нашу солідарніст Украіні На Украіні жыє русиньска лемківска соспільніст хоц несут ім признаны права Лем фм творят і редакторы котры походят як раз з Украіны вєдно з намы сут Лем фм Выслуєме солідарніст нашым русиньскым братям і сестрам котры жыют на Украіні але і вшыткым жытелям Украіны цілій украіньскій державі Жебы помочы Украіні мож взяти участ в єдній з чысленных колект веденых такыма орґанізациями як <unk>rt<unk>ere<unk>o<unk>po гуманітарном Акцийом Важне жебы перед переданьом грошів провірити ци вплачаме на конто правдивой фундациі Некотры орґанізациі ведут тіж збіркы медичного ґратя облечыня і вшыткого того што ся може придати на войні Нео долга шыршы інформациі про можливости помочы Як можу помочы Украіні Час два Автор вісти Наталия Малецка Новак Тырват реґулярна война на Украіні Хоц аґресор Путін называт єй мілітарном операцийом то нихто не мат ниякых сумнівів што є то несправедлива і безсенсовна война война проти цілому демократичному світови Атак на свободу і демокрацию Уж тепер є то велика траґедия не лем для Украіны але тіж для Европы цілого світа В тій войні сут уж жертвы вбиты і ранены не лем жовніры тіж цивильны особы невинуваты люде Памятайме же в тым особливым і тяжкым часі рахує ся каждый ґест меньший або векший солідарности з Украіном хочеме дати Вам можливіст допомочы тым котры в тым моменті найбарже потрібуют помочы і забрати в єдно місце провірены способы як підперти Украіну гев і тепер Може то быти фінансова підпора для Фундациі Оцаленя помагат жытелям Украіны доставати ся в безпечны місця Зобраны грошы перезначены будут м ін жебы пошырити ґрупу осіб котра одповідат на безпосередній контакт зо страны жытелів Украіны і реализує транспорт і побыт в Польщы Польска гуманітарна Акция Од самого початку конфлікту од <unk> р помагают потерпілым жытелям Украіны довозят іду лікарства гіґієнічны продукты Фундация Польскій Центр Медженародной Помочы несут гуманітарну поміч і психолоґічну підтримку Фундация Св Миколая несе поміч для діти Може то быти материяльна підпора уж тепер можете комплетувати медичны річы лікарства бандажы перевязкы і тым подібне коцы облечыня лямпкы батериі воду во фляшках ідло з долгым терміном храніня пелемкы матерацы ручникы і інчы уряды в каждым векшым місці одберут іх спакуваны в картоны або мішкы Можете нести тіж і волонтерску поміч потрібны сут особы якы свобідно бесідуют по украіньскы росийскы якы сут професийональныма перекла перекладачами психолоґами правниками знают дати основну медичну опіку Веце чытайте за мотузком поданым в дописі Можете нести поміч при візді до Польщы З контакту ся з особами котры сут на Украіні і хотят приіхати до Польщы і докладні поясни ім як можут тото зробити В мотузку в мотузку поданым дописі найдете дрібницьову інструкцию од польского уряду Неодолга Дальша частови Выслухали сте дописів якы публикуваны были протягом минулого тыжня на портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак